Sống là khách qua ngõ*
*Nguyên văn “Sinh giả vi quá khách” trong tác phẩm Nghĩ Cổ của Lý Bạch)
Sau trận đấu bóng rổ, Cố Tích Triều đã có chút danh tiếng ở trường. Nhưng danh tiếng này lại không đến từ năng lực bóng rổ, mà là từ tính khí của cậu. Khuôn mặt cậu lúc nào cũng có vẻ được nắn nót viết năm chữ thật rõ ràng: “Người lạ chớ đến gần!” khiến ai nhìn thấy cũng biến sắc như đang thiếu nợ cậu mấy trăm vạn vậy. Cái khí chất đó, lạnh đến bức người.
Nếu còn có một người không những không sợ hãi, lại còn kiên cường bất khuất muốn dấn thân vào vòng khói lửa để thân cận với con người “lạnh” như băng ngàn năm này, chỉ có thể là Thích Thiếu Thương mà thôi.
Nhưng đối với Cố Tích Triều mà nói, đây tuyệt đối không phải chuyện tốt. Cậu không giống Truy Mệnh, ngây thơ niềm nở; cũng không giống Lãnh Huyết, nhìn có vẻ máu lạnh, kỳ thực lại hăng hái sôi nổi. Cố Tích Triều cá tính thờ ơ, lạnh nhạt, không để tâm đến xung quanh, nếu có liếc nhìn, cũng là cái nhìn đạm như nước. Đáng tiếc, người như Thích Thiếu Thương, luôn nhiệt tình theo đuổi loại giao tình thân thiết, vĩnh viễn cũng không hiểu được điều này.
Ngày hôm ấy, Cố Tích Triều nhàn rỗi ngồi vẽ tranh trong phòng, chính là một bức thủy mặc, thác nước từ trên núi ào ạt đổ xuống, sương mờ bay bay, màu sắc có chút ửng vàng, lại nhạt nhòa xanh lam, nổi bật giữa nền giấy trắng thuần. Thích Thiếu Thương kiên nhẫn ngồi một bên nhìn, chờ bức tranh hoàn thành. Cá tính náo nhiệt như anh, giờ phút này lại có thể đắm chìm trong khung cảnh đất trời mênh mông, đìu hiu vắng lặng, kể cũng lạ. Thích Thiếu Thương thấy bên cạnh có đề thơ, sợ phá hỏng tâm tình của cậu, không hỏi, chỉ rướn người ngó xem.
Là thơ Lý Bạch:
Sống là khách qua ngõ
Chết là kẻ về nhà
Trời đất là quán trọ
Muôn đời bụi xót xa.*
*Sinh giả vi quá khách,
Tử giả vi quy nhân.
Thiên địa nhất nghịch lữ,
Đồng bi vạn cổ trần.
(Bài Nghĩ Cổ của Lý Bạch)
Thoáng nhìn đã tường tận kết cục nhân sinh, đây chẳng phải là sống không còn chút lưu luyến sao? Thích Thiếu Thương cười khổ lắc đầu, hỏi: “Cậu thích bức tranh này?”
Cố Tích Triều vừa thu dọn dụng cụ vẽ tranh vừa nói: “Tôi không cần thích, người mua thích là được.”
“Cậu vẽ tranh để bán?” Thích Thiếu Thương lập tức hưng phấn đứng lên, nắm lấy tay cậu.
Cố Tích Triều không quen thân cận với người khác như vậy, vội rút tay về, “Hội họa, vốn chỉ để kiếm tiền, khách yêu cầu tranh gì tôi vẽ tranh ấy, đơn giản thế thôi.” Dừng một chút, lại nói, “Nhưng thơ kia…”
Thích Thiếu Thương im lặng lắng tai nghe nửa câu sau, nhưng không ngờ, Cố Tích Triều lại chỉ lắc đầu cười, không nhiều lời.
