Cực hạn (2)
Nghe lời của Thẩm Mặc, Thẩm tiên sinh cũng chẳng có chút động lòng:
- Mang ra đây, ta xem xem có phải có người giúp ngươi không?
Thẩm Mặc rất muốn xé nát cái mồm thối này, y rất muốn chỉ thẳng mặt lão Thanh Hà tiên sinh rắm chó này hỏi :" Lão không nói ra thì không tiêu hóa nổi à?"
Thế nhưng chỉ có thể nghĩ mà thôi, y dùng hai tay đưa xấp giấy tỏa hương thơm của mực cho Thẩm Luyện.
Thẩm tiên sinh nhận lấy, ban đầu sắc mặt không có biểu cảm gì lật xem, nhưng xem tới tờ thứ ba, vẻ mặt ông ta trở nên nghiêm túc, xem tới tờ thứ năm, liền bắt đầu gật gù, khi xem tới tờ cuối cùng, ông ta cuối cùng không nhịn được, khen:
- Có thể nhìn thấy được tâm bút hợp nhất trong công việc bình thường, thưởng thức sự biến hóa từ từ trong đó, thật sự là như uống một chén rượu lớn.
Hồi lâu ông ta mới từ trong vẻ đắm chìm tỉnh lại, nhìn kỹ khuôn mặt tuấn tú của Thẩm Mặc, thở dài:
- Đáng tiếc, đáng tiếc.
Giây phút đó ông ta nghĩ tới Tần Cối và Thái Kinh, hai tên đại gian thần viết chữ cực đẹp.
Mặc dù ông ta không nói ra miệng, nhưng Thẩm Mặc đã cảm nhận được tâm tình đó, nhưng lại chẳng có chút phẫn nộ nào, hiển nhiên là đã nhàm rồi.
Đem những tờ giấy kia sắp xếp chỉnh tề, còn đặc biệt dùng chặn giấy đè lên, Thẩm tiên sinh lạnh nhạt nói:
- Học huấn chép một trăm lần, ngươi đã nhớ chưa?
Ông ta chuẩn bị làm khó y một chút rồi mới bắt đầu giảng bài.
- Thuộc như cháo chảy.
Thẩm Mặc bình tĩnh đáp.
- Đừng có khoác lác.
Thẩm Luyện mặt vừa mới giãn ra một chút đã lại cứng đờ lại:
- Ngươi đọc thuộc cho ta nghe.
- Vâng.
Thẩm Mặc cao giọng đọc:
- …Điều thứ tám, học đường là chốn tôn nghiêm, cho nên không được ăn uống...
Những đồng môn phía dưới cũng không đọc sách nữa, đều lấy một quyền Thẩm thị học huấn ra, xoát từng chữ một theo y.
Thẩm Mặc đọc rất rõ ràng, không nhanh không chậm, rất nhanh đọc xong học huấn ngắn ngủn, mặt vẫn bình tĩnh nói:
- Tiên sinh đọc xong rồi.
"À.." Thẩm Luyện cứ như ăn lương khô lại không được uống nước, nghẹn tới hết sức khó chịu. Ông ta muốn mắng y, nhưng lần này là bản thân ông ta bảo y đọc, hơn nữa đọc thuộc lòng như cháo chảy, bản thân nó tự nói lên y bỏ công sức ra sao rồi. Về tình về lý ông ta đều không thể phát tác được, thực sự uất nghẹn. Chỉ đành hừ một tiếng:
- Đợi ở đây, ta đi đại tiện.
Liền phất tay áo, rảo bước ra khỏi học đường.
Thẩm Luyện không tới nhà xí, mà quay về phòng ngủ của mình, nhìn tám chữ lớn trên tường, đọc đi đọc lại:
- Hữu giáo vô loại, giới cấp dụng nhẫn, hữu giáo vô loại, giới cấp dụng nhẫn....
Đó là ông ta chuyên môn viết ra để khắc chế tính tình nóng nảy của mình, khi không giữ được lý trí, ông ta liền chạy tới quay mặt vào tường để bớt giận.
