Khoa học gia
Xử lý xong phía bên Cao Củng, Thẩm Mặc vẫn chưa thể thở phào, vì có được thỏa hiệp với Từ Giai, y còn phải hạ bệ Âu Dương Tất Tiến.
Nếu như nói y hàng phục Đường Nhữ Tiếp là bởi vì họ Đường tính kế hại y trước, "hại người sẽ bị người hại". Khống chế ngược lại hắn mặc dù ngoài dự liệu, nhưng hợp tình hợp lý. Còn vị kia đức cao vọng trọng, là hở không cắn người, hổ không rời hang, Từ Vị không thấy có hi vọng vào việc hạ bệ đượng Âu Dương thượng thư.
- Không nhìn ra, không nhìn ra.
Từ Vị ngồi sau bàn lớn, vừa xem tư liệu của Âu Dương Tất Tiến, vừa lắc đầu:
- Căn bản không nhìn thấy có chút hi vọng nào.
Thẩm Mặc ngồi trong phòng, cầm dao gọt vỏ chỗ hồng hái được hôm qua, cứ nhìn lớp vỏ bị gọt vừa đều vừa mỏng là biết được y chú tâm tới độ nào. Gọt xong quả nào là y cẩn thận đặt lên trên bàn, ở đó đã có hơn trăm quả hồng được gọt xong, đặt xếp rất chỉnh tề.
Sau đó y lại cầm một quả hồng nữa, chuẩn bị tiếp tục, Từ Vị cuối cùng cũng không nhịn được:
- Đừng có gọt nữa có được không? Ta đang nói chuyện với đệ đấy! Gọt, gọt gọt lại không để cho người ta ăn.
Thẩm Mặc nghe vậy thu đao lại, ném quả hồng trong tay cho Từ Vị:
- Ăn đi.
- Ta muốn ăn quả đã được gọt rồi.
Từ Vị thò tay ra.
- Không được, muốn ăn thì tự gọt.
Thẩm Mặc xua tay:
- Chỗ này đệ đem làm mứt.
Y đếm số hồng, thấy cũng đủ rồi, liền bảo Tam Xích:
- Mang đi cho vào trong lòng hấp, bảo nhà bếp để lửa nhỏ giữ ấm, cách một một canh giờ mở ra để thông gió thoáng khí, mỗi lần một khắc. Hai ngày sau gọi ta.
Tam Xích dùng lụa phủ lên cái mâm đựng hồng rồi bê đi.
- Đồ nhỏ mọn.
Nhìn thấy mà không được ăn, Từ Vị nhỏ giọng lẩm bẩm.
Thẩm Mặc thả lỏng gân cốt tê mỏi, nhìn Từ Vị hỏi:
- Huynh vừa nói cái gì ấy nhỉ?
Từ Vị rút cổ lại:
- À, ta nói chuyện kia, đệ làm sao hạ bệ được Âu Dương Tất Tiến?
- Muốn biết ả?
Thẩm Mặc chỉ vào vai mình:
- Xoa bóp.
Từ Vị tức tối:
- Đồ nhỏ mọn ưa báo thù...
Nhưng mà biết sao được, lòng hiếu kỳ của hắn lớn hơn, đành ngoan ngoãn tới bóp vai cho Thẩm Mặc.
Từ Vị là người tập nội công, thủ pháp cũng thuộc hạng thượng thừa, làm Thẩm Mặc thấy hết sức dễ chịu, mặt lờ đờ mắt lim dim nói:
- Vừa rồi huynh xem tư liệu của ông ta mà không nhìn ra vấn đề gì à?
- Vấn đề gì?
Từ Vị trí nhớ rất tốt, đọc lại tư liệu vừa mới xem:
- Âu Dương Tất Tiến, tự Nhâm Phu, hiệu Ước Am, người Cát An Giang Tây, em vợ Nghiêm Tung. Sinh năm Hoàng Trị thứ tư, đỗ thi Hương năm Chính Đức thứ tám, năm thứ mười hai thành tiến sĩ, chủ sự lễ bộ, quan tới Chiết Giang bố chính sứ, tuần phủ Vân Dương, đô ngự sử hai kinh, thị lang lại, hình công bộ, hiện nhiệm lại bộ thượng thư ...
- Sinh năm Hoàng Trị thứ tư, năm nay bao nhiêu tuổi rồi?
Thẩm Mặc hỏi hắn.
- Để ta tính đã.
Từ Vị bấm ngón tay:
- Mười sau năm cộng thêm mười bốn năm, thêm bốn mươi năm, vừa tròn 70 rồi.
- Đại Minh luật có viết, "quan viên đương thất thập trí sĩ", ông ta tháng giêng năm sau qua sinh nhật 70 tuổi là phải nghỉ hưu rồi. Đó chính là chỗ đột phá thứ nhất.
- Nhưng hoàng đế có thể đặc biệt lưu giữ mà.
Từ Vị không tán thành:
- Nghiêm các lão năm sau 83 rồi, vẫn còn tại vị chưa đi đấy thôi.
Nghiêm Tung khi 70 tuổi, 75 tuổi, 80 tuổi từng ba lần dâng thư "mang xương về quê", xin được thoái ẩn sơn lâm. Nhưng Gia Tĩnh đế không nỡ rời lão thần, lần nào cũng hạ chiếu khen lão ta " Trung thành cẩn thận, phụ tá lâu năm, công tích trác tuyệt", không cho phép nghỉ, nên làm Nghiêm Tung sáng lập ra kỷ lục quan viên cao tuổi nhậm chức của Đại Minh.
- Lúc này khác, lúc đó khác.
Thẩm Mặc lắc đầu:
- Nếu như không có những trận mưa gió gần đây, bệ hạ cho dù không nể mặt Nghiêm các lão, cũng sẽ hạ chỉ giữ ông ta lại.
Bởi vì Âu Dương Tất Tiến là một quan viên không tệ, ông ta khi ở hình bộ giữ nghiêm pháp kỷ, liêm khiết chấp chính, ngày đêm cần mẫn. Gia Tĩnh đế từng khen ông ta " lão thành trung thực".