Thơ kia, là do cảm xúc trào dâng mà đề, không phải yêu cầu của khách, chỉ sợ khi giao tranh sẽ bị phát hiện. Cố Tích Triều chính là muốn nói thế, nhưng cậu vốn có thói quen không nhiều lời, sống nội tâm, chẳng buồn bộc bạch tâm tư suy nghĩ của mình với người khác.
“Tích Triều,” Thích Thiếu Thương trịnh trọng nắm lấy vai cậu, “Nếu có thể, những bức như vậy sau này vẽ ít một chút, được không?”
Cố Tích Triều không ngốc, đương nhiên có thể cảm nhận được tấm chân tình của Thích Thiếu Thương, nên cũng cười cười, xem như cảm tạ sự quan tâm của anh, đoạn chuyển đề tài, “Trên đời này, có người trời sinh đã lạc quan, tất có người trời sinh đã lương bạc. Không phải ai cũng giống như cậu.”
“Tôi? Tôi làm sao?” Thích Thiếu Thương thấy hứng thú, anh thực sự rất muốn biết hình tượng của mình trong mắt Cố Tích Triều là gì.
“Cậu…” Cố Tích Triều nghĩ nghĩ, đột nhiên cười, “Thân trai chẳng giắt kiếm Ngô Câu. Thu lại giang sơn năm mươi châu. Leo thử gác Lăng ông thấy đó. Thư sinh nào được tặng phong hầu.”*
*Nam nhi hà bất đái Ngô câu
Thu thủ quan san ngũ thập châu
Chư quân tạm thướng Lăng yên các
Nhược cá thư sinh vạn hộ hầu.
(Bài Nam Viên Thập Tam Thủ của Lý Hạ)
Thích Thiếu Thương nghe xong câu này, chỉ im lặng. Cố Tích Triều nói không sai, đó chính là lý tưởng ban đầu, nhưng hôm nay, có lẽ tất cả đã quá xa xôi. Chỉ có thể nói, đời người, mỗi bước chân đi, sẽ tiến vào một con đường hoàn toàn khác, và rồi chỉ có thể bước tiếp, không thể giẫm lên những bước chân của mình để trở ra.
Một Cố Tích Triều thanh lãnh ít nói, một Thích Thiếu Thương thương tâm trầm mặc, khiến không khí bắt đầu trở nên bức bách đến khó thở. Hồi lâu sau, Thích Thiếu Thương mới miễn cưỡng cười: “Cậu nói rất đúng. Vậy còn cậu, cậu là người thế nào?”
Cố Tích Triều liếc nhìn sang, bắt gặp ánh mắt nồng cháy của Thích Thiếu Thương, bỗng nhiên thấy bối rối không biết nên ứng đối thế nào, luống cuống cúi người cầm lên vài cuốn sách, nói: “Tôi sắp có lớp, đi trước.”
Thích Thiếu Thương nhìn theo bóng dáng cậu từ từ khuất tầm nhìn, bất đắc dĩ cười. Vốn tưởng, hôm nay có thể rút ngắn khoảng cách, đến gần cậu hơn một chút, ngờ đâu người vẫn ngàn dặm xa xôi. Anh và Cố Tích Triều khi đó, chính là bị ngăn cách như thế. Đôi khi muốn đến gần, lại không dám, chỉ có thể nhìn hai người cứ thế thoáng lướt qua nhau, gần trong gang tấc lại như biển trời cách trở, càng lúc càng xa. Giữa mênh mông cuộc đời này, biết nơi đâu mới tìm được trái tim cậu?
Cho đến tận ngày hôm nay, Thích Thiếu Thương và Cố Tích Triều cũng chưa từng thực sự ở cạnh nhau, vì cậu vĩnh viễn vẫn mang tư thái đứng trên cao nhìn xuống, xem thường Thích Thiếu Thương như vậy. Lần này, nếu không phải bởi câu hỏi bất ngờ của anh khiến cậu trong lòng rối loạn, có lẽ cậu sẽ chẳng đời nào phải bỏ chạy trối chết như thế. Nhưng Cố Tích Triều cũng hiểu được, bản thân hiện giờ đã trải qua bao mưa gió trong đời, tang thương mỏi mệt, người thiếu niên tiêu sái tinh thuần đã lạc chốn nào rồi! Cậu từ lâu đã quen đeo một chiếc mặt nạ, sớm quên mất dung mạo của chính mình, nếu miễn cưỡng tháo mặt nạ xuống, cũng chỉ có huyết nhục mơ hồ, xấu xí không chịu nổi mà thôi.
