Chúc phúc (3)
Cái thời đại này người nghỉ hưu thường chẳng ai thật lòng giữ lại cả, Đại Minh nhiều nhất là người, thiếu ai cũng chẳng sao.
Lý huyện lệnh liền thu nhận đơn từ chức của Chu Kinh Thừa, lại tượng trưng hỏi ông ta nhân tuyển thay mình là ai? Với tầng cấp thư lại lục phòng, huyện thái gia có thể trực tiếp bổ nhiệm miễn nhiệm.
Chu Kinh Thừa cân nhắc một hồi, trong mấy người thiếp thư dưới tay, Thẩm Hạ tư lịch ngắn nhất làm người ta thích nhất. Không chỉ viết chữ đẹp, làm việc cũng nhanh gọn, quan trọng nhất là luôn một lòng tôn trọng mình, cách năm ba ngày mời mình đi uống trà uống rượu chưa nói, tết nhất cũng có hậu lễ đem tặng. Nhất là phân lượng của lễ vật, chặc chậc, mấy thiếp thư kia cộng vào cũng không bằng một phần.
Ăn của người ta phải nói cho người ta, huống chí bản lĩnh của Thẩm Hạ cao, không sợ không đảm đương được. Chu Kinh Thừa liền tiến cử ông ta với huyện tôn.
Điều này không hẹn mà trúng ý Lý huyện lệnh. Trước đó ông ta gặp mặt Thanh Hà tiên sinh, hỏi tới chuyện học hành của Thẩm Mặc, Thẩm Luyện khiêm tốn nói:
- Hiện giờ nhiều lắm trình độ chỉ vào hạng năm sáu mươi của nhị giáp, còn phải tiếp tục nỗ lực...
Lý huyện lệnh biết con người của Thanh Hà tiên sinh, đó là không nói bừa một câu, lòng sướng như mở cờ, nên sớm quyết định lại bán ân tình cho Thẩm Mặc rồi.
*** Ý ông ta nói là Thẩm Mặc dư sức đỗ tiến sĩ rồi, mình hệ thống cái vụ thi cử này vào ngày mai.
Vì thế Thẩm Hạ thuận lợi mặc lên người chiếc áo đen, trở thành người đứng đầu hình phòng, thư lại đại nhân! Trở thành quan lại trong biên chế. Đương nhiên ông ta thích người ta gọi mình là kinh thừa đại nhân, bởi vì nghe thế nó văn nhã hơn.
Ông ta cũng không phải là người không biết thỏa mãn, chuẩn bị sẵn sàng làm ở vị trí này đủ năm năm, đợi quan trên có chỗ trống mới tiến bộ, ai ngờ cơ hội tới chẳng ai ngăn nổi. Mùa đông năm nay, Trần chủ bạ người đứng thứ ba trong huyện không ngờ đề xuất với huyện lệnh muốn tham gia thi Hương năm sau, cũng muốn kiếm tên trên bảng vàng, để xuất thân chính đồ.
Phải biết rằng từ công sinh, giám sinh, sinh viên tham gia khoa thì có được tư cách thi Hương, còn có thể không phải qua thi viện có thể trực tiếp vào trường thi. Một là học quan của học phủ hiện nhiệm, được phép trực tiếp tham gia tống khảo. Hai là công sinh và giám sinh quốc tử giám chưa tốt nghiệp có thể do giám quan trực tiếp tống khảo; ba là huynh, đệ, tử, chất ruột thịt của quan tại nhiệm, cho phép tống khảo; bốn là học quan, phó quan châu huyện do quan hiện nhiệm địa phương tống khảo.
*** Tống khảo: Đưa thí sinh đi tham gia thi cử.
Trần chủ bạ mong vào điều thứ tư tới tìm huyện tôn đại nhân, mặc dù thường ngày mọi người ở cùng nhau không tệ, nhưng mỗi người có một chí riêng, không thể ngăn được. Lý huyện lệnh liền tiến cử ông ta cho đề học đại nhân, năm nay trong huyện chỉ có một người, theo lệ nhật định được phê chuẩn.