*** Dạy người, ta không phân biệt đó là loại người nào, lý lịch thế nào.
Ông ta là người cương liệt chính trực, mang lòng báo quốc an dân, lại may mắn trúng được tiến sĩ, vốn muốn thẳng tay thi thố tài năng, lập nên sự nghiệp lớn. Thế nhưng không may sinh chẳng gặp thời, đúng lúc cha con Nghiêm Tung nắm quyền, mắt thấy hạng a dua xu nịnh, đầu cơ mưu mánh lới nắm quyền cao. Bản thân mặc dù một lòng với chức phận, liêm khiết giữ mình, nhưng thủy chung chỉ dừng ở vị trí huyện lệnh thất phẩm nhỏ nhoi, không thể thăng tiến.
Giờ đây năm tháng phí hoài dần, tóc trắng nhiều hơn, nhìn triều đường thối tha dơ bẩn, muốn trừ bỏ sạch nhưng lại bất lực. Trong lòng ông ta không hận được sao?
Ông ta thường nói với đại huynh:
- Đời này đệ hận nhất hai loại người, một là đại gian đại ác, như phụ tử họ Nghiêm, một là loại đầu cơ mưu lợi, giống Triệu Văn Hoa, Yên Mậu Khanh.
Thật không may lão già cực đoan này liệt Thẩm Mặc vào hạng Tiểu Triểu Văn Hoa, Tiểu Yên Mậu Khanh, dù thế nào cũng nhìn thấy ngứa mắt.
Đáng lẽ ngứa mắt thì mượn cớ đuổi y đi là được rồi, nhưng Thẩm Luyện là quân tử lỗi lạc, ông ta tuyệt không làm chuyện trái với lương tâm, ông ta muốn đuổi Thẩm Mặc đi, cũng phải làm y đi một cách tâm phục khẩu phục mới được.
Ôi, một lão già thật mâu thuẫn...
Qua một lúc Thẩm Luyện mới quay trở về, mặt không có chút thay đổi nào, ngồi sau bàn nói:
- Đọc thuộc lòng Thiên Tự Văn.
Thẩm Mặc liền bắt đầu từ "thiên địa huyền hoàng, vũ trụ hồng hoang", y không giống những học sinh khác chắp tay sau lưng lắc lư cái đầu, mà đứng rất tự nhiên, khí phát từ đan điền, dùng lực không lớn, nhưng câu chữ vang vọng. Cái này là do luyện từ vô số lần đi họp đọc báo cáo luyện ra được.
- Cô lậu quả văn, ngu mông đẳng tiếu ; vị ngữ trợ giả, yên tai hồ dã!
Đọc hết một nghìn chữ, lưu loát trôi chảy, không có chút sai sót hay va vấp nào. Thứ này tám tuổi y đã học thuộc rồi, hôm qua lại chép lại một lần, tất nhiên không thành vấn đề.
- Đọc thuộc lòng được hết nhưng ngươi có hiểu được nội dung ý nghĩa trong đó không?
Thẩm Luyện hỏi.
- Bẩm tiên sinh, hiểu hết.
Thẩm Mặc thong thả đáp.
- Ngươi đúng là kẻ chuyên ăn to nói lớn nhỉ.
Thẩm Luyện hừ một tiếng:
- Thiên Tự Văn mặc dù là thứ vỡ lòng, thường chỉ dùng để dạy nhận mặt chữ, không cần học sinh hiểu rõ, ngươi biết vì sao không?
- Bởi vì nó mặc dù ngắn, nhưng liên quan cả tới thiên văn địa lý, lịch sử các triều, tu thân dưỡng tính, trị quốc tế gia, đều có cả.
Thẩm Mặc khẽ đáp:
- Tục ngữ nói "biết mười nói một", nếu như tiên sinh muốn giảng giải tất cả toàn bộ phương diên, thì đúng có chút ép buộc làm khó.
