Chương 113

Ngu Lan Ý đang nói chuyện với An ca nhi, ánh mắt khẽ liếc sang Trịnh Sơn Từ.

Trường Dương Hầu gọi con rể vào thư phòng bàn việc, để lại không gian cho đám người trẻ trò chuyện. Trịnh Sơn Từ đứng dậy theo Trường Dương Hầu vào thư phòng.

Vào thư phòng, có người hầu bưng chậu than vào, rồi dâng một bình trà nóng. Trong phòng chỉ còn cha vợ và con rể.

Trường Dương Hầu nhấp một ngụm trà, hỏi: "Sơn Từ, bệ hạ đang bận việc cải cách quân phí, ngươi ở Hộ Bộ có nghe gió thổi gì không?"

Trịnh Sơn Từ gật đầu.

Khi còn là viên ngoại lang, hắn chưa hiểu được đại sự trong triều. Nay làm lang trung, những tin tức trọng yếu đã dần biết rõ. Việc cải cách quân phí lần này do Diệp Vân Sơ phụ trách. Diệp Vân Sơ bắt đầu từ hai phương diện: một là cắt giảm những khoản chi không cần thiết, đồng thời dâng tấu kiến nghị giải trừ một phần quân bị, được Võ Minh Đế đồng ý; hai là chấn chỉnh quản lý quân phí, siết chặt giám s·át, ngăn ngừa lãng phí và th·am ô.

Việc này đã bắt đầu từ năm ngoái, hiện giờ Diệp Vân Sơ gần như đã hoàn tất. Phía Hộ Bộ là nơi phân phát quân phí, Trịnh Sơn Từ có thể dựa theo so sánh trước và sau để nhận ra mức giảm rất mạnh tay, song vẫn nằm trong phạm vi triều đình chấp nhận được. Đợt này giảm quân bị bao nhiêu người thì hắn không rõ, chỉ biết năm nay cấp bao nhiêu quân phí, từ đó suy ra lượng người bị cắt.

"Việc này là bệ hạ phái Vân Sơ thu xếp, ta không tiện mở miệng hỏi hắn." Trường Dương Hầu và Ngu Thời Ngôn vốn không thân thiết, trong lòng ông vẫn lo lắng.

Nhà ông xuất thân từ quân công, giới võ quan có nhiều người từng giao tình với ông, giờ lại nhờ vả hắn hỏi han, cũng là muốn yên tâm phần nào.

Trịnh Sơn Từ hiểu ý, chỉ nói: "Bệ hạ là người lo đại cục, nhạc phụ không cần quá lo."

Nghe vậy, Trường Dương Hầu thấy trong lòng nhẹ nhõm hơn.

"Thái bình thịnh thế, giải trừ quân bị cũng là nên làm, không thể vô cớ nuôi. Ta chỉ lo những binh lính bị giải ngũ ấy sẽ được an trí thế nào."

Lời này cũng là dò xét hắn.

Trịnh Sơn Từ nghĩ một lát rồi đáp, binh lính giải ngũ thường sẽ được cấp một khoản bạc, sau đó cho họ hồi hương.

"...... Là như vậy sao." Trường Dương Hầu biết chuyện ấy, nhưng vẫn không hoàn toàn yên tâm, liền hỏi thêm Trịnh Sơn Từ có dự định nào khác không.

"Mặt khác, Hộ Bộ sẽ phân đất canh tác cho họ. Nếu không làm ruộng, có thể cho thuê. Còn những binh lính trẻ khỏe, có thể làm nha dịch ở huyện nha, hoặc giữ gìn cung quán, chùa chiền, lâm viên, thậm chí làm thị vệ."

Việc phân đất hiện do Mai thị lang quản lý, ông phân một phần cho Trịnh Sơn Từ xử lý. Còn chuyện sắp xếp binh lính làm việc tại huyện nha, Trịnh Sơn Từ biết đây chưa được chính thức duyệt, cần phải dâng tấu lên Võ Minh Đế mới được.

Trường Dương Hầu gật đầu: "Sơn Từ, tấu chương này phải do ngươi dâng. Ta với thân phận này không tiện."

"Nhạc phụ cứ yên tâm." Trịnh Sơn Từ biết, nếu để Trường Dương Hầu dâng thì sẽ khiến người khác cho rằng ông đang mưu lợi cho người cũ, hoặc thậm chí kết bè kết cánh.

Buổi tối, Ngu Trường Hành trở về, cả nhà cùng ăn món dê nướng nguyên con.

