Đường ở đâu
- Đạo lý đơn giản, chim nhỏ ở trong rừng mới có thể tận tình ca hát, những nữ nhân ngoại quốc kia tới đây không hiểu văn hóa, không biết ngôn ngữ, mất đi thần vận, chỉ còn cái xác rỗng.
Thẩm Mặc làm ra vẻ gì cũng hiểu:
- Ngươi có thể thưởng thức được phong tình dị quốc mới là lạ.
- Đúng thế.
Thẩm Kinh thấy y nói rất có lý:
- Vậy làm sao bây giờ?
- Có câu, muốn ăn tôm cá tươi phải tới bên biển. Tương tự, muốn thưởng thực mỹ nữ dị vực phải tới dị vực trước, đợi đưa tới cửa thì mất hứng.
Thẩm Mặc nở nụ cười rất không hợp với tôn nghiêm tể tướng.
Thẩm Kinh có thể quản lý được nơi long xà hỗn tạp như Thượng Hải, hiển nhiên căn bản không tầm thường, nghe vậy cảnh giác ngay:
- Ngươi muốn ta làm cái gì?
- Đừng căng thẳng, chuyện tốt mà.
Nhưng vẻ mặt Thẩm Mặc không có ý tốt gì:
- Huynh đệ này, ngươi làm quan sắp 10 năm rồi nhỉ.
- Tới mùa hè là 10 năm, ta còn chuẩn bị tổ chức ăn mừng.
- Mười năm rồi, ta đã là các lão, Trường Tử đã là thủy sư đề đốc tam phẩm.
Thẩm Mặc tỏ ra xấu hổ:
- Ca ca ngươi còn khuất mình ở Thượng Hải, làm huyện lệnh thất phẩm nhỏ nhoi, đệ đây chỉ biết lo bản thân, quên mất ca ca, thật là không phải.
Bị Thẩm Mặc nói trúng chỗ đau, Thẩm Kinh mặt mày nhăn nhó:
- Không trách ngươi được, quyên giám như ta, khắp hai kinh mười ba tỉnh có ai lên được tri phủ, cao nhất chỉ là đồng tri, sao khoái hoạt bằng huyện lệnh? Dù danh nghĩa là huyện lệnh, nhưng tri phủ cũng chẳng có quyền lực lớn như ta.
- Ài dù sao cũng là một huyện lệnh.
Thẩm Mặc tỏ ra trượng nghĩa:
- Ta chuẩn bị thăng chức cho ngươi, lại còn là thăng lớn.
Thẩm Kinh dù cảnh giác, nhưng bình sinh hắn chỉ có hai chỗ ngứa, một là mỹ nhân hai là làm quan, bị Thẩm Mặc gãi trúng, cho dù biết là bẫy, vẫn tò mò hỏi:
- Thăng cao bao nhiêu? Được liền ba bậc không?
Thẩm Mặc khinh thường nói:
- Liền ba cấp mới lên đồng tri, ngươi không chê thì ta cũng chẳng thèm ra tay.
- Vậy, bốn cấp?
Thẩm Kinh nuốt nước bọt, bốn cấp là tri phủ rồi, là mộng tưởng của hắn.
Thẩm Mặc lắc đầu.
- Năm cấp?
Thẩm Kinh tim tăng tốc.
- Không khá thẩm được hơn à?
Thẩm Mặc vẫn lắc đầu.
- Sáu cấp?
Giọng Thẩm Kinh lạc đi.
- Không đoán thêm hai cấp được à?
- Tám cấp?
Thẩm Kinh run rẩy.
- Đúng.
Thẩm Mặc cười tủm tỉm gật đầu.
- Ra là ngươi trêu ta.
Thẩm Kinh lúc này lại tỏ ra trấn tĩnh:
- Dù là hoàng đế cũng không thể đưa ta lên làm quan tam phẩm, tuyệt đối không thể.
- Tất cả đều có thể.
Thẩm Mặc cười hì hì:
- Ngươi cho rằng rằng thân phận của ta mà lại nói đùa sao?
Thẩm Kinh miệng giật giật:
- Huynh đệ, ta bị suyễn, lại còn thấp khớp, gần đây còn bị trĩ, ngươi đừng trêu ta nữa.
- Được, ta lấy thân phận thái tử thái bảo, đông các đại học sĩ, lĩnh binh bộ, hình bộ, chính thức nói chuyện với ngươi, chỉ cần ngươi chấp nhận an bài của triều đình, sẽ trực tiếp thăng ngươi từ thất phẩm lên tam phẩm. Thế nào?
Thẩm Mặc thu lại nụ cười:
- Ối mẹ ơi..
Thẩm Kinh chân nhũn ra, mông đặt phịch xuống đất.
Thẩm Mặc cười ngồi xuống:
- Thế là ý gì? Có đồng ý không?
- Sao ta cứ cảm thấy bất an.
Thẩm Kinh cảnh giác:
- Nói nói trước đã, rốt cuộc định đầy ta đi đâu?
- Một nơi ngươi thường nghe thấy, Lữ Tống.
- Mẹ, biết ngay mà, làm gì có chuyện ngon xơi thế.
Thẩm Kinh la ầm ĩ:
- Đó là chỗ còn xa hơn Thiên Nhai Hải Giác, dân còn man hoang hơn cả Quảng Tây. Lại còn toàn mãnh thú, muỗi độc, nóng nực, kẻ tới đó 10 đi 9 không trở lại, dù ngươi cho ta làm quan nhất phẩm cũng còn mạng mà hưởng mới được.
*** Thiên Nhai Hải Giác – Quỳnh Châu – Hải Nam
Thẩm Mặc vừa mân mê đóa hoa cúc ven đường, vừa nghe hắn lải nhải, đợi hắn mệt rồi mới hỏi:
- Vậy ngươi có đi không?
- Không đi, không đi.
Thẩm Kinh lắc đầu quầy quậy:
- Thượng Hải phồn hoa như vậy, ta ngoan ngoãn ở lại thì hơn.
- Không đi thì thôi, ta tìm người khác là được.
Thẩm Mặc phủi bùn đứng dậy
- Xin lỗi.
- Không sao.
Thẩm Mặc tỏ ra không hề bận tâm:
- Thăng liền tám cấp, làm tốt có thể lên nhất phẩm, chẳng lẽ lại không có ai làm?
- Nhất, nhất phẩm?
Thẩm Kinh thiếu chút nữa nuốt mất lưỡi:
- Rốt cuộc chuyện gì mà khiến triều đình bỏ vốn lớn như thế.
Lần này tới lượt Thẩm Mặc làm cao, xoay người bỏ đi:
- Ngươi không làm thì hỏi làm gì?
- Đừng, đừng vội...
Thẩm Kinh cuống lên, ôm lấy chân y:
- Nói, nói thêm đi đã..
Thị vệ ở đằng xa, thấy hắn đột nhiên ra tay "tập kích" các lão, đều toán mồ hôi, nếu chẳng phải Thẩm Mặc còn che trước Thẩm Kinh thì đã có mấy viên đạn bắn vào hắn rồi.
Thấy thị vệ khẩn trương áp sát, Thẩm Mặc phất tay ngăn lại.
Cảnh báo được giải trừ rồi, y vừa bực mình vừa buồn cười đá Thẩm Kinh một phát:
- Còn tưởng ngươi không mê quan nữa.
Thẩm Kinh cười ngượng:
- Ngươi phải hiểu chua xót của huyện lệnh 10 năm chứ... 10 năm, ngươi đã thành tể tướng rồi, ta vẫn loanh quanh thất phẩm...
Thẩm Mặc quá hiểu đường huynh của mình, năm xưa vì cái mũ ô sa thất phẩm mà hắn đi đàm phán với Vương Trực, kẻ được coi hung tàn hơn thổ phỉ, lần này chẳng phải vào sinh ra tử, sao có chuyện hắn từ chối.
- Nói như thế là ngươi muốn làm?
Thẩm Mặc nheo mắt lại.
- Nói làm gì trước đi đã.
Thẩm Mặc cười rất đáng ghét:
- Đồng ý mới nói, đây là cơ mật, hiểu không?
- Được được, ta đồng ý...
Thẩm Kinh bày ra vẻ mặt, ngươi lúc nào cũng thế, ấm ức nói:
- Từ nhỏ tới lớn lúc nào cũng ức h**p ta, lần nào cũng thế... Kéo ta một cái.
Nói rồi đưa tay đầy bùn ra.
- Ai bảo chúng ta là huynh đệ cơ chứ?