Mặc dù ngữ điệu của y thong thả, nhưng Thẩm Luyện vẫn nghe ra y gài kim trong gối, ngầm trào phúng tiên sinh dạy chữ không có chân tài thực học, ngay cả Thiên Tự Văn cũng không dám hiểu rõ. Mặc dù không nêu đích danh, nhưng không thoát được cái dụng tâm "chỉ hòa thượng mắng đầu trọc".
Có điều Thẩm Luyện không thể phát tác được, vì Thẩm Mặc nói thực, từ khi thái tổ và Thành Ý Bá định ra bát cổ, chuyên môn từ Tứ Thư Ngũ Kinh lấy mệnh đề, người đáp đề phải mô phỏng ngữ khí cổ nhân, căn cứ vào chú giải của Chu Hi phát huy vấn đề. Thái tổ gia lại hạ lệnh "không qua khoa cử không được làm quan!", làm cho người đọc sách trong thiên hạ toàn tâm toàn ý đọc Tứ Thư Ngũ Kinh, không thèm để ý thứ sách "hỗn tạp" khác.
***Thành Ý Bà: Tước hiệu phong cho Lưu Cơ, tự Bá Ôn là nhà quân sự, nhà văn học, nhà chính trị. Công thần khai quốc nhà Minh.
Lâu dần tới hiện giờ, có thể giảng giải rõ ràng Tứ Thư Ngũ Kinh, dạy làm được bát cổ văn chương là sư phụ giỏi, còn để ý tới thứ khác làm gì?
Nhưng Thẩm Luyện lại khác, ông ta từ nhỏ là thiên tài, hai mươi lăm tuổi trúng cử nhân, ba hai tuổi thành tiên sĩ, tới giờ là hơn mười năm, có phần lớn thời gian là đọc sách, tự hỏi mình cũng xem như tinh thông kim cổ, đương nhiên không chịu nổi bị tên tiểu tử này xem thường, cười khẩy nói:
- Vậy chúng ta chứng minh với nhau xem rốt cuộc là ai không hiểu lại giả vờ hiểu.
Thẩm Mặc vẫn tỏ ra hết sức lễ độ:
- Không dám nói chứng minh, chỉ là học sinh thỉnh giáo thôi.
Chính cái thái độ này làm cho Thẩm tiên sinh không thể nào nổi giận được, bực bội nói:
- Ngươi hỏi trước đi.
- Xin hỏi tiên sinh, "long sư hỏa đế, điểu quan nhân hoàng" là chỉ vị nào?
Thẩm Mặc mỉm cười hỏi:
- Long sư chính là Phục Hi, vì ông có tấm thân nửa người nửa rồng. Hỏa đế là thần nông, vì ông là cháu của Viêm Đế; Điểu quan chính là Thiếu Hạo, vì ông lấy điểu để gọi trăm quan; nhân hoàng là nữ oa, vì bà nặn đất thành người.
Dễ dàng trả lời xong, Thẩm tiên sinh hỏi ngược lại:
- Tồn dĩ cam đường khứ nhi ích vịnh, là có ý gì?
*** Tồn Dĩ Cam Đường: Còn thì ngọt tựa cam đường - Khứ Nhi Ích Vịnh: Mất thì danh tiếng lưu truyền thế gian.
- Triệu Công khi còn sống thì lo việc dưới cây cam, khi ông qua đời bách tính càng thêm hoài niệm.
Thẩm Mặc khẽ cười đáp.
Hai bên cứ người qua người lại, liên tiếp hỏi nhau mười mấy điều, không ai làm khó được ai. Thẩm Luyện đột nhiên liếc thấy học sinh đều ngây ngốc lắng nghe, quên cả đọc sách, không khỏi thẩm tự trách: " Sao lại đi so đo với nó? Thứ đầu cơ mánh lới tất nhiêu là biết nhiều thứ hỗn tạp, làm sao làm khó nó được?"
Liền lớn tiếng nói:
- Coi như ngươi nắm được Thiên Tự Văn rồi, giờ về đọc Minh Hiền Tập, ngày mai lên đọc thuộc lòng.
