Tình huống khẩn cấp

Một chiếc xe Toyota và một chiếc Mercedes Benz đang đậu trên đường xi măng trước sân bay thủ đô.

Đây là xe của văn phòng tỉnh Thanh Sơn đóng tại thủ đô.

Vưu Lợi Dân ở thủ đô ba ngày. Hai ngày dành để đi họp, một ngày còn lại dùng để đi thăm bạn bè và người thân. Hiện tại là lúc trở về tỉnh. Phải nói, trong ba ngày này thu hoạch không tệ. Tối thiếu có thể giải quyết xong một vấn đề lớn. Lý Thạch Thâm đã đồng ý cải tạo xây dựng đường cao tốc Hồng Nam.

Chỉ cần tỉnh Lĩnh Nam bên kia lập dự án, thông qua Các bộ và Ủy ban trung ương quốc gia phê duyệt là không thành vấn đề.

Công tác giai đoạn ban đầu, Vưu Lợi Dân đã không sai biệt lắm hoàn thành xong. Lý Thạch Thâm là chướng ngại lớn cuối cùng. Hiện tại chướng ngại này đã tiêu trừ, sự việc đường cao tốc Hồng Nam mấy tháng qua, rốt cuộc đã biến thành sự thật.

Chủ nhiệm văn phòng làm việc tự mình đi cùng, đưa Chủ tịch tỉnh ra sân bay. Tiêu Lang chưa tới. Vốn y muốn đưa Vưu Lợi Dân nhưng Vưu Lợi Dân đã khéo léo từ chối, bảo y cứ yên tâm làm tốt công tác của mình, không cần quá để ý đến những lễ nghi phiền phức.

Dọc đường đi, Vưu Lợi Dân tâm tình không tệ, chuyện trò vui vẻ.

Xe rất nhanh đến sân bay. Máy nhắn tin của Chủ nhiệm văn phòng vang lên. Chủ nhiệm vội vàng cầm lấy, khi xem qua, sắc mặt hơi thay đổi.

Vưu Lợi Dân liếc mắt nhìn một cái.

Chủ nhiệm văn phòng làm việc vội vàng đáp:

- Chủ tịch tỉnh, là điện thoại của văn phòng….

Giọng điệu hơi kinh ngạc!

Ông ta tiễn Chủ tịch tỉnh ra sân bay, các đồng chí trong phòng làm việc ai cũng biết. Bỗng nhiên vào lúc này gọi điện thoại cho ông, nhất định là đã xảy ra sự việc cực kỳ quan trọng. Bằng không, tuyệt sẽ không tùy tiện quấy rầy.

Vưu Lợi Dân gật đầu, nói:

- Khi tới sân bay rồi thì gọi điện thoại về.

Hiển nhiên, Vưu Lợi Dân cũng phát hiện sự khác thường.

- Vâng!

Rất nhanh, chiếc xe Toyota đã đến sân bay. Chỉ trong vài phút ngắn ngủi, chiếc máy nhắn tin đã vang lên ba lần. Có thể thấy được, phòng làm việc bên kia đã xảy ra đại sự và các đồng chí đang rất sốt ruột.

Vừa đến sân bay, Chủ nhiệm văn phòng liền hướng Vưu Lợi Dân nói một tiếng rồi vội vã hướng đ6én buồng điện thoại. Cuối những năm 80, điện thoại di động vẫn chưa xuất hiện trong nội địa, nên sân bay trang bị nhiều buồng điện thoại công cộng.

Chỉ trong chốc lát, Chủ nhiệm văn phòng đã trở lại, vẻ mặt lo âu, trên trán rịn ra mồ hôi.

- Chủ tịch tỉnh, có mấy người đến Ủy ban Cải cách quốc gia gây rối. Ủy ban Cải cách quốc gia gọi điện thoại đến phòng làm việc, nói mấy người đó là dân Ngạn Hoa, công nhân thất nghiệp của công ty bách hóa Ngạn Hoa.

