Tấm lòng.

“Trần Phong, năm nay Tết đến sớm, con có thời gian về Bắc Kinh không? Ba con sắp được điều đến Nam Sudan, hai năm, trước khi đi ông ấy muốn gặp con một lần. Đúng lúc chú Cố cũng có mặt, mọi người tụ họp một chút nhé?”

Phòng khách tối om tĩnh lặng, chỉ có ánh lửa yếu ớt từ chiếc bật lửa và chiếc điện thoại đặt trên bàn trà đang bật loa ngoài cho thấy trong bóng tối vẫn còn người. Trần Phong ngồi trên sofa, thỉnh thoảng bật lửa “tách” một tiếng, phát ra tiếng kim loại vang lên giòn giã. Ngọn lửa xanh le lói soi sáng gương mặt tuấn tú của anh ấy, đường nét sâu sắc, không chút biểu cảm.

“Ừm, nếu trong viện không có gì thì… lúc đó tính sau được không, mẹ?”

Đầu bên kia là một khoảng im lặng dài. Cuộc nói chuyện giữa Trần Phong và mẹ anh ấy xưa nay vẫn vậy, từng đoạn dài trống rỗng, không ai thúc ép ai phải phản hồi. Gia đình kiểu Trung Hoa vốn kín đáo, huống chi đây lại là một gia đình lạnh nhạt, xa cách.

“Trần Phong, ba con rất nhớ con. Ông ấy dự định sang Mauritania vào năm tới. Ông ấy chỉ hy vọng trước khi đi có thể gặp lại con một lần.”

“Mauritania,” trong bóng tối, bật lửa lại được bật lên, chiếu rọi nụ cười nhạt của Trần Phong, “Nam Sudan còn chưa đủ, còn muốn đi Mauritania, sống chưa đủ khổ hay gì? Sợ mình sống lâu quá sao?”

Lại một tràng im lặng nữa từ đầu dây bên kia. Sự im lặng của mẹ anh ấy có nhiều loại, nhưng lúc này, cơn giận dữ của bà ấy như muốn xuyên qua hai ngàn cây số mà đập thẳng vào tai anh ấy.

Bà ấy mãi mãi đứng về phía ông già đó, mãi mãi. Bà ấy không cho phép bất kỳ ai, kể cả con trai, nói xấu người đàn ông cứng đầu như đá ấy. Nếu tình yêu chết đi sống lại có thể hiện hình, Trần Phong nghĩ rằng ba mẹ mình chính là như thế. Trong quãng đời ngắn ngủi ấy, anh ấy và họ hiếm khi ở cạnh nhau. Ba anh ấy đi Tây Tạng, đi Thanh Hải, đi Tân Cương, phía sau lúc nào cũng có hình bóng của mẹ. Ông ấy đi nhanh, bà ấy lặng lẽ theo sau. Còn anh ấy – đứa con trai này… nói dễ nghe thì là bằng chứng tình yêu của họ, nói khó nghe thì chỉ là “hoàn thành sứ mệnh lịch sử”. Khi bình yên thì mang theo bên mình, còn khi lênh đênh thì gửi cho bà nội. Ký ức cuối cùng của anh ấy về một cuộc chia ly là năm mười lăm tuổi, ở nhà bà. Ba mẹ tưởng anh ấy còn ngủ, lặng lẽ bỏ đi mà không chào một câu.

Anh ấy đứng trên ban công tầng sáu, dưới ánh sáng mờ mờ lúc năm giờ sáng, hai bóng người đan tay vào nhau. Ba anh ấy xách hành lý, mắt nhìn về phía trước, sải bước kiên định. Mẹ anh ấy ngẩng đầu nhìn ông ấy, dường như chẳng nghe thấy gió gào hay người qua lại, chẳng thấy được hiểm nguy phía trước hay định mệnh khó lường…

“Luôn cần có người đến những nơi như vậy. Mẹ biết con… Trần Phong, từ xưa đã khó vẹn toàn giữa gia đình và quốc gia, nhưng ông ấy cũng như bao người cha khác trên đời này, mong con trai mình được hạnh phúc, điều đó là thật. Mẹ hy vọng con có thể hiểu cho ông ấy.”

Trần Phong cầm điện thoại tắt loa ngoài, bước ra ban công kéo cửa. Gió lạnh buốt phả vào mặt, xen lẫn vài bông tuyết lác đác. “Xem tình hình đã, mấy đồng nghiệp của con trên có ba mẹ, dưới có con nhỏ, giao thừa cũng đâu thể để họ trực thay con. Với lại, lương tăng ca thì ai mà không ham?”