Thẩm Mặc chẳng ngại ngần nắm tay hắn kéo lên:
- Đánh hổ nhờ huynh đệ, lên trận dựa cha con, lúc quan trọng ngươi không giúp ta thì ai chịu giúp.
- Lời này còn nghe được, giờ thì nói đi.
- Được, vừa đi vừa nói.
Thì ra sau nhiều phen ác chiến, văn thần võ tướng, vương thất tông thân của Tô Lai Mạn đã chết sạch, còn về phần chết ra sao không cần nói kỹ, tóm lại là chết hết rồi. Nhưng nước một ngày không thể không vua, thế là Cty Nam Dương được hơn 2 vạn người Hoa ủng hộ, tiến cử lên một con rối là Lạp Cổ Ai Cát Mạn.
Tân vương đăng cơ, lập tức xưng thần với Bắc Kinh, thỉnh cầu triều đình sắc phong cho mình, đồng thời phái tổng đốc tới trú quân.
Nghe tới đây Thẩm Kinh hỏi:
- Quốc thư tới từ tháng 10 năm ngoái, đã bốn tháng rồi sao chưa công khai?
- Một là vì triều chính bất ổn, ài, cho nên mới nói là đảng tranh hỏng việc. Hai là lễ bộ thượng thư Triệu Trinh Cát không thích chuyện này, chỉ đồng ý thưa nhận địa vị phiên bang, còn tất cả yêu cầu đều không đồng ý... Cho nên chỉ đành gác lại.
- Nói nửa ngày trời thì ra là chuyện còn chưa chắc.
Thẩm Kinh vỡ lẽ.
- Cho nên hiện giờ mới nói với ngươi là vì đác chắc rồi. Triều cục xảy ra biến hóa, Triệu Trinh Cát rời khỏi lễ bộ, Cao Nghi lên thay ủng hộ chuyện này.
Kỳ thực y nói quá vắn tắt, quan trọng là Từ các lão không hứng thú với việc mở rộng biên cương đã cuốn xéo rồi.
Cao Củng một khi trở về ắt cần vài việc phấn chấn nhân tâm, chấn hưng sĩ khí, lập nên uy vọng. Mà Lữ Tống là đại lễ Thẩm Mặc tặng cho ông ta, không tốn một binh một tốt mà có được cả lãnh thổ lớn...
Dù là ở hải ngoại, nhưng là phiên quốc thần phục Thành tổ năm xưa, giờ quay về, ý nghĩa của nó thổi phồng lên thế nào cũng chẳng vô sỉ.
- Đám người triều đình cần cái hư danh, nên kết quả cuối cùng là tiếp nhận thỉnh cầu của phía Lữ Tống, thiết lập tổng đốc hàm binh bộ thị lang tam phẩm, đem 1000 tình binh tới trú quân.
Chuyện triều đình không cần nói quá kỹ với Thẩm Kinh:
- Còn chúng ta coi trọng là thực lợi, chỉ cần dùng đúng người, là có thể đem lãnh thổ rộng gấp ba Chiết Giang này thành nguồn lợi lớn.
- Vì sao lại chọn ta?
Thẩm Kinh nghiêm túc hỏi, hắn nghe ra Thẩm Mặc rất coi trọng việc này.
- Trước tiên, tình hình ở Mã Ni Lạp hiện nay rất giống Thượng Hải khi ngươi mới tới, Đại Minh tuy nhiều quan, nhưng chỉ có ngươi có kinh nghiệm, năng lực xử lý tình huống phực tạp như thế, đồng thời biết làm sao để nó phát triển theo chiều hướng tốt đẹp.
- Ngươi bảo ta quản một thành thị còn miễn cưỡng được.
Thẩm Kinh cau mày:
- Nhưng làm tổng đốc một nước thì vượt ngoài năng lực của ta rồi.
- Ha ha, ngươi quản lý tốt Mã Ni Lạp cho ta là được, bên ngoài Mã Ni Lạp có Cty Nam Dương phụ trách.
- Ngươi muốn ta biến Mã Ni Lạp thành thành phố thế nào?
Người khác không biết chứ hắn quá hiểu Cty Nam Dương, đây là tổ chức phức tạp chứ không phải là thương hội vũ trang kiểu như công ty Đông Ấn Độ của người phương tây.
- Chỉ một câu thôi.
Thẩm Mặc đứng lại:
- Thành phố thích hợp cho người Hoa cư ngụ.
- Vậy Lữ Tống?
- Thích hợp cho người Hoa cư ngụ.
-...
Thẩm Kinh im lặng, hắn ở Thượng Hải, nơi tự do cởi mở nhất, nên hiểu tầm quan trọng tuyến đường Lữ Tống, biết nơi đó có bao nhiêu dị tộc, tiểu bang. Không phải tộc ta ắt mang lòng khác, muốn người Hoa sinh sống thoải mái, chỉ có cách... Hắn không dám nghĩ nữa.
Thấy mặt hắn trắng bệch, Thẩm Mặc biết mình không nhìn nhầm người, nếu hiện giờ mặt Thẩm Kinh còn thản nhiên, y sẽ tìm người khác tới Lữ Tống.
Thẩm Mặc đưa tay ra nắm chặt tay Thẩm Kinh, ngữ khí khẩn thiết nói:
- Huynh đệ, có một số lời ta có thể nói rõ với ngươi. Ngươi xem Hán Tấn Đường Tống, vì sao không triều đại nào thoát được vận mệnh diệt vong? Khí số lâu nhất cũng chỉ 200 năm là hết?
Thẩm Kinh lắc đầu, đây là vấn đề hắn không nghĩ thông được, đành đợi Thẩm Mặc giải thích:
- Nguyên nhân chỉ có bốn chữ, thôn tính ruộng đất. Càng thôn tính nhanh càng toi đời nhanh. Hoàng thất, tông nhân, quan quý chưa chiếm tới hai phần trăm dân số, nhưng lại chiếm tới trên bảy mươi phần trăm đất đai, đã vượt qua thời Đường Tống mất nước, mà còn đang không ngừng ra tăng... Nếu tiếp tục thế này, vài chục năm nữa thôi người dân sẽ phất cờ nổi dậy Nếu không có gì bất ngờ hai ta khi già sẽ được thấy.
Lần đầu tiên Thẩm Kinh được nghe lời dự đoán làm người ta bất an như thế, cổ khô khốc:
- Vậy phải làm sao đây?
- Trong triều đều đã ý thức được nguy cơ này, bọn họ bụng đầy kinh luận, diệu kế không hết, nhưng cái chuyện cướp thức trong miệng hổ này, không ai có cách nào cả.
- Điều này ta hiểu.
Thẩm Kinh gật đầu:
- Nơi khác chưa nói, ở Thượng Hải, tám phần đất đi do quan quý sở hữu, trong đó quá nửa thuộc về nhà họ Từ, ta cũng chẳng biết làm sao.
- Đúng thế đấy.
Thẩm Mặc thở dài:
- Trong một cái xã hội khép kín, lấy nông nghiệp làm chủ, bất kỳ cuộc cải cách nào cũng không thể thành công. Thôn tính đất đai, kẻ có lợi là đám quan quý, ngươi muốn chúng nhả đất trong miệng ra, chúng sẽ lấy mạng ngươi, cho dù là hoàng đế cũng chẳng dám đối đầu với quần thể lợi ích này.
Năm xưa Vương An Thạch biến pháp, tuy rõ ràng là lợi nước lợi dân, nhưng bị phản đối. Tống Thần Tông không hiểu, hỏi nguyên lão đại thần Văn Ngạn Bác:
- Nếu ông cũng thừa nhận làm thế có lợi cho nước, vì sao lại phản đối.
Văn Ngạn Bác có thể do tuổi cao, lười nói lời đường hoàng, chậm rãi đáp:
- Bệ hạ ngài cùng sĩ đại phu trị vì thiên hạ chứ không phải cùng bách tính.
Câu nói này định sẵn là lời nguyền khiến bất kỳ cuộc cải cách nào cũng thất bại.
Thẩm Mặc căn bản không coi trọng cải cách, y muốn tìm con đường khác.
Không phải y lợi hại hơn người, mà y có tầm nhìn và kiến thức vượt thời đại, biết còn con đường để đi... Có điều thiên thời địa lợi đã có chỉ thiếu nhân hòa.
- Chẳng lẽ không còn cách nào?
Thẩm Kinh lo lắng.