Khi ở công bộ, ông ta chủ trì tu sửa ngọ môn Tử Cẩm Thành cùng ba đại điện, càng được Gia Tĩnh đế tán thưởng. Cho nên Gia Tĩnh đế có ấn tượng không tệ với ông ta, chính bởi vì như thế mới phê chuẩn ông ta làm việc ở lại bộ.
- Nhưng hiện giờ, vì Nghiêm Tung mà bệ hạ rất có khả năng không giữ ông ta lại.
Thẩm Mặc trầm giọng nói:
- Lần trước đình thôi bệ hạ phá lệ không tham gia, tám phần là mang tâm tư để thế lực Từ các lão thay thế Nghiêm đang một cách tự nhiên... Nhưng kết quả của nó nêu lên một chân lý không thể đảo lộn. Khi thủ phụ nội các và lại bộ thượng thư là người một nhà, bọn chúng là vô địch.
- Ý đệ nói là, nếu như hoàng thượng muốn thay đổi cán cân lực lượng giữa hai bên, thì phải hạ Âu Dương Tất Tiến trước.
Từ Vị đã hiểu ra.
- Đúng đấy.
Thẩm Mặc xác nhận:
- Nhưng Âu Dương Tất Tiến có công mà vô tội, vả lại thời gian nhậm chức quá ngắn, không có lý do thích hợp, hoàng đế cũng chẳng có cách đuổi ông ta đi.
Từ Vị chầm chậm gật gù:
- Đệ muốn nói, Âu Dương Tất Tiến theo thông lệ dâng tấu từ quan chính là lý do thích hợp nhất của hoàng thượng?
- Chính xác, vấn đề duy nhất nằm ở chỗ, nghe nói Âu Dương phu nhân không cầm cự được tới năm mới nữa, nếu như bà ta ra đi. Xuất phát từ tưởng niệm, hoàng đế khả năng sẽ thay đổi thái độ, vỗ về Nghiêm Tung, giữ lại Âu Dương Tất Tiến.
Nói tới đó y thở dài:
- Cho nên cần phải để Âu Dương Tất Tiến dâng thư trước, nếu không sẽ thất bại trong gang tấc.
Từ Vị biết lời nói của Thẩm Mặc là thật, cái thời đại này người chết là trọng đại, Âu Dương phu nhân và Nghiêm các lão bên nhau chia sẽ hoạn nạn một giáp, sớm đã thành giai thoại trên triều đình và dân gian. Thậm chí Gia Tĩnh đế cũng hết sức hâm mộ. Nếu như bà ta qua đời, Nghiêm các lão đau thương dâng sớ, nói không chừng hoàng đế mềm lòng, quên đi ý định ban đầu.
Cho nên phải hạ bệ Âu Dương Tất Tiến trong một tháng hoàng kim này, qua tháng này, thế cục không thể dự liệu được, nói không chừng không còn biện pháp nào nữa cũng chưa biết chừng.
- Vậy làm sao để ông ta dâng thư?
Từ Vị hỏi:
- Người ta rõ ràng còn chưa tới giới hạn tuổi, dựa vào cái gì mà phải dâng thư trước hai tháng?
- Yên tâm đi, đệ có cách mà.
Thẩm Mặc cười tự tin:
- Kỳ thực vị bộ đường đại nhân này còn có mặt mà người khác không chú ý, đệ chuẩn bị nhắm vào mặt đó.
- Mặt nào?
Từ Vị hỏi vội.
- Thân phận của ông ta là quan viên. Nhưng sở thích của ông ta không phải là làm quan, mà là phát minh.
- Ồ..
Điều mà Thẩm Mặc nói kỳ thực Từ Vị đường nghe từ lâu rồi, nghe nói Âu Dương Tất Tiến từ nhỏ đã thích nghiên cứu chế tạo các loại đồ chơi nho nhỏ, rất là có tài. Có điều khi đó đọc cách mới là điều quan trọng nhất, cho nên chỉ chơi khi rảnh rồi. Nhưng ông ta không ngờ rằng, tài lẻ của mình còn mang lại tác dụng lớn.
Năm xưa khi Âu Dương Tất Tiến làm tuần phủ Vân Dương, đương địa có dịch trâu, trâu cày gần như là chết hết, người dân chỉ đành dùng người để kéo cày, không không sao kể siết.
Vì giải quyết vấn đề này ông ta ngày đêm không ăn không ngủ, vắt óc suy nghĩ. Về sau nhìn thấy ròng rọc tát nước của người dân, lại nhìn thấy "bản vẽ máy cầy" của cổ nhân lưu lại, ông ta lập tức động thủ nghiên cứu chế tạo, đồng thời không ngừng cải tiến trong thực tiết, lắp đặt thêm cơ quan, dùng sức người thông qua dây thừng kéo bánh răng quay lưỡi cày, khi sử dụng thì " sức lực của một người, nang bằng với hai trâu", liền trở thành công cụ hiệu quả cao giảm bớt được sức lực, chiến thắng được khó khăn của dịch bệnh, rất được người dân đương địa hoan nghênh.
Thể là sở thích phát minh của Âu Dương Tất Tiến bùng lên không dập tắt được nữa, ông ta lại phát minh ra rất nhiều thứ phục vụ cho sản xuất. Nhưng vì ông ta trở lại kinh thành, không thể phổ biến, nên chỉ đành coi nó như đồ chơi mua vui cho người.
Từ Vị còn biết, khi Thẩm Mặc làm tuần phủ Tô Châu cũng hết sức quan tâm tới phát minh tương tự, còn chuyên môn thành lập viện nghiên cứu Tô Châu, dùng điều kiện ưu ái mời người thợ kinh nghiệm, để bọn họ tiến hành cải tiến công cụ sản xuất như nông cụ, máy dệt, dùng để đề cao năng lực sản xuất.
Từ Vị cũng đã từng hỏi :
- Hiệu quả của viện nghiên cứu đó như thế nào?
Thẩm Mặc buồn phiền nói với hắn :
- Tiêu tốn rất nhiều bạc, nhưng chẳng nghiên cứu ra được thứ hữu dụng thực sự."
- Vậy còn làm nữa không?
Từ Vị hỏi tiếp.
- Làm, đương nhiên là làm.”
Bấy giờ Thẩm Mặc nói chắc như đinh đóng cột:
- Chim không đầu không bay được, vì đệ chưa tìm được người đứng đầu thích hợp thôi, khi đệ tìm được người này, chính là lúc viện nghiên cứu Tô Châu thay đổi về chất.