Đến bên cạnh Vưu Lợi Dân, Chủ nhiệm văn phòng không kịp lau mồ hôi, liền khẩn cấp báo cáo, thở hổn hển. Cũng may Chủ nhiệm văn phòng là lão quan trường, thanh âm giảm thấp, không có lớn tiếng ồn ào.

- Chủ nhiệm Ủy ban Cải cách Tiết Ích Dân tự mình gọi điện thoại đến phòng làm việc, hỏi ngài đã rời khỏi chưa….

Vưu Lợi Dân hai mắt khẽ nhíu lại, lập tức đưa ra quyết định, vung tay lên:

- Trở về!

Nói xong liền xoay người đi ra ngoài.

Phạm Hồng Vũ không nói một tiếng nào, gắt gao đuổi theo.

Chủ nhiệm văn phòng cũng là người cẩn thận, lập tức bảo lái xe, bảo y ở lại làm thủ tục trả vé, rồi cầm chìa khóa trong tay lái xe, tự mình lái. Sau khi lái xe làm xong thủ tục trả vé, tự mình đi nhờ xe trở về là được.

Chủ tịch tỉnh Vưu nửa khắc cũng không trì hoãn.

Vừa lên xe, Vưu Lợi Dân liền nói:

- Đến Ủy ban Cải cách!

Chủ nhiệm văn phòng sửng sốt, lập tức cẩn thận nói:

- Chủ tịch tỉnh, có phải nên về văn phòng trước, đem tình huống giải thích rõ ràng rồi mới đi hay không?

Vừa rồi trong điện thoại ông cũng hiểu biết được đại khái, nói là có năm nhân viên thất nghiệp của công ty bách hóa Ngạn Hoa đến Ủy ban Cải cách quốc gia gây rối. Tình huống cụ thể thế nào thì đồng chí ở văn phòng không nói. Hiện tại Vưu Lợi Dân trực tiếp đến Ủy ban Cải cách quốc gia là hơi liều lĩnh.

Vưu Lợi Dân lắc đầu:

- Trực tiếp đến Ủy ban Cải cách.

Giọng điệu và thần thái rất bình tĩnh.

Chủ nhiệm văn phòng không dám chậm trễ, lập tức lái xe đi.

Phạm Hồng Vũ rất rõ ràng tâm tư của Vưu Lợi Dân. Bên kia cũng đã náo lên rồi. Phó chủ nhiệm Ủy ban Cải cách Tiết Ích Dân tự mình gọi điện thoại đến phòng làm việc, hỏi hành trình của Vưu Lợi Dân, có thể thấy được việc này khá nghiêm trọng. Lúc này trì hoãn một phút đồng hồ thì tình thế có thể chuyển biến xấu. Chi bằng lập tức tới hiện trường, khống chế tình thế tiến thêm một bước phát triển.

Chủ nhiệm văn phòng đề nghị cũng không thể nói là sai, chính là ý kiến lão luyện thành thục. Đa số cán bộ cũng sẽ xử trí như thế này. Chỉ có thể nói là ông còn chưa hiểu biết tính cách và phong cách làm việc của Vưu Lợi Dân.

Chiếc xe lao đi, ai cũng không nói lời nào, không khí bên trong khá nặng nề.

Công nhân thất nghiệp kêu oan, Phạm Hồng Vũ thật sự thấy nhiều lắm. Trước khi quay ngược thời gian, có một thời gian ngắn, đồng chí Phạm Hồng Vũ của đại đội hình sự phòng công an huyện Vũ Dương gần như bỏ hẳn công tác, suốt ngày cùng với các đồng chí khác đi tham dự “bình ổn”. Tới thế kỷ hai mốt, đủ loại khiếu oan ùn ùn kéo tới. Bật máy tính lên là đủ loại tin tức cùng loại. Cũng bởi vì khiếu oan mà xảy ra đủ loại huyết án.