Sau đó Trần chủ bạ liền làm hòa thượng mỗi ngày gõ chuông một lần, chỉ đợi cho công văn phê duyện để về nhà ôn tập chuẩn bị thi cử, tử chiến một hồi. Thi trúng thì tất cả đều tốt, khi không trúng không còn mặt mũi nào quay về huyện nha, chỉ đành kiếm đường mưu sinh khác.
Tin tức vị trí chủ bạ sắp khuyết lập tức truyền ra trong huyện nha, có thể nói là một viên đá ném xuống khơi lên ngàn gợn sóng, khiến cho người có tư cách ai ai cũng thèm thuồng. Ai thèm? Điền sử, giáo dụ và thư lại lục phòng, tám vị lão huynh này đều có tư cách tiến bộ. Tất nhiên là tràn ngập hi vọng, thế là bát tiên vượt biển, ai nấy đều thi triển thần thông.
Nhưng Mã điển sử xuất thân sai dịch, chữ nghĩa trong bụng có hạn, không thể đảm đương được cái chức vị suốt ngày chìm mình trong văn thư này. Cho nên chỉ có bảy người bao gồm cả Thẩm Hạ có tư cách cạnh tranh cái vị trí này.
Đáng lẽ Thẩm Hạ tư cách cạn, cũng không nên coi là người cạnh tranh, nhưng ông ta hoàn toàn kích động rồi. Đối với ông ta mà nói cái vị trí thư lại này có hay không cũng được, nhưng chủ bạ thì khác, nó là mục tiêu phấn đấu của ông ta khi vào huyện nha. Bởi vì trừ chức giáo dụ mà phải cử nhân mới được đảm nhận, thì cái chức huyện thừa này đậm chất văn nhất, có thanh danh ở phía bách tính cũng tốt nhất.
Sở dĩ có thanh danh tốt một là bởi vì sự lưu hành của Tam Quốc Diễn nghĩa, các vị chủ bạ văn tài phong lưu như Trần Quần Dương Tu đã ăn sâu vào lòng người, khiến cho chức vị này tăng thêm rất nhiều ánh hào quang. Mặc dù cơ bản thực tế thì khác hẳn; hai là vì chức trách của chủ bả trong huyện nha, rất ít tiếp xúc với bách tích phổ thông, tất nhiên là không giống với những huyện thừa điền sử, suốt ngày phải đắc tội với bách tích, nên thanh danh được xem như thanh bạch.
Thẩm Hạ mặc dù đã đi vào cửa quan, nhưng không thoát được cái tính văn nhân, trọng danh hơn trọng lợi, mong muốn của ông ta với vị trí chủ bạ này khỏi nghĩ cũng biết rồi.
Nhưng với Thẩm Kinh Thừa mới chỉ vừa thăng chức một năm mà nói, nếu muốn cạnh tranh với những người tư lịch đều trên mình kia thực sự là làm khó ông ta rồi. Cho nên ông ta quyết định nhờ vả tới nhi tử của mình...
Một phen hết quấy rầy lại nói lý, Thẩm Mặc cuối cùng cũng đồng ý giúp ông thử một chút. Kỳ thực Thẩm Mặc cảm thấy có cha chủ bạ thì thanh danh đúng là dễ nghe hơn một chút.
Lúc này thì Thẩm Hạ sớm đã thông tỏ mọi đường lối quan hệ toàn huyện trong lòng rồi, sau một phen bày mưu, y liền bắt đầu thực thi từng bước một.