Trần Phong ngậm điếu thuốc, muốn chọc mẹ mình cười, nhưng đổi lại chỉ là một khoảng lặng mênh mông.

Anh ấy khẽ thở dài, “Mẹ, con biết rồi. Tết này con sẽ tranh thủ về Bắc Kinh một chuyến, nhưng… con không muốn gặp chú Cố, mẹ thấy có được không?”

“Con chẳng phải rất thích chơi cờ với chú Cố và Cố Ân sao? Sao vậy?” Giọng mẹ anh ấy đầy nghi hoặc, một lúc sau mới như bừng tỉnh, nhưng sau khi bừng tỉnh thì lại là một nỗi nghi ngờ sâu hơn nữa.

“Cố Ân không về, con bé lấy chồng rồi, sang Úc, chắc năm nay Tết không quay lại đâu. Trần Phong, con… con vẫn một mình à?” Trần Phong nghe đầu bên kia mẹ mình khựng lại một chút, hít một hơi sâu, “Trần Phong, con có bạn gái rồi phải không?”

“Con có bạn gái mẹ phản ứng lớn vậy làm gì?” Trần Phong cười khổ, đầy chán nản, “Chẳng lẽ trong lòng mẹ thật sự nghĩ con sẽ sống cô độc cả đời sao?”

“Không, không phải đâu Trần Phong…” Giọng mẹ anh ấy nhỏ hẳn xuống, một lúc sau anh ấy nghe thấy tiếng vọng trong lời bà ấy, chắc là đã đổi sang phòng khác.

Hừm, xem ra ông già đó đang ở nhà.

“Trần Phong, nói cho mẹ biết đi, cô bé đó thế nào? Làm nghề gì? Bao nhiêu tuổi? Người ở đâu? Có xinh không? Tính tình thế nào?…”

Trần Phong cảm thấy như từng quả sét nổ vang bên tai, vang đến mức đầu anh ấy đau nhức. Anh ấy phải đưa điện thoại ra xa một chút, đợi bên kia ném hết chớp giật sấm sét rồi mới ghé lại tai.

“Cô ấy chưa phải bạn gái con, ít nhất là bây giờ chưa. Con cũng không biết mình có thật sự yêu… thích cô ấy không, nên mẹ đừng hỏi nữa.” Trần Phong nhét bật lửa vào túi, gió rét thổi vù vù, nhưng tai anh ấy lại có chút nóng lên.

“Ôi trời! Con trai mẹ mà cũng biết thẹn thùng nữa!” Mẹ anh ấy hạ thấp giọng, cười khúc khích đầy phấn khích, chỉ khi ba anh ấy không có ở nhà bà ấy mới hiện ra vẻ đáng yêu như vậy.

“Nói đi, nói chút có sao đâu, là bí mật giữa mẹ con mình nhé, mẹ đảm bảo không kể với ba con!” Mẹ anh ấy dụ dỗ với giọng yêu chiều nhỏ nhẹ, giống hệt như hồi nhỏ dỗ anh ấy lên giường bằng câu “tối nay kể hai câu chuyện cổ tích nhé”, mà không hề biết rằng sắp tới sẽ bị tiết lộ một “tin dữ” long trời lở đất.

“Mẹ thật sự muốn nghe chứ?”

“Thật sự muốn nghe.”

Trần Phong nhìn xuống vạn ánh đèn đang sáng rực cả thành phố. Hồi nhỏ anh ấy rất ngưỡng mộ, ngưỡng mộ lắm lắm. Nhưng có những thứ là như vậy, như đứa trẻ không được ăn vặt, không ăn được mãi thì sẽ chẳng còn thèm, dù có tiền rồi cũng không còn hứng thú, thậm chí thấy chán. Như anh ấy đây, hơn ba mươi tuổi, đúng độ tuổi nên lập gia đình, nhưng “vợ con, bếp lửa” trong mắt anh chẳng khác gì thú dữ, nghĩ đến chỉ thấy một bãi chiến trường hỗn độn và khốn đốn.

Thế mà hôm nay, nhìn vạn ánh đèn kia, anh ấy lại bỗng thấy một nỗi buồn không hề xuất hiện suốt hai mươi mấy năm nay.

Anh ấy ngẩng đầu, tuyết đã ngừng rơi, mây đen tan hết, bầu trời được những vì sao dịu dàng chiếu sáng.

