Chương 776
Trương Cư Chính tư duy nhanh nhẹn, mặc dù tại lĩnh vực hắn không quá lý giải, nhưng vẫn không bị rối loạn mạch suy nghĩ, cười lạnh một tiếng nói:
- Vào nguyên dạng, xuất cũng nguyên dạng, Hối liên hào làm từ thiện đường sao?
- Không phải đâu? Làm gì có thương gia không trục lợi? - Thẩm Mặc cười rộ lên: - Cũng nên nói vì sao ta lại để Hối liên hào phổ biến nghiệp vụ ngân phiếu hối đoái vậy. Đó là vì khi ta tại Đông Nam đảm nhiệm kinh lược, lúc cần quân lương vật tư, thường xuyên phải mua tại các tỉnh khác nhau, nếu dùng xe thuyền chở hiện ngân đến đó thì rất không thuận tiện cũng không an toàn, cho nên bắt đầu sinh ra ý nghĩ dùng ngân phiếu để trả. Vấn đề này ta cũng hỏi qua không ít thương hộ, bọn họ phổ biến phản ánh, có thể có một loại phương pháp thuận tiện để thanh toán thì tốt rồi, cho dù là trả chút tiền cũng được. Ta lợi dụng danh nghĩa tổng đốc Đông Nam, mỗi lần rút ra hiện ngân, Hối liên hào đều thu được một phí thủ tục nhất định.
- Ta nghe nói, Nhật Thăng Long vì giữ lại hộ khách, đã hủy bỏ phí dụng này mà.
Trương Cư Chính cũng không phải là dễ qua mặt, lập tức chỉ ra:
- Thậm chí đối với một số khách hàng lớn còn trả lợi tức. Ta nghĩ, phí thủ tục của Hối liên hào cũng thu đâu có nhiều?
Thẩm Mặc cười hơi khựng lại, lời này của Trương Cư Chính đã đâm đến chỗ đau của y. Nhật Thăng Long không nói quy củ, đem bí mật của ngành ngân hàng bại lộ khắp thiên hạ. Khẽ than một tiếng, y gật đầu nói:
- Thật ra tại mấy trăm năm trước, các thương nhân kinh doanh ngân hiệu và hiệu cầm đồ đã ý thức được, khi hộ khách tích lũy đến con số rất lớn, nhưng mỗi ngày cũng sẽ có người đến đổi tiền, mỗi ngày cũng sẽ có người đến gửi tiền. Sau một khoảng thời gian, bọn họ phát hiện, trong kho luôn có số lượng lớn vàng bạc không dùng đến. Sau đó, bọn họ cho ra kết luận, chỉ cần bảo lưu trong đó một bộ phận xem như tiền chuẩn bị trả, bộ phận còn lại có thể dùng để cho vay, để thu được lợi tức.
Thoáng dừng lại mới nói:
- Hiển nhiên, Nhật Thăng Long chuẩn bị đi con đường xưa này.
- Hối liên hào có thể theo vào hay không? - Trương Cư Chính chăm chú nhìn Thẩm Mặc.
- Thương nghiệp cạnh tranh như đi ngược dòng nước, khẳng định phải theo vào. - Thẩm Mặc thản nhiên nói: - Hơn nữa nói thật chứ, gửi tiền có lãi là tất nhiên, là xu thế, cũng là bước ngoặt của lịch sử. Cho dù Nhật Thăng Long không làm, sớm muộn gì Hối liên hào cũng phải phổ biến.
Nghe y tự tin như vậy, Trương Cư Chính khó tin nói:
- Hình như đây là lần đầu tiên nghe ngươi tán dương một việc nhiệt liệt như thế.
- Không sai. - Thẩm Mặc gật đầu nói: - Mục đích của phổ biến ngân phiếu thông đoái là vì thuận tiện cho thương nghiệp, xúc tiến sản xuất. Sản xuất phát triển, thương nghiệp sẽ phồn vinh, cơ hội đầu tư làm giàu mới nhiều hơn, coi như không có năng lực can đảm đi trực tiếp đầu tư, còn có thể mang tiền đi ngân hiệu gửi, để cho ngân hiệu đi đầu tư, còn mình an ổn hưởng lãi, không sợ lỗ, cũng tốt hơn so với chỉ dựa vào trời ăn cơm.
- Chiếu theo ngươi nói, còn có thể khống chế thôn tính ruộng đất. - Trương Cư Chính không khỏi nở nụ cười.
- Vì sao không thể? Vì sao tầng lớp trên của xã hội này lại mưu cầu danh lợi tại tích trữ ruộng đất? Không phải là họ nhiệt tâm với mảnh đất đó, mà là trừ điều đó ra, căn bản không biết làm gì tốt hơn.
Thẩm Mặc mỉm cười nói:
- Nghe kể các phú hộ Tây Bắc rất thích tích trữ vàng bạc đất đai, thời gian lâu không dùng đến. Đông Nam thì không có. Không phải là Đông Nam không giàu bằng tây bắc, vì nó có thể làm phân xưởng, đầu tư vào thực nghiệp. Cho các phú hộ nhiều hơn một lựa chọn, chí ít sẽ phân ra một bộ phận tài chính hướng về đất đai đúng không?
- Theo như ngươi nói, có trăm lợi mà không có một hại? - Trương Cư Chính nghiền ngẫm nhìn Thẩm Mặc nói.
- Chỉ cần duy trì tiền dự trữ ở một mức độ tương đối cao, thì sẽ không xảy ra phiêu lưu.
Thẩm Mặc hai tay giao nhau, lại nhìn Trương Cư Chính nói:
- Đối với quốc gia đối với bách tính đều không có chỗ nào hỏng.
- Đối với quốc gia cũng không có lợi ích gì rồi. - Trương Cư Chính lạnh lùng nói: - Các thương nhân thì chơi rất sôi nổi, quốc khố thì vẫn là con chuột chết đói.
- Đầu tiên, quốc gia và triều đình là hai khái niệm. - Thẩm Mặc thản nhiên nói: - Mặt khác, ta tán thành trưng thu thương thuế.
- Thật chứ? - Trương Cư Chính đột nhiên ưỡn người ngồi thẳng.
- Thiên chi đạo, tổn hữu dư nhi bổ bất túc.(Đạo Đức kinh: Đạo trời, bớt chỗ dư bù chỗ thiếu)
Thẩm Mặc từ từ gật đầu nói:
- Nếu chỉ bớt chỗ thiếu mà bù thêm chỗ thừa là trái với đạo trời, tất chịu nó trừng phạt.
Trương Cư Chính vẫn cho rằng, Thẩm Mặc xuất thân từ con rể của một thương nhân lớn của Giang Chiết sẽ thuần là một người phát ngôn thương nghiệp, nhưng hiện tại, nghe câu trả lời như đinh đóng cột như thế, hắn có chút mơ hồ rồi.
Ánh mặt trời cuối thu xuyên qua màn cửa sổ chiếu lên người Thẩm Mặc làm cả người y như được phủ một tầng kim quang, nhưng lại khiến khuôn mặt y rơi vào bóng râm, cho dù mặt đối mặt, Trương Cư Chính cũng không thể thấy rõ dáng vẻ của y.
※※※
- Được thôi. - Trương Cư Chính ho khan một tiếng: - Hiện tại có thể tới thêm nước rồi.
- Cầu còn không được.
Thẩm Mặc mỉm cười nói, đoạn y kéo sợi dây buông xuống ở góc bàn. Một lúc sau Vương đi vào thêm nước, khi lui ra còn cẩn thận để lại phích nước nóng.
Uống liền ba ly, giải cơn khát rồi, Trương Cư Chính mới đặt ly trà xuống, buồn bã nói:
- Giang Nam đừng quên, bên Nhật Thăng Long còn chủ động cầu hợp tác cùng Hộ bộ, ta hoàn toàn có thể bỏ Hối liên hào qua một bên, tặng quyền phát hành tiền giấy độc nhất vô nhị cho Nhật Thăng Long, cũng lập tức cấm chỉ tất cả các phiếu cá nhân xuất ra.