Quay lại hiện tại, thư phòng của Thẩm Mặc ở ngõ Bàn Cờ …
- Đệ định lừa ông ta tới làm viện trưởng viện nghiên cứu à?
Nhớ lại chuyện cũ, Từ Vị tỉnh ngộ:
- Liệu có được không?
- Không thử làm sao mà biết.
Nói thế nhưng Thẩm Mặc cười rất tự tin.
- Phàm chuyện gì có lợi thì ắt có hại.
Thẩm Mặc quay trở lại sau chiếc bàn lớn, thở dài sườn sượt:
- Muốn hoàn thành được mục tiêu này thì đệ phải đích thân ra tay, như thế Nghiêm Thế Phiên sẽ hận chết đệ.
Nói xong khổ não day huyệt thái dương:
- Chỉ e cho dù có vị Lục sư huynh kia bảo vệ, hắn cũng sẽ phải đuổi đệ về Thiệu Hưng.
- Cái giá thảm như vậy à? Thế có cần phải bán mạng cho Từ Giai không?
- Không phải là đệ bán mạng cho ông ta.
Thẩm Mặc cười nhạt:
- Mà là lấy lui làm tiến .... Đệ đang ở vào thời kỳ nguy cơ lớn nhất, không phải vì đối địch với Nghiêm Thế Phiên, mà là một khi Nghiêm đảng rớt đài, khả năng đệ sẽ bị liên lụy.
- Không phải chứ?
Từ Vị tròn mắt:
- Đệ chưa bao giờ tới nhà Nghiêm Tung, chưa bao giờ phụ họa với Nghiêm đảng, tối đa là tặng lễ cho chúng, nhưng văn võ toàn triều, ai là chưa tặng quà cho Nghiêm gia?
- Nhưng đệ vĩnh viễn không thanh minh được liên quan với Hồ Tôn Hiến.
Thẩm Mặc chán ngán nói:
- Ở cái triều đình này có rất nhiều tên gia hỏa đầu óc kỳ quái, bọn chúng cho rằng thủ hạ của Nghiêm đảng là Nghiêm đảng, bằng hữu của thủ hạ Nghiêm đảng cũng là Nghiêm đảng. Nói chung là cứ có dính dáng với cha con Nghiêm gia, bất kể là trực tiếp hay gián tiếp đều là Nghiêm đảng tuốt tuồn tuột.
Từ Vì im lặng, hắn biết Thẩm Mặc nói đúng, đó chính là đám Ngự sử Ngôn quan dư thừa chính nghĩa, hơn nữa cực kỳ có tinh thần chó điên.
- Đệ cần phải tẩy sạch bản thân trước khi Nghiêm đảng rớt đài, để bất kỳ kẻ nào cũng không thể vu cáo đệ.
Thẩm Mặc gằn giọng:
- Biện pháp tốt nhất là để Nghiêm Thế Phiên kéo đổ đệ một lần, như thế thân phận của đệ lập tức thành đối lập với Nghiêm đảng.
- Nhưng như thế ngày nào Nghiêm đảng còn đệ không có cách nào làm quan được nữa.
Từ Vị thở dài.
- Vậy thì sao nào?
Thẩm Mặc nhướng mày lên, ngạo nghễ nói:
- Chỉ cần Nghiêm đảng ngã, đệ tức thì Đông Sơn tái khởi, tới khi đó danh vọng sẽ cao hơn trăm lần, giá trị bản thân vô cùng, hơn bây giờ, nhàn tới phát ngán.
- Vậy đệ dự đoán khi nào thì Nghiêm đảng sẽ đổ?
- Ngắn thì một năm, lâu thì dăm ba năm. Đệ hoàn toàn có thể đợi được.
- Nếu như đệ đã quyết rồi thì cứ thoải mái mà làm đi.
Từ Vị nhìn y thật lâu, rồi hỏi:
- Có cần ta làm gì không?
- Công việc của tế tửu Quốc tử giám đệ hi vọng huynh có thể tiếp nhận, tổ chức và thúc đẩy việc biện luận.
- Được, ta sẽ đợi tới khi đệ trở về.
Từ Vị gật đầu chắc chắn.
- Ha ha, chưa biết chừng đâu, đệ đã nói với huynh mà, đó chỉ là tình huống tệ nhất thôi.
Thẩm Mặc lắc đầu:
- Dù sao đệ có Lục thái bảo bảo vệ cơ mà, Nghiêm Thế Phiên chưa chắc làm gì được đệ, đệ căn bản không cần phải đi thì sao.
- Như thế thì tốt nhất.
- Rồi rồi, đi xem thợ đã lắp ráp cái kia xong chưa.
Thẩm Mặc đứng dậy nói:
- Lần này dựa hết vào nó, nếu Đường sư thúc trên trời có linh, phù hộ thứ ghi chép trên sách của ông ấy là thật .
~~~~~~~~~~~~~~~
Âu Dương Tất Tiến đã sắp 70, gần đây luôn kêu bệnh nằm nhà. Kỳ thực ông ta ăn gì cũng ngon, ngủ tốt, sức khỏe càng tốt, toàn thân trên dưới chẳng có bệnh gì, hơn nữa hiện giờ lại bộ đang tiến hành khảo sát quan viên trung tầng, liên quan tới chuyện lên xuống của rất rất nhiều người, vậy mà ông ta là lại bộ thượng thư lại nằm lỳ ở nhà, thực sự làm người ta không sao hiểu được.
Thực ra thì đó là sự phản kháng bất đắc dĩ nhất của ông ta với hiện thực, bởi vì đứa cháu họ kia của ông ta quá bá quyền.
Nghiêm Thế Phiên trực tiếp lấy danh nghĩa nội các, nhúng tay vào lại bộ, gần như bổ nhiệm nhân tuyển các ban nghành trọng yếu đều phải trải qua sự phê chuyển của Nghiêm Thế Phiên mới được. Nếu Nghiêm Thế Phiên không đồng ý thì ông ta có gật đầu cũng vô dụng, còn Nghiêm Thế Phiên đồng ý thi fông ta có lắc đầu cũng vô dụng.