Đáng tiếc, Cố Tích Triều không muốn người khác hiểu cậu, không có nghĩa rằng người đó sẽ từ bỏ không đi tìm hiểu. Cố Tích Triều đối với chuyện riêng một lời thận trọng hai lời dè chừng, hành tung bất định khiến Thích Thiếu Thương phiền muộn không thôi. Mà Thích Thiếu Thương lại có thói quen nắm mọi sự trong tay, vì thế anh quyết định tìm Thiết Thủ để tường tận tình hình.
“Cố Tích Triều?” Thiết Thủ đang làm việc chợt ngừng lại, tựa tiếu phi tiếu nhìn anh, “Tôi nhớ cậu là bạn cùng phòng của cậu ta, ngày ngày cậu ta đi đâu, cậu không biết, làm sao tôi biết?”
“Thôi mà Thiết Nhị gia! Giáo sư Gia Cát Chính Ngã của anh và Quyển Ca là bạn bè lâu năm. Anh không lộ thân phận của tôi, tôi cũng giữ bí mật cho anh. Anh em đã lâu, chỉ có chút chuyện nhỏ này cũng không chịu giúp sao?” Thích Thiếu Thương chống hai tay, ngồi xuống trước mặt Thiết Thủ, đánh cuộc hắn nhất định sẽ cho mình một đáp án.
Thiết Thủ trầm mặc một hồi, chợt nghiêm túc nói: “Thiếu Thương, cậu xem tôi là anh em, vậy nghe tôi khuyên một câu. Cố Tích Triều đó, không thể dính vào!”
Thích Thiếu Thương nghe xong, có chút xấu hổ vì bị nhìn thấu tâm tư, vội vàng lấp l**m: “Thiết Thủ, anh nói bậy bạ gì đó? Cố Tích Triều là bạn cùng phòng của tôi, tôi quan tâm bạn bè không được sao?”
“Bạn bè?” Thiết Thủ chỉ khoanh tay, dựa người vào ghế, “Nếu cậu xem cậu ta là bạn bè, hôm nay sẽ không đến tìm tôi, cũng không lợi dụng mối quan hệ mà xưa nay cậu chưa từng để tâm đến.”
“Không biết anh nói cái gì!” Thích Thiếu Thương bực mình đứng lên, “Không giúp thì thôi, tôi tự tìm hiểu!”
“Thích Thiếu Thương, sao cậu vẫn không nghe tôi?” Thiết Thủ kéo vai anh, thần sắc thấp thoáng lo âu, khẽ cắn môi, hạ giọng nói, “Ở cục cảnh sát, hồ sơ của Cố Tích Triều ở cục cảnh sát rất dày, một lần trữ m* t**, một lần đánh người, gần đây nhất phải ra tòa vì có liên quan đến nhân mạng. Người như vậy, cậu đừng chuốc vào thân, có được không?”
Thích Thiếu Thương âm thầm kinh hãi, lại vẫn kiên trì, “Cố Tích Triều là ai, chỉ nhìn vào hồ sơ không thể nói được!”
“Nhưng mà, tôi chỉ nhìn hồ sơ cũng biết Cố Tích Triều vĩnh viễn không thể chung đường với tôi và cậu!” Thiết Thủ thản nhiên nói, “Thích Thiếu Thương, đôi khi đừng hiếu kỳ sẽ tốt hơn. Cậu ta chỉ là bạn cùng phòng của cậu, năm năm sau, mỗi người một đường, sẽ chẳng bao giờ còn chạm mặt. Loại quan hệ nhạt nhòa như thế, đối với cậu hay cậu ta đều tốt! Tôi đã nói đến vậy, có nghe hay không, tùy cậu.”