Nhưng những năm 80, khiếu oan vẫn là một danh từ mới mẻ. Nguyên nhân là từ nhiều phương diện, trong đó chủ yếu có hai phương diện. Thứ nhất là năng lực hành chính của chính quyền cơ sở vẫn còn mạnh, phản ứng tương đối nhanh nhẹn. Những vấn đề mà quần chúng phản ảnh có thể đúng lúc xử lý, cấp cho quần chúng một câu trả lời hài lòng, giảm bớt tình huống khiếu oan phát sinh. Thứ hai là quan niệm tư tưởng của quần chúng biến hóa. Từ xưa đến nay, quốc gia chúng ta có một truyền thống gọi là “Thà chết không cáo quan”. “Không cáo quan” ở đây không phải là đến nha môn, đến tòa án, hay là cáo trạng một cán bộ nào cả. Bởi vì có một câu tục ngữ “Nha môn bát tự khai, hữu lý vô tiền mạc tiến lai” (Cửa nha môn mở công khai, lý nhiều tiền ít chớ hoài tới nơi). Dân chúng một khi kiện lên tòa án, bất kể thắng thua, cơ bản cũng là kết quả táng gia bại sản.

Bàn về vấn đề này, “Thà chết không cáo quan” cũng có nguyên nhân trong đó. Không phải quan lại thời trước đều tham ô, cũng có một số thanh quan, nhưng “Thanh quan đa khốc” cũng được sự thật lịch sử công nhận. Dân chúng lên tòa án, đa số cũng không có kết cục tốt. Bất kể là đụng tới tham quan hay thanh quan, kết quả cũng không kém bao nhiêu. Về phương diện giữ gìn giai tầng thống trị, mặc kệ là thanh quan hay tham quan thì đều cũng nhất trí. Nếu dân chúng lên tòa án, và nhận được sự ngon ngọt? Chẳng phải tất cả các điêu dân đều học theo, chen chúc đi cáo trạng? Thế thì quả quyết không được rồi.

Cái gọi là “Điêu phong bất khả trường” chính là như vậy.

Bất kể ai cáo quan cũng đều không có kết quả tốt. Dần dà dân chúng liền “thà chết không cáo quan”. Có mâu thuẫn lớn hơn nữa thì cũng lén giải quyết. Thân hào nông thôn và thế lực dòng họ trong lúc này phát huy tác dụng hết sức quan trọng. Ví dụ như đối với gian phu dâm phụ, không cần báo quan, chỉ cần triệu tập người trong họ tộc, mở rộng từ đường, đồng hương trong tộc công bố tội trạng, trực tiếp nhét vào lồng heo rồi thả xuống nước.

Không ai cáo quan, các quan lại trở nên nhàn rỗi, suốt ngày ca múa mừng cảnh thái bình.

Có thể đè thì đè, có thể dọa thì dọa, tóm lại không náo lớn là được rồi.

Đúng vào lúc này, đại bộ phận quần chúng cũng còn chưa dưỡng thành thói quen khiếu oan. Nếu qua hơn một chút, mọi người quen mặt, tầm mắt mở rộng hơn, lá gan mới dần dần to lên. Vì thế các loại khiếu oan mới dần dần xuất hiện.

Phạm Hồng Vũ cũng biết, các loại chính sách đối phó với khiếu oan cũng có sự biến hóa rõ rệt. Ít nhất vào giữa những năm 90, phát sinh hiện tượng khiếu oan, chỉ cần nhân viên công tác cơ sở đưa ra được lời giải thích hợp lý, lãnh đạo cấp trên bình thường đều có thể giữ lời. Cho đến sau này, người khiếu oan các nơi tăng lên, số lần khiếu oan tăng lên, thì mới cân nhắc nhân vật số một của đảng chính địa phương có đủ tiêu chuẩn hay không.

Cho đến lúc này, giải thích sẽ không ai nghe, chỉ muốn nhìn kết quả mà không hỏi nguyên nhân.

Điêu dân khiếu oan nhiều lắm, lãnh đạo cấp trên cảm thấy rất phiền.

Chỉ cần dân chúng trở lại tâm tính “thà chết không khiếu oan” thì càn khôn lại sáng sủa, thế giới thống nhất, quốc gia thái bình thịnh vượng. Xã hội đương nhiên kiến thành rồi.