- Mang ra đây, ta xem xem có phải có người giúp ngươi không?
Thẩm Mặc rất muốn xé nát cái mồm thối này, y rất muốn chỉ thẳng mặt lão Thanh Hà tiên sinh rắm chó này hỏi :" Lão không nói ra thì không tiêu hóa nổi à?"
Thế nhưng chỉ có thể nghĩ mà thôi, y dùng hai tay đưa xấp giấy tỏa hương thơm của mực cho Thẩm Luyện.
Thẩm tiên sinh nhận lấy, ban đầu sắc mặt không có biểu cảm gì lật xem, nhưng xem tới tờ thứ ba, vẻ mặt ông ta trở nên nghiêm túc, xem tới tờ thứ năm, liền bắt đầu gật gù, khi xem tới tờ cuối cùng, ông ta cuối cùng không nhịn được, khen:
- Có thể nhìn thấy được tâm bút hợp nhất trong công việc bình thường, thưởng thức sự biến hóa từ từ trong đó, thật sự là như uống một chén rượu lớn.
Hồi lâu ông ta mới từ trong vẻ đắm chìm tỉnh lại, nhìn kỹ khuôn mặt tuấn tú của Thẩm Mặc, thở dài:
- Đáng tiếc, đáng tiếc.
Giây phút đó ông ta nghĩ tới Tần Cối và Thái Kinh, hai tên đại gian thần viết chữ cực đẹp.
Mặc dù ông ta không nói ra miệng, nhưng Thẩm Mặc đã cảm nhận được tâm tình đó, nhưng lại chẳng có chút phẫn nộ nào, hiển nhiên là đã nhàm rồi.
Đem những tờ giấy kia sắp xếp chỉnh tề, còn đặc biệt dùng chặn giấy đè lên, Thẩm tiên sinh lạnh nhạt nói:
- Học huấn chép một trăm lần, ngươi đã nhớ chưa?
Ông ta chuẩn bị làm khó y một chút rồi mới bắt đầu giảng bài.
- Thuộc như cháo chảy.
Thẩm Mặc bình tĩnh đáp.
- Đừng có khoác lác.
Thẩm Luyện mặt vừa mới giãn ra một chút đã lại cứng đờ lại:
- Ngươi đọc thuộc cho ta nghe.
- Vâng.
Thẩm Mặc cao giọng đọc:
- …Điều thứ tám, học đường là chốn tôn nghiêm, cho nên không được ăn uống...
Những đồng môn phía dưới cũng không đọc sách nữa, đều lấy một quyền Thẩm thị học huấn ra, xoát từng chữ một theo y.
Thẩm Mặc đọc rất rõ ràng, không nhanh không chậm, rất nhanh đọc xong học huấn ngắn ngủn, mặt vẫn bình tĩnh nói:
- Tiên sinh đọc xong rồi.
"À.." Thẩm Luyện cứ như ăn lương khô lại không được uống nước, nghẹn tới hết sức khó chịu. Ông ta muốn mắng y, nhưng lần này là bản thân ông ta bảo y đọc, hơn nữa đọc thuộc lòng như cháo chảy, bản thân nó tự nói lên y bỏ công sức ra sao rồi. Về tình về lý ông ta đều không thể phát tác được, thực sự uất nghẹn. Chỉ đành hừ một tiếng:
- Đợi ở đây, ta đi đại tiện.
Liền phất tay áo, rảo bước ra khỏi học đường.
Thẩm Luyện không tới nhà xí, mà quay về phòng ngủ của mình, nhìn tám chữ lớn trên tường, đọc đi đọc lại:
- Hữu giáo vô loại, giới cấp dụng nhẫn, hữu giáo vô loại, giới cấp dụng nhẫn....
Đó là ông ta chuyên môn viết ra để khắc chế tính tình nóng nảy của mình, khi không giữ được lý trí, ông ta liền chạy tới quay mặt vào tường để bớt giận.