Âu Dương Tất Tiến cảm thấy bị cho ra rìa, thành con rối, cực kỳ căm phẫn. Ông ta biết đó là vì Ngô Bằng tiền nhiệm của ông ta "phàm bách quan tiến thối, phải nghe lệnh Nghiêm Thế Phiên, không dám tự quyết, ngồi cho có mà thôi", cho nên mới khiến Nghiêm Thế Phiên thành thói quen này, kết quả tới lượt ông ta làm lại bộ thượng thư, Nghiêm Thế Phiên coi ông ta là đồ trang trí, căn bản chẳng để vào mắt.
Ngô Bằng chịu được, nhưng Âu Dương Tất Tiến không chịu được sỉ nhục này, nhưng ngại tỷ tỷ mắc bệnh, ông ta không thể đi tìm Nghiêm Thế Phiền lý luận. Chỉ đành không đi làm nữa, lấy im lặng để kháng nghị.
Chuyện đấu đả ở thượng tầng này, quan viên bình thường không thể biết được, cho nên nghe nói Âu Dương bộ đường bị bệnh nằm nhà, liền kéo nhau tới nơi thăm hỏi. Thật là người xe như nước, làm Âu Dương Tất Tiến thấy hết sức phiền toái, đóng cửa từ khách luôn, ở trong nhà làm máy móc nông cụ mà ông ta say mê.
Mấy tháng qua ông ta đang làm món "trâu gỗ ngựa máy". Kỳ thực năm xưa khi Vân Dương bị dịch trâu bệnh, phản ứng đầu tiên của ông ta là làm sống lại thứ máy móc thần kỳ được ghi chép trên sử sách này. Muốn dùng trâu gỗ ngựa máy do Gia Cát võ hầu thiết kế để thay thế trâu ngựa thật cày cấy.
Nhưng không biết làm các nào vì các loại tư liệu lịch sử đều miêu tả mập mờ, cũng chẳng có thời gian để cho ông ta nghiên cứu sâu hơn, cho nên đành chuyện sang máy cầy dùng sức người, dễ dàng và hiện thực hơn.
Dù vậy suy nghĩ muốn khôi phục "trâu gỗ ngựa máy" không kết thúc theo dịch trâu, ngược lại cùng theo tháng năm mà nó càng ngày càng trở nên mạnh mẽ, thậm chí ông ta cho rằng, nếu như không hoàn thành tâm nguyện này, bản thân chết không nhắm mắt.
Nhưng cái thứ đó thực sự là quá khó khăn, mà lại gần như chẳng có tài liệu tham khảo có giá trị, ông ta đành lợi dụng thời gian nghỉ, nghiên cứu từng chút một trong xưởng nhỏ đặt ở viện tử của mình. Chỉ cần nhìn đống hàng hỏng chất đống ở góc xưởng là biết thứ này khiến ông ta hao tổn tâm tư như thế nào.
Có người nói với ông ta, đừng có mà tin vào nó, đó chỉ là một truyền thuyết mà thôi. Nhưng Âu Dương Tất Tiến nói chắc nịch:
- Tổ Trùng thời nam bắc triều đã khôi phục nó một cách hoàn mỹ, cho nên nó nhất định là thật.
Có người lại nói :
- Có lẽ có một thứ xe đẩy gọi là "trâu gỗ" ,"ngựa máy", ngang năm qua đồn thổi tâng bốc khiến nó thành "trâu gỗ ngựa máy" thì sao?
Âu Dương Tất Tiến kiên quyết không tin, ông ta khẳng định:
- Trâu gỗ ngựa máy khi di chuyển dựa vào chân, chứ không phải là bánh xe. Bởi vì chỉ có chân mới đi lên đương sạn đạo của đất Thục, bánh xe làm sao đi được?
Ông ta hiểu, trâu gỗ ngựa máy có thể đi được là nhờ vào cơ quan khéo léo thiết kế bên trong, có thể giải phóng rất nhiều sức lực của con người, mang cùng một đạo lý với máy cầy sức người của mình, chẳng qua phức tạp hơn mà thôi.
Lòng tin kiên định, xác lập mục tiêu, tiếp đó ông ta nghiên cứu tới quên ăn quên ngủ.
Nhiều năm trôi qua cũng có chút thành tự, qua vô số lần nghiên cứu ông ta tạo ra một cỗ máy bộ hành bốn chân, đồng thời làm thành hình ngựa, lấy hai tay đẩy đằng sau là có thể khiến nó cất bước đi được.
Điều đáng tiếc là cỗ máy này không có công năng chở nặng, bị hành lý đè xuống một cái là không đi được nữa, vấn đề khó khăn này cho tới tận ngày nay vẫn không thể giải quyết.
Trên sử sách ghi chép rõ rành rành, trâu gỗ ngựa máy của Gia Cát Lượng có thể chở được thứ nặng 120 cân, còn thứ ông ta chế tạo ra không thể chở được đồ, cho nên căn bản không thể gọi là trâu gỗ ngựa máy.
Cửa ải khó khăn này làm ông ta tiêu tốn mất ba năm, tóc trên đầu đã bạc trắng mà không nghiên cứu ra được gì. Ông ta cũng nghỉ tới việc không thể đóng cửa chế tạo mà phải thu thập ý kiến nhiều người.
Ông ta từng công bố ai giúp ông ta giải quyết được vấn đề này, sẽ đáp ứng trong điều kiện năng lực ông ta làm được mà lại không vi phạm pháp luật. Tin tức vừa truyền đi, có rất nhiều người tới hiến kế, thế nhưng đều chẳng đâu vào đâu, căn bản không giải quyết được vấn đề.
Hôm nay ông già lại dậy sớm, chui vào trong xưởng, nhìn con ngựa máy ngây ra. Làm người nhà không khỏi lo lắng, nếu không làm ra được, liệu ông có ngồi mãi đó không.
Âu Dương Tất Tiến đang xuất thần, người nhà đưa tới một tấm thiếp:
- Lão gia, có vị đại nhân mời ngài tới nhà ông ta tham quan trâu gỗ ngựa máy.
Âu Dương Tất Tiến lúc đầu bực minh nói:
- Không đi, không phải đã nói đóng cửa từ khách hay sao?