Rồi hắn nhìn Thẩm Mặc như khiêu khích:
- Ngươi nói xem, nếu như ta cho họ một phần lợi, họ còn có thể nghe ngươi giảng đạo lý nữa hay không? Nếu như ta lại cho bách tính một phần lợi, còn có người phản đối lưu thông tiền giấy nữa không?
- Đây là gạt dân chúng! - Thẩm Mặc cười nhạt: - Cấm phiếu mà lưu thông tiền giấy, thế thì số bạc mà tiền trang tích trữ của người gửi lúc trước đều trả bằng tiền giấy mà không trả bằng bạc...Bạc của người gửi cả ngàn vạn, một khi toàn bộ hóa thành giấy, mặc dù xưa nay chuyên quyền, nhưng cũng khó đuổi kịp một phần mà, đúng không?
- Sao ngươi dám nói tiền giấy nhất định không bằng bạc? - Trương Cư Chính trừng mắt nói: - Nếu như ta lại lui một bước, để dân chúng lấy bạc đổi tiền giấy, lại thêm một phần lãi, lấy tiền giấy nộp lương thuế, lại thêm vào một phần lãi, bách tính lấy được hai phần lãi, ai không lấy bạc đổi tiền giấy nào?
- Dựa theo huynh nói, nộp bạc 100 lượng mà thu được hai phần lãi, cũng chỉ giảm được 20 lượng bạc mà thôi, vẫn còn phải lỗ 80 lượng. Nếu như đổi 20 lượng này thành tiền giấy, vậy thì hai phần lãi này cũng hóa thành giấy. . .
Thẩm Mặc thảnh thơi cười rộ lên, bộ dạng như chỉ điểm giang sơn, chỉ còn thiếu quạt lông và khăn chít đầu thôi:
- Bạc cả vạn, toàn bộ hóa thành giấy, ai chịu lấy bạc đổi tiền giấy nữa?
- Ngươi. . .
Trương Cư Chính vỗ bàn:
- Lẽ nào chỉ có Hối liên hào của ngươi phát ra tiền, Hộ bộ ta phát ra thì đều là giấy hả?
- Thứ nhất, Hối liên hào không phải là của ta; thứ hai, ngân phiếu của Hối liên hào là lấy vàng thật bạc thật cùng tín dụng 10 năm tích lũy để làm hai tầng bảo đảm.
Thẩm Mặc nhìn Trương Cư Chính một cái:
- Hộ bộ có tín dụng gì đáng nói? Thái Thương có bạc làm thế chấp không?
- Ta nói rồi, để Nhật Thăng Long tới đảm bảo. - Sắc mặt Trương Cư Chính đã đỏ lên: - Ngân phiếu của ngươi có thể trao đổi, tiền giấy của thì không thể trao đổi sao?
- Vậy huynh đi tìm Nhật Thăng Long đi. - Thẩm Mặc cười rộ lên: - Để xem họ có đáp ứng không.
Trương Cư Chính cũng cười rộ lên:
- Hình như không thể đáp ứng. . .
Trừ phi tất cả cái đầu của Tấn thương đều bị lừa đá rồi, bằng không họ dựa vào cái gì để mua hoá đơn tạm lạm phát của Chính phủ?
Hai người nhìn nhau cười một trận, Trương Cư Chính vẫn còn không phục, bèn đánh trống lảng:
- Ngân phiếu không phải tiền giấy, nhưng lại không khác gì tiền giấy, tiến khả công, thối khả thủ, thủ đoạn của Giang Nam rất khá, không phải là muốn loại bỏ triều đình, để cho phiếu hào tới lưu thông tiền giấy khắp thiên hạ đấy chứ?
- Nếu như huynh không phải cho rằng như thế. - Thẩm Mặc thản nhiên nói: - Rất có thể giống như nãy vừa nói, hạ lệnh cấm chỉ lưu thông ngân phiếu, huynh là Hộ bộ thị lang chuyên quản việc phát tiền giấy, có quyền lực này.
- Vậy ta cũng quá không biết tự lượng sức mình rồi.
Trương Cư Chính cười khổ nói:
- So với đại phiếu hào có chỗ dựa vững chắc như vương ốc, thị lang như ta cái gì cũng không tính.
Hắn dám đánh đổ, chỉ cần mình dám công bố dự định này khắp thiên hạ, các tấu chương công kích mình sẽ như tuyết rơi bay tới nội các, kết quả khẳng định là, ngân phiếu vẫn là ngân phiếu, còn mình thì chỉ có thể buồn bã về quê.
Dù sao Hối liên hào và Nhật Thăng Long đã thành lập 10 năm, ngân phiếu nó phát hành từ lâu đã thâm nhập nhân tâm, cho dù hoàng đế cũng không thể làm gì được họ... Nếu như ngay cả điểm ấy cũng nhìn không rõ, vậy Trương Cư Chính hắn nên sớm từ quan hồi hương, còn có thể bảo toàn tính mệnh thân gia.
- Thái Nhạc huynh nói đùa. - Thẩm Mặc lắc đầu nói: - Phiếu hào hay ngân phiếu cũng được, đều chỉ là sự vật tân sinh, còn xa mới cường đại như vậy.
Rồi nhìn Trương Cư Chính với ánh mắt thành khẩn:
- Nhưng nó thật là việc tốt lợi quốc lợi dân, cần sự bảo vệ của ta và huynh.
- Ta thừa nhận, điều ngươi nói đều đúng, nhưng ngươi cũng nói, cho dù có bảo đảm bao nhiêu, ngân phiếu và tiền giấy như nhau, bản thân nó đều là tấm giấy không đáng giá đúng không?
Trương Cư Chính hạ thấp thanh âm nói:
- Nếu như dân gian dùng ngân phiếu nhiều, một khi phiếu hào tiền trang đóng cửa, tất cả sẽ thành vô dụng, mà quốc gia tới lưu thông tiền giấy thì sẽ giải quyết được phiêu lưu này...
Hắn vẫn chưa từ bỏ ý định.
※※※
- Ha ha. . .
Thẩm Mặc uống một ngụm trà. Y biết, đây là chiến dịch cuối cùng rồi, liền thấm thía nói:
- Phiếu hào cũng chỉ lấy của phú hộ trăm nghìn vạn lượng bạc, dù cho cuối cùng nó hóa hết thành giấy, sợ rằng nỗi nguy hại của nó cũng không thể so với quốc gia lấy của bách tính nghìn vạn ức bạc. Ngay từ đầu thì đã hóa thành giấy so với giấy rồi đúng không? Phiếu hào đóng cửa, vẫn còn có triều đình có thể làm chủ cho bách tính; nhưng một khi tiền giấy của triều đình phá sản, vậy ai có thể làm chủ cho bình dân bách tính đây.
Trương Cư Chính không lời nào để nói, lại ngẩng đầu lên:
- Trước đây đại hiền có nói: 'Quyền thao túng tiền ở trên, mà dưới chỉ phải thi hành, vậy nên cam chịu nó phân phối.' quyền lợi của vạn vật, thu thì lên trên, bố trí thì ở dưới, đây là thể thống của quốc gia...
- Nhìn tình cảnh túng quẫn của tiền giấy Đại Minh hôm nay, còn thể thống nào đáng nói nữa đâu?
Thẩm Mặc khẽ than một tiếng:
- Tiền trang phiếu hào, chung quy chỉ là kinh doanh sinh ý, thời khắc chỉ lấy tín dụng là vốn, chịu quan phủ, hành nghiệp, người gửi tiền nhiều tầng giám sát, còn có thể lấy bảo đảm giá trị tiền gửi làm trọng, không dám lạm phát. Nhưng triều đình phát hành tiền giấy, trang hoàng có nhiều, trên bản chất cũng chỉ có một, chính là bù đắp tài chính không đủ -- lấy một tờ giấy không có giá trị để đổi lấy tiền bạc của bách tính, nói đến cùng, chính là một loại cướp đoạt cường quyền của quan phủ, hạ dân dễ ngược đãi, nhưng làm sao đi ngăn chặn xung động lạm phát của quan phủ?