Thẩm Mặc trước tiên bảo cha tới tìm Lý huyện lệnh tiến hành khảo thí mình trước thời hạn. Theo quy định, cấp lại khi mãn nhiệm đều do cấp trên trực tiếp tiến hành khảo thí, nội dụng là ứng dụng văn chương, viết một cái thông báo xuống dưới, viết một bài trình bày lên trên. Mục đích là phân biệt ưu khuyết, lấy làm chỗ dựa để thắng tiến, lưu nhiệm hay là hạ chức.
Đáng lý phải mãn nhiệm năm năm mới khảo thí, nhưng cũng có tình huống ngoại lệ, ví như nói có vị trí khuyết như hiện giờ, thì có thể xin khảo thí trước thời hạn.
Gần hai năm tiếp xúc với nhau, Lý huyện lệnh và cha con họ Thẩm quan hệ tốt đẹp, cũng muốn mở cửa sau cho ông ta, không chỉ đồng ý khảo thí trước thời hạn, còn cho Thẩm Hạ thành tích hạng nhất. Nhưng ông ta cũng nói trước, loại phó quan chủ bạ này, không phải là huyện lệnh có thể quyết định được, cho nên ông ta chỉ có thể cố sức tiến cử với bên trên, dùng hay không là chuyện ở bên trên. Hơn nữa bởi vì giáo dụ bản huyện tư cách cực cao, hộ phòng thư lại có quan hệ vững, cho nên Lý huyện lệnh sẽ đồng thời tiến cử cả ba người bọn họ.
Thẩm Mặc biết chuyện này không có cách nào, dù sao trong huyện nha không thể chỉ có mỗi mình cha y biết làm việc, có cơ hội cạnh tranh là tốt lắm rồi.
Nhưng chuyện chải chuốt trên dưới y không tiện tự mình xuất hiện, bản lĩnh này của cha lại hơi kém, chính đang khó xử thì Thẩm Kin đứng ra xung phong, làm thay cho Thẩm Mặc. Thẩm Kinh đã dự liệu, tương lai bản thân nói không chừng sẽ đi con đường này, vừa khéo có thể mượn cơ hội này dò đường trước. Đương nhiên nguyên nhân quan trọng nhất là tình huynh đệ.
Lý huyện lệnh liền thu nhận đơn từ chức của Chu Kinh Thừa, lại tượng trưng hỏi ông ta nhân tuyển thay mình là ai? Với tầng cấp thư lại lục phòng, huyện thái gia có thể trực tiếp bổ nhiệm miễn nhiệm.
Chu Kinh Thừa cân nhắc một hồi, trong mấy người thiếp thư dưới tay, Thẩm Hạ tư lịch ngắn nhất làm người ta thích nhất. Không chỉ viết chữ đẹp, làm việc cũng nhanh gọn, quan trọng nhất là luôn một lòng tôn trọng mình, cách năm ba ngày mời mình đi uống trà uống rượu chưa nói, tết nhất cũng có hậu lễ đem tặng. Nhất là phân lượng của lễ vật, chặc chậc, mấy thiếp thư kia cộng vào cũng không bằng một phần.
Ăn của người ta phải nói cho người ta, huống chí bản lĩnh của Thẩm Hạ cao, không sợ không đảm đương được. Chu Kinh Thừa liền tiến cử ông ta với huyện tôn.
Điều này không hẹn mà trúng ý Lý huyện lệnh. Trước đó ông ta gặp mặt Thanh Hà tiên sinh, hỏi tới chuyện học hành của Thẩm Mặc, Thẩm Luyện khiêm tốn nói:
- Hiện giờ nhiều lắm trình độ chỉ vào hạng năm sáu mươi của nhị giáp, còn phải tiếp tục nỗ lực...
Lý huyện lệnh biết con người của Thanh Hà tiên sinh, đó là không nói bừa một câu, lòng sướng như mở cờ, nên sớm quyết định lại bán ân tình cho Thẩm Mặc rồi.