- Nếu không để mọi người bỏ đi sự ỷ lại vào ruộng đất, trừ cải cách ra không có cách nào khác.
- Nói như thế đất đi là nguyên tội?
Thẩm Kinh không hổ có vợ tám nước, kinh thánh cũng hiểu.
*** Nguyên tội: nguồn gốc tội lỗi; đạo Cơ Đốc chỉ tội lỗi do A-dam và E-va thuỷ tổ của loài người phạm phải khi trộm ăn trái cấm trong vườn Địa đàng mà Thượng đế không cho phép. Sau này chỉ nguồn gốc tai hoạ và tội ác của con cháu đời sau,
- Đất đai không phải là nguyên tội, sự tham lam của con người mới là nguyên tội, chỉ là chẳng những không bỏ được, mà nó lại càng bành trướng. Nếu tất cả mọi người đều dựa vào đất kiếm ăn, kẻ mạnh sẽ không ngừng chiếm đoạt của kẻ yếu, cuối cùng kẻ yếu không nhịn được sẽ tạo phản, sau đó vương triều thay đổi, bắt đầu cái vòng tuần hoàn mới... Nói thế ngươi đã hiểu chưa?
- Vậy phải làm sao trừ bỏ sự phụ thuộc này.
- Kỳ thực ở đông nam làm không tệ.
Thẩm Mặc mỉm cười:
- Ngươi không nghe nói quê chúng ta có vài người làm ăn kiếm tiền bên ngoài, liền đem tiền mua đất sao?
- Có mua một chút, nhưng đại đa số là dùng để mở rộng sản xuất.
Thẩm Kinh vỡ lẽ:
- Ngươi nói cổ vũ công thương?
- Từ xưa nay xếp thứ bậc "sĩ nông công thương", nhưng công thương mới là đại biểu cho sự tiến bộ.
Thẩm Mặc gật đầu:
- Nông nghiệp làm gốc, công thương là nghề mạt hạng, đây là quan niệm sai lầm. So với nông nghiệp hiệu xuất thấp, công thương đem lại nhiều tài phú hơn, lại không bị đất đai hạn chế. Công thương nghiệp hưng thịnh, có thể làm đám quan quý tách rời khỏi ruộng đất, cho bách tính cơ hội mưu sinh. Tóm lại cổ vũ công thương là thuốc lành trừ bỏ nguy hại của thôn tính ruộng đất.
- Vì sao các triều đại trước không nghĩ tới?
Điều này rất bình thường, hắn không tin trước kia người ta không nghĩ ra.
- Một, nông nghiệp trói chặt bách tính vào đất đai, mà công thương nghiệp làm nhân khẩu lưu động mạnh. Nông dân có sức chịu đựng thuế má hơn xa công nhân thương nhân.
- Vì sao?
- Với nông dân mà nói, chỉ cần có cái ăn là có thể chịu đựng được, với công thương nghiệp, không có lợi nhuận, không thể tiếp tục.
Hôm nay Thẩm Mặc bỏ thời gian dạy Thẩm Kinh cơ sở kinh tế, để tên gia hỏa không thích đọc sách này hiểu gánh nặng trên vai lớn thế nào, biết phải nỗ lực theo hướng nào:
- Trừ tâm tư u ám này ra, khi vương triều mới lập nên, thì "vạn dặm xương trắng", đất đai hoang vu. Làm sao để nhân khẩu đông đúc, bách tính cơm no áo ấp là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Khi ấy nông nghiệp là lựa chọn tốt nhất, mà thương nghiệp lại khiến người ta trở nên thiếu thuần phác, không phải là điều kẻ thống trị muốn.
- Vậy ngươi cổ vũ công thương, không sợ hoàng đế và đại thần phản cảm sao?
Thẩm Kinh lo lắng.
- Đó là thiên thời mà ta nói, hòa bình 200 năm làm công thương nghiệp của Đại Minh cực kỳ phát triển, thêm vào gặp đúng "thì kỳ đại hàng hải" khiến bạc trắng khai thác cuồn cuộn, sau đó chuyển tới nước ta mua thương phẩm, kiếm tiền người nước ngoài, bản quốc không tổn thất gì nó đã thành nhận thức chung trong ngoài triều.
Thẩm Mặc khẽ mỉm cười:
- Hơn nữa, chẳng cần ta đề xuất, con người đều trục lợi, nay đầu tư vào công thương lời hơn ruộng đất chục lần, ngay đám đại địa chủ cũng "đổi gạo sang dâu", lúc này triều đình phải suy nghĩ, nếu đông nam không trồng lương thực nữa thì làm sao? Làm thế nào để quốc khố sung túc?
- Liên quan gì tới Lữ Tống?
- Ngươi nói xem cấp Đại Minh một lãnh thổ lớn gấp ba lần Chiết Giang có ý nghĩa gì?
Nơi đó tuy nhiều động đất bão bùng, nhưng mặt trời chiếu quanh năm, lượng mưa sung túc, đất đai phì nhiêu, nếu dùng trồng trọt, trong nước không thể so được.
- Ta dùng nó để trồng trọt.
Thẩm Kinh ở phương diện nào đó, thực sự là kỳ tài:
- Như thế có thể điều tiết và bổ xung rất tốt cho quốc nội.
- Kỳ thực những thứ này không khó lý giải, nếu Lữ Tống có thể để cho chúng ta sử dụng, lợi ích rất dễ thấy. Nhưng vì sao trước kia ta khuyên khích mọi cách mà đám đại hộ không muốn cắn miếng thịt mỡ này?
Bất tri bất giác hai người đã vào thôn, thị vệ lấy nước rửa chân cho hai người, Thẩm Mặc vẫn nói:
- Nguyên nhân vì Lữ Tống xa cách nghìn trùng, làm bọn họ cảm thấy không chân thực.
- Đúng thế, nếu Lữ Tống kề sát Đại Minh, ta nghĩ bọn chúng đã tranh cướp nhau như điên rồi.
Thẩm Kinh rất tán đồng.
- Cho nên công tác của ngươi ý nghĩa rất quan trọng, nếu làm tốt sẽ đi vào sử sách, sẽ có người đúc tượng cho ngươi.
Thẩm Kinh động lòng rồi, nam nhi trên đời phải lập nên sự nghiệp, ghi danh sử sách có sức hút với hắn hơn nữ nhân. Liền bất đầu xoa chân múa tay, nghĩ xem phải làm thế nào. Nghĩ tới một vấn đề lớn:
- Nếu như nơi đó có đất đai để trống nhiều như vậy, ắt nhân khẩu không đủ, không bột sao gột nên hồ?
- Đúng thế.
Thẩm Mặc gật đầu:
- Sức lao động là vấn đề lớn, có điều ta đã nghĩ cách, cấp cho ngươi năm sáu vạn sức lao động...
Y nói hàm hồ, vì trong số này có nô lệ da đen mua từ người Phật Lãng Cơ, có công nhân chiêu mộ ở đông nam, có phần từ nguy hiểm ở các tỉnh. Thành phần phức tạp hơn cả Lương Sơn Bạc năm xưa. Nên không dám nói ra, cứ lừa Thẩm đại quan nhân tới đó rồi hẵng hay.
Cùng với Thẩm Kinh nói chuyện cả một đêm, đem hết vấn đề mà mình có thể nghĩ tới căn dặn thật kỹ, ngày hôm sau liền để hắn về triều đình đợi công văn...
Mặc dù Thẩm Mặc còn chưa chính thức đề xuất với triều đình, nhưng sau khi Từ Giai đi, nếu y nhất quyết muốn làm, trong triều không ai có thế ngăn cản được ý nguyện của y nữa.
Mà khai phá Lữ Tống chính là điều y nhất định làm, nếu có cơ hội thậm chí y sẽ tới đó thị sát một phen, có điều hiện giờ không có thời gian, cần phải quay về Bắc Kinh, nơi đó có khoảng trống quyền lực lớn cần y lấp vào, lúc này không một ai có thể thay thế y.
Còn về Thẩm Kinh đi rồi thì Thượng Hải phải làm sao? Thẩm Mặc đã nói cho hắn, Thượng Hải sẽ thăng lên cấp phủ, do học sinh của y tiếp quản...
Thẩm Mặc chuẩn bị đem một loạt cửa cảng ven biển thành nơi bồi dưỡng quan viên hạch tâm của y, để bọn họ tới đó mở rộng tầm mắt, thay đổi đầu óc, để bọn họ hiểu mình hơn.
Trên đời này khó nhất không phải là lấy tiền của người khác nhét vào túi mình, mà lấy quan niệm của mình nhét vào đầu người khác.