*** Dạy người, ta không phân biệt đó là loại người nào, lý lịch thế nào.
Ông ta là người cương liệt chính trực, mang lòng báo quốc an dân, lại may mắn trúng được tiến sĩ, vốn muốn thẳng tay thi thố tài năng, lập nên sự nghiệp lớn. Thế nhưng không may sinh chẳng gặp thời, đúng lúc cha con Nghiêm Tung nắm quyền, mắt thấy hạng a dua xu nịnh, đầu cơ mưu mánh lới nắm quyền cao. Bản thân mặc dù một lòng với chức phận, liêm khiết giữ mình, nhưng thủy chung chỉ dừng ở vị trí huyện lệnh thất phẩm nhỏ nhoi, không thể thăng tiến.
Giờ đây năm tháng phí hoài dần, tóc trắng nhiều hơn, nhìn triều đường thối tha dơ bẩn, muốn trừ bỏ sạch nhưng lại bất lực. Trong lòng ông ta không hận được sao?
Ông ta thường nói với đại huynh:
- Đời này đệ hận nhất hai loại người, một là đại gian đại ác, như phụ tử họ Nghiêm, một là loại đầu cơ mưu lợi, giống Triệu Văn Hoa, Yên Mậu Khanh.
Thật không may lão già cực đoan này liệt Thẩm Mặc vào hạng Tiểu Triểu Văn Hoa, Tiểu Yên Mậu Khanh, dù thế nào cũng nhìn thấy ngứa mắt.
Đáng lẽ ngứa mắt thì mượn cớ đuổi y đi là được rồi, nhưng Thẩm Luyện là quân tử lỗi lạc, ông ta tuyệt không làm chuyện trái với lương tâm, ông ta muốn đuổi Thẩm Mặc đi, cũng phải làm y đi một cách tâm phục khẩu phục mới được.
Ôi, một lão già thật mâu thuẫn...
Qua một lúc Thẩm Luyện mới quay trở về, mặt không có chút thay đổi nào, ngồi sau bàn nói:
- Đọc thuộc lòng Thiên Tự Văn.
Thẩm Mặc liền bắt đầu từ "thiên địa huyền hoàng, vũ trụ hồng hoang", y không giống những học sinh khác chắp tay sau lưng lắc lư cái đầu, mà đứng rất tự nhiên, khí phát từ đan điền, dùng lực không lớn, nhưng câu chữ vang vọng. Cái này là do luyện từ vô số lần đi họp đọc báo cáo luyện ra được.
- Cô lậu quả văn, ngu mông đẳng tiếu ; vị ngữ trợ giả, yên tai hồ dã!
Đọc hết một nghìn chữ, lưu loát trôi chảy, không có chút sai sót hay va vấp nào. Thứ này tám tuổi y đã học thuộc rồi, hôm qua lại chép lại một lần, tất nhiên không thành vấn đề.
- Đọc thuộc lòng được hết nhưng ngươi có hiểu được nội dung ý nghĩa trong đó không?
Thẩm Luyện hỏi.
- Bẩm tiên sinh, hiểu hết.
Thẩm Mặc thong thả đáp.
- Ngươi đúng là kẻ chuyên ăn to nói lớn nhỉ.
Thẩm Luyện hừ một tiếng:
- Thiên Tự Văn mặc dù là thứ vỡ lòng, thường chỉ dùng để dạy nhận mặt chữ, không cần học sinh hiểu rõ, ngươi biết vì sao không?
- Bởi vì nó mặc dù ngắn, nhưng liên quan cả tới thiên văn địa lý, lịch sử các triều, tu thân dưỡng tính, trị quốc tế gia, đều có cả.
Thẩm Mặc khẽ đáp:
- Tục ngữ nói "biết mười nói một", nếu như tiên sinh muốn giảng giải tất cả toàn bộ phương diên, thì đúng có chút ép buộc làm khó.