Sau đó, Trịnh Sơn Từ và Ngu Lan Ý hồi phủ. Ngu Trường Hành cùng Trường Dương Hầu đi dạo trong vườn, Trường Dương Hầu nói trước: "Sơn Từ bảo bệ hạ lo đại cục."

Ngu Trường Hành chỉ ừ một tiếng. Chuyện xử trí qu·ân đ·ội vốn là nghịch lân của hoàng đế, không thể tùy tiện chạm vào hay dò hỏi.

Phủ Anh Quốc Công sau khi lão quốc công lui về, đã không còn như xưa, hiện tại phải xem vào thế hệ kế tiếp.

Ngu Trường Hành nói: "Phụ thân, vậy con về trước."

Trường Dương Hầu gật đầu. Ông không lo lắng về Trường Hành, vì bệ hạ đối với hắn có thâm tình, chỉ cần hắn biết chừng mực thì việc này có thể kéo đến đời hoàng đế kế tiếp.

Tiếc rằng năm xưa khi hai vị hoàng tử chọn thư đồng, nhà ông lại không có hài tử đúng độ tuổi, nếu không đã có thể đưa vào cung để chọn.

Thư đồng theo hoàng tử học tập, ngày ngày ở cạnh, lập nên tình nghĩa sâu nặng. Khi hoàng tử lên ngôi, thư đồng thường là người được tín nhiệm nhất.

Trường Dương Hầu không khỏi tiếc nuối, thở dài.

Trịnh Sơn Từ về đến nhà, liền viết tấu chương. Viết xong, hắn quay về nội viện, thấy Ngu Lan Ý đang ngâm chân.

Hắn ngồi xuống cạnh Ngu Lan Ý, cũng đưa chân vào chậu nước.

Ngón chân của Ngu Lan Ý trắng trẻo, móng hồng phơn phớt. Còn chân Trịnh Sơn Từ cứng hơn đôi chút, dù sao cũng là người từng lăn lộn ở Tân Phụng huyện, không giống loại thư sinh mảnh khảnh.

Trịnh Sơn Từ lấy chân cọ vào chân y.

Ngu Lan Ý liếc hắn một cái, Trịnh Sơn Từ chỉ thấy trong lòng ấm nóng, nơi ẩn dưới tóc bên tai y đã phiếm hồng.

Sau đó Trịnh Sơn Từ ngoan ngoãn ngâm chân tử tế.

Hôm sau, Trịnh Sơn Từ đem tấu chương trình lên nội các, sau khi nội các phê chuẩn sẽ chuyển lên Võ Minh Đế.

Hộ Bộ phụ trách phân đất cho binh lính, nhưng kỳ thực không làm chi tiết như vậy. Phần lớn binh lính sẽ về nguyên quán, Hộ Bộ sẽ gửi danh sách về địa phương, giao cho huyện nha xử lý. Kèm theo là định mức đất được chia. Nhưng đất tốt hay xấu lại khác biệt rõ, có chỗ tốt, có chỗ là ruộng khô nứt nẻ.

Trịnh Sơn Từ xem đơn từ, suy nghĩ biện pháp cải tiến, nhưng phải được Mai thị lang đồng ý mới có thể thay đổi.

"Mai đại nhân, chuyện phân đất cho binh lính vốn do huyện nha đảm nhiệm. Ta nghĩ nên ghi rõ loại đất phân cho từng người, như vậy sẽ rõ ràng hơn, hợp lý hơn, cũng tránh để huyện nha chia toàn đất xấu cho họ."

Mai thị lang bận trăm việc, nghe hắn nói liền đáp: "Ngươi phụ trách sáu châu, việc này làm kỹ quá cũng khó, xưa nay vẫn thế. Nếu ngươi muốn thay đổi, ta cũng không cho là sai."

Ý của Mai thị lang là, Trịnh Sơn Từ có thể tự điều chỉnh phần sáu châu mình phụ trách, còn lại ông không can dự.

Trịnh Sơn Từ nghe vậy liền cáo từ, cảm tạ rồi lui xuống.

Hắn dưới quyền có Ngọc viên ngoại lang và Khương Lan Lễ hỗ trợ.

Hai người bàn việc với Trịnh Sơn Từ, đều cảm thấy đại nhân quá kỹ càng.

"Hàng Châu - Trung Hồ huyện có 300 người giải ngũ, ruộng tốt cần 600 mẫu, ruộng trung bình cần...... Ruộng xấu thì......"

Đại Yến có hơn hai nghìn huyện, sáu châu mà Trịnh Sơn Từ phụ trách cũng không ít. Nhưng lần này hắn không tự ôm đồm, còn có cấp dưới cùng tiểu lại hỗ trợ.