Buổi sáng tiễn Thẩm Kinh đi, buổi chiều Thẩm Mặc lặng lẽ rời khỏi quên hương của Hồ Tôn Hiến, quan viên đông nam đều biết y không cho đón rước, vì thế không kinh động tới bách tính.
Tuy vội trở về, nhưng không thể ngày đêm đi không nghỉ, nếu không thế nào cũng bị người thiên hạ chê cười.
Thẩm Mặc khi đi qua Thiệu Hưng còn về nhà ở một đêm, thấy nhi tử trở về, Thẩm Hạ cực kỳ cao hứng, ông ta còn tưởng rằng, Thẩm Mặc chơi trò "ba lần qua cửa mà không vào" chứ.
*** Ý nói tới chuyện đại vũ trị thủy bận rộn mức đi qua nhà không về.
Tiếc nuối duy nhất là sáng hôm sau Thẩm Mặc lại lên đường rồi, Thẩm Hạ tuy không đành lòng nhưng biết nhi tử ngày nay thân phận quý trọng, nếu ở nhà thêm một ngày, sợ quan viên Chiết Giang sẽ kéo hết tới, đành lưu luyến tiễn con đi.
Từ Thiệu Hưng lên thuyền, tới Đại Vận Hà, không còn chịu vất vả ngựa xe nữa, có thể đi suốt đêm ngày rồi.
Ngày thứ bảy trên thuyền, đêm đó Thẩm Mặc rảnh rỗi, lại chẳng muốn ngủ sớm, liền lên sàn thuyền, ngắm trăng trầm ngâm.
Đột nhiên nghe thấy trên mặt sông đằng sa có tiếng sáo thê lương.
" Bình sa lạc nhạn" trong đầu Thẩm Mặc hiện lên tên khúc nhạc, nhắm mắt lại lắng nghe.
Vệ sĩ trên thuyền vốn tập trung toàn bộ tinh thần cảnh giới, trạm canh di động bố trí khắp nơi, lúc này bị tiếng sáo như tiên nhạc kia thu hút, quên cả đi lại, trên thuyền cực ý yên tĩnh.
Đợi khúc nhạc kia dừng lại, Thẩm Mặc khẽ nói:
- Mời người đó tới gặp ta.
Rồi đi vào phòng khách trong khoang thuyền, sai người bày tiệc.
Không bao lâu sau, thị vệ dẫn một nam tử chừng 50 tuổi, râu tóc hoa râm, người mặc áo áo gai đi dép gai, đội khăn vải tới.
- Các ngươi lui hết cả đi.
Thẩm Mặc bảo thị vệ:
- Không cho ai tới quấy nhiễu.
- Các lão, hắn ta mang theo vũ khí.
Thị vệ phản bác.
- Các ngươi biết đây là ai không?
Thẩm Mặc cười phá lên:
- Đây là khai sơn tổ sư của các ngươi, bảo tiêu đầu tiên của ta đấy.
Đám thị cả kinh, giờ mới biết lai lịch của nam tử này, liền nối nhau lui ra.
Đợi bọn họ vừa đi, Thẩm Mặc đứng dậy hỏi:
- Liên Tâm tẩu tẩu của đệ có khỏe không?
Người kia là Hà Tâm Ẩn thần long thấy đầu chẳng thấy đuôi, cũng chắp tay với Thẩm Mặc, cười mắng:
- Có ai như ngươi không, gặp nhau một cái hỏi ngay tới vợ người ta.
- Huynh khỏe như vâm đấy thôi, hỏi làm gì.
Thẩm Mặc thực ra có chút tâm lý âm u cười xòa, mời hắn vào bàn tiệc.
Hà Tâm Ẩn không khách khí với y, vừa ngồi xuống vừa nói:
- Vệ sĩ của ngươi thay hết rồi, chẳng ai nhận ra ta nữa.
Thẩm Mặc mở vò rượu rót cho hắn:
- Để bọn họ làm thị vệ mãi sao được, thế nào cũng phải kiếm đường tiến bộ cho họ chứ.
- Ha ha, Nữ Nhi Hồng, thứ này ta thích nhất.
Hà Tâm Ẩn cười vui vẻ:
- Thị vệ của ngươi được lắm, ta định mấy lần lặng lẽ tới tìm ngươi, nhưng đều thiếu chút nữa bị phát hiện, đành thổi sáo bảo ngươi ra đón.
Hai người cầm bát rượu lên chạm nhau, Hà Tâm Ẩn uống cạn đặt bát xuống, thấy Thẩm Mặc cũng uống cạn, không khỏi ngạc nhiên:
- Uống sảng khoái thế.
- Rượu gặp tri kỷ ngàn chén vẫn là ít. Hơn nữa Nữ Nhi Hồng ba mươi năm, uống một vò là ít đi một vò, không thể để huynh hưởng lợi một mình.
- Ha ha ha, thú vị, không ngờ làm tể tướng rồi còn đáng yêu hơn trước.
- Đúng thế, bụng tể tướng có thể chống thuyền, tửu lượng đương nhiên phải lớn.
Thẩm Mặc vừa rót rượu cho hắn vừa hỏi:
- Huynh tới lúc nào thế?
- Ngày hạ táng Hồ Tôn Hiến ta cũng ở trong đám đông, dù thế nào cũng có chút giao tình với hắn, cũng nên tiễn chân.. Có điều, ta thấy hơi quá.
- Cái gì quá.
- Tôn vinh hắn là thái quá.
Hà Tâm Ẩn có sao nói vậy:
- Khiến tham quan trong thiên hạ cho rằng tham ô không phải là vấn đề.
- Đây không phải là vấn đề, dù huynh có lấy chiếu đắp thây hắn, chôn qua loa tùy tiện, tham quan trong thiên hạ vẫn cứ tham.
Thẩm Mặc bình thản nói.
Thấy lời lẽ sắc bén của y, Hà Tâm Ẩn ngạc nhiên, quan sát y thật kỹ, mặt mày đầy sinh khí trước kia không có:
- Đúng là khác xưa rồi, xem ra không có núi lớn đè trên người, cuối cùng không cần phải hạ mình khép nép nữa.
- Huynh không nói dễ nghe hơn chút được à?
- Ta nói thật mà.
Hà Tâm Ẩn chẳng bận tâm:
- Ta ngứa mắt Từ lão đầu lâu rồi, ta còn bảo sư huynh đi đá đít ông ta một phát.
- Thì ra là huynh bảo Đông Nhai công tới?
Thẩm Mặc thở dài:
- Ta muốn huynh muốn giúp ta, nhưng làm vậy không ổn.
- Vì sao?
Hà Tâm Ẩn mặc biến sắc.
- Thỏ cùng đường còn cắn người, huống chi là Từ các lão, ông ta bị bốn phía ép cho điên rồi, huynh lại bảo Đông Nhai công tới ném đá xuống giếng, ông ấy không hận mà được sao?
Thẩm Mặc nói nhỏ:
- Sau này ông ta tám phần cùng bản môn đường ai nấy đi.
- Đi thì cứ đi, ông ta tưởng mình là đại gia tâm học thật sao? Chẳng qua vì ở vị trì đó nên người ta mới nịnh bợ thôi.
Hà Tâm Ẩn vẫn mạnh miệng:
- Toàn thứ tiên sinh tầm thường hay nói, một khi rớt đài rồi, ông ta chẳng là cái thá gì.
Lời này làm Thẩm Mặc giật mình, phải chăng cái danh "đại sư tâm học" của y cũng là do thổi phồng mà ra?
Hà Tâm Ẩn cũng biết mình có chút ý "chỉ sư mắng trọc đầu", liền bổ xung:
- Ta nói ông ta, không nói ngươi, chỉ bằng vào ‘tâm vô bổn thể, công phu sở chí, tức kỳ bổn thể ’ của ngươi cũng đủ ngồi ngang hàng với Đông Nhai công rồi... Có phải ngươi xem "Tụ hòa đường" của ta mới có lĩnh ngộ này không?
- Té ra huynh cũng biết nói đùa.
Chút ngượng ngùng nhỏ tan biết sau tiếng cười, Thẩm Mặc hỏi hắn vì sao mà tới.
Trên mặt Hà Tâm Ẩn hiện lên nụ cười quỷ quyệt:
- Ta tới để chúc mừng.
- Có gì mừng mà chúc.
