Bài thi
Tô Sầm lại dưới cây táo tàu, cúi người nhìn hố, nhíu mày hỏi: “Sao lại thế này?”
Ninh Tam Thông cũng xáp lại, quan sát chiều dài chiều sâu của hố: “Hố dài hơn bảy thước, vừa đủ để chôn một người, có lẽ Điền Bình Chi bị người đến trước đào đi rồi.”
Phong Nhất Minh hỏi: “Còn ai biết Điền Bình Chi ở đây nữa?”
“Người của Lễ bộ và Hàn Lâm Viện? Hay là người của Đại Lý Tự từng tham gia vụ án năm xưa?” Ninh Tam Thông xòe tay đếm: “Còn ai nữa?”
“Còn một người nữa.” Tô Sầm bỗng nói.
Phong Nhất Minh và Ninh Tam Thông cùng nhìn sang, chỉ thấy Tô Sầm đăm đăm nhìn hố đất, mãi sau mới nói: “Sinh thời, Điền Binh Chi và Liễu Trình là bạn thân thiết, chưa nói đến Liễu Trình có liên quan đến cái chết của Điền Bình Chi không, nhưng bạn mình chết trong cống viện không thể ra ngoài nữa, chắc chắn Liễu Trình phải biết.”
Ninh Tam Thông sáng tỏ: “Ý huynh là Liễu tướng trộm thi thể đi?”
Phong Nhất Minh cũng gật đầu: “Hơn nữa Lễ bộ toàn người của Liễu tướng, nếu thực sự là Liễu tướng phái người đào thi thể cũng dễ dàng lấy được chìa khóa của cống viện.”
Tô Sầm vẫn không thôi nhíu mày, cậu ngồi xuống vê gụ đất, chất đất mềm tơi khô ráo, mà tối hôm qua vừa có một trận mưa!
“Nhưng sao hắn biết chúng ta muốn điều tra vụ Điền Bình Chi mà còn giành trước một bước trộm thi thể đi?” Tô Sầm ném đất đi, phủi tay rồi ngẩng đầu nhìn Phong Nhất Minh và Ninh Tam Thông, trong mắt phủ kín sương giá mơ hồ.
“Tô huynh… sao vậy?” Ninh Tam Thông sởn da gà, ngại ngùng day mũi: “Có phát hiện gì à?”
Tô Sầm từ từ rời mắt: “Không có gì.”
Phong Nhất Minh hỏi: “Giờ làm sao đây?”
Tô Sầm trầm tư một lát, nói: “Đến Lễ bộ.”
…
Lễ bộ Thị lang Hà Trọng Khanh nổi tiếng tốt tính trong số quan viên kinh thành, nhậm chức lại Lễ bộ, quả thực cũng chứng thực được câu “phẩm chất quân tử, ôn hòa như ngọc” của hắn, đối xử với ai cũng khiêm nhường lễ phép. Nhưng một người như vậy lại bị Tô Sầm dồn ép phải giậm chân hết lần này đến lần khác.
Hà Trọng Khanh nói chắc nịch, từ năm nay ngoài Tô Sầm ra chưa từng có ai đến mượn chìa khóa cống viện.
“Chưa từng cho mượn?” Tô Sầm khiêm tốn chắp tay: “Có thể cho mượn sổ sách xuất ra của quý bộ không?”
Hà Trọng Khanh nhíu mày: “Anh không tin lão phu?”
“Tất nhiên là chúng tôi tin Hà đại nhân.” Ninh Tam Thông nói: “Chẳng qua Lễ bộ bộn bề lắm việc, là người ắt có lúc sai sót, đại nhân để chúng tôi tự nhìn cho yên dạ, chẳng hơn cứ dây dưa thế này sao?”
Hà Trọng Khanh bất lực thở dài, mấy người này lai giả bất thiện, một Tô Sầm thì thôi lại còn thêm một Ninh Tam Thông, nói sao hắn cũng phải nể mặt phủ Thái phó.