Trong lòng y không khỏi tự giễu, không ngờ mình lại trở thành kẻ sùng bái đối với tiền tệ, nhưng lại đành phải thừa nhận, tại giai đoạn lịch sử này, loại tư tưởng này là thích hợp nhất.
Thật ra Trương Cư Chính đã bị Thẩm Mặc thuyết phục rồi, nhưng đời này của hắn vẫn chưa bị người khác diện áp chế thành như vậy, cho nên ngoài miệng vẫn còn tiếp tục điêu ngoa:
- Cái này không khó, chỉ cần ta dự đoán trước được nhu cầu của thiên hạ, ước định con số tiền giấy, một khi in ấn đủ số sẽ lập tức đình chỉ, chờ hai ba mươi năm sau sẽ tạo thêm, vẫn hình thức như cũ, không thay đổi mẫu.
Nói xong, hắn cũng ý thức được biện pháp này yếu ớt vô lực. Quả nhiên, Thẩm Mặc cũng bị thói cãi chày cãi cối của hắn làm phát bực, phản bác không lưu tình chút nào:
- Tống, Kim, Nguyên lưu thông tiền giấy không phải là không nghĩ đến đủ dùng sẽ ngừng, nhưng đến cuối cùng tất cả đều lạm phát vô độ, vì sao? Là bởi vì đủ cho thiên hạ dùng và đủ cho quốc gia dùng là hai chuyện khác nhau.
Đạo lý rất đơn giản, ý đủ cho thiên hạ dùng là nói số tiến đủ cho thiên hạ lưu thông rồi, không có chút quan hệ nào tới quốc khố có thiếu tiền hay không. Tựa như hậu thế, ngân hàng TW mặc dù là cơ cấu phát ra tiền, nhưng ngươi không thể nói, số tiền này đều thuộc về nó.
- Nếu như quốc gia gặp phải khủng hoảng tài chính. . . Tựa như hiện tại, thuế má bình thường không thể thỏa mãn quốc gia, triều đình tất nhiên muốn hạch sách với dân, phương pháp hạch sách lại lấy tăng tiền giấy, bí mật nhất, mau lẹ, không khơi ra mâu thuẫn quá nhanh. Chỉ sợ cho dù Thái Nhạc huynh đối mặt với loại tình huống này cũng không có lựa chọn khác. Nhưng mà tăng tiền giấy lạm phát, mặc dù giải được cái vội nhất thời nhưng sẽ khiến tiền mặt bị giảm giá trị, quốc gia vẫn không đủ dùng, còn có thể thương tổn dân tâm, cái được không bù đắp đủ cái mất, giống như uống rượu độc giải khát.
Trương Cư Chính hết chỗ nói rồi, qua một hồi lâu mới chậm rãi gật đầu nói:
- Được thôi, ngươi thắng rồi, ta có thể gác lại cải cách này.
- Cử chỉ sáng suốt. - Thẩm Mặc khen.
- Nhưng ta có một điều kiện. - Trương Cư Chính nói.
- Mời nói.
- Ngân phiếu đã có công năng lưu thông của tiền giấy, vậy sẽ không thể thoát khỏi sự giám thị của triều đình.
Ánh mắt Trương Cư Chính kiên định:
- Ta yêu cầu phái nhân viên Hộ bộ giám thị các phiếu hào phát hành ngân phiếu. Hộ bộ bảo chứng không làm phiền việc kinh doanh bình thường của phiếu hào, nhưng phải nắm giữ số lượng phát hành phiếu ngân hàng và số bạc dự trữ, cũng có thể phát biểu ý kiến và kiến nghị tại chỗ.
Hiển nhiên, hắn sớm dự đoán được cái loại khả năng, cũng biết nên ứng đối thế nào.
Lời này làm cho Thẩm Mặc có chút lưỡng lự, lượng vàng dự trữ của Hối liên hào cùng với số lượng phiếu ngân hàng cụ thể đều là đại bí mật, há có thể đơn giản cho triều đình biết? thế là Thẩm Mặc nói:
- Việc này ta không thể thay họ đáp ứng, Hối liên hào không phải là hạ cấp của ta, Nhật Thăng Long ta càng không quen.
- Trước mặt chân nhân không nói láo. - Trương Cư Chính trầm giọng nói: - Nhật Thăng Long không cần ngươi lo, Hối liên hào nhất định sẽ nghe lời ngươi.
Tâm niệm thay đổi thật nhanh, Thẩm Mặc biết nên quyết định thì phải quyết định...Nếu mình nói ngân hiệu đặt dưới sự giám sát của quan phủ, vậy người ta phái người giám sát thì cũng trong tình lý, không được phép nói một từ 'không' nữa...Trên thực tế, y sớm có tâm lý chuẩn bị -- giữa quan phủ và phiếu hào phải làm ra một thỏa hiệp trên mức độ nhất định, mới có thể đạt thành lượng giải trên việc lưu hành ngân phiếu.
Hai người cũng biết, Hộ bộ phái đại biểu đến trú tại phiếu hào là có ý nghĩa gì -- đó giống như Chính phủ đã thừa nhận địa vị pháp tệ của ngân phiếu.
Vì cái này nên phải đáp ứng yêu cầu của Trương Cư Chính:
- Chỉ cần Nhật Thăng Long đáp ứng, ta sẽ thuyết phục Hối liên hào.
Thẩm Mặc cũng không phải cái loại người không quả quyết, liền cho hắn câu trả lời thuyết phục.
- Được.
Trương Cư Chính nặng nề gật đầu nói:
- Ta tin tưởng ngươi.
※※※
- Ài.
Mặc dù đã đạt thành hiệp nghị, nhưng Trương Cư Chính vẫn rầu rĩ không vui.
Thẩm Mặc biết hắn vì sao không vui, nhẹ giọng an ủi:
- Ta biết huynh đã dành kỳ vọng cao với cải cách tiền tệ, bất đắc dĩ quốc khố trống rỗng, không bột khó gột nên hồ a.
- Đúng vậy. . .
Trương Cư Chính thở dài một tiếng, có chút uể oải nói:
- Phiên Vương không nộp thuế, quan thân không nộp thuế, thương nhân cũng không nộp thuế. Thuế má của triều đình toàn đặt trên người bình dân bách tính, bách tính không chịu nổi gánh nặng, cũng chỉ có thể bán ruộng đất cho phiên vương hoặc là quan thân, còn mình hoặc làm ruộng cho tá điền, hoặc đến phân xưởng làm công...Tiếp tục như vậy, quốc khố vĩnh viễn không trống không, bách tính cũng nghèo rớt mồng tơi, ngày Đại Minh vong quốc không còn xa.
Hy vọng càng lớn, thất vọng cũng lại càng lớn, nỗi chán nản của hắn không ai có thể lĩnh hội. Chỉ thấy hắn nhìn thẳng Thẩm Mặc nói:
- Lẽ nào không có biện pháp với họ thật sao?
- Có biện pháp, nhưng lúc này còn chưa làm được. - Thẩm Mặc thản nhiên nói.
- Là cải chế sao? - Trong mắt Trương Cư Chính chợt lóe sáng.
- Thái Nhạc nói cẩn thận.
Thẩm Mặc chẳng nói đúng sai, đây là đáp án của Trương Cư Chính, nhưng chưa hẳn là của mình.
- Ta biết, có một số việc không phải nên nói lúc này.
Trong giọng nói của Trương Cư Chính tràn ngập hy vọng, hắn nắm chặt bàn tay:
- Chuyết Ngôn, ta tự xưng là người cứu thế, thường ngày dưới mắt không còn ai, nhưng ngày hôm nay, ta thật sự phục ngươi. Ta nguyện cùng quân tương hứa, đồng lòng góp lực, cùng nhau phụ tá xã tắc, ngăn cơn sóng dữ.