“Cô ấy… cũng sinh ra ở đây, ba mươi bảy tuổi, không, năm nay ba mươi tám rồi, từng kết hôn, có con. Cô ấy và ba đứa trẻ chưa cưới, không biết sau này có cưới không. Hơn nữa, có lẽ cô ấy không thể sinh thêm nữa. Nhưng con nghĩ…”

Còn chưa kịp nói ra suy nghĩ thì đã nghe tiếng hét từ đầu dây bên kia: “Trần Quốc Đống!”

“Chuyện gì vậy?” Từ rất xa Trần Phong đã nghe thấy tiếng ông già Trần Quốc Đống lo lắng hỏi: “Xảy ra chuyện gì vậy Tiểu Dung? Đụng trúng đâu hả?”

Chậc chậc, vợ bị va chạm tí là cuống lên như vậy. Năm bốn tuổi anh ấy bị bạn đẩy từ cầu trượt ngã xuống, đầu chảy đầy máu, ông ba này cũng không thèm nhìn một cái. Hồi đó anh ấy khóc ghê gớm, một nửa vì đau, một nửa vì tủi thân, mà kết quả chỉ nhận được một câu rống giận của ba mình: “Là đàn ông thì khóc cái gì!”

“Trần Quốc Đống!” Mẹ anh ấy lại gào thêm một tiếng nữa, “Anh nhìn xem con trai anh làm ra cái chuyện tốt đẹp gì đây!”

Một người phụ nữ cả đời không hay lớn tiếng, giờ đây lại phát ra âm thanh như còi báo động, kèm theo tiếng khóc nức nở. May là Trần Phong không ở Bắc Kinh, nếu không Trần Quốc Đống chắc sẽ lột da anh ấy mất!

Điện thoại bên kia trở nên hỗn loạn đáng sợ, chủ yếu là mẹ anh ấy đang độc thoại. Lặp đi lặp lại là câu “Không có con của chính mình thì làm sao được?” đến mức Trần Phong muốn thủng cả màng nhĩ. Anh ấy buộc phải quay vào phòng khách, bật loa ngoài, ném điện thoại lên ghế sofa, rồi lấy thức ăn cá ra cho cá ăn.

Trong bể là cá rồng bạc giống nhỏ mà anh ấy mới mua, nghe nói loại cá này khó nuôi, nhưng hôm đó Tiểu Bảo nhìn nó mà mắt sáng rực, nên anh ấy đã đặc biệt sắm bộ lọc, thanh sưởi, rải cát mịn, đá nhỏ và rong. Nhưng nghĩ lại, anh ấy đổi rong thành lũa và lá cây thiết mộc lan, vì Tiểu Bảo rất thích “lá cây nhọn nhọn”. Lúc này, cá rồng chẳng hề bị ảnh hưởng bởi tiếng khóc buồn thảm từ đầu dây bên kia, nó vẫn thong thả lượn đuôi, bộ vảy lấp lánh dưới ánh đèn ba màu phát ra ánh sáng ngọc trai dịu dàng.

Nuôi thả suốt hơn ba mươi năm, học hành tốt xấu cũng chẳng sao, bị bắt nạt thì tự lo lấy thân, muốn sang Đức à? Xin lỗi, tự đi làm kiếm học phí đi. Về Tây Bắc? Tốt thôi, tầm mắt đâu cũng là Hoa Hạ, sao năm cánh lấp lánh đều là tín ngưỡng… Thế nên cái tình cảm thương con như vàng ngọc này từ đâu mà ra vậy?

“Trần Phong!”

“Dạ, xin chào đồng chí Trần Quốc Đống!” Trần Phong rắc nốt mớ thức ăn cuối cùng vào bể cá, cười nhìn đàn cá con chen nhau bơi lên.

“Thằng ranh con, mày đi giật vợ người ta hả?”

Trần Phong bật cười, “Đồng chí Trần Quốc Đống, là sinh viên đại học thuộc lứa đầu tiên sau cải cách mở cửa, trình nói chuyện của ngài tệ quá rồi đấy!”

Hai ông bà già này, điểm quan tâm đúng là kỳ quặc. Một người cả nhà liệt sĩ vì nước, mắt chẳng buồn chớp, nhưng không thể chấp nhận việc con trai duy nhất không có con nối dõi. Một người theo chủ trương đối ngoại cứng rắn máu lửa, mà về mặt này thì lại bảo thủ đến đáng sợ.

Loài người đúng là sinh vật kỳ lạ.

“Cưới rồi mới gọi là vợ, chưa cưới thì là vợ ai? Con giật vợ ai? Hơn nữa, chuyện của con liên quan gì đến ba?”