Sai hạ nhân lấy sổ sách của Lễ bộ ra, Hà Trọng Khanh nhận lấy rồi đưa Tô Sầm.
Mấy người xem kĩ từng dòng ghi mấy ngày gần đây, đúng là không có ghi chép cho mượn chìa khóa cống viện. Tường cống viện vừa dày vừa vững, vách tường cao hơn hai trượng, lại có rào gai phía trên. Nếu không dùng chìa khóa mở cửa thì đưa thi thể ra ngoài bằng cách nào?”
Tô Sầm ngẩng đầu, hỏi: “Ngoài Lễ bộ ra còn ai có chìa khóa cống viện nữa?”
Hà Trọng Khanh lắc đầu: “Tuy Lễ bộ và Hàn Lâm Viện cùng chuẩn bị khoa cử, nhưng chìa khóa vẫn luôn để ở Lễ bộ, nếu trong này không ghi thì tức là chưa ai từng vào.”
Tô Sầm tiện tay giở về trước vài tờ, vừa định trả sổ sách lại thì bỗng để ý đến thứ gì, cậu giở về trước vài trang, đối chiếu trước sau, cuối cùng giở đường chỉ buộc sách ra soi kĩ, mãi sau mới nói: “Chỗ này thiếu một trang.”
Hà Trọng Khanh tái mặt: “Chắc là lúc trước viết sai, xé mất rồi?”
“Nhưng các mục không khớp nhau, trang trước vẫn là ghi chép vào tháng Giêng năm nay, trang sau đã là tháng Ba rồi. Cả tháng Hai Lễ bộ không cho mượn thứ gì sao?”
Tô Sầm ngước đôi mắt lạnh tanh lên nhìn Hà Trọng Khanh, nhìn đến độ người ta rùng mình, hắn vừa định lên tiếng giải thích lại nghe Phong Nhất Minh nói: “Năm kia cũng thế, thiếu một trang tháng Hai.”
Mấy người lại giở thêm mấy cuốn, phát hiện ghi chép cho mượn vào tháng Hai của mấy năm đều thiếu một trang, hơn nữa vết xé còn mới, hẳn là mới xé gần đây.
Ninh Tam Thông nói: “Nhưng năm ngoái vẫn hoàn chỉnh mà.”
Tô Sầm nhíu mày suy nghĩ: “Tháng Hai năm ngoái vừa đúng là kỳ thi Hội ba năm một lần, Lễ bộ và Hàn Lâm Viện ra vào cống viện chuẩn bị khoa cử, dòng người hỗn tạp, không cần chìa khóa cũng có thể dễ dàng ra vào.
Phong Nhất Minh nói: “Vậy tức là có người tháng Hai năm nào cũng đến cống viện, nhưng ghi chép đã bị tiêu hủy hết.”
Tô Sầm quay sang nhìn Hà Trọng Khanh: “Hà đại nhân không định giải thích cho chúng ta sao?”
Giữa ngày thu mát mẻ, Hà Trọng Khanh bị ép đến mướt mồ hôi, hắn giơ tay áo lên lau mấy lần mới ấp úng nói: “Ta không biết, mấy sổ sách này không phải ta quản lý, ta không biết thật…”
“Là Liễu tướng?” Tô Sầm bỗng nói.
Hà Trọng Khanh khựng lại, im lặng.
Tô Sầm thầm hiểu rõ, có thể khiến Hà Trọng Khanh phải bảo vệ như thế chỉ có thượng ty của hắn, Hữu tướng đương triều – Liễu Trình.
“Nhưng cái này là mượn từ tháng hai rồi.” Ninh Tam Thông khó hiểu: “Đất ở cống viện rõ là mới đào gần đây, không thể là đào từ tháng Hai đâu.”
“Tôi không nói là đào từ trước.” Tô Sầm gõ lên mặt sách: “Ý tôi là sao hắn ta lại biết chúng ta định điều tra hắn để tiêu hủy ghi chép từ trước, hơn nữa nếu hắn ta có thể xóa bỏ ghi chép lúc trước vậy gần đây thì không hủy được sao?”