Lúc nãy còn đánh võ mồm, hiện tại lại tình chân ý thiết cùng chung chí hướng, loại chuyển biến này, không phải thường nhân có thể, nói cách khác, Thái Nhạc không phải người thường rồi.
Cũng may Thẩm Mặc cũng không phải người thường, y kích động cầm tay Trương Cư Chính nói:
- Vẫn là câu nói đó, ngã dĩ ngã huyết tiến Hiên Viên Thúc Đại, từ nay về sau huynh là đồng chí của ta.
Nói xong y thầm nghĩ, lời này nghe sao là lạ.
- Chuyết Ngôn. . .
Trương Thúc Đại lệ nóng doanh tròng.
- Thúc Đại. . .
Thẩm Chuyết Ngôn doanh tròng lệ nóng.
Phen biểu lộ này nói như thế nào chứ? Muốn nói giả hết thì có hơi oan uổng cho hai người họ, nhưng nếu ai cũng thật hết vậy thì chờ bị đối phương lợi dụng đi.
Trong lòng hai người buồn nôn một hồi, nhưng đều như không có việc gì ngồi trở lại vị trí. Trương Cư Chính nói tiếp:
- Cho dù chế độ tiền tệ tạm thời không thay đổi, nhưng cải cách trên phương diện khác cũng rất cấp bách, lại trị sắp nảy sinh cái mới, thuế pháp phải cải cách, còn có công thương, quân chế. . . Các phương các mặt, tất cả đều rất cấp bách rồi.
Thẩm Mặc gật đầu, ý bảo hắn nói hết.
- Nhưng triều đình rơi vào nội háo(tổn hao bên trong) đã lâu, người người đấu nhau, chính sự cũng bị coi thành công cụ đấu tranh. - Trương Cư Chính vô cùng đau đớn nói: - Kết quả kéo bè kết phái, bè cánh đấu đá, người nhiều hơn việc, làm tổn hao tâm trí của chí giả, còn kẻ vô dụng thì ăn trên ngồi trốc. . . Hai năm nay chắc Chuyết Ngôn lĩnh hội đầy đủ rồi chứ?
Thẩm Mặc bất đắc dĩ gật đầu, từ khi trở về từ phía nam, mình chưa làm được gì, dù cho đã lên làm nhất bộ thượng thư nhưng vẫn làm không nên chuyện, thời gian cứ thế bị lãng phí, vừa nghĩ liền cảm thấy đau lòng.
- Thật sự nếu không thay đổi, chí hướng của hai ta cũng sớm muộn gì cũng bị mai một hết như một kẻ vô tích sự, trơ mắt nhìn ngày vong quốc. Đó là nỗi sỉ nhục lớn thế nào đối với thế hệ chúng ta.
Trương Cư Chính đè thanh âm xuống rất thấp, nhưng vẫn như sấm sét cuồn cuộn:
- Không thể để tiếp tục như vậy, chúng ta phải kết thúc những trò nội háo vô nghĩa này, để cho quốc gia này đi lên con đường mà nó nên đi.
Thẩm Mặc hãi hùng khiếp vía.
Từ chối ở lại ăn cơm, Trương Cư Chính trở về, mặc dù phương án của hắn bị phủ định, nhưng nếu có thể đặt phiếu hào dưới sự giám thị của triều đình, ngoại trừ có thể khống chế ngân phiếu phát hành, đối với bước tiếp theo bất kể mở trưng thu thương thuế hay là phổ biến Nhất điều tiên pháp cũng được, tuyệt đối diệu dụng vô cùng.
Thẩm Mặc nhìn như bị sắp đặt, nhưng tuyệt không chán nản, y căn bản không đem chuyện này để ở trong lòng. Dùng không được bao lâu, Trương Cư Chính sẽ minh bạch, bất kỳ ai đáp ứng chuyện của ngươi đều không chắc chắn, chỉ có chuyện chính ngươi có thể làm chủ mới chắc chắn.
Nhưng được Trương Cư Chính nhắc nhở, không mưu muôn đời thì cũng mưu nhất thời. Y ý thức được hiện tại quyền hành của các chưởng quỹ tại các phân hiệu quá lớn, mặc dù đều là nhân tuyển Nhược Hạm nhìn trúng, nhưng trông chờ một người vĩnh viễn anh minh, vĩnh viễn không biết chất, thì mình quá không hợp thực tế. Tập thể quyết sách, giám sát hữu lực, mới là sự bảo đảm cho lâu dài thịnh vượng, tại Hối liên hào thành lập đổng sự hội và giám sự hội, nhất thiết phải đề ra nhật trình. . .Thật ra Thẩm Mặc sớm đã có dự định như vậy, nhưng đều bị Nhược Hạm bằng mặt không bằng lòng, cứ dây dưa mãi.
Thẩm Mặc biết, nàng không muốn phân quyền, càng không muốn bị cản tay, cho rằng như vậy sẽ bất lợi cho mình phát huy, nhưng nếu như không hoàn thiện thể chế ngay lúc đầu, tương lai nhất định sẽ thiệt thòi lớn. Không thể bởi vì thuận buồm xuôi gió liền lơ là sơ suất, phải quay về bàn bạc lại.
※※※
Nhìn cỗ kiệu của Trương Cư Chính rời khỏi, Thẩm Mặc quay lại nội viện, liền thấy Vương đi qua cung kính nói:
- Đại nhân, có một người nước ngoài tự xưng là bằng hữu của ngài, đang đợi ở đằng trước đã nửa ngày rồi:
Rồi hắn móc ra một danh thiếp, cười nói:
- Biết nói tiếng của chúng ta, còn biết cái này.
Thẩm Mặc tiếp nhận, thấy trên mặt vẽ một cái giá chữ thập liền hiểu ngay, mở ra nhìn quả nhiên là 'Tây học hậu tiến Sa Vật Lược bái thượng', y không khỏi cười rộ lên:
- Mau mời. . . A không, cứ để ta tự đi.
Rồi vỗ vai Vương:
- Lo lắng cái gì, đi trước dẫn đường.
- A, vâng. . .
Thấy đại nhân coi trọng người nước ngoài đó như vậy, Vương không khỏi bồn chồn trong lòng, thì ra người tiếp khách ở đằng trước có thái độ không tốt đối với người nước ngoài kia, thiếu chút nữa còn đuổi người ta ra ngoài.
Thẩm Mặc đi tới phòng tiếp khách, vừa vào cửa liền thấy một người ngoại quốc tóc đỏ râu mép đỏ mắt, mặc nho bào vải xanh, khoác áo giáp mỏng màu đen, đầu đội nón lục hợp đồng sắc, đang ngồi ở đó uồng trà hẳn hoi.
- Ha ha ha, Sa Vật Lược thần phụ, nhìn thấy ông thật sự là quá tốt.
Kèm với tiếng cười sang sảng, Thẩm Mặc cất bước đi vào phòng.
- Thẩm đại nhân. . .
Sa Vật Lược(Francois Xavier) vội vàng đứng dậy, khom lưng thật sâu với Thẩm Mặc:
- Có thể nhìn thấy ngài mới tốt.
- Đều tốt đều tốt.
Thẩm Mặc đưa tay giả đỡ lấy hắn, sau khi song phương lại ngồi xuống rồi, y tươi cười nhiệt tình nói:
- Đông Nam từ biệt, đảo mắt đã hơn một năm rồi, thần phụ vẫn khỏe chứ.
Sa Vật Lược đi giầy chữ thọ đầu vuông, tóc và râu đều dựa theo quy củ của Đại Minh, chải vuốt rất chỉnh tề, khi giở tay nhấc chân, mùi vị Trung Quốc đã đậm đà hơn kia nhiều, ông ta nghe vậy cười nói:
- Đúng vậy, từ gia hương của đại nhân xuất phát, tại hạ một đường hướng bắc, dùng thời gian mấy tháng đi tới Bắc Kinh, dưới chiếu ứng của huynh đệ đại nhân. . . Nam Minh tiên sinh, ta đã ở kinh thành sống vui vẻ hơn một năm rồi.