Sau trận đấu bóng rổ, Cố Tích Triều đã có chút danh tiếng ở trường. Nhưng danh tiếng này lại không đến từ năng lực bóng rổ, mà là từ tính khí của cậu. Khuôn mặt cậu lúc nào cũng có vẻ được nắn nót viết năm chữ thật rõ ràng: “Người lạ chớ đến gần!” khiến ai nhìn thấy cũng biến sắc như đang thiếu nợ cậu mấy trăm vạn vậy. Cái khí chất đó, lạnh đến bức người.
Nếu còn có một người không những không sợ hãi, lại còn kiên cường bất khuất muốn dấn thân vào vòng khói lửa để thân cận với con người “lạnh” như băng ngàn năm này, chỉ có thể là Thích Thiếu Thương mà thôi.
Nhưng đối với Cố Tích Triều mà nói, đây tuyệt đối không phải chuyện tốt. Cậu không giống Truy Mệnh, ngây thơ niềm nở; cũng không giống Lãnh Huyết, nhìn có vẻ máu lạnh, kỳ thực lại hăng hái sôi nổi. Cố Tích Triều cá tính thờ ơ, lạnh nhạt, không để tâm đến xung quanh, nếu có liếc nhìn, cũng là cái nhìn đạm như nước. Đáng tiếc, người như Thích Thiếu Thương, luôn nhiệt tình theo đuổi loại giao tình thân thiết, vĩnh viễn cũng không hiểu được điều này.
Ngày hôm ấy, Cố Tích Triều nhàn rỗi ngồi vẽ tranh trong phòng, chính là một bức thủy mặc, thác nước từ trên núi ào ạt đổ xuống, sương mờ bay bay, màu sắc có chút ửng vàng, lại nhạt nhòa xanh lam, nổi bật giữa nền giấy trắng thuần. Thích Thiếu Thương kiên nhẫn ngồi một bên nhìn, chờ bức tranh hoàn thành. Cá tính náo nhiệt như anh, giờ phút này lại có thể đắm chìm trong khung cảnh đất trời mênh mông, đìu hiu vắng lặng, kể cũng lạ. Thích Thiếu Thương thấy bên cạnh có đề thơ, sợ phá hỏng tâm tình của cậu, không hỏi, chỉ rướn người ngó xem.
Là thơ Lý Bạch:
Sống là khách qua ngõ
Chết là kẻ về nhà
Trời đất là quán trọ
Muôn đời bụi xót xa.*
*Sinh giả vi quá khách,
Tử giả vi quy nhân.
Thiên địa nhất nghịch lữ,
Đồng bi vạn cổ trần.
(Bài Nghĩ Cổ của Lý Bạch)
Thoáng nhìn đã tường tận kết cục nhân sinh, đây chẳng phải là sống không còn chút lưu luyến sao? Thích Thiếu Thương cười khổ lắc đầu, hỏi: “Cậu thích bức tranh này?”
Cố Tích Triều vừa thu dọn dụng cụ vẽ tranh vừa nói: “Tôi không cần thích, người mua thích là được.”
“Cậu vẽ tranh để bán?” Thích Thiếu Thương lập tức hưng phấn đứng lên, nắm lấy tay cậu.
Cố Tích Triều không quen thân cận với người khác như vậy, vội rút tay về, “Hội họa, vốn chỉ để kiếm tiền, khách yêu cầu tranh gì tôi vẽ tranh ấy, đơn giản thế thôi.” Dừng một chút, lại nói, “Nhưng thơ kia…”
Thích Thiếu Thương im lặng lắng tai nghe nửa câu sau, nhưng không ngờ, Cố Tích Triều lại chỉ lắc đầu cười, không nhiều lời.
Thơ kia, là do cảm xúc trào dâng mà đề, không phải yêu cầu của khách, chỉ sợ khi giao tranh sẽ bị phát hiện. Cố Tích Triều chính là muốn nói thế, nhưng cậu vốn có thói quen không nhiều lời, sống nội tâm, chẳng buồn bộc bạch tâm tư suy nghĩ của mình với người khác.
