Hựu Diêm : Chương 1

Tháng tư vừa dứt, cái nóng oi ả đã vội vã kéo về. Tiếng ve sầu dù chưa inh ỏi, nhưng cũng đủ khiến lòng người sinh phiền.

Ấy thế mà, chuyện khiến người ta phiền lòng lại chẳng riêng gì mỗi việc ấy.

Lâm Hoài ngồi xổm dưới mái hiên nhà, tay cầm que củi nhỏ vô thức quẹt loạn trên mặt đất. Bên tai văng vẳng tiếng bà Vương Tú Nga cằn nhằn, mà cậu chỉ lặng thinh, lời nói tựa như nước đổ lá khoai.

"Mày có nghe không đấy?"

Thấy cậu chẳng có phản ứng gì, bà Vương Tú Nga bèn vươn cổ nhìn sang, hỏi một câu.

"Con nghe rồi."

Lâm Hoài đáp lại, thầm thở dài, vứt que củi rồi đứng dậy, đi ra sau bếp xách một thùng nước, tưới cho mấy cây ớt ngoài sân.

Bà Vương Tú Nga đang bận đan bím rơm, dùng lại cọng rơm từ mùa gặt năm ngoái, ngâm nước xong vẫn còn mềm, không dễ gãy. Bà dùng răng cắn đứt đoạn thừa, thấy Lâm Hoài thì nói: "Sao lại tưới nữa thế, sáng tinh mơ mẹ vừa tưới rồi mà."

Lâm Hoài tưới xong luống ớt bên này lại dẫm lên nền đất bùn đi tưới cà và dưa chuột. Với bản tính lề mề cộng thêm cái đầu óc hay lơ đãng, mãi một lúc sau cậu mới đáp: "Trời nóng, tưới thêm chút."

Bà Vương Tú Nga nhặt cây kéo dưới đất lên bắt đầu cắt bím rơm, rồi lại tiếp nối câu chuyện cằn nhằn lúc nãy: "Hoài ơi là Hoài, con nghe mẹ, đợi qua mùa gặt này, trồng xong vụ ngô thì cũng theo người trong làng ra ngoài kiếm tiền đi. Trong làng này, mấy đứa bằng tuổi mày con cái đã chạy đầy sân rồi, lấy vợ sinh con mới là cái phúc của mày."

"Cứ quanh quẩn ở nhà với bà già này thì không có tiền đồ đâu, người ta lại coi thường cho."

Động tác đan bím rơm của bà Vương Tú Nga vừa nhanh vừa chuẩn, vô cùng khéo léo, nhưng khi cất lời, gương mặt bà lại đượm một nỗi sầu, đôi mày nhíu chặt, những nếp nhăn vốn có càng thêm chồng chất. Cuối cùng, bà quẳng bím rơm và cây kéo xuống, thở dài một hơi não nuột: "Rốt cuộc là làm sao cơ chứ, mày lấy một người vợ thôi mà cũng khó khăn đến thế."

Lâm Hoài cúi gằm mặt tưới cây, múc nửa gáo nước, tỉ mỉ tưới vào gốc rau. Dáng người cong cong của cậu trông có phần gầy gò, từ đầu đến cuối không hề đáp lại lời mẹ. Bà Vương Tú Nga nhìn cậu một lúc, rồi lại xác nhận một lần nữa: "Tại sao người ta lại không đồng ý nữa rồi? Lúc trước gặp mặt không phải bảo là rất hài lòng về mày sao?"

Câu hỏi này bà đã hỏi không dưới ba lần. Từ lúc Lâm Hoài xem mắt thất bại đến giờ, bà vẫn không tài nào tin được. Lâm Hoài giải thích đến rát cả họng, nhưng tính cậu vốn vậy, bà Vương Tú Nga có hỏi bao nhiêu lần đi nữa, cậu vẫn thành thật trả lời.

"Nhà cửa thì cũ nát, lại không có xe hơi, tính... tính con lại quá chậm chạp," Lâm Hoài nắm chặt cán gáo, gương mặt có phần thanh tú cuối cùng cũng có chút biến sắc, ngượng ngùng nói đỡ cho cô gái: "Không nhà không xe, người ta không ưng con cũng là chuyện thường tình thôi mẹ ạ, mẹ đừng đoán già đoán non nữa."