- Vào nguyên dạng, xuất cũng nguyên dạng, Hối liên hào làm từ thiện đường sao?
- Không phải đâu? Làm gì có thương gia không trục lợi? - Thẩm Mặc cười rộ lên: - Cũng nên nói vì sao ta lại để Hối liên hào phổ biến nghiệp vụ ngân phiếu hối đoái vậy. Đó là vì khi ta tại Đông Nam đảm nhiệm kinh lược, lúc cần quân lương vật tư, thường xuyên phải mua tại các tỉnh khác nhau, nếu dùng xe thuyền chở hiện ngân đến đó thì rất không thuận tiện cũng không an toàn, cho nên bắt đầu sinh ra ý nghĩ dùng ngân phiếu để trả. Vấn đề này ta cũng hỏi qua không ít thương hộ, bọn họ phổ biến phản ánh, có thể có một loại phương pháp thuận tiện để thanh toán thì tốt rồi, cho dù là trả chút tiền cũng được. Ta lợi dụng danh nghĩa tổng đốc Đông Nam, mỗi lần rút ra hiện ngân, Hối liên hào đều thu được một phí thủ tục nhất định.
- Ta nghe nói, Nhật Thăng Long vì giữ lại hộ khách, đã hủy bỏ phí dụng này mà.
Trương Cư Chính cũng không phải là dễ qua mặt, lập tức chỉ ra:
- Thậm chí đối với một số khách hàng lớn còn trả lợi tức. Ta nghĩ, phí thủ tục của Hối liên hào cũng thu đâu có nhiều?
Thẩm Mặc cười hơi khựng lại, lời này của Trương Cư Chính đã đâm đến chỗ đau của y. Nhật Thăng Long không nói quy củ, đem bí mật của ngành ngân hàng bại lộ khắp thiên hạ. Khẽ than một tiếng, y gật đầu nói:
- Thật ra tại mấy trăm năm trước, các thương nhân kinh doanh ngân hiệu và hiệu cầm đồ đã ý thức được, khi hộ khách tích lũy đến con số rất lớn, nhưng mỗi ngày cũng sẽ có người đến đổi tiền, mỗi ngày cũng sẽ có người đến gửi tiền. Sau một khoảng thời gian, bọn họ phát hiện, trong kho luôn có số lượng lớn vàng bạc không dùng đến. Sau đó, bọn họ cho ra kết luận, chỉ cần bảo lưu trong đó một bộ phận xem như tiền chuẩn bị trả, bộ phận còn lại có thể dùng để cho vay, để thu được lợi tức.
Thoáng dừng lại mới nói:
- Hiển nhiên, Nhật Thăng Long chuẩn bị đi con đường xưa này.
- Hối liên hào có thể theo vào hay không? - Trương Cư Chính chăm chú nhìn Thẩm Mặc.
- Thương nghiệp cạnh tranh như đi ngược dòng nước, khẳng định phải theo vào. - Thẩm Mặc thản nhiên nói: - Hơn nữa nói thật chứ, gửi tiền có lãi là tất nhiên, là xu thế, cũng là bước ngoặt của lịch sử. Cho dù Nhật Thăng Long không làm, sớm muộn gì Hối liên hào cũng phải phổ biến.
Nghe y tự tin như vậy, Trương Cư Chính khó tin nói:
- Hình như đây là lần đầu tiên nghe ngươi tán dương một việc nhiệt liệt như thế.
- Không sai. - Thẩm Mặc gật đầu nói: - Mục đích của phổ biến ngân phiếu thông đoái là vì thuận tiện cho thương nghiệp, xúc tiến sản xuất. Sản xuất phát triển, thương nghiệp sẽ phồn vinh, cơ hội đầu tư làm giàu mới nhiều hơn, coi như không có năng lực can đảm đi trực tiếp đầu tư, còn có thể mang tiền đi ngân hiệu gửi, để cho ngân hiệu đi đầu tư, còn mình an ổn hưởng lãi, không sợ lỗ, cũng tốt hơn so với chỉ dựa vào trời ăn cơm.
- Chiếu theo ngươi nói, còn có thể khống chế thôn tính ruộng đất. - Trương Cư Chính không khỏi nở nụ cười.
- Vì sao không thể? Vì sao tầng lớp trên của xã hội này lại mưu cầu danh lợi tại tích trữ ruộng đất? Không phải là họ nhiệt tâm với mảnh đất đó, mà là trừ điều đó ra, căn bản không biết làm gì tốt hơn.
Thẩm Mặc mỉm cười nói:
- Nghe kể các phú hộ Tây Bắc rất thích tích trữ vàng bạc đất đai, thời gian lâu không dùng đến. Đông Nam thì không có. Không phải là Đông Nam không giàu bằng tây bắc, vì nó có thể làm phân xưởng, đầu tư vào thực nghiệp. Cho các phú hộ nhiều hơn một lựa chọn, chí ít sẽ phân ra một bộ phận tài chính hướng về đất đai đúng không?
- Theo như ngươi nói, có trăm lợi mà không có một hại? - Trương Cư Chính nghiền ngẫm nhìn Thẩm Mặc nói.
- Chỉ cần duy trì tiền dự trữ ở một mức độ tương đối cao, thì sẽ không xảy ra phiêu lưu.
Thẩm Mặc hai tay giao nhau, lại nhìn Trương Cư Chính nói:
- Đối với quốc gia đối với bách tính đều không có chỗ nào hỏng.
- Đối với quốc gia cũng không có lợi ích gì rồi. - Trương Cư Chính lạnh lùng nói: - Các thương nhân thì chơi rất sôi nổi, quốc khố thì vẫn là con chuột chết đói.
- Đầu tiên, quốc gia và triều đình là hai khái niệm. - Thẩm Mặc thản nhiên nói: - Mặt khác, ta tán thành trưng thu thương thuế.
- Thật chứ? - Trương Cư Chính đột nhiên ưỡn người ngồi thẳng.
- Thiên chi đạo, tổn hữu dư nhi bổ bất túc.(Đạo Đức kinh: Đạo trời, bớt chỗ dư bù chỗ thiếu)
Thẩm Mặc từ từ gật đầu nói:
- Nếu chỉ bớt chỗ thiếu mà bù thêm chỗ thừa là trái với đạo trời, tất chịu nó trừng phạt.
Trương Cư Chính vẫn cho rằng, Thẩm Mặc xuất thân từ con rể của một thương nhân lớn của Giang Chiết sẽ thuần là một người phát ngôn thương nghiệp, nhưng hiện tại, nghe câu trả lời như đinh đóng cột như thế, hắn có chút mơ hồ rồi.
Ánh mặt trời cuối thu xuyên qua màn cửa sổ chiếu lên người Thẩm Mặc làm cả người y như được phủ một tầng kim quang, nhưng lại khiến khuôn mặt y rơi vào bóng râm, cho dù mặt đối mặt, Trương Cư Chính cũng không thể thấy rõ dáng vẻ của y.
※※※
- Được thôi. - Trương Cư Chính ho khan một tiếng: - Hiện tại có thể tới thêm nước rồi.
- Cầu còn không được.
Thẩm Mặc mỉm cười nói, đoạn y kéo sợi dây buông xuống ở góc bàn. Một lúc sau Vương đi vào thêm nước, khi lui ra còn cẩn thận để lại phích nước nóng.
Uống liền ba ly, giải cơn khát rồi, Trương Cư Chính mới đặt ly trà xuống, buồn bã nói:
- Giang Nam đừng quên, bên Nhật Thăng Long còn chủ động cầu hợp tác cùng Hộ bộ, ta hoàn toàn có thể bỏ Hối liên hào qua một bên, tặng quyền phát hành tiền giấy độc nhất vô nhị cho Nhật Thăng Long, cũng lập tức cấm chỉ tất cả các phiếu cá nhân xuất ra.