Nhưng nghe tới câu sau thì nhảy dựng lên:
- Cái gì? Trâu gỗ ngựa máy?
Nếu như nói y hàng phục Đường Nhữ Tiếp là bởi vì họ Đường tính kế hại y trước, "hại người sẽ bị người hại". Khống chế ngược lại hắn mặc dù ngoài dự liệu, nhưng hợp tình hợp lý. Còn vị kia đức cao vọng trọng, là hở không cắn người, hổ không rời hang, Từ Vị không thấy có hi vọng vào việc hạ bệ đượng Âu Dương thượng thư.
- Không nhìn ra, không nhìn ra.
Từ Vị ngồi sau bàn lớn, vừa xem tư liệu của Âu Dương Tất Tiến, vừa lắc đầu:
- Căn bản không nhìn thấy có chút hi vọng nào.
Thẩm Mặc ngồi trong phòng, cầm dao gọt vỏ chỗ hồng hái được hôm qua, cứ nhìn lớp vỏ bị gọt vừa đều vừa mỏng là biết được y chú tâm tới độ nào. Gọt xong quả nào là y cẩn thận đặt lên trên bàn, ở đó đã có hơn trăm quả hồng được gọt xong, đặt xếp rất chỉnh tề.
Sau đó y lại cầm một quả hồng nữa, chuẩn bị tiếp tục, Từ Vị cuối cùng cũng không nhịn được:
- Đừng có gọt nữa có được không? Ta đang nói chuyện với đệ đấy! Gọt, gọt gọt lại không để cho người ta ăn.
Thẩm Mặc nghe vậy thu đao lại, ném quả hồng trong tay cho Từ Vị:
- Ăn đi.
- Ta muốn ăn quả đã được gọt rồi.
Từ Vị thò tay ra.
- Không được, muốn ăn thì tự gọt.
Thẩm Mặc xua tay:
- Chỗ này đệ đem làm mứt.
Y đếm số hồng, thấy cũng đủ rồi, liền bảo Tam Xích:
- Mang đi cho vào trong lòng hấp, bảo nhà bếp để lửa nhỏ giữ ấm, cách một một canh giờ mở ra để thông gió thoáng khí, mỗi lần một khắc. Hai ngày sau gọi ta.
Tam Xích dùng lụa phủ lên cái mâm đựng hồng rồi bê đi.
- Đồ nhỏ mọn.
Nhìn thấy mà không được ăn, Từ Vị nhỏ giọng lẩm bẩm.
Thẩm Mặc thả lỏng gân cốt tê mỏi, nhìn Từ Vị hỏi:
- Huynh vừa nói cái gì ấy nhỉ?
Từ Vị rút cổ lại:
- À, ta nói chuyện kia, đệ làm sao hạ bệ được Âu Dương Tất Tiến?
- Muốn biết ả?
Thẩm Mặc chỉ vào vai mình:
- Xoa bóp.
Từ Vị tức tối:
- Đồ nhỏ mọn ưa báo thù...
Nhưng mà biết sao được, lòng hiếu kỳ của hắn lớn hơn, đành ngoan ngoãn tới bóp vai cho Thẩm Mặc.
Từ Vị là người tập nội công, thủ pháp cũng thuộc hạng thượng thừa, làm Thẩm Mặc thấy hết sức dễ chịu, mặt lờ đờ mắt lim dim nói:
- Vừa rồi huynh xem tư liệu của ông ta mà không nhìn ra vấn đề gì à?
- Vấn đề gì?
Từ Vị trí nhớ rất tốt, đọc lại tư liệu vừa mới xem:
- Âu Dương Tất Tiến, tự Nhâm Phu, hiệu Ước Am, người Cát An Giang Tây, em vợ Nghiêm Tung. Sinh năm Hoàng Trị thứ tư, đỗ thi Hương năm Chính Đức thứ tám, năm thứ mười hai thành tiến sĩ, chủ sự lễ bộ, quan tới Chiết Giang bố chính sứ, tuần phủ Vân Dương, đô ngự sử hai kinh, thị lang lại, hình công bộ, hiện nhiệm lại bộ thượng thư ...
- Sinh năm Hoàng Trị thứ tư, năm nay bao nhiêu tuổi rồi?
Thẩm Mặc hỏi hắn.
- Để ta tính đã.
Từ Vị bấm ngón tay:
- Mười sau năm cộng thêm mười bốn năm, thêm bốn mươi năm, vừa tròn 70 rồi.
- Đại Minh luật có viết, "quan viên đương thất thập trí sĩ", ông ta tháng giêng năm sau qua sinh nhật 70 tuổi là phải nghỉ hưu rồi. Đó chính là chỗ đột phá thứ nhất.
- Nhưng hoàng đế có thể đặc biệt lưu giữ mà.
Từ Vị không tán thành:
- Nghiêm các lão năm sau 83 rồi, vẫn còn tại vị chưa đi đấy thôi.
Nghiêm Tung khi 70 tuổi, 75 tuổi, 80 tuổi từng ba lần dâng thư "mang xương về quê", xin được thoái ẩn sơn lâm. Nhưng Gia Tĩnh đế không nỡ rời lão thần, lần nào cũng hạ chiếu khen lão ta " Trung thành cẩn thận, phụ tá lâu năm, công tích trác tuyệt", không cho phép nghỉ, nên làm Nghiêm Tung sáng lập ra kỷ lục quan viên cao tuổi nhậm chức của Đại Minh.
- Lúc này khác, lúc đó khác.
Thẩm Mặc lắc đầu:
- Nếu như không có những trận mưa gió gần đây, bệ hạ cho dù không nể mặt Nghiêm các lão, cũng sẽ hạ chỉ giữ ông ta lại.
Bởi vì Âu Dương Tất Tiến là một quan viên không tệ, ông ta khi ở hình bộ giữ nghiêm pháp kỷ, liêm khiết chấp chính, ngày đêm cần mẫn. Gia Tĩnh đế từng khen ông ta " lão thành trung thực".
Khi ở công bộ, ông ta chủ trì tu sửa ngọ môn Tử Cẩm Thành cùng ba đại điện, càng được Gia Tĩnh đế tán thưởng. Cho nên Gia Tĩnh đế có ấn tượng không tệ với ông ta, chính bởi vì như thế mới phê chuẩn ông ta làm việc ở lại bộ.