*** Ý ông ta nói là Thẩm Mặc dư sức đỗ tiến sĩ rồi, mình hệ thống cái vụ thi cử này vào ngày mai.
Vì thế Thẩm Hạ thuận lợi mặc lên người chiếc áo đen, trở thành người đứng đầu hình phòng, thư lại đại nhân! Trở thành quan lại trong biên chế. Đương nhiên ông ta thích người ta gọi mình là kinh thừa đại nhân, bởi vì nghe thế nó văn nhã hơn.
Ông ta cũng không phải là người không biết thỏa mãn, chuẩn bị sẵn sàng làm ở vị trí này đủ năm năm, đợi quan trên có chỗ trống mới tiến bộ, ai ngờ cơ hội tới chẳng ai ngăn nổi. Mùa đông năm nay, Trần chủ bạ người đứng thứ ba trong huyện không ngờ đề xuất với huyện lệnh muốn tham gia thi Hương năm sau, cũng muốn kiếm tên trên bảng vàng, để xuất thân chính đồ.
Phải biết rằng từ công sinh, giám sinh, sinh viên tham gia khoa thì có được tư cách thi Hương, còn có thể không phải qua thi viện có thể trực tiếp vào trường thi. Một là học quan của học phủ hiện nhiệm, được phép trực tiếp tham gia tống khảo. Hai là công sinh và giám sinh quốc tử giám chưa tốt nghiệp có thể do giám quan trực tiếp tống khảo; ba là huynh, đệ, tử, chất ruột thịt của quan tại nhiệm, cho phép tống khảo; bốn là học quan, phó quan châu huyện do quan hiện nhiệm địa phương tống khảo.
*** Tống khảo: Đưa thí sinh đi tham gia thi cử.
Trần chủ bạ mong vào điều thứ tư tới tìm huyện tôn đại nhân, mặc dù thường ngày mọi người ở cùng nhau không tệ, nhưng mỗi người có một chí riêng, không thể ngăn được. Lý huyện lệnh liền tiến cử ông ta cho đề học đại nhân, năm nay trong huyện chỉ có một người, theo lệ nhật định được phê chuẩn.
Sau đó Trần chủ bạ liền làm hòa thượng mỗi ngày gõ chuông một lần, chỉ đợi cho công văn phê duyện để về nhà ôn tập chuẩn bị thi cử, tử chiến một hồi. Thi trúng thì tất cả đều tốt, khi không trúng không còn mặt mũi nào quay về huyện nha, chỉ đành kiếm đường mưu sinh khác.
Tin tức vị trí chủ bạ sắp khuyết lập tức truyền ra trong huyện nha, có thể nói là một viên đá ném xuống khơi lên ngàn gợn sóng, khiến cho người có tư cách ai ai cũng thèm thuồng. Ai thèm? Điền sử, giáo dụ và thư lại lục phòng, tám vị lão huynh này đều có tư cách tiến bộ. Tất nhiên là tràn ngập hi vọng, thế là bát tiên vượt biển, ai nấy đều thi triển thần thông.
Nhưng Mã điển sử xuất thân sai dịch, chữ nghĩa trong bụng có hạn, không thể đảm đương được cái chức vị suốt ngày chìm mình trong văn thư này. Cho nên chỉ có bảy người bao gồm cả Thẩm Hạ có tư cách cạnh tranh cái vị trí này.
Đáng lẽ Thẩm Hạ tư cách cạn, cũng không nên coi là người cạnh tranh, nhưng ông ta hoàn toàn kích động rồi. Đối với ông ta mà nói cái vị trí thư lại này có hay không cũng được, nhưng chủ bạ thì khác, nó là mục tiêu phấn đấu của ông ta khi vào huyện nha. Bởi vì trừ chức giáo dụ mà phải cử nhân mới được đảm nhận, thì cái chức huyện thừa này đậm chất văn nhất, có thanh danh ở phía bách tính cũng tốt nhất.