"Chắc chắn lại là bà thím Xuân của mày giở trò rồi, nếu không thì sao người ta đang yên đang lành lại đổi ý được?"

Bà Vương Tú Nga chẳng thèm nghe cậu nói, đứng dậy phủi sạch vụn rơm trên quần áo, đi thẳng ra cổng lớn: "Mẹ phải đi tìm bà ta hỏi cho ra nhẽ."

Thím Xuân chuyên nghề làm mai mối, miệng lưỡi dẻo quẹo, ăn nói khéo léo. Mấy làng trên xóm dưới cũng nhờ bà mà nên duyên được mấy cặp. Bà sống bằng nghề này, kiếm cơm bằng miệng lưỡi. Tối hôm đó, bà Vương Tú Nga mang biếu bà ta hai cân hoa quả, nhờ bà để ý tìm cho Lâm Hoài một cô gái. Con trai bà đã ba mươi tuổi đầu, chẳng còn trẻ trung gì nữa, mà vẫn chưa lấy được vợ, khiến người ta chê cười, phận làm mẹ cũng sốt ruột.

Sau khi nhận quà, thím Xuân quả thực đã tìm được cho một mối: một cô gái hai mươi tám tuổi, đã ly hôn và có một cô con gái nhỏ. Bà Vương Tú Nga vốn dĩ không ưng, Lâm Hoài nhà bà là trai tân, còn cô kia đã qua một lần đò, lại còn có con riêng, nhìn thế nào cũng không hợp. Nhưng thím Xuân lại nói, thằng Hoài nhà bà tuổi cũng đã lớn, lại chẳng phải người kiếm được nhiều tiền, thời buổi này con gái hiếm, lấy được vợ đã là may mắn lắm rồi, cả nhà sống với nhau hòa thuận, êm ấm mới là điều quan trọng nhất.

Bà Vương Tú Nga vẫn còn do dự, cuối cùng, thím Xuân hỏi thẳng bà có gặp hay không, không gặp thì vẫn còn nhà khác đang xếp hàng chờ gặp đấy.

Chỉ một câu nói này đã khích tướng bà Vương Tú Nga. Bà sốt sắng đập đùi một cái, níu lấy thím Xuân: "Gặp chứ, đương nhiên là phải gặp một lần xem sao đã chứ."

Đừng thấy Lâm Hoài ít nói, chuyện gì cậu cũng đều để trong lòng, nhưng chính cậu cũng cảm thấy sốt ruột rồi. Bạn bè chơi với cậu từ nhỏ, mười tám đôi mươi đã vợ con đề huề cả rồi. Con của họ lớn đến tám, chín tuổi, gặp cậu đều gọi một tiếng chú, khiến cậu đáp lời mà lòng cũng thấy khó chịu. Chưa yên bề gia thất đúng là chuyện lớn, mỗi lần bà Vương Tú Nga nhắc đến lại thở ngắn than dài. Nhưng vợ đâu có dễ tìm, trước đây cậu cũng đã đi xem mắt mấy lần nhưng đều không thành. Thất bại càng nhiều, người ta càng bớt kén chọn. Chẳng cần biết đối phương thế nào, cứ đi gặp mặt trước rồi tính sau.

Lần đầu gặp mặt, người ta cũng tỏ ra rất ưng bụng, còn nói với thím Xuân rằng Lâm Hoài trông sáng sủa, mắt ra mắt, mũi ra mũi. Bà Vương Tú Nga mừng lắm, cứ ngỡ là sắp thành rồi. Lâm Hoài tuy có hơi ngơ ngác, nhưng cả người cũng nhẹ nhõm hẳn, cảm giác như sắp hoàn thành được một nhiệm vụ. Ai ngờ đâu hôm qua thím Xuân lại tất tả chạy sang, trả lại một cân hoa quả, bảo là người ta đổi ý rồi. Bà Vương Tú Nga gặng hỏi mãi, cuối cùng bà ta mới chịu nói thật, rằng sau đó cô gái đã gặp một người khác, một người đàn ông hơn bốn mươi tuổi, mở quán ăn trên thành phố.

Lúc ra về, thím Xuân còn bồi thêm một câu: "Đàn ông con trai ấy à, đẹp trai thì có ích gì, xét cho cùng vẫn là xem ai kiếm được tiền thôi."