“Mày!”

Rồi, đến rồi, ông già nổi giận rồi, trận chiến sắp bắt đầu đây. Trần Phong tưởng tượng ông ấy sẽ vung tay, nói mấy câu kiểu đoạn tuyệt quan hệ cha con gì đó. Nhưng thứ đón chờ lại là một khoảng lặng chết người.

“Trần Phong.”

“Dạ, ba nói đi.”

“Mày ba mươi hai tuổi rồi, năm ba mươi hai tuổi ba đã cùng mẹ mày ở Tây Tạng ba năm. Mẹ mày theo ba chịu nhiều khổ, mày là bảo bối của bà ấy, nên hôm nay ba không tính với mày, nhưng có vài điều phải nói rõ. Trần Phong, làm đàn ông phải đỉnh thiên lập địa, dám yêu dám hận thì cũng phải dám làm dám chịu. Có gan cướp tình thì cũng phải quang minh chính đại! Đừng để ba biết mày làm mấy chuyện bẩn thỉu đê tiện! Nếu không dù mày có trốn đến chân trời góc bể, ba cũng lột da mày! Vậy đi, Tết năm nay đừng để ba nhìn thấy mặt mày!”

Nói xong, ông ấy lại đổi giọng dịu dàng đến rụng xương thì thầm với người phụ nữ bên cạnh: “Yên tâm đi, cái đức hạnh của nó đó hả, chưa chắc người ta đã chịu theo nó đâu. Từ nhỏ đã mềm yếu, chẳng có chút khí khái đàn ông nào, đều tại em nuông chiều! Được rồi được rồi, đừng khóc nữa, em bị tim mà, khóc rồi đêm lại gặp ác mộng. Hai ta sống tốt là được, lo cho nó làm gì! Em không muốn ăn bánh sô-cô-la sao? Anh bận trong bếp cả nửa ngày rồi đấy, đi đi đi, ăn thử xem!”

Nói xong tạch một tiếng dập máy.

…Vậy là sao? Hả? Anh ấy – đứa con ngoài kế hoạch được “khuyến mãi khi nạp tiền” – chỉ là một phần trong vở kịch của họ sao? Anh ấy chuẩn bị cả đống lời để xung trận, vậy mà giờ chẳng có gì cả?

Trần Phong ngồi phịch xuống sofa, lòng chua xót, càng nghĩ càng thấy hai ông bà đó thật kinh khủng. Mà hai người kia… hai người kia cũng mơ hồ có cái không khí ghê tởm kiểu đó, chỉ là còn chưa rõ ràng. Có lẽ là vì còn trẻ, vẫn giữ được chút tự trọng và sĩ diện, nghĩ đến đây lòng anh ấy càng thêm chua chát.

Triệu Tiểu Nhu. Trong bóng tối, màn hình điện thoại sáng rực đến chói mắt. Anh ấy nhìn dòng ghi chú mình đặt cho cô trong WeChat, chỉ là “Triệu Tiểu Nhu”, không phải “chị dâu”, không phải “chị Tiểu Nhu”, đúng rồi, cũng không phải “Tiểu Nhu”. Anh ấy không phải kiểu người ngượng ngùng. Ngoại hình tuấn tú và lý lịch vượt trội khiến anh ấy thoải mái, cởi mở. Vậy nên anh ấy không hiểu nổi sự gồng gánh của Chu Vinh.

Bác sĩ Chu đến từ Thượng Hải, diện mạo sắc sảo điển trai, học vấn chói lọi, nhưng lại mang một trái tim nhăn nhúm. Mỗi lần nhìn Triệu Tiểu Nhu đều phải nhân lúc cô quay đi mới dám nhìn một cái. Mấy người cùng nhau đi ăn, rõ ràng sức ăn cay của anh cũng chẳng khá hơn ai, nhưng cứ đòi đi ăn Tứ Xuyên, rồi lúc ăn thì lắc đầu chê chưa đủ cay, lúc đi thì còn quay lại nhìn, nhớ tên quán, nhớ địa chỉ. Lúc vui còn rì rầm với lão Tạ một câu: “Lần sau đưa cô ấy đến, không dẫn con trai theo nữa, thằng nhóc đó đi đâu cũng dính lấy mẹ nó.” Còn sau này họ có thực sự cùng nhau quay lại ăn hay không, ai mà biết được. Chỉ xét theo cái miệng bỉ ổi đã tu luyện ba chục năm kia, thì hơi khó nói.