Tô Sầm ngẩng đầu, nhìn chòng chọc vào Hà Trọng Khanh: “Rốt cuộc là ai sai đại nhân làm?”
Rõ ràng cậu không hề nặng lời, nhưng Hà Trọng Khanh lại bất giác thấy rờn rợn, ánh mắt kia như có thực thể khiến hắn loạng choạng lùi lại, ấp úng nói: “Ta không…”
“Hà đại nhân muốn tới Đại Lý Tự nói chuyện?”
“Là Liễu tướng! Là… Liễu tướng…” Hà Trọng Khanh buông thõng vai: “Ngay trước khi các anh tới đây đã có người tự xưng được Liễu tướng phái tới, bảo ta xóa hết toàn bộ ghi chép về Liễu tướng. Ta cũng chỉ nghe lệnh mà làm, thân bất do kỷ, nhưng… nhưng thật sự chỉ có ghi chép vào tháng Hai các năm trước thôi, dạo gần đây Liễu tướng không hề vào cống viện…” Nói xong không quên bổ sung: “Lời ta nói đều là thật, không hề lừa dối…”
Tô Sầm im lặng nghe xong, gật đầu: “Đa tạ.”
Bấy giờ Hà Trọng Khanh mới sững sờ. Hắn là mệnh quan triều đình, Tô Sầm không có bằng chứng xác thực thì không thể làm gì được hắn, vả lại người này còn thấp hơn hắn nửa cấp, hắn lăn lộn quan trường hàng chục năm, cuối cùng lại bị một thằng nhóc thế này thao túng?
Một đời lẫy lừng thế là đi tong, Hà Trọng Khanh không mặt mũi nào ngồi tiếp nữa. Vừa ra đến cửa, hắn đã nghe Tô Sầm phía sau gọi lại: “Hà đại nhân.”
Hà Trọng Khanh rùng mình, sửng sốt quay lại, chỉ thấy thanh niên kia mặt mày như ngọc khẽ cười với hắn: “Ta muốn xem lại bài thi khoa cử năm Vĩnh Long thứ hai mươi hai.”
…
Trong nhà kho tối tăm của Lễ bộ, ba người mỗi người ôm một chồng bài thi đọc. Dù gì cũng đã qua mười mấy năm, màu mực đen trên giấy nhòe vì ẩm, có những tờ còn mốc meo, phải nhìn kĩ mới thấy rõ nội dung.
Tốc độ của Ninh Tam Thông kém xa hai người Phong – Tô, bảo hắn nhìn thi thể một ngày một đêm hắn cũng không mệt, nhưng nhìn mấy tờ giấy này thì chẳng mấy đã bắt đầu gà gật. Ninh Tam Thông cố gắng lên tinh thần, tìm chuyện mà hỏi: “Huynh tra mấy cái đề thi này là nghĩ kỳ thi năm đó có vấn đề? Liễu Trình trộm bài thi của Điền Bình Chi, cướp danh Trạng nguyên của hắn?”
Tô Sầm vừa đáp lại, tay vẫn không dừng: “Khả năng Liễu Trình trộm bài thi của Điền Bình Chi không lớn đâu. Huynh thấy mấy cái lồng hôm nay đấy, sau khi vào trong sẽ bị khóa lại từ bên ngoài, ngoài cửa còn có lính gác, trừ phi nộp bài ra về thì chẳng có cách nào ra được cả. Nếu muốn đổi bài thi trong trường thi thì khó vô cùng, gần như viển vông.”
“Vậy có khi nào có người giúp hắn không?” Ninh Tam Thông lại hỏi: “Mua chuộc lính gác ngoài cửa hay quan Hàn lâm trông thi chẳng hạn?”