Hà Tâm Ẩn ngả người tới, nói nhỏ:
- Chúc mừng ngươi nhẫn nhịn bao năm, cuối cùng đã tới ngày vươn lên.
Thẩm Mặc làm ra vẻ gì cũng hiểu:
- Ngươi có thể thưởng thức được phong tình dị quốc mới là lạ.
- Đúng thế.
Thẩm Kinh thấy y nói rất có lý:
- Vậy làm sao bây giờ?
- Có câu, muốn ăn tôm cá tươi phải tới bên biển. Tương tự, muốn thưởng thực mỹ nữ dị vực phải tới dị vực trước, đợi đưa tới cửa thì mất hứng.
Thẩm Mặc nở nụ cười rất không hợp với tôn nghiêm tể tướng.
Thẩm Kinh có thể quản lý được nơi long xà hỗn tạp như Thượng Hải, hiển nhiên căn bản không tầm thường, nghe vậy cảnh giác ngay:
- Ngươi muốn ta làm cái gì?
- Đừng căng thẳng, chuyện tốt mà.
Nhưng vẻ mặt Thẩm Mặc không có ý tốt gì:
- Huynh đệ này, ngươi làm quan sắp 10 năm rồi nhỉ.
- Tới mùa hè là 10 năm, ta còn chuẩn bị tổ chức ăn mừng.
- Mười năm rồi, ta đã là các lão, Trường Tử đã là thủy sư đề đốc tam phẩm.
Thẩm Mặc tỏ ra xấu hổ:
- Ca ca ngươi còn khuất mình ở Thượng Hải, làm huyện lệnh thất phẩm nhỏ nhoi, đệ đây chỉ biết lo bản thân, quên mất ca ca, thật là không phải.
Bị Thẩm Mặc nói trúng chỗ đau, Thẩm Kinh mặt mày nhăn nhó:
- Không trách ngươi được, quyên giám như ta, khắp hai kinh mười ba tỉnh có ai lên được tri phủ, cao nhất chỉ là đồng tri, sao khoái hoạt bằng huyện lệnh? Dù danh nghĩa là huyện lệnh, nhưng tri phủ cũng chẳng có quyền lực lớn như ta.
- Ài dù sao cũng là một huyện lệnh.
Thẩm Mặc tỏ ra trượng nghĩa:
- Ta chuẩn bị thăng chức cho ngươi, lại còn là thăng lớn.
Thẩm Kinh dù cảnh giác, nhưng bình sinh hắn chỉ có hai chỗ ngứa, một là mỹ nhân hai là làm quan, bị Thẩm Mặc gãi trúng, cho dù biết là bẫy, vẫn tò mò hỏi:
- Thăng cao bao nhiêu? Được liền ba bậc không?
Thẩm Mặc khinh thường nói:
- Liền ba cấp mới lên đồng tri, ngươi không chê thì ta cũng chẳng thèm ra tay.
- Vậy, bốn cấp?
Thẩm Kinh nuốt nước bọt, bốn cấp là tri phủ rồi, là mộng tưởng của hắn.
Thẩm Mặc lắc đầu.
- Năm cấp?
Thẩm Kinh tim tăng tốc.
- Không khá thẩm được hơn à?
Thẩm Mặc vẫn lắc đầu.
- Sáu cấp?
Giọng Thẩm Kinh lạc đi.
- Không đoán thêm hai cấp được à?
- Tám cấp?
Thẩm Kinh run rẩy.
- Đúng.
Thẩm Mặc cười tủm tỉm gật đầu.
- Ra là ngươi trêu ta.
Thẩm Kinh lúc này lại tỏ ra trấn tĩnh:
- Dù là hoàng đế cũng không thể đưa ta lên làm quan tam phẩm, tuyệt đối không thể.
- Tất cả đều có thể.
Thẩm Mặc cười hì hì:
- Ngươi cho rằng rằng thân phận của ta mà lại nói đùa sao?
Thẩm Kinh miệng giật giật:
- Huynh đệ, ta bị suyễn, lại còn thấp khớp, gần đây còn bị trĩ, ngươi đừng trêu ta nữa.
- Được, ta lấy thân phận thái tử thái bảo, đông các đại học sĩ, lĩnh binh bộ, hình bộ, chính thức nói chuyện với ngươi, chỉ cần ngươi chấp nhận an bài của triều đình, sẽ trực tiếp thăng ngươi từ thất phẩm lên tam phẩm. Thế nào?
Thẩm Mặc thu lại nụ cười:
- Ối mẹ ơi..
Thẩm Kinh chân nhũn ra, mông đặt phịch xuống đất.
Thẩm Mặc cười ngồi xuống:
- Thế là ý gì? Có đồng ý không?
- Sao ta cứ cảm thấy bất an.
Thẩm Kinh cảnh giác:
- Nói nói trước đã, rốt cuộc định đầy ta đi đâu?
- Một nơi ngươi thường nghe thấy, Lữ Tống.
- Mẹ, biết ngay mà, làm gì có chuyện ngon xơi thế.
Thẩm Kinh la ầm ĩ:
- Đó là chỗ còn xa hơn Thiên Nhai Hải Giác, dân còn man hoang hơn cả Quảng Tây. Lại còn toàn mãnh thú, muỗi độc, nóng nực, kẻ tới đó 10 đi 9 không trở lại, dù ngươi cho ta làm quan nhất phẩm cũng còn mạng mà hưởng mới được.
*** Thiên Nhai Hải Giác – Quỳnh Châu – Hải Nam
Thẩm Mặc vừa mân mê đóa hoa cúc ven đường, vừa nghe hắn lải nhải, đợi hắn mệt rồi mới hỏi:
- Vậy ngươi có đi không?
- Không đi, không đi.
Thẩm Kinh lắc đầu quầy quậy:
- Thượng Hải phồn hoa như vậy, ta ngoan ngoãn ở lại thì hơn.
- Không đi thì thôi, ta tìm người khác là được.
Thẩm Mặc phủi bùn đứng dậy
- Xin lỗi.
- Không sao.
Thẩm Mặc tỏ ra không hề bận tâm:
- Thăng liền tám cấp, làm tốt có thể lên nhất phẩm, chẳng lẽ lại không có ai làm?
- Nhất, nhất phẩm?
Thẩm Kinh thiếu chút nữa nuốt mất lưỡi:
- Rốt cuộc chuyện gì mà khiến triều đình bỏ vốn lớn như thế.
Lần này tới lượt Thẩm Mặc làm cao, xoay người bỏ đi:
- Ngươi không làm thì hỏi làm gì?
- Đừng, đừng vội...
Thẩm Kinh cuống lên, ôm lấy chân y:
- Nói, nói thêm đi đã..
Thị vệ ở đằng xa, thấy hắn đột nhiên ra tay "tập kích" các lão, đều toán mồ hôi, nếu chẳng phải Thẩm Mặc còn che trước Thẩm Kinh thì đã có mấy viên đạn bắn vào hắn rồi.
Thấy thị vệ khẩn trương áp sát, Thẩm Mặc phất tay ngăn lại.
Cảnh báo được giải trừ rồi, y vừa bực mình vừa buồn cười đá Thẩm Kinh một phát:
- Còn tưởng ngươi không mê quan nữa.
Thẩm Kinh cười ngượng:
- Ngươi phải hiểu chua xót của huyện lệnh 10 năm chứ... 10 năm, ngươi đã thành tể tướng rồi, ta vẫn loanh quanh thất phẩm...
Thẩm Mặc quá hiểu đường huynh của mình, năm xưa vì cái mũ ô sa thất phẩm mà hắn đi đàm phán với Vương Trực, kẻ được coi hung tàn hơn thổ phỉ, lần này chẳng phải vào sinh ra tử, sao có chuyện hắn từ chối.
- Nói như thế là ngươi muốn làm?
Thẩm Mặc nheo mắt lại.
- Nói làm gì trước đi đã.
Thẩm Mặc cười rất đáng ghét:
- Đồng ý mới nói, đây là cơ mật, hiểu không?
- Được được, ta đồng ý...
Thẩm Kinh bày ra vẻ mặt, ngươi lúc nào cũng thế, ấm ức nói:
- Từ nhỏ tới lớn lúc nào cũng ức h**p ta, lần nào cũng thế... Kéo ta một cái.
Nói rồi đưa tay đầy bùn ra.
- Ai bảo chúng ta là huynh đệ cơ chứ?
Thẩm Mặc chẳng ngại ngần nắm tay hắn kéo lên:
- Đánh hổ nhờ huynh đệ, lên trận dựa cha con, lúc quan trọng ngươi không giúp ta thì ai chịu giúp.