“Tích Triều,” Thích Thiếu Thương trịnh trọng nắm lấy vai cậu, “Nếu có thể, những bức như vậy sau này vẽ ít một chút, được không?”
Cố Tích Triều không ngốc, đương nhiên có thể cảm nhận được tấm chân tình của Thích Thiếu Thương, nên cũng cười cười, xem như cảm tạ sự quan tâm của anh, đoạn chuyển đề tài, “Trên đời này, có người trời sinh đã lạc quan, tất có người trời sinh đã lương bạc. Không phải ai cũng giống như cậu.”
“Tôi? Tôi làm sao?” Thích Thiếu Thương thấy hứng thú, anh thực sự rất muốn biết hình tượng của mình trong mắt Cố Tích Triều là gì.
“Cậu…” Cố Tích Triều nghĩ nghĩ, đột nhiên cười, “Thân trai chẳng giắt kiếm Ngô Câu. Thu lại giang sơn năm mươi châu. Leo thử gác Lăng ông thấy đó. Thư sinh nào được tặng phong hầu.”*
*Nam nhi hà bất đái Ngô câu
Thu thủ quan san ngũ thập châu
Chư quân tạm thướng Lăng yên các
Nhược cá thư sinh vạn hộ hầu.
(Bài Nam Viên Thập Tam Thủ của Lý Hạ)
Thích Thiếu Thương nghe xong câu này, chỉ im lặng. Cố Tích Triều nói không sai, đó chính là lý tưởng ban đầu, nhưng hôm nay, có lẽ tất cả đã quá xa xôi. Chỉ có thể nói, đời người, mỗi bước chân đi, sẽ tiến vào một con đường hoàn toàn khác, và rồi chỉ có thể bước tiếp, không thể giẫm lên những bước chân của mình để trở ra.
Một Cố Tích Triều thanh lãnh ít nói, một Thích Thiếu Thương thương tâm trầm mặc, khiến không khí bắt đầu trở nên bức bách đến khó thở. Hồi lâu sau, Thích Thiếu Thương mới miễn cưỡng cười: “Cậu nói rất đúng. Vậy còn cậu, cậu là người thế nào?”
Cố Tích Triều liếc nhìn sang, bắt gặp ánh mắt nồng cháy của Thích Thiếu Thương, bỗng nhiên thấy bối rối không biết nên ứng đối thế nào, luống cuống cúi người cầm lên vài cuốn sách, nói: “Tôi sắp có lớp, đi trước.”
Thích Thiếu Thương nhìn theo bóng dáng cậu từ từ khuất tầm nhìn, bất đắc dĩ cười. Vốn tưởng, hôm nay có thể rút ngắn khoảng cách, đến gần cậu hơn một chút, ngờ đâu người vẫn ngàn dặm xa xôi. Anh và Cố Tích Triều khi đó, chính là bị ngăn cách như thế. Đôi khi muốn đến gần, lại không dám, chỉ có thể nhìn hai người cứ thế thoáng lướt qua nhau, gần trong gang tấc lại như biển trời cách trở, càng lúc càng xa. Giữa mênh mông cuộc đời này, biết nơi đâu mới tìm được trái tim cậu?
Cho đến tận ngày hôm nay, Thích Thiếu Thương và Cố Tích Triều cũng chưa từng thực sự ở cạnh nhau, vì cậu vĩnh viễn vẫn mang tư thái đứng trên cao nhìn xuống, xem thường Thích Thiếu Thương như vậy. Lần này, nếu không phải bởi câu hỏi bất ngờ của anh khiến cậu trong lòng rối loạn, có lẽ cậu sẽ chẳng đời nào phải bỏ chạy trối chết như thế. Nhưng Cố Tích Triều cũng hiểu được, bản thân hiện giờ đã trải qua bao mưa gió trong đời, tang thương mỏi mệt, người thiếu niên tiêu sái tinh thuần đã lạc chốn nào rồi! Cậu từ lâu đã quen đeo một chiếc mặt nạ, sớm quên mất dung mạo của chính mình, nếu miễn cưỡng tháo mặt nạ xuống, cũng chỉ có huyết nhục mơ hồ, xấu xí không chịu nổi mà thôi.