Dù vậy, việc này cũng tốn ít nhất sáu, bảy ngày công sức.

Tấu chương của Trịnh Sơn Từ được trình đến tay Võ Minh Đế, hắn cầm lấy đọc kỹ hai lượt. Trịnh Sơn Từ chữ viết ngay ngắn, lập luận cũng đâu ra đấy. Nếu như không an trí ổn thỏa những binh lính bị cắt giảm, rất có thể sẽ ảnh hưởng đến trị an địa phương.

Võ Minh Đế đọc tới cuối, ánh mắt dừng lại ở một câu sau cùng.

"Này liền y hắn." Võ Minh Đế phê một chữ "Chuẩn".

Võ Minh Đế chợt nhớ ra mình còn chưa từng gặp Trịnh Sơn Từ. Hắn là người đề bạt Trịnh Sơn Từ từ địa phương lên kinh, giờ lại cất nhắc làm lang trung Hộ Bộ, vậy mà đến nay vẫn chưa gặp mặt.

Việc Trịnh Sơn Từ - một quan viên Hộ Bộ - có thể tiếp cận đến nội dung xử trí binh lính bị cắt giảm, cũng không ngoài dự đoán của Võ Minh Đế. Chỉ là trong mắt hắn, điều đáng chú ý là Trịnh Sơn Từ lại có góc nhìn như thế. Triều đình bàn cải cách quân phí, chưa ai nghĩ đến việc sắp xếp cho binh lính giải ngũ ra sao, thường chỉ phát bạc rồi thôi.

Trưa hôm đó, Trịnh Sơn Từ như thường lệ đến Tàng Thư Lâu đọc sách. Hắn không biết, Võ Minh Đế đối với hắn ngày càng sinh lòng hiếu kỳ.

Hôm nay Trịnh Sơn Từ đang đọc 《Hậu Hán Thư》, Tạ Thừa đã quen với việc buổi trưa nào cũng gặp hắn, trừ khi hôm ấy nghỉ tắm gội thì mới không đến.

Y biết người này đã thăng chức, quan bào vẫn màu đỏ, nhưng loài chim thêu trên đó đã khác - chứng tỏ đã là chính ngũ phẩm.

Tạ Thừa có điểm không hiểu, đi hỏi Tưởng chiêm sự thì đối phương chỉ biết lặp lại kinh điển, quên mất mình từng lý giải như thế nào. Y nhìn vị quan trẻ mặc quan bào đỏ ấy thích đọc sách như vậy, tuổi trẻ đã là ngũ phẩm, liền thử ngồi xuống bên cạnh.

"Vị đại nhân này, ta có một chuyện không rõ, mong ngài giải đáp giúp ta." Tạ Thừa sinh ra trong thâm cung, người bên dưới chưa từng thấy mặt y. Dù từng dự cung yến, Trịnh Sơn Từ ngồi quá xa nên chưa từng thấy chân dung của Tạ Thừa.

Trịnh Sơn Từ hạ giọng nói: "Vị công tử này, ta có thể giải đáp, nhưng chúng ta cần nói nhỏ một chút."

Tàng Thư Lâu lúc này chỉ có hai người bọn họ. Trịnh Sơn Từ chỉ sợ làm ồn sẽ khiến quản sự tới trách cứ, dù sao nơi này không được phép làm ồn.

Tạ Thừa hơi sững người, rồi mím môi gật đầu.

"Hiếu Văn Bản Kỷ... Nông, thiên hạ chi bổn, đây là lúc khai tịch điền, trẫm đích thân dẫn cày, để cầu phúc cho tông miếu... Lệnh này tất là vì khuyết điểm của trẫm, cũng là biết rõ những chỗ chưa đủ..." Trịnh Sơn Từ vừa kể sử tích, vừa giảng giải cho Tạ Thừa.

Tạ Thừa nghe chăm chú, gật đầu trầm ngâm suy nghĩ.

Võ Minh Đế hôm nay nhàm chán lại đến Tàng Thư Lâu xem, vừa vặn trông thấy vị quan trẻ kia cùng đại nhi tử của mình. Khóe môi Võ Minh Đế khẽ nhếch.

"Xin hỏi đại nhân, ngươi thấy thế nào về cách làm của Hán Văn Đế?"

Võ Minh Đế khẽ nhướng mày, không ngờ còn hỏi sâu đến như vậy.