Giống như người không bao giờ ăn thịt có thể ngửi thấy mùi thịt tanh trên người kẻ ăn thịt, Trần Phong ngay từ lần đầu gặp Chu Vinh đã vô cùng chắc chắn: vẻ ngoài lạnh lùng kia chỉ là một biểu tượng bề mặt. Còn cái gọi là khí chất cấm dục, nói cho cùng, tự kỷ luật không đồng nghĩa với chưa từng buông thả. Chu Vinh từng buông thả, một trăm phần trăm là từng buông thả. Nhưng có lần vài cô y tá trẻ trong viện lợi dụng sắc đẹp tuổi trẻ lân la bắt chuyện với anh, ríu rít nói cười bên cạnh, còn anh thì giống như tảng đá ngàn năm không tan, nghiêng đầu, nhíu mày nhìn họ đầy khó hiểu. Đợi họ nói xong, ánh mắt tình tứ nhìn anh, thì anh mới từ tốn lên tiếng: “Cô bị tật ở mắt hay gì? Bao nhiêu chỗ ngồi không ngồi, nhất định phải ngồi cạnh tôi?”

Lúc đó cả đám cười vang, nhưng giờ đây giữa đêm khuya tĩnh lặng, Trần Phong bất chợt nhớ đến một câu trong ghi chép của Camus: yêu một người, tức là g**t ch*t tất cả những người còn lại.

Con người luôn say mê việc tự cảm động, nên ai cũng treo chữ “yêu” bên miệng. Nhưng Trần Phong sống đến từng này tuổi, thật sự chưa thấy mấy ai có thể gọi là biết yêu. Yêu là hy sinh, là g**t ch*t tất cả những người còn lại, là giết đi một phần của chính mình để dâng hiến cho người kia. Chu Vinh và Triệu Tiểu Nhu, càng biết nhiều anh ấy càng thấy hai người họ là những kẻ hiếm hoi có tư cách nói đến tình yêu.

Thậm chí anh ấy có thể nói Chu Vinh yêu còn nhiều hơn cả Triệu Tiểu Nhu. Trên người Triệu Tiểu Nhu còn có chút phóng khoáng không sợ mất mát, còn Chu Vinh thì không. Nhưng trớ trêu thay, kẻ khiến hai người họ không thể đến được với nhau lại chính là người yêu sâu hơn.

Anh ấy không thể hiểu nổi Chu Vinh, và lúc này cũng không hiểu nổi chính mình.

Tên WeChat của cô là “Tiểu Nhu”, anh ấy đã đổi lại thành “Triệu Tiểu Nhu”. Lần đầu tiên anh ấy hiểu rằng, tâm sự không nói ra mới thật sự là tâm sự, còn những lời tán tỉnh công khai thì chẳng liên quan gì đến tình cảm chân thành cả.

“Chị Tiểu Nhu.” Anh ấy gõ ba chữ trong ô nhập liệu, rồi dừng lại, lướt mắt nhìn đoạn hội thoại trước đó giữa họ, vẫn dừng lại ở ngày anh ấy mời cô cùng đón năm mới: “Chúc mừng năm mới, chị Tiểu Nhu, có thể cùng ăn một bữa cơm không?” Nửa tiếng sau, anh ấy lại nhắn thêm một tin: “Anh Vinh cũng đi.” Năm phút sau mới nhận được hồi âm của cô: “Được.” Nửa tiếng và năm phút — khoảng cách giữa hai con người ấy, đâu chỉ là hai ngàn cây số từ Thượng Hải đến Cam Tư.

Nhưng nếu cả đời này có một việc muốn làm mà chưa làm, một người muốn gặp mà chưa gặp, thì chắc chắn sẽ nuối tiếc cả đời, đúng không?

Tấm lòng của anh ấy rốt cuộc là gì? Là sự ngưỡng mộ và tò mò dành cho kẻ đồng loại? Là sự phản kháng đối với quyền uy của người cha? Hay là sự g**t ch*t tất cả những người còn lại, g**t ch*t chính cái “vì tự do mà sẵn sàng từ bỏ tất cả” trong mình, để rồi cam tâm tình nguyện hiến dâng?

Anh ấy thêm một dấu phẩy sau ba chữ “Chị Tiểu Nhu”, xóa đi dòng “Tôi thích chị”, rồi viết một câu khác:

“Chị Tiểu Nhu, chuyện lần trước chị nói về kiểm tra sức khỏe cho mấy bé ở mẫu giáo, tôi đã nhờ bạn sắp xếp xong rồi, trước Tết sẽ tiến hành, chị thấy được không?”