Đáng tiếc, Cố Tích Triều không muốn người khác hiểu cậu, không có nghĩa rằng người đó sẽ từ bỏ không đi tìm hiểu. Cố Tích Triều đối với chuyện riêng một lời thận trọng hai lời dè chừng, hành tung bất định khiến Thích Thiếu Thương phiền muộn không thôi. Mà Thích Thiếu Thương lại có thói quen nắm mọi sự trong tay, vì thế anh quyết định tìm Thiết Thủ để tường tận tình hình.
“Cố Tích Triều?” Thiết Thủ đang làm việc chợt ngừng lại, tựa tiếu phi tiếu nhìn anh, “Tôi nhớ cậu là bạn cùng phòng của cậu ta, ngày ngày cậu ta đi đâu, cậu không biết, làm sao tôi biết?”
“Thôi mà Thiết Nhị gia! Giáo sư Gia Cát Chính Ngã của anh và Quyển Ca là bạn bè lâu năm. Anh không lộ thân phận của tôi, tôi cũng giữ bí mật cho anh. Anh em đã lâu, chỉ có chút chuyện nhỏ này cũng không chịu giúp sao?” Thích Thiếu Thương chống hai tay, ngồi xuống trước mặt Thiết Thủ, đánh cuộc hắn nhất định sẽ cho mình một đáp án.
Thiết Thủ trầm mặc một hồi, chợt nghiêm túc nói: “Thiếu Thương, cậu xem tôi là anh em, vậy nghe tôi khuyên một câu. Cố Tích Triều đó, không thể dính vào!”
Thích Thiếu Thương nghe xong, có chút xấu hổ vì bị nhìn thấu tâm tư, vội vàng lấp l**m: “Thiết Thủ, anh nói bậy bạ gì đó? Cố Tích Triều là bạn cùng phòng của tôi, tôi quan tâm bạn bè không được sao?”
“Bạn bè?” Thiết Thủ chỉ khoanh tay, dựa người vào ghế, “Nếu cậu xem cậu ta là bạn bè, hôm nay sẽ không đến tìm tôi, cũng không lợi dụng mối quan hệ mà xưa nay cậu chưa từng để tâm đến.”
“Không biết anh nói cái gì!” Thích Thiếu Thương bực mình đứng lên, “Không giúp thì thôi, tôi tự tìm hiểu!”
“Thích Thiếu Thương, sao cậu vẫn không nghe tôi?” Thiết Thủ kéo vai anh, thần sắc thấp thoáng lo âu, khẽ cắn môi, hạ giọng nói, “Ở cục cảnh sát, hồ sơ của Cố Tích Triều ở cục cảnh sát rất dày, một lần trữ m* t**, một lần đánh người, gần đây nhất phải ra tòa vì có liên quan đến nhân mạng. Người như vậy, cậu đừng chuốc vào thân, có được không?”
Thích Thiếu Thương âm thầm kinh hãi, lại vẫn kiên trì, “Cố Tích Triều là ai, chỉ nhìn vào hồ sơ không thể nói được!”
“Nhưng mà, tôi chỉ nhìn hồ sơ cũng biết Cố Tích Triều vĩnh viễn không thể chung đường với tôi và cậu!” Thiết Thủ thản nhiên nói, “Thích Thiếu Thương, đôi khi đừng hiếu kỳ sẽ tốt hơn. Cậu ta chỉ là bạn cùng phòng của cậu, năm năm sau, mỗi người một đường, sẽ chẳng bao giờ còn chạm mặt. Loại quan hệ nhạt nhòa như thế, đối với cậu hay cậu ta đều tốt! Tôi đã nói đến vậy, có nghe hay không, tùy cậu.”
Bình luận chương 7
Chia sẻ cảm nhận về chương 7 “Sống là khách qua ngõ*”