Trịnh Sơn Từ đáp rằng Hán Văn Đế là một vị hoàng đế nhân đức, nói rồi liền đổi giọng: "Công tử nên chú ý cách Văn Đế đối mặt nguy cơ như thế nào, chứ không nên chỉ dừng ở việc đánh giá. Đối với đế vương, càng phải quan tâm đến thời đại và hoàn cảnh của họ. Sau đó đối chiếu với tình thế hiện nay của Đại Yến, như vậy sẽ thu được nhiều điều hơn."

Trịnh Sơn Từ chỉ nghĩ mình đang cùng một vị công tử giải đáp vấn đề, chỉ đơn thuần cung cấp một góc nhìn. Vị trí và hoàn cảnh khác nhau, cách lựa chọn và xử sự cũng khác nhau.

Chú ý đến công tích đế vương dĩ nhiên là cần thiết, nhưng điều đó quá xa với hiện thực. Quan trọng hơn là nhìn xem đế vương đối diện tình huống gì, thần tử phải làm gì để chia sẻ gánh nặng, rồi đưa vấn đề đó về triều chính hiện tại.

Tạ Thừa lại có một kiểu hiểu khác, y chắp tay nói: "Đa tạ đại nhân chỉ dạy."

Trịnh Sơn Từ nhìn đồng hồ cát rồi đứng dậy rời đi.

Tạ Thừa trở lại hoàng tử sở, cầm lấy sách sử, tự mình ngồi vào ghế, sai tiểu thái giám nghiên mực, rồi đề bút viết văn chương.

《Đại Yến tệ nạn năm tấc》

Trịnh Sơn Từ trở lại Hộ Bộ, uống một ngụm trà cẩu kỷ ô long, rồi tiếp tục xử lý công vụ.

......

Hôm nay, người giảng bài cho Tạ Thừa và Tạ Đạm là Ngụy thứ phụ. Ông tới mỗi năm ngày một lần, không phải lão sư chính thức, chỉ đảm nhận một danh nghĩa. Hoàng tử học tập chủ yếu do chiêm sự đảm trách.

Ngụy thứ phụ giảng xong tiết học, Tạ Thừa đưa bài văn mình viết cho ông xem.

"Điện hạ, dung thần xin xem kỹ."

Tạ Thừa trong lòng có chút thấp thỏm. Tạ Đạm đứng bên cạnh nghe thấy, liền tò mò nghiêng đầu, muốn xem Ngụy đại nhân sẽ đánh giá văn chương hoàng huynh thế nào.

Ngụy thứ phụ đọc đến 《Đại Yến tệ nạn năm tấc》 thì trong lòng khẽ động. Điều khiến ông thấy hiếm lạ không chỉ là nội dung bài văn, mà là việc đây xuất phát từ chính tay trưởng tử Đại Yến viết ra.

Ngụy thứ phụ xem xong, nhìn về phía Tạ Thừa, hồi lâu không nói gì.

Tạ Đạm tính tình hoạt bát, vậy mà thấy Ngụy thứ phụ trầm mặc cũng không dám mở lời.

Ánh mắt Ngụy thứ phụ dần hòa hoãn: "Kẻ thông tuệ nghe được điều không lời, người sáng suốt thấy được chỗ chưa hiện hình. Đại điện hạ ở độ tuổi này có thể viết ra văn chương như vậy, chứng tỏ ngài đã dụng công không ít."

Ngụy thứ phụ gật đầu khen: "Đây là một thiên văn rất khá."

Tạ Thừa lần đầu được Ngụy thứ phụ khen như vậy, trong lòng vô cùng xúc động.

"Đa tạ lão sư." Tạ Thừa chắp tay.

Sau khi Ngụy thứ phụ rời đi, Tạ Thừa không nhịn được mà nở nụ cười. Tạ Đạm chạy tới vui vẻ nói: "Hay quá, hoàng huynh viết văn thật hay, ngươi thật giỏi."

Tạ Thừa siết chặt bài văn trong tay: "Là nhờ lão sư nói hay."

Tạ Đạm nghĩ đến Tưởng chiêm sự, cảm thấy ông ấy nói còn tệ hơn. Ngụy đại nhân tuy có học thức nhưng giảng bài cũng khô khan. Hai người thầy này đều chẳng phải giỏi giảng dạy.

Trịnh Sơn Từ đã thống kê xong sáu châu mình phụ trách, đến tìm Mai thị lang thì ông chỉ nhàn nhạt nói: "Bảy châu còn lại cũng làm theo cách của ngươi, ruộng tốt, trung điền, kém điền đều thống kê rõ cho huyện nha."

Trịnh Sơn Từ trong lòng chấn động, hắn vốn nghĩ Mai thị lang sẽ không định làm theo.