Mặc dù ngữ điệu của y thong thả, nhưng Thẩm Luyện vẫn nghe ra y gài kim trong gối, ngầm trào phúng tiên sinh dạy chữ không có chân tài thực học, ngay cả Thiên Tự Văn cũng không dám hiểu rõ. Mặc dù không nêu đích danh, nhưng không thoát được cái dụng tâm "chỉ hòa thượng mắng đầu trọc".
Có điều Thẩm Luyện không thể phát tác được, vì Thẩm Mặc nói thực, từ khi thái tổ và Thành Ý Bá định ra bát cổ, chuyên môn từ Tứ Thư Ngũ Kinh lấy mệnh đề, người đáp đề phải mô phỏng ngữ khí cổ nhân, căn cứ vào chú giải của Chu Hi phát huy vấn đề. Thái tổ gia lại hạ lệnh "không qua khoa cử không được làm quan!", làm cho người đọc sách trong thiên hạ toàn tâm toàn ý đọc Tứ Thư Ngũ Kinh, không thèm để ý thứ sách "hỗn tạp" khác.
***Thành Ý Bà: Tước hiệu phong cho Lưu Cơ, tự Bá Ôn là nhà quân sự, nhà văn học, nhà chính trị. Công thần khai quốc nhà Minh.
Lâu dần tới hiện giờ, có thể giảng giải rõ ràng Tứ Thư Ngũ Kinh, dạy làm được bát cổ văn chương là sư phụ giỏi, còn để ý tới thứ khác làm gì?
Nhưng Thẩm Luyện lại khác, ông ta từ nhỏ là thiên tài, hai mươi lăm tuổi trúng cử nhân, ba hai tuổi thành tiên sĩ, tới giờ là hơn mười năm, có phần lớn thời gian là đọc sách, tự hỏi mình cũng xem như tinh thông kim cổ, đương nhiên không chịu nổi bị tên tiểu tử này xem thường, cười khẩy nói:
- Vậy chúng ta chứng minh với nhau xem rốt cuộc là ai không hiểu lại giả vờ hiểu.
Thẩm Mặc vẫn tỏ ra hết sức lễ độ:
- Không dám nói chứng minh, chỉ là học sinh thỉnh giáo thôi.
Chính cái thái độ này làm cho Thẩm tiên sinh không thể nào nổi giận được, bực bội nói:
- Ngươi hỏi trước đi.
- Xin hỏi tiên sinh, "long sư hỏa đế, điểu quan nhân hoàng" là chỉ vị nào?
Thẩm Mặc mỉm cười hỏi:
- Long sư chính là Phục Hi, vì ông có tấm thân nửa người nửa rồng. Hỏa đế là thần nông, vì ông là cháu của Viêm Đế; Điểu quan chính là Thiếu Hạo, vì ông lấy điểu để gọi trăm quan; nhân hoàng là nữ oa, vì bà nặn đất thành người.
Dễ dàng trả lời xong, Thẩm tiên sinh hỏi ngược lại:
- Tồn dĩ cam đường khứ nhi ích vịnh, là có ý gì?
*** Tồn Dĩ Cam Đường: Còn thì ngọt tựa cam đường - Khứ Nhi Ích Vịnh: Mất thì danh tiếng lưu truyền thế gian.
- Triệu Công khi còn sống thì lo việc dưới cây cam, khi ông qua đời bách tính càng thêm hoài niệm.
Thẩm Mặc khẽ cười đáp.
Hai bên cứ người qua người lại, liên tiếp hỏi nhau mười mấy điều, không ai làm khó được ai. Thẩm Luyện đột nhiên liếc thấy học sinh đều ngây ngốc lắng nghe, quên cả đọc sách, không khỏi thẩm tự trách: " Sao lại đi so đo với nó? Thứ đầu cơ mánh lới tất nhiêu là biết nhiều thứ hỗn tạp, làm sao làm khó nó được?"
Liền lớn tiếng nói:
- Coi như ngươi nắm được Thiên Tự Văn rồi, giờ về đọc Minh Hiền Tập, ngày mai lên đọc thuộc lòng.
Bình luận chương 68
Chia sẻ cảm nhận về chương 68 “Cực hạn (2)”