Sở dĩ có thanh danh tốt một là bởi vì sự lưu hành của Tam Quốc Diễn nghĩa, các vị chủ bạ văn tài phong lưu như Trần Quần Dương Tu đã ăn sâu vào lòng người, khiến cho chức vị này tăng thêm rất nhiều ánh hào quang. Mặc dù cơ bản thực tế thì khác hẳn; hai là vì chức trách của chủ bả trong huyện nha, rất ít tiếp xúc với bách tích phổ thông, tất nhiên là không giống với những huyện thừa điền sử, suốt ngày phải đắc tội với bách tích, nên thanh danh được xem như thanh bạch.
Thẩm Hạ mặc dù đã đi vào cửa quan, nhưng không thoát được cái tính văn nhân, trọng danh hơn trọng lợi, mong muốn của ông ta với vị trí chủ bạ này khỏi nghĩ cũng biết rồi.
Nhưng với Thẩm Kinh Thừa mới chỉ vừa thăng chức một năm mà nói, nếu muốn cạnh tranh với những người tư lịch đều trên mình kia thực sự là làm khó ông ta rồi. Cho nên ông ta quyết định nhờ vả tới nhi tử của mình...
Một phen hết quấy rầy lại nói lý, Thẩm Mặc cuối cùng cũng đồng ý giúp ông thử một chút. Kỳ thực Thẩm Mặc cảm thấy có cha chủ bạ thì thanh danh đúng là dễ nghe hơn một chút.
Lúc này thì Thẩm Hạ sớm đã thông tỏ mọi đường lối quan hệ toàn huyện trong lòng rồi, sau một phen bày mưu, y liền bắt đầu thực thi từng bước một.
Thẩm Mặc trước tiên bảo cha tới tìm Lý huyện lệnh tiến hành khảo thí mình trước thời hạn. Theo quy định, cấp lại khi mãn nhiệm đều do cấp trên trực tiếp tiến hành khảo thí, nội dụng là ứng dụng văn chương, viết một cái thông báo xuống dưới, viết một bài trình bày lên trên. Mục đích là phân biệt ưu khuyết, lấy làm chỗ dựa để thắng tiến, lưu nhiệm hay là hạ chức.
Đáng lý phải mãn nhiệm năm năm mới khảo thí, nhưng cũng có tình huống ngoại lệ, ví như nói có vị trí khuyết như hiện giờ, thì có thể xin khảo thí trước thời hạn.
Gần hai năm tiếp xúc với nhau, Lý huyện lệnh và cha con họ Thẩm quan hệ tốt đẹp, cũng muốn mở cửa sau cho ông ta, không chỉ đồng ý khảo thí trước thời hạn, còn cho Thẩm Hạ thành tích hạng nhất. Nhưng ông ta cũng nói trước, loại phó quan chủ bạ này, không phải là huyện lệnh có thể quyết định được, cho nên ông ta chỉ có thể cố sức tiến cử với bên trên, dùng hay không là chuyện ở bên trên. Hơn nữa bởi vì giáo dụ bản huyện tư cách cực cao, hộ phòng thư lại có quan hệ vững, cho nên Lý huyện lệnh sẽ đồng thời tiến cử cả ba người bọn họ.
Thẩm Mặc biết chuyện này không có cách nào, dù sao trong huyện nha không thể chỉ có mỗi mình cha y biết làm việc, có cơ hội cạnh tranh là tốt lắm rồi.
Nhưng chuyện chải chuốt trên dưới y không tiện tự mình xuất hiện, bản lĩnh này của cha lại hơi kém, chính đang khó xử thì Thẩm Kin đứng ra xung phong, làm thay cho Thẩm Mặc. Thẩm Kinh đã dự liệu, tương lai bản thân nói không chừng sẽ đi con đường này, vừa khéo có thể mượn cơ hội này dò đường trước. Đương nhiên nguyên nhân quan trọng nhất là tình huynh đệ.
Bình luận chương 81
Chia sẻ cảm nhận về chương 81 “Chúc phúc (3)”