Chính bởi vì như vậy, một số nhân viên thất nghiệp của công ty bách hóa Ngạn Hoa không ngờ đến gây rối Ủy ban Cải cách, nên Tiết Ích Dân mới tự mình hỏi hành trình của Vưu Lợi Dân.

Nếu đặt ở hậu thế, Tiết Ích Dân quả quyết sẽ không gọi cuộc điện thoại này. Cho dù, Vưu Lợi Dân có cùng với Chủ nhiệm Tiết ngồi cùng một chỗ nói chuyện phiếm, Chủ nhiệm Tiết cũng chỉ là thông báo cho đồng chí văn phòng tỉnh Thanh Sơn tại thủ đô đến xử lý. Giả sử bất kỳ một nhân viên khiếu oan nào cũng đều cần Chủ tịch tỉnh tự mình tiếp đãi thì Vưu Lợi Dân Chủ tịch tỉnh không cần làm, suốt ngày xử lý việc này cũng đều bận tối mặt rồi.

Cái gọi là “vật hiếm thì là vật quý”, bởi vì loại tình huống này khá hiếm thấy cho nên mới cần được thận trọng đối đãi.

Nhưng hiện tại thời cơ nhạy cảm như vậy, Phạm Hồng Vũ lại không thể đem sự tình này suy nghĩ đơn giản được.

Phạm Hồng Vũ không tin tưởng vào sự trùng hợp.

Chiếc xe lại tiến vào trung tâm thủ đô, trước khi đến chỗ ngã ba giữa văn phòng làm việc và Ủy ban Cải cách, ven đường đang đậu một chiếc Santana. Phó chủ nhiệm văn phòng cùng với hai đồng chí khác đang rướn cổ nhìn về hướng phi trường.

Chiếc xe Toyota liền ngừng lại bên cạnh Phó chủ nhiệm.

Chủ nhiệm phòng làm việc thò đầu ra, kêu lên:

- Lão Vương, sao lại thế này?

Phó chủ nhiệm Vương trán đổ mồ hôi, bất chấp bụi tung mù mịt, vội vàng bước lại, nói:

- Chủ nhiệm….A, Chủ tịch tỉnh.

Hiển nhiên là không nghĩ tới Vưu Lợi Dân lại quay về.

Vưu Lợi Dân gật đầu, nói:

- Lão Vương, tình huống như thế nào rồi?

- Chủ tịch tỉnh, tình huống là như vầy. Vừa rồi Ủy ban Cải cách quốc gia gọi điện thoại tới, nói tình huống đã được khống chế. Các lãnh đạo của Ủy ban Cải cách và các nhân viên thất nghiệp đang nói chuyện với nhau, ổn định tinh thần của mọi người. Hiện tại tôi đã phái người đến Ủy ban Cải cách để tiếp bọn họ.

Sợ Vưu Lợi Dân và Chủ nhiệm văn phòng trực tiếp đến Ủy ban Cải cách nên y mới ở chỗ này chờ.

Làm việc cũng coi như tỉ mỉ rồi.

Dưới tình huống như thế này, Vưu Lợi Dân nếu lộ diện ở Ủy ban Cải cách, không thể nghi ngờ là xấu hổ rồi. Cho nên các đồng chí mới tận lực tránh cho tình huống này phát sinh.

Chủ tịch một tỉnh, thể diện là rất quan trọng.

Nhưng Vưu Lợi Dân cũng không vì vậy mà cảm thấy thoải mái, thần sắc ngược lại lại trở nên nghiêm túc. Tình huống tạm thời đã được khống chế, nhưng không có nghĩa là đã kết thúc. Phiền toái chân chính có lẽ giờ mới bắt đầu.

Vì vậy, Tiết Ích Dân sẽ bị phiền toái, phỏng chừng sẽ cảm thấy buồn bực ngay.

- Trở về phòng làm việc.

Một lát sau, Vưu Lợi Dân thản nhiên phân phó một câu.