- Nhưng hiện giờ, vì Nghiêm Tung mà bệ hạ rất có khả năng không giữ ông ta lại.
Thẩm Mặc trầm giọng nói:
- Lần trước đình thôi bệ hạ phá lệ không tham gia, tám phần là mang tâm tư để thế lực Từ các lão thay thế Nghiêm đang một cách tự nhiên... Nhưng kết quả của nó nêu lên một chân lý không thể đảo lộn. Khi thủ phụ nội các và lại bộ thượng thư là người một nhà, bọn chúng là vô địch.
- Ý đệ nói là, nếu như hoàng thượng muốn thay đổi cán cân lực lượng giữa hai bên, thì phải hạ Âu Dương Tất Tiến trước.
Từ Vị đã hiểu ra.
- Đúng đấy.
Thẩm Mặc xác nhận:
- Nhưng Âu Dương Tất Tiến có công mà vô tội, vả lại thời gian nhậm chức quá ngắn, không có lý do thích hợp, hoàng đế cũng chẳng có cách đuổi ông ta đi.
Từ Vị chầm chậm gật gù:
- Đệ muốn nói, Âu Dương Tất Tiến theo thông lệ dâng tấu từ quan chính là lý do thích hợp nhất của hoàng thượng?
- Chính xác, vấn đề duy nhất nằm ở chỗ, nghe nói Âu Dương phu nhân không cầm cự được tới năm mới nữa, nếu như bà ta ra đi. Xuất phát từ tưởng niệm, hoàng đế khả năng sẽ thay đổi thái độ, vỗ về Nghiêm Tung, giữ lại Âu Dương Tất Tiến.
Nói tới đó y thở dài:
- Cho nên cần phải để Âu Dương Tất Tiến dâng thư trước, nếu không sẽ thất bại trong gang tấc.
Từ Vị biết lời nói của Thẩm Mặc là thật, cái thời đại này người chết là trọng đại, Âu Dương phu nhân và Nghiêm các lão bên nhau chia sẽ hoạn nạn một giáp, sớm đã thành giai thoại trên triều đình và dân gian. Thậm chí Gia Tĩnh đế cũng hết sức hâm mộ. Nếu như bà ta qua đời, Nghiêm các lão đau thương dâng sớ, nói không chừng hoàng đế mềm lòng, quên đi ý định ban đầu.
Cho nên phải hạ bệ Âu Dương Tất Tiến trong một tháng hoàng kim này, qua tháng này, thế cục không thể dự liệu được, nói không chừng không còn biện pháp nào nữa cũng chưa biết chừng.
- Vậy làm sao để ông ta dâng thư?
Từ Vị hỏi:
- Người ta rõ ràng còn chưa tới giới hạn tuổi, dựa vào cái gì mà phải dâng thư trước hai tháng?
- Yên tâm đi, đệ có cách mà.
Thẩm Mặc cười tự tin:
- Kỳ thực vị bộ đường đại nhân này còn có mặt mà người khác không chú ý, đệ chuẩn bị nhắm vào mặt đó.
- Mặt nào?
Từ Vị hỏi vội.
- Thân phận của ông ta là quan viên. Nhưng sở thích của ông ta không phải là làm quan, mà là phát minh.
- Ồ..
Điều mà Thẩm Mặc nói kỳ thực Từ Vị đường nghe từ lâu rồi, nghe nói Âu Dương Tất Tiến từ nhỏ đã thích nghiên cứu chế tạo các loại đồ chơi nho nhỏ, rất là có tài. Có điều khi đó đọc cách mới là điều quan trọng nhất, cho nên chỉ chơi khi rảnh rồi. Nhưng ông ta không ngờ rằng, tài lẻ của mình còn mang lại tác dụng lớn.
Năm xưa khi Âu Dương Tất Tiến làm tuần phủ Vân Dương, đương địa có dịch trâu, trâu cày gần như là chết hết, người dân chỉ đành dùng người để kéo cày, không không sao kể siết.
Vì giải quyết vấn đề này ông ta ngày đêm không ăn không ngủ, vắt óc suy nghĩ. Về sau nhìn thấy ròng rọc tát nước của người dân, lại nhìn thấy "bản vẽ máy cầy" của cổ nhân lưu lại, ông ta lập tức động thủ nghiên cứu chế tạo, đồng thời không ngừng cải tiến trong thực tiết, lắp đặt thêm cơ quan, dùng sức người thông qua dây thừng kéo bánh răng quay lưỡi cày, khi sử dụng thì " sức lực của một người, nang bằng với hai trâu", liền trở thành công cụ hiệu quả cao giảm bớt được sức lực, chiến thắng được khó khăn của dịch bệnh, rất được người dân đương địa hoan nghênh.
Thể là sở thích phát minh của Âu Dương Tất Tiến bùng lên không dập tắt được nữa, ông ta lại phát minh ra rất nhiều thứ phục vụ cho sản xuất. Nhưng vì ông ta trở lại kinh thành, không thể phổ biến, nên chỉ đành coi nó như đồ chơi mua vui cho người.
Từ Vị còn biết, khi Thẩm Mặc làm tuần phủ Tô Châu cũng hết sức quan tâm tới phát minh tương tự, còn chuyên môn thành lập viện nghiên cứu Tô Châu, dùng điều kiện ưu ái mời người thợ kinh nghiệm, để bọn họ tiến hành cải tiến công cụ sản xuất như nông cụ, máy dệt, dùng để đề cao năng lực sản xuất.
Từ Vị cũng đã từng hỏi :
- Hiệu quả của viện nghiên cứu đó như thế nào?
Thẩm Mặc buồn phiền nói với hắn :
- Tiêu tốn rất nhiều bạc, nhưng chẳng nghiên cứu ra được thứ hữu dụng thực sự."
- Vậy còn làm nữa không?
Từ Vị hỏi tiếp.
- Làm, đương nhiên là làm.”
Bấy giờ Thẩm Mặc nói chắc như đinh đóng cột:
- Chim không đầu không bay được, vì đệ chưa tìm được người đứng đầu thích hợp thôi, khi đệ tìm được người này, chính là lúc viện nghiên cứu Tô Châu thay đổi về chất.