Bà Vương Tú Nga tức giận không cho thím Xuân đi, cho rằng việc này không thành là do bà ta sắp xếp linh tinh, lẽ ra phải để cô gái chỉ gặp mỗi Lâm Hoài thôi, sao lại còn xếp thêm một người nữa?

Cũng may lúc đó Lâm Hoài đã kéo được mẹ về nhà, không thì đã to tiếng với thím Xuân rồi. Lúc bỏ đi, thím Xuân vẫn còn hậm hực, chửi đổng như hàng tôm hàng cá, nói cho cùng chẳng phải là do Lâm Hoài không bằng người ta hay sao, sau này chuyện này đừng tìm tôi nữa, tôi không hầu nổi.

Những lời này như những cái tát giáng thẳng vào mặt Lâm Hoài, nhưng bà ta nói cũng toàn là sự thật. Sự thật vốn mất lòng, Lâm Hoài vẫn phải cười trừ cho qua chuyện. Đều là người cùng làng, nhà cách nhau có mấy bước chân, làm ầm lên thì khó nhìn mặt nhau. Nhưng mấy câu nói của bà ta đã khiến bà Vương Tú Nga tức đến nỗi phải lôi ngay viên thuốc trợ tim cấp tốc mang theo bên người ra uống, phải hai viên mới dịu lại được. Sau đó, hai mẹ con ngồi ngoài sân đến nửa đêm, chỉ có tiếng thở dài của bà Vương Tú Nga và tiếng đập muỗi của Lâm Hoài.

Lòng hai mẹ con nặng trĩu, nhưng cũng chẳng biết làm sao. Nhà không khá giả, ai lại muốn gả con gái qua đây chịu khổ chứ. Bà Vương Tú Nga hiểu rõ điều này, bởi chính bà năm xưa cũng đã phải chịu cái khổ ấy. Vì nghèo, nhà bà và nhà bố Lâm Hoài đã kết nghĩa thông gia bằng cách đổi dâu: bà gả vào nhà họ Lâm, còn cô của Lâm Hoài thì gả sang nhà họ Vương.

Nhưng chuyện này lại đổ lên đầu Lâm Hoài, bà làm mẹ vẫn không thể nào cam lòng. Nàng dâu tưởng đã về đến cửa bỗng dưng lại không còn nữa, sao bà có thể không sốt ruột, không đau lòng cho được. Lòng đã khó chịu, bà lại bắt đầu nghĩ ngợi lung tung, đầu tiên là nghĩ đến thím Xuân, đoán mò có phải bà ta đã nói gì với người ta hay không.

Bà đùng đùng nổi giận đi ra cửa, Lâm Hoài không tưới rau nữa, vội vàng chạy qua cản bà lại, thật sự sợ bà lại gây gổ với người ta.

"Mẹ," Lâm Hoài vứt gáo nước xuống, lại nói ra sự thật một lần nữa, "Nhà mình rốt cuộc thế nào mẹ cũng biết mà. Thím Xuân nói với người ta là nhà mình có xe hơi nên cô ấy mới chịu gặp con. Bây giờ không có xe thì người ta đổi ý, chẳng phải là chuyện đương nhiên sao?"

Bà Vương Tú Nga tức không chịu nổi, chỉ vào con bò đang cúi đầu gặm cỏ trong chuồng nói: "Xe bò không phải là xe à? Cứ phải là cái thứ bốn bánh phải hầu hạ như hầu tổ tiên ấy mới chịu hay gì?"

Nhưng lời này nói ra được nửa câu đã thấy đuối lý. Nói xong, bà quay lưng đi, tỏ vẻ rất kiên quyết: "Mẹ không tin mày lại không lấy nổi vợ. Thằng ngốc đầu làng còn lấy được, tại sao mày lại không?"

Lâm Hoài chẳng ôm chút hy vọng nào, lại lủi vào vườn rau nhỏ của mình, dáng vẻ rất cô đơn, nói nhỏ: "Thôi bỏ đi mẹ, chuyện này đâu có cưỡng cầu được."

Bà Vương Tú Nga thấy bộ dạng không tranh không giành của cậu thì chỉ hận rèn sắt không thành thép. Muốn mắng cậu nhu nhược lại không nỡ, chỉ hừ một tiếng qua mũi: "Làm xong vụ này, mày cũng theo người ta ra ngoài đi. Dựa vào làm ruộng thì khó mà lấy được vợ. Biết đâu ra ngoài gặp nhiều người lại tìm được một cô ở nơi khác, tốt nhất là vào làm trong nhà máy điện tử."