Mai thị lang bảo hắn ngồi xuống: "Ta về nghĩ lại, thấy ngươi nói có lý. Không thể vì trước đây Hộ Bộ không làm thế, ta liền cho là không cần phí công. Chúng ta bỏ chút công sức, có lẽ sẽ giúp những binh lính bị giải ngũ ấy sống ổn định hơn."

Trịnh Sơn Từ bội phục nói: "Mai đại nhân nói đúng."

Mai thị lang đỡ hắn dậy, khóe môi khẽ cong: "Ở kinh thành lâu rồi, ta suýt nữa quên người dưới sống thế nào. Cũng nhờ ngươi nhắc nhở."

Hộ Bộ khi đã truyền văn bản xuống kỹ lưỡng như vậy, cấp dưới sẽ hiểu đây là chuyện triều đình coi trọng, không dám làm cẩu thả.

Đối với người đứng ở thượng vị, có khi một hành động nhỏ cũng tạo thành phản ứng dây chuyền như hiệu ứng bươm bướm - một lá bài đổ xuống kéo theo cả chuỗi sụp đổ.

Hộ Bộ theo trình tự phát công văn đi các nơi.

Phần lớn binh lính bị cắt giảm là người già yếu, bệnh tật, hoặc không có hậu thuẫn. Triều đình đã phát cho họ mỗi người năm mươi lượng bạc, đồng thời thông báo có thể đăng ký mua ruộng, đến huyện nha để nhận.

Tại Hàng Châu, huyện Trung Hồ, một nhóm quân nhân giải ngũ ngồi trên xe bò, họ đều là người thôn Thạch Lâm, trấn Bình Hương, tổng cộng bảy người. Có hai người còn trẻ, năm người còn lại đều mang thương tật.

"Đã nói là phân đất, ta không tin mấy cái đó. Nghe lão binh nói ruộng được chia chỉ là trò cười, có cho cũng toàn là ruộng xấu, trồng gì cũng không nổi, nắm trong tay chỉ tổ tức chết." Hà Tam Lang dọc đường vừa đi vừa gắt gỏng.

Tuy nói vậy, bọn họ vẫn đến. Trong lòng vẫn còn một chút hy vọng - hy vọng triều đình sẽ chia cho họ vài mảnh đất tạm được. Ruộng xấu cũng chấp nhận, miễn đừng là thứ bỏ hoang hoàn toàn.

Hôm nay người đến huyện nha làm thủ tục khá đông. Hà Tam Lang cụt một tay, đi hỏi thăm, biết được những người kia cũng là binh lính về quê, đều đến trước để làm thủ tục ruộng đất, rồi mới quay về. Nhà họ đều nghèo, nếu không thì đã không phải gửi con vào quân doanh chịu khổ. Giờ bị giải ngũ, họ - những người già yếu tàn tật - là nhóm đầu tiên bị bỏ lại.

Trước cửa huyện nha, họ không ai dám làm ồn. Ngay cả Hà Tam Lang cũng biết nơi công đường phải giữ phép tắc. Dù từng ra chiến trường, nhưng một khi giải ngũ liền trở thành dân, chẳng khác gì ai.

Việc này do chủ bộ quản lý. Huyện lệnh hạ lệnh: phải chia ruộng đúng như Hộ Bộ yêu cầu, không được có nửa phần gian dối. Việc này liên quan đến chiếc mũ quan trên đầu, nên huyện lệnh không dám chậm trễ. Trước đây chưa từng có chỉ thị phân loại rõ ruộng tốt, trung, xấu như thế này. Công văn có đóng dấu Hộ Bộ, nội các, Lôi thượng thư, Mai thị lang và cả Trịnh Sơn Từ - tất cả đều là quan trọng.

Đây là hình thức ràng buộc trách nhiệm, nếu có sai sót sẽ truy ra tận nơi.

Huyện lệnh không dám lừa dối.

Có người vẫn ôm tâm lý may rủi, đi hỏi thăm huyện lệnh chỗ quen, mới biết công văn đều giống hệt nhau, không có cách nào gian lận. Nhìn thấy hàng loạt dấu đóng trên công văn, hắn lập tức hốt hoảng.

Hà Tam Lang xếp hàng trước huyện nha, chỉ cảm thấy hàng di chuyển thật chậm. Chia mảnh ruộng thôi, sao lại lâu như vậy?

Hắn không biết, chính vì cẩn thận nên mới chậm.

......

Trịnh Sơn Từ gửi văn bản cho cả Đại Yến, còn tự đóng dấu mình vào. Hắn không sợ bị truy cứu trách nhiệm.