- Lời này còn nghe được, giờ thì nói đi.
- Được, vừa đi vừa nói.
Thì ra sau nhiều phen ác chiến, văn thần võ tướng, vương thất tông thân của Tô Lai Mạn đã chết sạch, còn về phần chết ra sao không cần nói kỹ, tóm lại là chết hết rồi. Nhưng nước một ngày không thể không vua, thế là Cty Nam Dương được hơn 2 vạn người Hoa ủng hộ, tiến cử lên một con rối là Lạp Cổ Ai Cát Mạn.
Tân vương đăng cơ, lập tức xưng thần với Bắc Kinh, thỉnh cầu triều đình sắc phong cho mình, đồng thời phái tổng đốc tới trú quân.
Nghe tới đây Thẩm Kinh hỏi:
- Quốc thư tới từ tháng 10 năm ngoái, đã bốn tháng rồi sao chưa công khai?
- Một là vì triều chính bất ổn, ài, cho nên mới nói là đảng tranh hỏng việc. Hai là lễ bộ thượng thư Triệu Trinh Cát không thích chuyện này, chỉ đồng ý thưa nhận địa vị phiên bang, còn tất cả yêu cầu đều không đồng ý... Cho nên chỉ đành gác lại.
- Nói nửa ngày trời thì ra là chuyện còn chưa chắc.
Thẩm Kinh vỡ lẽ.
- Cho nên hiện giờ mới nói với ngươi là vì đác chắc rồi. Triều cục xảy ra biến hóa, Triệu Trinh Cát rời khỏi lễ bộ, Cao Nghi lên thay ủng hộ chuyện này.
Kỳ thực y nói quá vắn tắt, quan trọng là Từ các lão không hứng thú với việc mở rộng biên cương đã cuốn xéo rồi.
Cao Củng một khi trở về ắt cần vài việc phấn chấn nhân tâm, chấn hưng sĩ khí, lập nên uy vọng. Mà Lữ Tống là đại lễ Thẩm Mặc tặng cho ông ta, không tốn một binh một tốt mà có được cả lãnh thổ lớn...
Dù là ở hải ngoại, nhưng là phiên quốc thần phục Thành tổ năm xưa, giờ quay về, ý nghĩa của nó thổi phồng lên thế nào cũng chẳng vô sỉ.
- Đám người triều đình cần cái hư danh, nên kết quả cuối cùng là tiếp nhận thỉnh cầu của phía Lữ Tống, thiết lập tổng đốc hàm binh bộ thị lang tam phẩm, đem 1000 tình binh tới trú quân.
Chuyện triều đình không cần nói quá kỹ với Thẩm Kinh:
- Còn chúng ta coi trọng là thực lợi, chỉ cần dùng đúng người, là có thể đem lãnh thổ rộng gấp ba Chiết Giang này thành nguồn lợi lớn.
- Vì sao lại chọn ta?
Thẩm Kinh nghiêm túc hỏi, hắn nghe ra Thẩm Mặc rất coi trọng việc này.
- Trước tiên, tình hình ở Mã Ni Lạp hiện nay rất giống Thượng Hải khi ngươi mới tới, Đại Minh tuy nhiều quan, nhưng chỉ có ngươi có kinh nghiệm, năng lực xử lý tình huống phực tạp như thế, đồng thời biết làm sao để nó phát triển theo chiều hướng tốt đẹp.
- Ngươi bảo ta quản một thành thị còn miễn cưỡng được.
Thẩm Kinh cau mày:
- Nhưng làm tổng đốc một nước thì vượt ngoài năng lực của ta rồi.
- Ha ha, ngươi quản lý tốt Mã Ni Lạp cho ta là được, bên ngoài Mã Ni Lạp có Cty Nam Dương phụ trách.
- Ngươi muốn ta biến Mã Ni Lạp thành thành phố thế nào?
Người khác không biết chứ hắn quá hiểu Cty Nam Dương, đây là tổ chức phức tạp chứ không phải là thương hội vũ trang kiểu như công ty Đông Ấn Độ của người phương tây.
- Chỉ một câu thôi.
Thẩm Mặc đứng lại:
- Thành phố thích hợp cho người Hoa cư ngụ.
- Vậy Lữ Tống?
- Thích hợp cho người Hoa cư ngụ.
-...
Thẩm Kinh im lặng, hắn ở Thượng Hải, nơi tự do cởi mở nhất, nên hiểu tầm quan trọng tuyến đường Lữ Tống, biết nơi đó có bao nhiêu dị tộc, tiểu bang. Không phải tộc ta ắt mang lòng khác, muốn người Hoa sinh sống thoải mái, chỉ có cách... Hắn không dám nghĩ nữa.
Thấy mặt hắn trắng bệch, Thẩm Mặc biết mình không nhìn nhầm người, nếu hiện giờ mặt Thẩm Kinh còn thản nhiên, y sẽ tìm người khác tới Lữ Tống.
Thẩm Mặc đưa tay ra nắm chặt tay Thẩm Kinh, ngữ khí khẩn thiết nói:
- Huynh đệ, có một số lời ta có thể nói rõ với ngươi. Ngươi xem Hán Tấn Đường Tống, vì sao không triều đại nào thoát được vận mệnh diệt vong? Khí số lâu nhất cũng chỉ 200 năm là hết?
Thẩm Kinh lắc đầu, đây là vấn đề hắn không nghĩ thông được, đành đợi Thẩm Mặc giải thích:
- Nguyên nhân chỉ có bốn chữ, thôn tính ruộng đất. Càng thôn tính nhanh càng toi đời nhanh. Hoàng thất, tông nhân, quan quý chưa chiếm tới hai phần trăm dân số, nhưng lại chiếm tới trên bảy mươi phần trăm đất đai, đã vượt qua thời Đường Tống mất nước, mà còn đang không ngừng ra tăng... Nếu tiếp tục thế này, vài chục năm nữa thôi người dân sẽ phất cờ nổi dậy Nếu không có gì bất ngờ hai ta khi già sẽ được thấy.
Lần đầu tiên Thẩm Kinh được nghe lời dự đoán làm người ta bất an như thế, cổ khô khốc:
- Vậy phải làm sao đây?
- Trong triều đều đã ý thức được nguy cơ này, bọn họ bụng đầy kinh luận, diệu kế không hết, nhưng cái chuyện cướp thức trong miệng hổ này, không ai có cách nào cả.
- Điều này ta hiểu.
Thẩm Kinh gật đầu:
- Nơi khác chưa nói, ở Thượng Hải, tám phần đất đi do quan quý sở hữu, trong đó quá nửa thuộc về nhà họ Từ, ta cũng chẳng biết làm sao.
- Đúng thế đấy.
Thẩm Mặc thở dài:
- Trong một cái xã hội khép kín, lấy nông nghiệp làm chủ, bất kỳ cuộc cải cách nào cũng không thể thành công. Thôn tính đất đai, kẻ có lợi là đám quan quý, ngươi muốn chúng nhả đất trong miệng ra, chúng sẽ lấy mạng ngươi, cho dù là hoàng đế cũng chẳng dám đối đầu với quần thể lợi ích này.
Năm xưa Vương An Thạch biến pháp, tuy rõ ràng là lợi nước lợi dân, nhưng bị phản đối. Tống Thần Tông không hiểu, hỏi nguyên lão đại thần Văn Ngạn Bác:
- Nếu ông cũng thừa nhận làm thế có lợi cho nước, vì sao lại phản đối.
Văn Ngạn Bác có thể do tuổi cao, lười nói lời đường hoàng, chậm rãi đáp:
- Bệ hạ ngài cùng sĩ đại phu trị vì thiên hạ chứ không phải cùng bách tính.
Câu nói này định sẵn là lời nguyền khiến bất kỳ cuộc cải cách nào cũng thất bại.
Thẩm Mặc căn bản không coi trọng cải cách, y muốn tìm con đường khác.
Không phải y lợi hại hơn người, mà y có tầm nhìn và kiến thức vượt thời đại, biết còn con đường để đi... Có điều thiên thời địa lợi đã có chỉ thiếu nhân hòa.
- Chẳng lẽ không còn cách nào?
Thẩm Kinh lo lắng.
- Nếu không để mọi người bỏ đi sự ỷ lại vào ruộng đất, trừ cải cách ra không có cách nào khác.
- Nói như thế đất đi là nguyên tội?
Thẩm Kinh không hổ có vợ tám nước, kinh thánh cũng hiểu.