Rồi hắn nhìn Thẩm Mặc như khiêu khích:
- Ngươi nói xem, nếu như ta cho họ một phần lợi, họ còn có thể nghe ngươi giảng đạo lý nữa hay không? Nếu như ta lại cho bách tính một phần lợi, còn có người phản đối lưu thông tiền giấy nữa không?
- Đây là gạt dân chúng! - Thẩm Mặc cười nhạt: - Cấm phiếu mà lưu thông tiền giấy, thế thì số bạc mà tiền trang tích trữ của người gửi lúc trước đều trả bằng tiền giấy mà không trả bằng bạc...Bạc của người gửi cả ngàn vạn, một khi toàn bộ hóa thành giấy, mặc dù xưa nay chuyên quyền, nhưng cũng khó đuổi kịp một phần mà, đúng không?
- Sao ngươi dám nói tiền giấy nhất định không bằng bạc? - Trương Cư Chính trừng mắt nói: - Nếu như ta lại lui một bước, để dân chúng lấy bạc đổi tiền giấy, lại thêm một phần lãi, lấy tiền giấy nộp lương thuế, lại thêm vào một phần lãi, bách tính lấy được hai phần lãi, ai không lấy bạc đổi tiền giấy nào?
- Dựa theo huynh nói, nộp bạc 100 lượng mà thu được hai phần lãi, cũng chỉ giảm được 20 lượng bạc mà thôi, vẫn còn phải lỗ 80 lượng. Nếu như đổi 20 lượng này thành tiền giấy, vậy thì hai phần lãi này cũng hóa thành giấy. . .
Thẩm Mặc thảnh thơi cười rộ lên, bộ dạng như chỉ điểm giang sơn, chỉ còn thiếu quạt lông và khăn chít đầu thôi:
- Bạc cả vạn, toàn bộ hóa thành giấy, ai chịu lấy bạc đổi tiền giấy nữa?
- Ngươi. . .
Trương Cư Chính vỗ bàn:
- Lẽ nào chỉ có Hối liên hào của ngươi phát ra tiền, Hộ bộ ta phát ra thì đều là giấy hả?
- Thứ nhất, Hối liên hào không phải là của ta; thứ hai, ngân phiếu của Hối liên hào là lấy vàng thật bạc thật cùng tín dụng 10 năm tích lũy để làm hai tầng bảo đảm.
Thẩm Mặc nhìn Trương Cư Chính một cái:
- Hộ bộ có tín dụng gì đáng nói? Thái Thương có bạc làm thế chấp không?
- Ta nói rồi, để Nhật Thăng Long tới đảm bảo. - Sắc mặt Trương Cư Chính đã đỏ lên: - Ngân phiếu của ngươi có thể trao đổi, tiền giấy của thì không thể trao đổi sao?
- Vậy huynh đi tìm Nhật Thăng Long đi. - Thẩm Mặc cười rộ lên: - Để xem họ có đáp ứng không.
Trương Cư Chính cũng cười rộ lên:
- Hình như không thể đáp ứng. . .
Trừ phi tất cả cái đầu của Tấn thương đều bị lừa đá rồi, bằng không họ dựa vào cái gì để mua hoá đơn tạm lạm phát của Chính phủ?
Hai người nhìn nhau cười một trận, Trương Cư Chính vẫn còn không phục, bèn đánh trống lảng:
- Ngân phiếu không phải tiền giấy, nhưng lại không khác gì tiền giấy, tiến khả công, thối khả thủ, thủ đoạn của Giang Nam rất khá, không phải là muốn loại bỏ triều đình, để cho phiếu hào tới lưu thông tiền giấy khắp thiên hạ đấy chứ?
- Nếu như huynh không phải cho rằng như thế. - Thẩm Mặc thản nhiên nói: - Rất có thể giống như nãy vừa nói, hạ lệnh cấm chỉ lưu thông ngân phiếu, huynh là Hộ bộ thị lang chuyên quản việc phát tiền giấy, có quyền lực này.
- Vậy ta cũng quá không biết tự lượng sức mình rồi.
Trương Cư Chính cười khổ nói:
- So với đại phiếu hào có chỗ dựa vững chắc như vương ốc, thị lang như ta cái gì cũng không tính.
Hắn dám đánh đổ, chỉ cần mình dám công bố dự định này khắp thiên hạ, các tấu chương công kích mình sẽ như tuyết rơi bay tới nội các, kết quả khẳng định là, ngân phiếu vẫn là ngân phiếu, còn mình thì chỉ có thể buồn bã về quê.
Dù sao Hối liên hào và Nhật Thăng Long đã thành lập 10 năm, ngân phiếu nó phát hành từ lâu đã thâm nhập nhân tâm, cho dù hoàng đế cũng không thể làm gì được họ... Nếu như ngay cả điểm ấy cũng nhìn không rõ, vậy Trương Cư Chính hắn nên sớm từ quan hồi hương, còn có thể bảo toàn tính mệnh thân gia.
- Thái Nhạc huynh nói đùa. - Thẩm Mặc lắc đầu nói: - Phiếu hào hay ngân phiếu cũng được, đều chỉ là sự vật tân sinh, còn xa mới cường đại như vậy.
Rồi nhìn Trương Cư Chính với ánh mắt thành khẩn:
- Nhưng nó thật là việc tốt lợi quốc lợi dân, cần sự bảo vệ của ta và huynh.
- Ta thừa nhận, điều ngươi nói đều đúng, nhưng ngươi cũng nói, cho dù có bảo đảm bao nhiêu, ngân phiếu và tiền giấy như nhau, bản thân nó đều là tấm giấy không đáng giá đúng không?
Trương Cư Chính hạ thấp thanh âm nói:
- Nếu như dân gian dùng ngân phiếu nhiều, một khi phiếu hào tiền trang đóng cửa, tất cả sẽ thành vô dụng, mà quốc gia tới lưu thông tiền giấy thì sẽ giải quyết được phiêu lưu này...
Hắn vẫn chưa từ bỏ ý định.
※※※
- Ha ha. . .
Thẩm Mặc uống một ngụm trà. Y biết, đây là chiến dịch cuối cùng rồi, liền thấm thía nói:
- Phiếu hào cũng chỉ lấy của phú hộ trăm nghìn vạn lượng bạc, dù cho cuối cùng nó hóa hết thành giấy, sợ rằng nỗi nguy hại của nó cũng không thể so với quốc gia lấy của bách tính nghìn vạn ức bạc. Ngay từ đầu thì đã hóa thành giấy so với giấy rồi đúng không? Phiếu hào đóng cửa, vẫn còn có triều đình có thể làm chủ cho bách tính; nhưng một khi tiền giấy của triều đình phá sản, vậy ai có thể làm chủ cho bình dân bách tính đây.
Trương Cư Chính không lời nào để nói, lại ngẩng đầu lên:
- Trước đây đại hiền có nói: 'Quyền thao túng tiền ở trên, mà dưới chỉ phải thi hành, vậy nên cam chịu nó phân phối.' quyền lợi của vạn vật, thu thì lên trên, bố trí thì ở dưới, đây là thể thống của quốc gia...
- Nhìn tình cảnh túng quẫn của tiền giấy Đại Minh hôm nay, còn thể thống nào đáng nói nữa đâu?
Thẩm Mặc khẽ than một tiếng:
- Tiền trang phiếu hào, chung quy chỉ là kinh doanh sinh ý, thời khắc chỉ lấy tín dụng là vốn, chịu quan phủ, hành nghiệp, người gửi tiền nhiều tầng giám sát, còn có thể lấy bảo đảm giá trị tiền gửi làm trọng, không dám lạm phát. Nhưng triều đình phát hành tiền giấy, trang hoàng có nhiều, trên bản chất cũng chỉ có một, chính là bù đắp tài chính không đủ -- lấy một tờ giấy không có giá trị để đổi lấy tiền bạc của bách tính, nói đến cùng, chính là một loại cướp đoạt cường quyền của quan phủ, hạ dân dễ ngược đãi, nhưng làm sao đi ngăn chặn xung động lạm phát của quan phủ?