“Nhưng khi ấy Liễu Trình chỉ là một học trò nghèo không tiền không chỗ dựa thôi, hắn đào đâu ra tiền mà mua chuộc?” Tô Sầm xem xong chồng của mình, chia nửa chồng của Ninh Tam Thông sang: “Vả lại quan Hàn lâm phụ trách sao chép của kỳ thi đó đã nói Liễu Trình “không có tài học thực sự, lừa dối người khác’. Nói vậy tức là bài văn của Liễu Trình hôm đó không ra sao hết, một bài sách luận tệ như vậy mà Liễu Trình phải hao phí tâm sức, thậm chí không ngại giết người để trộm à?”
Ninh Tam Thông cắn đầu bút, chau mày: “Thế thì tôi chịu rồi.”
Phong Nhất Minh bỗng ngẩng đầu từ chồng bài thi mốc meo: “Các huynh nhìn đây.”
Tô Sầm và Ninh Tam Thông chụm đầu lại, chỉ thấy Phong Nhất Minh nhặt riêng một bài thi đề tên Điền Bình Chi ra. Từng hàng chữ Khải phóng khoáng tự nhiên, đặt bút viết thiên hạ, phân tích cát cứ phiên trấn, tham thảo vấn đề nuôi binh của tướng lĩnh biên cương. Bài viết nhắc thẳng vào trọng điểm, sắc sảo ngọn ngành, nhiều năm đã qua mà khí phách thiếu niên vẫn còn đấy giữa từng con chữ. Nhưng một bài văn lưu loát như vậy lại bất chợt dừng lại, vài giọt máu nhỏ xuống giấy, thâm đen sau nhiều năm, hòa cùng màu mực không thể nhìn rõ nữa.
Một vì sao sáng vụt tắt khi vừa mới nhú, lẳng lặng rơi xuống trong căn phòng không tới một trượng này.
Phong Nhất Minh lẳng lặng thở dài, cảm xúc tiếc thương chỉ người cùng chí hướng mới có chợt nảy sinh, nếu bây giờ Điền Bình Chi vẫn sống, triều đình này liệu có khác đi chăng?
Tô Sầm rũ mắt che đi cảm xúc, khẽ nói: “Xem tiếp đi.”
Xem đến cuối cùng, Ninh Tam Thông đã ôm chồng sách ngủ từ lúc nào. Nhá nhem tối, Tô Sầm và Phong Nhất Minh cùng buông bài thi xuống, nhìn nhau lắc đầu.
Trong đây không có bài thi của Liễu Trình.
Liễu Trình là Trạng nguyên của kỳ khoa cử cuối cùng những năm Vĩnh Long, vậy mà lại không tìm được bài thi đoạt Trạng nguyên của hắn năm đó.
Đột nhiên Ninh Tam Thông ngẩng đầu từ đống sách, mơ màng nhìn quanh: “Cháy ở đâu đấy?”
Phong Nhất Minh sửng sốt, cười đùa: “Ngủ nhiều quá ngốc rồi đấy à?”
Ninh Tam Thông khịt mũi: “Không, có mùi khói thật mà.”
Vừa dứt lời, ngọn lửa chợt bùng lên từ góc kho sách, chớp mắt đã nuốt chửng một giá sách.
Tô Sầm sầm mặt: “Đi mau!”
Chạy hai bước vẫn thấy Phong Nhất Minh chưa di chuyển, y muốn tìm bài thi của Điền Bình Chi từ giữa hàng ngàn bài thi kia.
Tô Sầm quay lại kéo y: “Không cứu được nữa, đi thôi!”
Gần như ngay tức khắc, ngọn lửa quét qua biến tất cả thành tro bụi.
Ba người cuống cuồng chạy khỏi kho, quay đầu nhìn lại, khói mù cuồn cuộn, lửa cháy ngút trời, dưới khói bụi lan tràn đã không còn thứ gì nữa cả.
—————–
Diêm Diêm:
Những ngày dẫn lửa của Tô ca ca: Thư phòng nhà Trương Quân, nhà của ông chủ Giả, họa trai của quản gia họ Thẩm, chúc mừng hốt thêm kho sách Lễ bộ.
Tô ca ca: Xin hãy gọi ta là que diêm nhỏ.