*** Nguyên tội: nguồn gốc tội lỗi; đạo Cơ Đốc chỉ tội lỗi do A-dam và E-va thuỷ tổ của loài người phạm phải khi trộm ăn trái cấm trong vườn Địa đàng mà Thượng đế không cho phép. Sau này chỉ nguồn gốc tai hoạ và tội ác của con cháu đời sau,
- Đất đai không phải là nguyên tội, sự tham lam của con người mới là nguyên tội, chỉ là chẳng những không bỏ được, mà nó lại càng bành trướng. Nếu tất cả mọi người đều dựa vào đất kiếm ăn, kẻ mạnh sẽ không ngừng chiếm đoạt của kẻ yếu, cuối cùng kẻ yếu không nhịn được sẽ tạo phản, sau đó vương triều thay đổi, bắt đầu cái vòng tuần hoàn mới... Nói thế ngươi đã hiểu chưa?
- Vậy phải làm sao trừ bỏ sự phụ thuộc này.
- Kỳ thực ở đông nam làm không tệ.
Thẩm Mặc mỉm cười:
- Ngươi không nghe nói quê chúng ta có vài người làm ăn kiếm tiền bên ngoài, liền đem tiền mua đất sao?
- Có mua một chút, nhưng đại đa số là dùng để mở rộng sản xuất.
Thẩm Kinh vỡ lẽ:
- Ngươi nói cổ vũ công thương?
- Từ xưa nay xếp thứ bậc "sĩ nông công thương", nhưng công thương mới là đại biểu cho sự tiến bộ.
Thẩm Mặc gật đầu:
- Nông nghiệp làm gốc, công thương là nghề mạt hạng, đây là quan niệm sai lầm. So với nông nghiệp hiệu xuất thấp, công thương đem lại nhiều tài phú hơn, lại không bị đất đai hạn chế. Công thương nghiệp hưng thịnh, có thể làm đám quan quý tách rời khỏi ruộng đất, cho bách tính cơ hội mưu sinh. Tóm lại cổ vũ công thương là thuốc lành trừ bỏ nguy hại của thôn tính ruộng đất.
- Vì sao các triều đại trước không nghĩ tới?
Điều này rất bình thường, hắn không tin trước kia người ta không nghĩ ra.
- Một, nông nghiệp trói chặt bách tính vào đất đai, mà công thương nghiệp làm nhân khẩu lưu động mạnh. Nông dân có sức chịu đựng thuế má hơn xa công nhân thương nhân.
- Vì sao?
- Với nông dân mà nói, chỉ cần có cái ăn là có thể chịu đựng được, với công thương nghiệp, không có lợi nhuận, không thể tiếp tục.
Hôm nay Thẩm Mặc bỏ thời gian dạy Thẩm Kinh cơ sở kinh tế, để tên gia hỏa không thích đọc sách này hiểu gánh nặng trên vai lớn thế nào, biết phải nỗ lực theo hướng nào:
- Trừ tâm tư u ám này ra, khi vương triều mới lập nên, thì "vạn dặm xương trắng", đất đai hoang vu. Làm sao để nhân khẩu đông đúc, bách tính cơm no áo ấp là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Khi ấy nông nghiệp là lựa chọn tốt nhất, mà thương nghiệp lại khiến người ta trở nên thiếu thuần phác, không phải là điều kẻ thống trị muốn.
- Vậy ngươi cổ vũ công thương, không sợ hoàng đế và đại thần phản cảm sao?
Thẩm Kinh lo lắng.
- Đó là thiên thời mà ta nói, hòa bình 200 năm làm công thương nghiệp của Đại Minh cực kỳ phát triển, thêm vào gặp đúng "thì kỳ đại hàng hải" khiến bạc trắng khai thác cuồn cuộn, sau đó chuyển tới nước ta mua thương phẩm, kiếm tiền người nước ngoài, bản quốc không tổn thất gì nó đã thành nhận thức chung trong ngoài triều.
Thẩm Mặc khẽ mỉm cười:
- Hơn nữa, chẳng cần ta đề xuất, con người đều trục lợi, nay đầu tư vào công thương lời hơn ruộng đất chục lần, ngay đám đại địa chủ cũng "đổi gạo sang dâu", lúc này triều đình phải suy nghĩ, nếu đông nam không trồng lương thực nữa thì làm sao? Làm thế nào để quốc khố sung túc?
- Liên quan gì tới Lữ Tống?
- Ngươi nói xem cấp Đại Minh một lãnh thổ lớn gấp ba lần Chiết Giang có ý nghĩa gì?
Nơi đó tuy nhiều động đất bão bùng, nhưng mặt trời chiếu quanh năm, lượng mưa sung túc, đất đai phì nhiêu, nếu dùng trồng trọt, trong nước không thể so được.
- Ta dùng nó để trồng trọt.
Thẩm Kinh ở phương diện nào đó, thực sự là kỳ tài:
- Như thế có thể điều tiết và bổ xung rất tốt cho quốc nội.
- Kỳ thực những thứ này không khó lý giải, nếu Lữ Tống có thể để cho chúng ta sử dụng, lợi ích rất dễ thấy. Nhưng vì sao trước kia ta khuyên khích mọi cách mà đám đại hộ không muốn cắn miếng thịt mỡ này?
Bất tri bất giác hai người đã vào thôn, thị vệ lấy nước rửa chân cho hai người, Thẩm Mặc vẫn nói:
- Nguyên nhân vì Lữ Tống xa cách nghìn trùng, làm bọn họ cảm thấy không chân thực.
- Đúng thế, nếu Lữ Tống kề sát Đại Minh, ta nghĩ bọn chúng đã tranh cướp nhau như điên rồi.
Thẩm Kinh rất tán đồng.
- Cho nên công tác của ngươi ý nghĩa rất quan trọng, nếu làm tốt sẽ đi vào sử sách, sẽ có người đúc tượng cho ngươi.
Thẩm Kinh động lòng rồi, nam nhi trên đời phải lập nên sự nghiệp, ghi danh sử sách có sức hút với hắn hơn nữ nhân. Liền bất đầu xoa chân múa tay, nghĩ xem phải làm thế nào. Nghĩ tới một vấn đề lớn:
- Nếu như nơi đó có đất đai để trống nhiều như vậy, ắt nhân khẩu không đủ, không bột sao gột nên hồ?
- Đúng thế.
Thẩm Mặc gật đầu:
- Sức lao động là vấn đề lớn, có điều ta đã nghĩ cách, cấp cho ngươi năm sáu vạn sức lao động...
Y nói hàm hồ, vì trong số này có nô lệ da đen mua từ người Phật Lãng Cơ, có công nhân chiêu mộ ở đông nam, có phần từ nguy hiểm ở các tỉnh. Thành phần phức tạp hơn cả Lương Sơn Bạc năm xưa. Nên không dám nói ra, cứ lừa Thẩm đại quan nhân tới đó rồi hẵng hay.
Cùng với Thẩm Kinh nói chuyện cả một đêm, đem hết vấn đề mà mình có thể nghĩ tới căn dặn thật kỹ, ngày hôm sau liền để hắn về triều đình đợi công văn...
Mặc dù Thẩm Mặc còn chưa chính thức đề xuất với triều đình, nhưng sau khi Từ Giai đi, nếu y nhất quyết muốn làm, trong triều không ai có thế ngăn cản được ý nguyện của y nữa.
Mà khai phá Lữ Tống chính là điều y nhất định làm, nếu có cơ hội thậm chí y sẽ tới đó thị sát một phen, có điều hiện giờ không có thời gian, cần phải quay về Bắc Kinh, nơi đó có khoảng trống quyền lực lớn cần y lấp vào, lúc này không một ai có thể thay thế y.
Còn về Thẩm Kinh đi rồi thì Thượng Hải phải làm sao? Thẩm Mặc đã nói cho hắn, Thượng Hải sẽ thăng lên cấp phủ, do học sinh của y tiếp quản...
Thẩm Mặc chuẩn bị đem một loạt cửa cảng ven biển thành nơi bồi dưỡng quan viên hạch tâm của y, để bọn họ tới đó mở rộng tầm mắt, thay đổi đầu óc, để bọn họ hiểu mình hơn.
Trên đời này khó nhất không phải là lấy tiền của người khác nhét vào túi mình, mà lấy quan niệm của mình nhét vào đầu người khác.