Trong lòng y không khỏi tự giễu, không ngờ mình lại trở thành kẻ sùng bái đối với tiền tệ, nhưng lại đành phải thừa nhận, tại giai đoạn lịch sử này, loại tư tưởng này là thích hợp nhất.
Thật ra Trương Cư Chính đã bị Thẩm Mặc thuyết phục rồi, nhưng đời này của hắn vẫn chưa bị người khác diện áp chế thành như vậy, cho nên ngoài miệng vẫn còn tiếp tục điêu ngoa:
- Cái này không khó, chỉ cần ta dự đoán trước được nhu cầu của thiên hạ, ước định con số tiền giấy, một khi in ấn đủ số sẽ lập tức đình chỉ, chờ hai ba mươi năm sau sẽ tạo thêm, vẫn hình thức như cũ, không thay đổi mẫu.
Nói xong, hắn cũng ý thức được biện pháp này yếu ớt vô lực. Quả nhiên, Thẩm Mặc cũng bị thói cãi chày cãi cối của hắn làm phát bực, phản bác không lưu tình chút nào:
- Tống, Kim, Nguyên lưu thông tiền giấy không phải là không nghĩ đến đủ dùng sẽ ngừng, nhưng đến cuối cùng tất cả đều lạm phát vô độ, vì sao? Là bởi vì đủ cho thiên hạ dùng và đủ cho quốc gia dùng là hai chuyện khác nhau.
Đạo lý rất đơn giản, ý đủ cho thiên hạ dùng là nói số tiến đủ cho thiên hạ lưu thông rồi, không có chút quan hệ nào tới quốc khố có thiếu tiền hay không. Tựa như hậu thế, ngân hàng TW mặc dù là cơ cấu phát ra tiền, nhưng ngươi không thể nói, số tiền này đều thuộc về nó.
- Nếu như quốc gia gặp phải khủng hoảng tài chính. . . Tựa như hiện tại, thuế má bình thường không thể thỏa mãn quốc gia, triều đình tất nhiên muốn hạch sách với dân, phương pháp hạch sách lại lấy tăng tiền giấy, bí mật nhất, mau lẹ, không khơi ra mâu thuẫn quá nhanh. Chỉ sợ cho dù Thái Nhạc huynh đối mặt với loại tình huống này cũng không có lựa chọn khác. Nhưng mà tăng tiền giấy lạm phát, mặc dù giải được cái vội nhất thời nhưng sẽ khiến tiền mặt bị giảm giá trị, quốc gia vẫn không đủ dùng, còn có thể thương tổn dân tâm, cái được không bù đắp đủ cái mất, giống như uống rượu độc giải khát.
Trương Cư Chính hết chỗ nói rồi, qua một hồi lâu mới chậm rãi gật đầu nói:
- Được thôi, ngươi thắng rồi, ta có thể gác lại cải cách này.
- Cử chỉ sáng suốt. - Thẩm Mặc khen.
- Nhưng ta có một điều kiện. - Trương Cư Chính nói.
- Mời nói.
- Ngân phiếu đã có công năng lưu thông của tiền giấy, vậy sẽ không thể thoát khỏi sự giám thị của triều đình.
Ánh mắt Trương Cư Chính kiên định:
- Ta yêu cầu phái nhân viên Hộ bộ giám thị các phiếu hào phát hành ngân phiếu. Hộ bộ bảo chứng không làm phiền việc kinh doanh bình thường của phiếu hào, nhưng phải nắm giữ số lượng phát hành phiếu ngân hàng và số bạc dự trữ, cũng có thể phát biểu ý kiến và kiến nghị tại chỗ.
Hiển nhiên, hắn sớm dự đoán được cái loại khả năng, cũng biết nên ứng đối thế nào.
Lời này làm cho Thẩm Mặc có chút lưỡng lự, lượng vàng dự trữ của Hối liên hào cùng với số lượng phiếu ngân hàng cụ thể đều là đại bí mật, há có thể đơn giản cho triều đình biết? thế là Thẩm Mặc nói:
- Việc này ta không thể thay họ đáp ứng, Hối liên hào không phải là hạ cấp của ta, Nhật Thăng Long ta càng không quen.
- Trước mặt chân nhân không nói láo. - Trương Cư Chính trầm giọng nói: - Nhật Thăng Long không cần ngươi lo, Hối liên hào nhất định sẽ nghe lời ngươi.
Tâm niệm thay đổi thật nhanh, Thẩm Mặc biết nên quyết định thì phải quyết định...Nếu mình nói ngân hiệu đặt dưới sự giám sát của quan phủ, vậy người ta phái người giám sát thì cũng trong tình lý, không được phép nói một từ 'không' nữa...Trên thực tế, y sớm có tâm lý chuẩn bị -- giữa quan phủ và phiếu hào phải làm ra một thỏa hiệp trên mức độ nhất định, mới có thể đạt thành lượng giải trên việc lưu hành ngân phiếu.
Hai người cũng biết, Hộ bộ phái đại biểu đến trú tại phiếu hào là có ý nghĩa gì -- đó giống như Chính phủ đã thừa nhận địa vị pháp tệ của ngân phiếu.
Vì cái này nên phải đáp ứng yêu cầu của Trương Cư Chính:
- Chỉ cần Nhật Thăng Long đáp ứng, ta sẽ thuyết phục Hối liên hào.
Thẩm Mặc cũng không phải cái loại người không quả quyết, liền cho hắn câu trả lời thuyết phục.
- Được.
Trương Cư Chính nặng nề gật đầu nói:
- Ta tin tưởng ngươi.
※※※
- Ài.
Mặc dù đã đạt thành hiệp nghị, nhưng Trương Cư Chính vẫn rầu rĩ không vui.
Thẩm Mặc biết hắn vì sao không vui, nhẹ giọng an ủi:
- Ta biết huynh đã dành kỳ vọng cao với cải cách tiền tệ, bất đắc dĩ quốc khố trống rỗng, không bột khó gột nên hồ a.
- Đúng vậy. . .
Trương Cư Chính thở dài một tiếng, có chút uể oải nói:
- Phiên Vương không nộp thuế, quan thân không nộp thuế, thương nhân cũng không nộp thuế. Thuế má của triều đình toàn đặt trên người bình dân bách tính, bách tính không chịu nổi gánh nặng, cũng chỉ có thể bán ruộng đất cho phiên vương hoặc là quan thân, còn mình hoặc làm ruộng cho tá điền, hoặc đến phân xưởng làm công...Tiếp tục như vậy, quốc khố vĩnh viễn không trống không, bách tính cũng nghèo rớt mồng tơi, ngày Đại Minh vong quốc không còn xa.
Hy vọng càng lớn, thất vọng cũng lại càng lớn, nỗi chán nản của hắn không ai có thể lĩnh hội. Chỉ thấy hắn nhìn thẳng Thẩm Mặc nói:
- Lẽ nào không có biện pháp với họ thật sao?
- Có biện pháp, nhưng lúc này còn chưa làm được. - Thẩm Mặc thản nhiên nói.
- Là cải chế sao? - Trong mắt Trương Cư Chính chợt lóe sáng.
- Thái Nhạc nói cẩn thận.
Thẩm Mặc chẳng nói đúng sai, đây là đáp án của Trương Cư Chính, nhưng chưa hẳn là của mình.
- Ta biết, có một số việc không phải nên nói lúc này.
Trong giọng nói của Trương Cư Chính tràn ngập hy vọng, hắn nắm chặt bàn tay:
- Chuyết Ngôn, ta tự xưng là người cứu thế, thường ngày dưới mắt không còn ai, nhưng ngày hôm nay, ta thật sự phục ngươi. Ta nguyện cùng quân tương hứa, đồng lòng góp lực, cùng nhau phụ tá xã tắc, ngăn cơn sóng dữ.
Lúc nãy còn đánh võ mồm, hiện tại lại tình chân ý thiết cùng chung chí hướng, loại chuyển biến này, không phải thường nhân có thể, nói cách khác, Thái Nhạc không phải người thường rồi.