Ninh Tam Thông cũng xáp lại, quan sát chiều dài chiều sâu của hố: “Hố dài hơn bảy thước, vừa đủ để chôn một người, có lẽ Điền Bình Chi bị người đến trước đào đi rồi.”
Phong Nhất Minh hỏi: “Còn ai biết Điền Bình Chi ở đây nữa?”
“Người của Lễ bộ và Hàn Lâm Viện? Hay là người của Đại Lý Tự từng tham gia vụ án năm xưa?” Ninh Tam Thông xòe tay đếm: “Còn ai nữa?”
“Còn một người nữa.” Tô Sầm bỗng nói.
Phong Nhất Minh và Ninh Tam Thông cùng nhìn sang, chỉ thấy Tô Sầm đăm đăm nhìn hố đất, mãi sau mới nói: “Sinh thời, Điền Binh Chi và Liễu Trình là bạn thân thiết, chưa nói đến Liễu Trình có liên quan đến cái chết của Điền Bình Chi không, nhưng bạn mình chết trong cống viện không thể ra ngoài nữa, chắc chắn Liễu Trình phải biết.”
Ninh Tam Thông sáng tỏ: “Ý huynh là Liễu tướng trộm thi thể đi?”
Phong Nhất Minh cũng gật đầu: “Hơn nữa Lễ bộ toàn người của Liễu tướng, nếu thực sự là Liễu tướng phái người đào thi thể cũng dễ dàng lấy được chìa khóa của cống viện.”
Tô Sầm vẫn không thôi nhíu mày, cậu ngồi xuống vê gụ đất, chất đất mềm tơi khô ráo, mà tối hôm qua vừa có một trận mưa!
“Nhưng sao hắn biết chúng ta muốn điều tra vụ Điền Bình Chi mà còn giành trước một bước trộm thi thể đi?” Tô Sầm ném đất đi, phủi tay rồi ngẩng đầu nhìn Phong Nhất Minh và Ninh Tam Thông, trong mắt phủ kín sương giá mơ hồ.
“Tô huynh… sao vậy?” Ninh Tam Thông sởn da gà, ngại ngùng day mũi: “Có phát hiện gì à?”
Tô Sầm từ từ rời mắt: “Không có gì.”
Phong Nhất Minh hỏi: “Giờ làm sao đây?”
Tô Sầm trầm tư một lát, nói: “Đến Lễ bộ.”
…
Lễ bộ Thị lang Hà Trọng Khanh nổi tiếng tốt tính trong số quan viên kinh thành, nhậm chức lại Lễ bộ, quả thực cũng chứng thực được câu “phẩm chất quân tử, ôn hòa như ngọc” của hắn, đối xử với ai cũng khiêm nhường lễ phép. Nhưng một người như vậy lại bị Tô Sầm dồn ép phải giậm chân hết lần này đến lần khác.
Hà Trọng Khanh nói chắc nịch, từ năm nay ngoài Tô Sầm ra chưa từng có ai đến mượn chìa khóa cống viện.
“Chưa từng cho mượn?” Tô Sầm khiêm tốn chắp tay: “Có thể cho mượn sổ sách xuất ra của quý bộ không?”
Hà Trọng Khanh nhíu mày: “Anh không tin lão phu?”
“Tất nhiên là chúng tôi tin Hà đại nhân.” Ninh Tam Thông nói: “Chẳng qua Lễ bộ bộn bề lắm việc, là người ắt có lúc sai sót, đại nhân để chúng tôi tự nhìn cho yên dạ, chẳng hơn cứ dây dưa thế này sao?”
Hà Trọng Khanh bất lực thở dài, mấy người này lai giả bất thiện, một Tô Sầm thì thôi lại còn thêm một Ninh Tam Thông, nói sao hắn cũng phải nể mặt phủ Thái phó.
Sai hạ nhân lấy sổ sách của Lễ bộ ra, Hà Trọng Khanh nhận lấy rồi đưa Tô Sầm.