Buổi sáng tiễn Thẩm Kinh đi, buổi chiều Thẩm Mặc lặng lẽ rời khỏi quên hương của Hồ Tôn Hiến, quan viên đông nam đều biết y không cho đón rước, vì thế không kinh động tới bách tính.
Tuy vội trở về, nhưng không thể ngày đêm đi không nghỉ, nếu không thế nào cũng bị người thiên hạ chê cười.
Thẩm Mặc khi đi qua Thiệu Hưng còn về nhà ở một đêm, thấy nhi tử trở về, Thẩm Hạ cực kỳ cao hứng, ông ta còn tưởng rằng, Thẩm Mặc chơi trò "ba lần qua cửa mà không vào" chứ.
*** Ý nói tới chuyện đại vũ trị thủy bận rộn mức đi qua nhà không về.
Tiếc nuối duy nhất là sáng hôm sau Thẩm Mặc lại lên đường rồi, Thẩm Hạ tuy không đành lòng nhưng biết nhi tử ngày nay thân phận quý trọng, nếu ở nhà thêm một ngày, sợ quan viên Chiết Giang sẽ kéo hết tới, đành lưu luyến tiễn con đi.
Từ Thiệu Hưng lên thuyền, tới Đại Vận Hà, không còn chịu vất vả ngựa xe nữa, có thể đi suốt đêm ngày rồi.
Ngày thứ bảy trên thuyền, đêm đó Thẩm Mặc rảnh rỗi, lại chẳng muốn ngủ sớm, liền lên sàn thuyền, ngắm trăng trầm ngâm.
Đột nhiên nghe thấy trên mặt sông đằng sa có tiếng sáo thê lương.
" Bình sa lạc nhạn" trong đầu Thẩm Mặc hiện lên tên khúc nhạc, nhắm mắt lại lắng nghe.
Vệ sĩ trên thuyền vốn tập trung toàn bộ tinh thần cảnh giới, trạm canh di động bố trí khắp nơi, lúc này bị tiếng sáo như tiên nhạc kia thu hút, quên cả đi lại, trên thuyền cực ý yên tĩnh.
Đợi khúc nhạc kia dừng lại, Thẩm Mặc khẽ nói:
- Mời người đó tới gặp ta.
Rồi đi vào phòng khách trong khoang thuyền, sai người bày tiệc.
Không bao lâu sau, thị vệ dẫn một nam tử chừng 50 tuổi, râu tóc hoa râm, người mặc áo áo gai đi dép gai, đội khăn vải tới.
- Các ngươi lui hết cả đi.
Thẩm Mặc bảo thị vệ:
- Không cho ai tới quấy nhiễu.
- Các lão, hắn ta mang theo vũ khí.
Thị vệ phản bác.
- Các ngươi biết đây là ai không?
Thẩm Mặc cười phá lên:
- Đây là khai sơn tổ sư của các ngươi, bảo tiêu đầu tiên của ta đấy.
Đám thị cả kinh, giờ mới biết lai lịch của nam tử này, liền nối nhau lui ra.
Đợi bọn họ vừa đi, Thẩm Mặc đứng dậy hỏi:
- Liên Tâm tẩu tẩu của đệ có khỏe không?
Người kia là Hà Tâm Ẩn thần long thấy đầu chẳng thấy đuôi, cũng chắp tay với Thẩm Mặc, cười mắng:
- Có ai như ngươi không, gặp nhau một cái hỏi ngay tới vợ người ta.
- Huynh khỏe như vâm đấy thôi, hỏi làm gì.
Thẩm Mặc thực ra có chút tâm lý âm u cười xòa, mời hắn vào bàn tiệc.
Hà Tâm Ẩn không khách khí với y, vừa ngồi xuống vừa nói:
- Vệ sĩ của ngươi thay hết rồi, chẳng ai nhận ra ta nữa.
Thẩm Mặc mở vò rượu rót cho hắn:
- Để bọn họ làm thị vệ mãi sao được, thế nào cũng phải kiếm đường tiến bộ cho họ chứ.
- Ha ha, Nữ Nhi Hồng, thứ này ta thích nhất.
Hà Tâm Ẩn cười vui vẻ:
- Thị vệ của ngươi được lắm, ta định mấy lần lặng lẽ tới tìm ngươi, nhưng đều thiếu chút nữa bị phát hiện, đành thổi sáo bảo ngươi ra đón.
Hai người cầm bát rượu lên chạm nhau, Hà Tâm Ẩn uống cạn đặt bát xuống, thấy Thẩm Mặc cũng uống cạn, không khỏi ngạc nhiên:
- Uống sảng khoái thế.
- Rượu gặp tri kỷ ngàn chén vẫn là ít. Hơn nữa Nữ Nhi Hồng ba mươi năm, uống một vò là ít đi một vò, không thể để huynh hưởng lợi một mình.
- Ha ha ha, thú vị, không ngờ làm tể tướng rồi còn đáng yêu hơn trước.
- Đúng thế, bụng tể tướng có thể chống thuyền, tửu lượng đương nhiên phải lớn.
Thẩm Mặc vừa rót rượu cho hắn vừa hỏi:
- Huynh tới lúc nào thế?
- Ngày hạ táng Hồ Tôn Hiến ta cũng ở trong đám đông, dù thế nào cũng có chút giao tình với hắn, cũng nên tiễn chân.. Có điều, ta thấy hơi quá.
- Cái gì quá.
- Tôn vinh hắn là thái quá.
Hà Tâm Ẩn có sao nói vậy:
- Khiến tham quan trong thiên hạ cho rằng tham ô không phải là vấn đề.
- Đây không phải là vấn đề, dù huynh có lấy chiếu đắp thây hắn, chôn qua loa tùy tiện, tham quan trong thiên hạ vẫn cứ tham.
Thẩm Mặc bình thản nói.
Thấy lời lẽ sắc bén của y, Hà Tâm Ẩn ngạc nhiên, quan sát y thật kỹ, mặt mày đầy sinh khí trước kia không có:
- Đúng là khác xưa rồi, xem ra không có núi lớn đè trên người, cuối cùng không cần phải hạ mình khép nép nữa.
- Huynh không nói dễ nghe hơn chút được à?
- Ta nói thật mà.
Hà Tâm Ẩn chẳng bận tâm:
- Ta ngứa mắt Từ lão đầu lâu rồi, ta còn bảo sư huynh đi đá đít ông ta một phát.
- Thì ra là huynh bảo Đông Nhai công tới?
Thẩm Mặc thở dài:
- Ta muốn huynh muốn giúp ta, nhưng làm vậy không ổn.
- Vì sao?
Hà Tâm Ẩn mặc biến sắc.
- Thỏ cùng đường còn cắn người, huống chi là Từ các lão, ông ta bị bốn phía ép cho điên rồi, huynh lại bảo Đông Nhai công tới ném đá xuống giếng, ông ấy không hận mà được sao?
Thẩm Mặc nói nhỏ:
- Sau này ông ta tám phần cùng bản môn đường ai nấy đi.
- Đi thì cứ đi, ông ta tưởng mình là đại gia tâm học thật sao? Chẳng qua vì ở vị trì đó nên người ta mới nịnh bợ thôi.
Hà Tâm Ẩn vẫn mạnh miệng:
- Toàn thứ tiên sinh tầm thường hay nói, một khi rớt đài rồi, ông ta chẳng là cái thá gì.
Lời này làm Thẩm Mặc giật mình, phải chăng cái danh "đại sư tâm học" của y cũng là do thổi phồng mà ra?
Hà Tâm Ẩn cũng biết mình có chút ý "chỉ sư mắng trọc đầu", liền bổ xung:
- Ta nói ông ta, không nói ngươi, chỉ bằng vào ‘tâm vô bổn thể, công phu sở chí, tức kỳ bổn thể ’ của ngươi cũng đủ ngồi ngang hàng với Đông Nhai công rồi... Có phải ngươi xem "Tụ hòa đường" của ta mới có lĩnh ngộ này không?
- Té ra huynh cũng biết nói đùa.
Chút ngượng ngùng nhỏ tan biết sau tiếng cười, Thẩm Mặc hỏi hắn vì sao mà tới.
Trên mặt Hà Tâm Ẩn hiện lên nụ cười quỷ quyệt:
- Ta tới để chúc mừng.
- Có gì mừng mà chúc.
Hà Tâm Ẩn ngả người tới, nói nhỏ:
- Chúc mừng ngươi nhẫn nhịn bao năm, cuối cùng đã tới ngày vươn lên.
Bình luận chương 827
Chia sẻ cảm nhận về chương 827 “Đường ở đâu”