Quay lại hiện tại, thư phòng của Thẩm Mặc ở ngõ Bàn Cờ …
- Đệ định lừa ông ta tới làm viện trưởng viện nghiên cứu à?
Nhớ lại chuyện cũ, Từ Vị tỉnh ngộ:
- Liệu có được không?
- Không thử làm sao mà biết.
Nói thế nhưng Thẩm Mặc cười rất tự tin.
- Phàm chuyện gì có lợi thì ắt có hại.
Thẩm Mặc quay trở lại sau chiếc bàn lớn, thở dài sườn sượt:
- Muốn hoàn thành được mục tiêu này thì đệ phải đích thân ra tay, như thế Nghiêm Thế Phiên sẽ hận chết đệ.
Nói xong khổ não day huyệt thái dương:
- Chỉ e cho dù có vị Lục sư huynh kia bảo vệ, hắn cũng sẽ phải đuổi đệ về Thiệu Hưng.
- Cái giá thảm như vậy à? Thế có cần phải bán mạng cho Từ Giai không?
- Không phải là đệ bán mạng cho ông ta.
Thẩm Mặc cười nhạt:
- Mà là lấy lui làm tiến .... Đệ đang ở vào thời kỳ nguy cơ lớn nhất, không phải vì đối địch với Nghiêm Thế Phiên, mà là một khi Nghiêm đảng rớt đài, khả năng đệ sẽ bị liên lụy.
- Không phải chứ?
Từ Vị tròn mắt:
- Đệ chưa bao giờ tới nhà Nghiêm Tung, chưa bao giờ phụ họa với Nghiêm đảng, tối đa là tặng lễ cho chúng, nhưng văn võ toàn triều, ai là chưa tặng quà cho Nghiêm gia?
- Nhưng đệ vĩnh viễn không thanh minh được liên quan với Hồ Tôn Hiến.
Thẩm Mặc chán ngán nói:
- Ở cái triều đình này có rất nhiều tên gia hỏa đầu óc kỳ quái, bọn chúng cho rằng thủ hạ của Nghiêm đảng là Nghiêm đảng, bằng hữu của thủ hạ Nghiêm đảng cũng là Nghiêm đảng. Nói chung là cứ có dính dáng với cha con Nghiêm gia, bất kể là trực tiếp hay gián tiếp đều là Nghiêm đảng tuốt tuồn tuột.
Từ Vì im lặng, hắn biết Thẩm Mặc nói đúng, đó chính là đám Ngự sử Ngôn quan dư thừa chính nghĩa, hơn nữa cực kỳ có tinh thần chó điên.
- Đệ cần phải tẩy sạch bản thân trước khi Nghiêm đảng rớt đài, để bất kỳ kẻ nào cũng không thể vu cáo đệ.
Thẩm Mặc gằn giọng:
- Biện pháp tốt nhất là để Nghiêm Thế Phiên kéo đổ đệ một lần, như thế thân phận của đệ lập tức thành đối lập với Nghiêm đảng.
- Nhưng như thế ngày nào Nghiêm đảng còn đệ không có cách nào làm quan được nữa.
Từ Vị thở dài.
- Vậy thì sao nào?
Thẩm Mặc nhướng mày lên, ngạo nghễ nói:
- Chỉ cần Nghiêm đảng ngã, đệ tức thì Đông Sơn tái khởi, tới khi đó danh vọng sẽ cao hơn trăm lần, giá trị bản thân vô cùng, hơn bây giờ, nhàn tới phát ngán.
- Vậy đệ dự đoán khi nào thì Nghiêm đảng sẽ đổ?
- Ngắn thì một năm, lâu thì dăm ba năm. Đệ hoàn toàn có thể đợi được.
- Nếu như đệ đã quyết rồi thì cứ thoải mái mà làm đi.
Từ Vị nhìn y thật lâu, rồi hỏi:
- Có cần ta làm gì không?
- Công việc của tế tửu Quốc tử giám đệ hi vọng huynh có thể tiếp nhận, tổ chức và thúc đẩy việc biện luận.
- Được, ta sẽ đợi tới khi đệ trở về.
Từ Vị gật đầu chắc chắn.
- Ha ha, chưa biết chừng đâu, đệ đã nói với huynh mà, đó chỉ là tình huống tệ nhất thôi.
Thẩm Mặc lắc đầu:
- Dù sao đệ có Lục thái bảo bảo vệ cơ mà, Nghiêm Thế Phiên chưa chắc làm gì được đệ, đệ căn bản không cần phải đi thì sao.
- Như thế thì tốt nhất.
- Rồi rồi, đi xem thợ đã lắp ráp cái kia xong chưa.
Thẩm Mặc đứng dậy nói:
- Lần này dựa hết vào nó, nếu Đường sư thúc trên trời có linh, phù hộ thứ ghi chép trên sách của ông ấy là thật .
~~~~~~~~~~~~~~~
Âu Dương Tất Tiến đã sắp 70, gần đây luôn kêu bệnh nằm nhà. Kỳ thực ông ta ăn gì cũng ngon, ngủ tốt, sức khỏe càng tốt, toàn thân trên dưới chẳng có bệnh gì, hơn nữa hiện giờ lại bộ đang tiến hành khảo sát quan viên trung tầng, liên quan tới chuyện lên xuống của rất rất nhiều người, vậy mà ông ta là lại bộ thượng thư lại nằm lỳ ở nhà, thực sự làm người ta không sao hiểu được.
Thực ra thì đó là sự phản kháng bất đắc dĩ nhất của ông ta với hiện thực, bởi vì đứa cháu họ kia của ông ta quá bá quyền.
Nghiêm Thế Phiên trực tiếp lấy danh nghĩa nội các, nhúng tay vào lại bộ, gần như bổ nhiệm nhân tuyển các ban nghành trọng yếu đều phải trải qua sự phê chuyển của Nghiêm Thế Phiên mới được. Nếu Nghiêm Thế Phiên không đồng ý thì ông ta có gật đầu cũng vô dụng, còn Nghiêm Thế Phiên đồng ý thi fông ta có lắc đầu cũng vô dụng.