Cũng may Thẩm Mặc cũng không phải người thường, y kích động cầm tay Trương Cư Chính nói:
- Vẫn là câu nói đó, ngã dĩ ngã huyết tiến Hiên Viên Thúc Đại, từ nay về sau huynh là đồng chí của ta.
Nói xong y thầm nghĩ, lời này nghe sao là lạ.
- Chuyết Ngôn. . .
Trương Thúc Đại lệ nóng doanh tròng.
- Thúc Đại. . .
Thẩm Chuyết Ngôn doanh tròng lệ nóng.
Phen biểu lộ này nói như thế nào chứ? Muốn nói giả hết thì có hơi oan uổng cho hai người họ, nhưng nếu ai cũng thật hết vậy thì chờ bị đối phương lợi dụng đi.
Trong lòng hai người buồn nôn một hồi, nhưng đều như không có việc gì ngồi trở lại vị trí. Trương Cư Chính nói tiếp:
- Cho dù chế độ tiền tệ tạm thời không thay đổi, nhưng cải cách trên phương diện khác cũng rất cấp bách, lại trị sắp nảy sinh cái mới, thuế pháp phải cải cách, còn có công thương, quân chế. . . Các phương các mặt, tất cả đều rất cấp bách rồi.
Thẩm Mặc gật đầu, ý bảo hắn nói hết.
- Nhưng triều đình rơi vào nội háo(tổn hao bên trong) đã lâu, người người đấu nhau, chính sự cũng bị coi thành công cụ đấu tranh. - Trương Cư Chính vô cùng đau đớn nói: - Kết quả kéo bè kết phái, bè cánh đấu đá, người nhiều hơn việc, làm tổn hao tâm trí của chí giả, còn kẻ vô dụng thì ăn trên ngồi trốc. . . Hai năm nay chắc Chuyết Ngôn lĩnh hội đầy đủ rồi chứ?
Thẩm Mặc bất đắc dĩ gật đầu, từ khi trở về từ phía nam, mình chưa làm được gì, dù cho đã lên làm nhất bộ thượng thư nhưng vẫn làm không nên chuyện, thời gian cứ thế bị lãng phí, vừa nghĩ liền cảm thấy đau lòng.
- Thật sự nếu không thay đổi, chí hướng của hai ta cũng sớm muộn gì cũng bị mai một hết như một kẻ vô tích sự, trơ mắt nhìn ngày vong quốc. Đó là nỗi sỉ nhục lớn thế nào đối với thế hệ chúng ta.
Trương Cư Chính đè thanh âm xuống rất thấp, nhưng vẫn như sấm sét cuồn cuộn:
- Không thể để tiếp tục như vậy, chúng ta phải kết thúc những trò nội háo vô nghĩa này, để cho quốc gia này đi lên con đường mà nó nên đi.
Thẩm Mặc hãi hùng khiếp vía.
Từ chối ở lại ăn cơm, Trương Cư Chính trở về, mặc dù phương án của hắn bị phủ định, nhưng nếu có thể đặt phiếu hào dưới sự giám thị của triều đình, ngoại trừ có thể khống chế ngân phiếu phát hành, đối với bước tiếp theo bất kể mở trưng thu thương thuế hay là phổ biến Nhất điều tiên pháp cũng được, tuyệt đối diệu dụng vô cùng.
Thẩm Mặc nhìn như bị sắp đặt, nhưng tuyệt không chán nản, y căn bản không đem chuyện này để ở trong lòng. Dùng không được bao lâu, Trương Cư Chính sẽ minh bạch, bất kỳ ai đáp ứng chuyện của ngươi đều không chắc chắn, chỉ có chuyện chính ngươi có thể làm chủ mới chắc chắn.
Nhưng được Trương Cư Chính nhắc nhở, không mưu muôn đời thì cũng mưu nhất thời. Y ý thức được hiện tại quyền hành của các chưởng quỹ tại các phân hiệu quá lớn, mặc dù đều là nhân tuyển Nhược Hạm nhìn trúng, nhưng trông chờ một người vĩnh viễn anh minh, vĩnh viễn không biết chất, thì mình quá không hợp thực tế. Tập thể quyết sách, giám sát hữu lực, mới là sự bảo đảm cho lâu dài thịnh vượng, tại Hối liên hào thành lập đổng sự hội và giám sự hội, nhất thiết phải đề ra nhật trình. . .Thật ra Thẩm Mặc sớm đã có dự định như vậy, nhưng đều bị Nhược Hạm bằng mặt không bằng lòng, cứ dây dưa mãi.
Thẩm Mặc biết, nàng không muốn phân quyền, càng không muốn bị cản tay, cho rằng như vậy sẽ bất lợi cho mình phát huy, nhưng nếu như không hoàn thiện thể chế ngay lúc đầu, tương lai nhất định sẽ thiệt thòi lớn. Không thể bởi vì thuận buồm xuôi gió liền lơ là sơ suất, phải quay về bàn bạc lại.
※※※
Nhìn cỗ kiệu của Trương Cư Chính rời khỏi, Thẩm Mặc quay lại nội viện, liền thấy Vương đi qua cung kính nói:
- Đại nhân, có một người nước ngoài tự xưng là bằng hữu của ngài, đang đợi ở đằng trước đã nửa ngày rồi:
Rồi hắn móc ra một danh thiếp, cười nói:
- Biết nói tiếng của chúng ta, còn biết cái này.
Thẩm Mặc tiếp nhận, thấy trên mặt vẽ một cái giá chữ thập liền hiểu ngay, mở ra nhìn quả nhiên là 'Tây học hậu tiến Sa Vật Lược bái thượng', y không khỏi cười rộ lên:
- Mau mời. . . A không, cứ để ta tự đi.
Rồi vỗ vai Vương:
- Lo lắng cái gì, đi trước dẫn đường.
- A, vâng. . .
Thấy đại nhân coi trọng người nước ngoài đó như vậy, Vương không khỏi bồn chồn trong lòng, thì ra người tiếp khách ở đằng trước có thái độ không tốt đối với người nước ngoài kia, thiếu chút nữa còn đuổi người ta ra ngoài.
Thẩm Mặc đi tới phòng tiếp khách, vừa vào cửa liền thấy một người ngoại quốc tóc đỏ râu mép đỏ mắt, mặc nho bào vải xanh, khoác áo giáp mỏng màu đen, đầu đội nón lục hợp đồng sắc, đang ngồi ở đó uồng trà hẳn hoi.
- Ha ha ha, Sa Vật Lược thần phụ, nhìn thấy ông thật sự là quá tốt.
Kèm với tiếng cười sang sảng, Thẩm Mặc cất bước đi vào phòng.
- Thẩm đại nhân. . .
Sa Vật Lược(Francois Xavier) vội vàng đứng dậy, khom lưng thật sâu với Thẩm Mặc:
- Có thể nhìn thấy ngài mới tốt.
- Đều tốt đều tốt.
Thẩm Mặc đưa tay giả đỡ lấy hắn, sau khi song phương lại ngồi xuống rồi, y tươi cười nhiệt tình nói:
- Đông Nam từ biệt, đảo mắt đã hơn một năm rồi, thần phụ vẫn khỏe chứ.
Sa Vật Lược đi giầy chữ thọ đầu vuông, tóc và râu đều dựa theo quy củ của Đại Minh, chải vuốt rất chỉnh tề, khi giở tay nhấc chân, mùi vị Trung Quốc đã đậm đà hơn kia nhiều, ông ta nghe vậy cười nói:
- Đúng vậy, từ gia hương của đại nhân xuất phát, tại hạ một đường hướng bắc, dùng thời gian mấy tháng đi tới Bắc Kinh, dưới chiếu ứng của huynh đệ đại nhân. . . Nam Minh tiên sinh, ta đã ở kinh thành sống vui vẻ hơn một năm rồi.
Bình luận chương 776
Chia sẻ cảm nhận về chương 776 “Chương 776”