Trong làng cũng có mấy nhà đúng là như vậy, ra ngoài làm ở nhà máy rồi quen được con gái nơi khác, về quê cưới vợ sinh con thuận lợi. Vì vậy, bà Vương Tú Nga muốn Lâm Hoài ra ngoài cũng là có ý định này.

Lâm Hoài mân mê chiếc lá cà đã ngả vàng, chẳng đáp lời, trông có vẻ chẳng mấy tán đồng với lý lẽ của bà Vương Tú Nga. Cậu mân mê chiếc lá một lúc rồi đi vào nhà, bà Vương Tú Nga cũng lẽo đẽo theo sau. Thấy tay cậu cầm một bình xịt nhỏ và một túi thuốc màu xanh lá, cơn giận của bà bốc lên ngùn ngụt, bắt đầu la lối: "Mẹ nói mày có nghe không hả? Mấy thứ rau cỏ đó còn quan trọng hơn cả mẹ mày, hơn cả vợ mày nữa hay sao."

Tính bà Vương Tú Nga nóng nảy, còn tính Lâm Hoài lại chậm rãi, nói gì cũng không giận. Cậu pha loãng thuốc trừ sâu với nước, lúc này mới lên tiếng, giọng có chút bất đắc dĩ: "Mẹ, con chỉ biết làm ruộng thôi, cũng chỉ muốn làm ruộng. Không lấy được vợ thì con vẫn có thể phụng dưỡng mẹ lúc về già, mẹ đừng lo lắng nữa."

Làm cha làm mẹ nào có nghe lọt tai những lời này. Bà Vương Tú Nga kêu lên một tiếng "Trời ơi là trời": "Mẹ đâu có muốn mày kiếm tiền nuôi mẹ," vẻ mặt nóng nảy ban đầu của bà dịu đi, có chút đau lòng, "Mẹ chỉ nói là sau này không có mẹ nữa, mày đến một người bầu bạn cũng không có. Người ta thì vui vẻ đón Tết đón lễ, còn mày thì một thân một mình côi cút, lòng có thanh thản được không?"

Lâm Hoài vừa phun thuốc cho cà tím, vừa cười bâng quơ, tỏ vẻ như không có chuyện gì: "Mẹ, có thì có, không có thì thôi ạ."

Nhưng quả thực đã đến lúc phải sốt ruột, bởi tuổi của Lâm Hoài đã rành rành ra đó, là gã trai ế mà cả làng đều biết mặt. Cũng có những cô chú bác tốt bụng giúp cậu để ý tìm người, cũng có một hai cô gái chịu theo cậu, đã đến mức bàn chuyện cưới xin, nhưng cuối cùng đều không thành. Người ta vẫn cần thời gian tìm hiểu, và một khi đã hiểu rõ tính cách của Lâm Hoài, họ lại chẳng còn muốn nữa.

Lâm Hoài chẳng có tật xấu gì lớn, chỉ là tính tình quá hiền lành dễ nói chuyện, dáng người thanh tú chứ không mạnh mẽ. Người ta nói hay thì bảo đứa trẻ này thật thà, tính tốt, còn nói khó nghe thì nhiều lắm: Lâm Hoài không "đàn ông", tức là không có khí phách nam nhi, trông có vẻ ngây ngô. Cho dù Lâm Hoài biết trồng trọt, biết giặt giũ nấu cơm, thì có ích gì chứ, làm ruộng thì có tương lai gì.

Bà Vương Tú Nga sầu đến nỗi phải đi tìm thầy xem mệnh. Ông này phán rằng mệnh cậu không có vợ, khiến bà Vương Tú Nga tức đến suýt nữa thì gây gổ với người ta. Cuối cùng, bà ném tiền xuống, vừa đi vừa chửi bới, lôi tuột Lâm Hoài về nhà. Lâm Hoài về đến nhà là vác cuốc lên vai rồi ra thẳng ngoài đồng, phản ứng không dữ dội như mẹ. Nhưng sau khi làm xong việc, mồ hôi ướt đẫm, cậu ngồi ở đầu bờ ruộng hóng gió, trong lòng cũng rối như tơ vò.