Âu Dương Tất Tiến cảm thấy bị cho ra rìa, thành con rối, cực kỳ căm phẫn. Ông ta biết đó là vì Ngô Bằng tiền nhiệm của ông ta "phàm bách quan tiến thối, phải nghe lệnh Nghiêm Thế Phiên, không dám tự quyết, ngồi cho có mà thôi", cho nên mới khiến Nghiêm Thế Phiên thành thói quen này, kết quả tới lượt ông ta làm lại bộ thượng thư, Nghiêm Thế Phiên coi ông ta là đồ trang trí, căn bản chẳng để vào mắt.
Ngô Bằng chịu được, nhưng Âu Dương Tất Tiến không chịu được sỉ nhục này, nhưng ngại tỷ tỷ mắc bệnh, ông ta không thể đi tìm Nghiêm Thế Phiền lý luận. Chỉ đành không đi làm nữa, lấy im lặng để kháng nghị.
Chuyện đấu đả ở thượng tầng này, quan viên bình thường không thể biết được, cho nên nghe nói Âu Dương bộ đường bị bệnh nằm nhà, liền kéo nhau tới nơi thăm hỏi. Thật là người xe như nước, làm Âu Dương Tất Tiến thấy hết sức phiền toái, đóng cửa từ khách luôn, ở trong nhà làm máy móc nông cụ mà ông ta say mê.
Mấy tháng qua ông ta đang làm món "trâu gỗ ngựa máy". Kỳ thực năm xưa khi Vân Dương bị dịch trâu bệnh, phản ứng đầu tiên của ông ta là làm sống lại thứ máy móc thần kỳ được ghi chép trên sử sách này. Muốn dùng trâu gỗ ngựa máy do Gia Cát võ hầu thiết kế để thay thế trâu ngựa thật cày cấy.
Nhưng không biết làm các nào vì các loại tư liệu lịch sử đều miêu tả mập mờ, cũng chẳng có thời gian để cho ông ta nghiên cứu sâu hơn, cho nên đành chuyện sang máy cầy dùng sức người, dễ dàng và hiện thực hơn.
Dù vậy suy nghĩ muốn khôi phục "trâu gỗ ngựa máy" không kết thúc theo dịch trâu, ngược lại cùng theo tháng năm mà nó càng ngày càng trở nên mạnh mẽ, thậm chí ông ta cho rằng, nếu như không hoàn thành tâm nguyện này, bản thân chết không nhắm mắt.
Nhưng cái thứ đó thực sự là quá khó khăn, mà lại gần như chẳng có tài liệu tham khảo có giá trị, ông ta đành lợi dụng thời gian nghỉ, nghiên cứu từng chút một trong xưởng nhỏ đặt ở viện tử của mình. Chỉ cần nhìn đống hàng hỏng chất đống ở góc xưởng là biết thứ này khiến ông ta hao tổn tâm tư như thế nào.
Có người nói với ông ta, đừng có mà tin vào nó, đó chỉ là một truyền thuyết mà thôi. Nhưng Âu Dương Tất Tiến nói chắc nịch:
- Tổ Trùng thời nam bắc triều đã khôi phục nó một cách hoàn mỹ, cho nên nó nhất định là thật.
Có người lại nói :
- Có lẽ có một thứ xe đẩy gọi là "trâu gỗ" ,"ngựa máy", ngang năm qua đồn thổi tâng bốc khiến nó thành "trâu gỗ ngựa máy" thì sao?
Âu Dương Tất Tiến kiên quyết không tin, ông ta khẳng định:
- Trâu gỗ ngựa máy khi di chuyển dựa vào chân, chứ không phải là bánh xe. Bởi vì chỉ có chân mới đi lên đương sạn đạo của đất Thục, bánh xe làm sao đi được?
Ông ta hiểu, trâu gỗ ngựa máy có thể đi được là nhờ vào cơ quan khéo léo thiết kế bên trong, có thể giải phóng rất nhiều sức lực của con người, mang cùng một đạo lý với máy cầy sức người của mình, chẳng qua phức tạp hơn mà thôi.
Lòng tin kiên định, xác lập mục tiêu, tiếp đó ông ta nghiên cứu tới quên ăn quên ngủ.
Nhiều năm trôi qua cũng có chút thành tự, qua vô số lần nghiên cứu ông ta tạo ra một cỗ máy bộ hành bốn chân, đồng thời làm thành hình ngựa, lấy hai tay đẩy đằng sau là có thể khiến nó cất bước đi được.
Điều đáng tiếc là cỗ máy này không có công năng chở nặng, bị hành lý đè xuống một cái là không đi được nữa, vấn đề khó khăn này cho tới tận ngày nay vẫn không thể giải quyết.
Trên sử sách ghi chép rõ rành rành, trâu gỗ ngựa máy của Gia Cát Lượng có thể chở được thứ nặng 120 cân, còn thứ ông ta chế tạo ra không thể chở được đồ, cho nên căn bản không thể gọi là trâu gỗ ngựa máy.
Cửa ải khó khăn này làm ông ta tiêu tốn mất ba năm, tóc trên đầu đã bạc trắng mà không nghiên cứu ra được gì. Ông ta cũng nghỉ tới việc không thể đóng cửa chế tạo mà phải thu thập ý kiến nhiều người.
Ông ta từng công bố ai giúp ông ta giải quyết được vấn đề này, sẽ đáp ứng trong điều kiện năng lực ông ta làm được mà lại không vi phạm pháp luật. Tin tức vừa truyền đi, có rất nhiều người tới hiến kế, thế nhưng đều chẳng đâu vào đâu, căn bản không giải quyết được vấn đề.
Hôm nay ông già lại dậy sớm, chui vào trong xưởng, nhìn con ngựa máy ngây ra. Làm người nhà không khỏi lo lắng, nếu không làm ra được, liệu ông có ngồi mãi đó không.
Âu Dương Tất Tiến đang xuất thần, người nhà đưa tới một tấm thiếp:
- Lão gia, có vị đại nhân mời ngài tới nhà ông ta tham quan trâu gỗ ngựa máy.
Âu Dương Tất Tiến lúc đầu bực minh nói:
- Không đi, không phải đã nói đóng cửa từ khách hay sao?
Nhưng nghe tới câu sau thì nhảy dựng lên:
- Cái gì? Trâu gỗ ngựa máy?
Bình luận chương 562
Chia sẻ cảm nhận về chương 562 “Khoa học gia”