Mấy người xem kĩ từng dòng ghi mấy ngày gần đây, đúng là không có ghi chép cho mượn chìa khóa cống viện. Tường cống viện vừa dày vừa vững, vách tường cao hơn hai trượng, lại có rào gai phía trên. Nếu không dùng chìa khóa mở cửa thì đưa thi thể ra ngoài bằng cách nào?”
Tô Sầm ngẩng đầu, hỏi: “Ngoài Lễ bộ ra còn ai có chìa khóa cống viện nữa?”
Hà Trọng Khanh lắc đầu: “Tuy Lễ bộ và Hàn Lâm Viện cùng chuẩn bị khoa cử, nhưng chìa khóa vẫn luôn để ở Lễ bộ, nếu trong này không ghi thì tức là chưa ai từng vào.”
Tô Sầm tiện tay giở về trước vài tờ, vừa định trả sổ sách lại thì bỗng để ý đến thứ gì, cậu giở về trước vài trang, đối chiếu trước sau, cuối cùng giở đường chỉ buộc sách ra soi kĩ, mãi sau mới nói: “Chỗ này thiếu một trang.”
Hà Trọng Khanh tái mặt: “Chắc là lúc trước viết sai, xé mất rồi?”
“Nhưng các mục không khớp nhau, trang trước vẫn là ghi chép vào tháng Giêng năm nay, trang sau đã là tháng Ba rồi. Cả tháng Hai Lễ bộ không cho mượn thứ gì sao?”
Tô Sầm ngước đôi mắt lạnh tanh lên nhìn Hà Trọng Khanh, nhìn đến độ người ta rùng mình, hắn vừa định lên tiếng giải thích lại nghe Phong Nhất Minh nói: “Năm kia cũng thế, thiếu một trang tháng Hai.”
Mấy người lại giở thêm mấy cuốn, phát hiện ghi chép cho mượn vào tháng Hai của mấy năm đều thiếu một trang, hơn nữa vết xé còn mới, hẳn là mới xé gần đây.
Ninh Tam Thông nói: “Nhưng năm ngoái vẫn hoàn chỉnh mà.”
Tô Sầm nhíu mày suy nghĩ: “Tháng Hai năm ngoái vừa đúng là kỳ thi Hội ba năm một lần, Lễ bộ và Hàn Lâm Viện ra vào cống viện chuẩn bị khoa cử, dòng người hỗn tạp, không cần chìa khóa cũng có thể dễ dàng ra vào.
Phong Nhất Minh nói: “Vậy tức là có người tháng Hai năm nào cũng đến cống viện, nhưng ghi chép đã bị tiêu hủy hết.”
Tô Sầm quay sang nhìn Hà Trọng Khanh: “Hà đại nhân không định giải thích cho chúng ta sao?”
Giữa ngày thu mát mẻ, Hà Trọng Khanh bị ép đến mướt mồ hôi, hắn giơ tay áo lên lau mấy lần mới ấp úng nói: “Ta không biết, mấy sổ sách này không phải ta quản lý, ta không biết thật…”
“Là Liễu tướng?” Tô Sầm bỗng nói.
Hà Trọng Khanh khựng lại, im lặng.
Tô Sầm thầm hiểu rõ, có thể khiến Hà Trọng Khanh phải bảo vệ như thế chỉ có thượng ty của hắn, Hữu tướng đương triều – Liễu Trình.
“Nhưng cái này là mượn từ tháng hai rồi.” Ninh Tam Thông khó hiểu: “Đất ở cống viện rõ là mới đào gần đây, không thể là đào từ tháng Hai đâu.”
“Tôi không nói là đào từ trước.” Tô Sầm gõ lên mặt sách: “Ý tôi là sao hắn ta lại biết chúng ta định điều tra hắn để tiêu hủy ghi chép từ trước, hơn nữa nếu hắn ta có thể xóa bỏ ghi chép lúc trước vậy gần đây thì không hủy được sao?”