Ở chốn thôn quê này, có mấy người đàn ông là không muốn lấy vợ cơ chứ? Vợ con đề huề, gia đình ấm cúng là ước mơ của biết bao người, nhưng Lâm Hoài lại không có được. Dẫu vậy, như chính lời cậu nói, chuyện này vốn không thể cưỡng cầu, có thì có, không có thì thôi.

Bà Vương Tú Nga chẳng nói chẳng rằng, không muốn nghe cậu nói những lời này, quay mặt vào trong phòng ngủ. Lâm Hoài dùng hết bình thuốc trừ sâu, ngẩng đầu nhìn trời. Bầu trời âm u, gió nổi lên cuồn cuộn, có thể cuốn cả cát vàng bay lên. Thời tiết thế này thật bất thường, chẳng phải điềm lành.

Lòng Lâm Hoài ngột ngạt, hơi thở như tắc nghẹn nơi lồng ngực không thoát ra được. Cậu dắt chiếc xe đạp 28 inch ra, đạp xe ra chợ, vừa để hít thở cho thông thoáng, vừa tiện mua ít lưới về rào gà vịt ngan ngỗng trong nhà. Cách đây không lâu cậu vừa mới mua sáu con ngỗng con.

Đàn ngỗng nhỏ đang trong giai đoạn chuyển màu, lớp lông tơ màu vàng trên mình dần chuyển sang trắng, chỉ còn lại chút vàng dưới cổ. Mấy con ngỗng này đều đã lớn, mà trong sân lại toàn là rau, nếu không rào lại, chúng nó sẽ phá nát hết rau trong một ngày. Phải lùa chúng ra ngoài ăn cỏ, nhưng người cũng không thể trông chừng mãi được, cần phải dùng lưới quây chúng lại để khỏi bị mất. Trộm chó trộm ngỗng bây giờ không phải là ít.

Lâm Hoài lại sở trường những việc này, nuôi gà nuôi vịt, trồng trọt rau màu đều rất giỏi. Rau nhà người khác bị sâu bệnh gì cũng đều nhờ Lâm Hoài qua xem giúp. Cậu có kinh nghiệm, thường chỉ cần liếc mắt một cái, sờ tay một lần là biết phải chữa thế nào. Cậu viết tên thuốc ra giấy cho người ta đi mua, chỉ hai ba ngày sau là rau có thể cải tử hoàn sinh. Rau dù héo úa đến đâu, qua tay cậu đều có thể tươi tốt trở lại, quả thật thần kỳ. Cả gia cầm như ngỗng vịt, bỏ ăn nằm liệt một chỗ, Lâm Hoài cũng có thể xem qua được. Nhưng cậu chưa từng học qua cũng không phải chuyên nghiệp, nhiều nhất chỉ có thể nhìn ra là có chữa được hay không. Nếu cậu đã nói không chữa được, thì chắc chắn là không cần chữa nữa, ngày hôm sau người ta sẽ mang đi làm thịt.

Cậu đã bắt đầu làm những việc này từ năm mười hai, mười ba tuổi, gần hai mươi năm rồi, chung quy cũng có chút bản lĩnh thực sự. Người ta cũng thấy tiếc cho cậu, có tay nghề như vậy mà lại không lấy nổi vợ. Vẫn là do nhà nghèo. Thời buổi này, các nhà trong làng đã lần lượt xây nhà mới, còn nhà cậu vẫn là căn nhà cũ từ thời bố mẹ cậu cưới nhau. Tuy không đến nỗi quá dột nát, nhưng cũng không được tươm tất. Thêm vào đó, bố cậu mất sớm, trong nhà chỉ còn lại người mẹ già quanh năm thuốc thang. Cậu không ra ngoài kiếm tiền, đến tiền tiết kiệm cũng không có. Ngoài hai chiếc xe đạp và một cỗ xe bò ra, đừng nói đến xe hơi, ngay cả một chiếc xe ba bánh cũng không có. Con gái nhà người ta dựa vào đâu mà theo cậu chứ.