Tô Sầm ngẩng đầu, nhìn chòng chọc vào Hà Trọng Khanh: “Rốt cuộc là ai sai đại nhân làm?”
Rõ ràng cậu không hề nặng lời, nhưng Hà Trọng Khanh lại bất giác thấy rờn rợn, ánh mắt kia như có thực thể khiến hắn loạng choạng lùi lại, ấp úng nói: “Ta không…”
“Hà đại nhân muốn tới Đại Lý Tự nói chuyện?”
“Là Liễu tướng! Là… Liễu tướng…” Hà Trọng Khanh buông thõng vai: “Ngay trước khi các anh tới đây đã có người tự xưng được Liễu tướng phái tới, bảo ta xóa hết toàn bộ ghi chép về Liễu tướng. Ta cũng chỉ nghe lệnh mà làm, thân bất do kỷ, nhưng… nhưng thật sự chỉ có ghi chép vào tháng Hai các năm trước thôi, dạo gần đây Liễu tướng không hề vào cống viện…” Nói xong không quên bổ sung: “Lời ta nói đều là thật, không hề lừa dối…”
Tô Sầm im lặng nghe xong, gật đầu: “Đa tạ.”
Bấy giờ Hà Trọng Khanh mới sững sờ. Hắn là mệnh quan triều đình, Tô Sầm không có bằng chứng xác thực thì không thể làm gì được hắn, vả lại người này còn thấp hơn hắn nửa cấp, hắn lăn lộn quan trường hàng chục năm, cuối cùng lại bị một thằng nhóc thế này thao túng?
Một đời lẫy lừng thế là đi tong, Hà Trọng Khanh không mặt mũi nào ngồi tiếp nữa. Vừa ra đến cửa, hắn đã nghe Tô Sầm phía sau gọi lại: “Hà đại nhân.”
Hà Trọng Khanh rùng mình, sửng sốt quay lại, chỉ thấy thanh niên kia mặt mày như ngọc khẽ cười với hắn: “Ta muốn xem lại bài thi khoa cử năm Vĩnh Long thứ hai mươi hai.”
…
Trong nhà kho tối tăm của Lễ bộ, ba người mỗi người ôm một chồng bài thi đọc. Dù gì cũng đã qua mười mấy năm, màu mực đen trên giấy nhòe vì ẩm, có những tờ còn mốc meo, phải nhìn kĩ mới thấy rõ nội dung.
Tốc độ của Ninh Tam Thông kém xa hai người Phong – Tô, bảo hắn nhìn thi thể một ngày một đêm hắn cũng không mệt, nhưng nhìn mấy tờ giấy này thì chẳng mấy đã bắt đầu gà gật. Ninh Tam Thông cố gắng lên tinh thần, tìm chuyện mà hỏi: “Huynh tra mấy cái đề thi này là nghĩ kỳ thi năm đó có vấn đề? Liễu Trình trộm bài thi của Điền Bình Chi, cướp danh Trạng nguyên của hắn?”
Tô Sầm vừa đáp lại, tay vẫn không dừng: “Khả năng Liễu Trình trộm bài thi của Điền Bình Chi không lớn đâu. Huynh thấy mấy cái lồng hôm nay đấy, sau khi vào trong sẽ bị khóa lại từ bên ngoài, ngoài cửa còn có lính gác, trừ phi nộp bài ra về thì chẳng có cách nào ra được cả. Nếu muốn đổi bài thi trong trường thi thì khó vô cùng, gần như viển vông.”
“Vậy có khi nào có người giúp hắn không?” Ninh Tam Thông lại hỏi: “Mua chuộc lính gác ngoài cửa hay quan Hàn lâm trông thi chẳng hạn?”
“Nhưng khi ấy Liễu Trình chỉ là một học trò nghèo không tiền không chỗ dựa thôi, hắn đào đâu ra tiền mà mua chuộc?” Tô Sầm xem xong chồng của mình, chia nửa chồng của Ninh Tam Thông sang: “Vả lại quan Hàn lâm phụ trách sao chép của kỳ thi đó đã nói Liễu Trình “không có tài học thực sự, lừa dối người khác’. Nói vậy tức là bài văn của Liễu Trình hôm đó không ra sao hết, một bài sách luận tệ như vậy mà Liễu Trình phải hao phí tâm sức, thậm chí không ngại giết người để trộm à?”
Ninh Tam Thông cắn đầu bút, chau mày: “Thế thì tôi chịu rồi.”
Phong Nhất Minh bỗng ngẩng đầu từ chồng bài thi mốc meo: “Các huynh nhìn đây.”
Tô Sầm và Ninh Tam Thông chụm đầu lại, chỉ thấy Phong Nhất Minh nhặt riêng một bài thi đề tên Điền Bình Chi ra. Từng hàng chữ Khải phóng khoáng tự nhiên, đặt bút viết thiên hạ, phân tích cát cứ phiên trấn, tham thảo vấn đề nuôi binh của tướng lĩnh biên cương. Bài viết nhắc thẳng vào trọng điểm, sắc sảo ngọn ngành, nhiều năm đã qua mà khí phách thiếu niên vẫn còn đấy giữa từng con chữ. Nhưng một bài văn lưu loát như vậy lại bất chợt dừng lại, vài giọt máu nhỏ xuống giấy, thâm đen sau nhiều năm, hòa cùng màu mực không thể nhìn rõ nữa.
Một vì sao sáng vụt tắt khi vừa mới nhú, lẳng lặng rơi xuống trong căn phòng không tới một trượng này.
Phong Nhất Minh lẳng lặng thở dài, cảm xúc tiếc thương chỉ người cùng chí hướng mới có chợt nảy sinh, nếu bây giờ Điền Bình Chi vẫn sống, triều đình này liệu có khác đi chăng?
Tô Sầm rũ mắt che đi cảm xúc, khẽ nói: “Xem tiếp đi.”
Xem đến cuối cùng, Ninh Tam Thông đã ôm chồng sách ngủ từ lúc nào. Nhá nhem tối, Tô Sầm và Phong Nhất Minh cùng buông bài thi xuống, nhìn nhau lắc đầu.
Trong đây không có bài thi của Liễu Trình.
Liễu Trình là Trạng nguyên của kỳ khoa cử cuối cùng những năm Vĩnh Long, vậy mà lại không tìm được bài thi đoạt Trạng nguyên của hắn năm đó.
Đột nhiên Ninh Tam Thông ngẩng đầu từ đống sách, mơ màng nhìn quanh: “Cháy ở đâu đấy?”
Phong Nhất Minh sửng sốt, cười đùa: “Ngủ nhiều quá ngốc rồi đấy à?”
Ninh Tam Thông khịt mũi: “Không, có mùi khói thật mà.”
Vừa dứt lời, ngọn lửa chợt bùng lên từ góc kho sách, chớp mắt đã nuốt chửng một giá sách.
Tô Sầm sầm mặt: “Đi mau!”
Chạy hai bước vẫn thấy Phong Nhất Minh chưa di chuyển, y muốn tìm bài thi của Điền Bình Chi từ giữa hàng ngàn bài thi kia.
Tô Sầm quay lại kéo y: “Không cứu được nữa, đi thôi!”
Gần như ngay tức khắc, ngọn lửa quét qua biến tất cả thành tro bụi.
Ba người cuống cuồng chạy khỏi kho, quay đầu nhìn lại, khói mù cuồn cuộn, lửa cháy ngút trời, dưới khói bụi lan tràn đã không còn thứ gì nữa cả.
—————–
Diêm Diêm:
Những ngày dẫn lửa của Tô ca ca: Thư phòng nhà Trương Quân, nhà của ông chủ Giả, họa trai của quản gia họ Thẩm, chúc mừng hốt thêm kho sách Lễ bộ.
Tô ca ca: Xin hãy gọi ta là que diêm nhỏ.
Bình luận chương 172
Chia sẻ cảm nhận về chương 172 “Bài thi”