Đạp xe trên con đường đất vàng dẫn ra chợ, đầu óc Lâm Hoài rối bời. Nghĩ lại lời mẹ nói lúc nãy, bảo cậu ra ngoài kiếm sống, cậu lại thôi. Chẳng phải cậu không chịu được khổ. Một mình cậu có thể cáng đáng cả mười mẫu đất của nhà, từ gieo trồng, bón phân đến thu hoạch, tất cả đều một tay cậu lo liệu. Trong nhà còn có cả một đàn gà vịt ngan ngỗng, cậu tháo vát lắm chứ. Chỉ là bà Vương Tú Nga mang trong mình căn bệnh di truyền của gia đình, tuổi đã cao lại mắc thêm bệnh tiểu đường và bệnh tim mạch vành, thuốc không thể dừng, không được tức giận cũng không được làm việc nặng. Mà trớ trêu thay, bà lại là người hay nổi nóng. Lâm Hoài căn bản không thể đi đâu được. Hơn nữa, cậu cũng thật sự muốn gắn bó với làng quê, cứ cắm cúi là có thể bận rộn cả ngày. Bảo cậu đi giao tiếp với người khác, với cái miệng vụng về và tính tình thật thà của mình, cậu cũng không làm được, đúng là số nông dân trời sinh.

Cũng chẳng có gì không tốt, chỉ là thân phận người nông dân có địa vị xã hội quá thấp, dễ bị người ta coi thường.

Đang mải mê với những suy nghĩ đó, một chiếc xe máy từ đâu lao tới vun vút, trông có vẻ không ổn. Lâm Hoài phản ứng ngay lập tức, vội vàng nhảy khỏi xe. May mà cậu người gầy, lại lanh lẹ, nhảy nhanh nên không bị đâm phải. Chỉ tiếc cho chiếc xe đạp, bị tông đến nỗi ghi đông cong queo như quai vặn, bánh xe vẫn không ngừng quay, trông như sắp rã ra đến nơi.

Lâm Hoài tuy không bị thương, nhưng cũng một phen kinh hãi, đứng bên đường mà mắt mở trừng trừng. Cậu trơ mắt nhìn chiếc xe máy tông bay chiếc xe của mình, văng xa đến cả chục mét. Chiếc xe máy quệt đuôi trên mặt đất rồi lao vào bụi cỏ ven đường. Lâm Hoài đứng phía sau hứng trọn một mặt bụi vàng bay lên.

Người lái xe là một cô gái có mái tóc uốn thời thượng, trông rất tân thời, xinh xắn. Lúc này cô nàng cũng hoảng hồn, xe cộ cũng chẳng màng nữa, chạy đến liên tục nói xin lỗi Lâm Hoài, gương mặt xinh xắn đẫm lệ như hoa lê trong mưa, giọng như sắp khóc hỏi cậu: "Anh có bị thương không ạ?"

Lâm Hoài hoàn hồn, cử động tay chân, lắc đầu: "Không sao."

Chỉ là trong lòng vẫn còn sợ hãi, chỉ chậm một chút nữa thôi là cả người lẫn xe đều bị tông văng đi rồi.

Sắc mặt cô gái dịu đi, cố nén nước mắt, hít sâu hai hơi rồi bắt đầu "dạy dỗ" Lâm Hoài: "Này anh giai, anh đi xe mà hồn vía để đâu thế? Từ xa em đã hét bảo anh nép vào lề rồi, phanh xe máy này bị hỏng, em không giữ được tay lái."

Lâm Hoài ngượng ngùng định xin lỗi, nhưng chưa kịp mở lời đã thấy một người đàn ông từ ngã rẽ đi ra. Anh mặc một chiếc áo phông đen, phối cùng chiếc quần jean màu xanh nước biển, ăn mặc rất thời trang. Với dáng vẻ bất cần, anh sải những bước chân dài thong dong bước tới. Nhìn thấy cảnh tượng này, anh lướt mắt qua một lượt, giọng như đang xem kịch vui nói với cô gái: "Dương Mỹ Lệ, hai chúng ta chia tay bao lâu rồi, em tự tiện lấy xe máy của anh đi là thế nào?"

Nói xong, anh đưa mắt nhìn Lâm Hoài đang đứng ở một bên, ánh mắt khựng lại một chút, rồi nhìn chằm chằm vào người cậu hỏi: "Có sợ không?"

Lâm Hoài bị nhìn đến độ cảm thấy như người không mặc quần áo, ngập ngừng lắc đầu, không chắc là trước đây đã từng gặp người này hay chưa.