Chương 273
-Tiếng mắng chưởi ồn ào càng ngày càng chối tai, cảm xúc của các Cử tử thi trượt cũng càng ngày càng kích động, đã muốn động thủ phá kiệu của ông.
Kiệu phu và tùy tùng của Âu Dương Tu toàn lực bảo vệ, bọn họ ngăn chặn tiến công của các sĩ tử, bị đánh làm mặt mũi bầm dập.
- Tất cả dừng tay lại!
Một tiếng hét vang lên, đã áp chế hò hét của mấy trăm Cử tử:
- Ta mới là chủ khảo khoa này, các ngươi tìm sai người rồi!
Mọi người nương theo tiếng nói mà nhìn qua, liền thấy Vương An Thạch quan chủ khảo của khoa này xuất hiện sau lưng. Lúc này mới là chính chủ, hơn nữa không dẫn theo tùy tùng, đơn thân một mình.
- Ông ta chính là Vương An Thạch, tên đao phủ đánh rớt chúng ta!
Mọi người nhất thời chuyển dời mục tiêu, hét to:
- Đánh ông ta! Cho ông ta bài học.
Trên con phố dài, chúng Cử tử trăm tiếng chó sủa, xông tới Vương An Thạch.
Nhưng Vương An Thạch không chút động đậy, trên mặt chỉ có cười lạnh khinh miệt.
Bộ dạng này của y càng làm các Cử tử phát hỏa, thật sự có người muốn động thủ rồi.
- Ai dám đánh ông ta một cái, đời này coi như xong.
Một tiếng hét to vang lên, Tư Mã Quang cả mặt chính khí xuất hiện sau lưng Vương An Thạch:
- Trước khi động thủ tốt nhất suy nghĩ tới khổ nhọc mười năm đèn sách, cha mẹ vợ con của mình. Sau đó suy nghĩ, đánh giám khảo ngoài Đông Hoa môn, hậu quả là gì?
Thấy chúng Cử tử nán lại, Tư Mã Quang thừa dịp rèn sắt khi còn nóng:
- Khoa này các ngươi không đậu, còn khoa sau, nếu không được còn đặc tấu danh. Nhưng nếu là muốn trả thù giám khảo ở dưới chân Hoàng Thành này, tất nhiên phải bị xâm chữ sung quân, đời này đừng nghĩ tham gia khoa cử nữa.
Người trong lòng có hy vọng là yếu đuối nhất, vì bọn họ lo được lo mất. Tư Mã Quang nói một phen, rút đi hư hỏa của các Cử tử. Mặc dù bọn họ đang kêu gào, nhưng chỉ vây quanh Vương An Thạch, không ai dám động thủ.
- Chúng tôi chính là muốn tìm ông ta phân xử, quân tử động khẩu không động thủ, ai muốn đánh ông ta đâu.
- Nhưng hôm nay không cho một công đạo, trong Đông Hoa môn này Quan gia ở, chúng tôi đi xin Quan gia cho lời giải thích!
Mọi người bảy mồm tám lưỡi hò hét.
- Phân xử thì nói dễ nghe, chửi bóng gió ngược lại không gọi là phân xử. Có câu: Quân tử không tranh, tranh cũng quân tử” Chư vị đều là hạng người đọc sách, nhưng ở đây khiển trách lão sư, vây công giám khảo, còn muốn hai chữ “nhã nhặn” không?
Tư Mã Quang trầm giọng nói:
- Các ngươi cử một đại diện ra, có sao nói vậy với chủ khảo, đúng sai tự có người thiên hạ phân xét.
Quang Quang nói chuyện có một đặc điểm chính là câu câu chiếm lý, làm bạn chỉ có thể nghe ông ta.
Các Cử tử vừa nghe quả nhiên có lý, liền đẩy Lưu Kỷ ra. Lưu Kỷ năm nay 26 tuổi, tuổi nhỏ không được nuôi dạy, nhưng y có chút lỗi lạc, quyết tâm rời khỏi quê hương bái sư cầu học, tám năm học thành, trở thành danh sĩ trong nước. Vì chuẩn bị cho khoa cử này, bốn năm trước y tới Biện Kinh, ở đây thanh danh càng lan truyền lớn, đạt tới danh hiệu đệ nhất tài tử Thiên Hạ.
Dưới vải vá nặng nề, bao gồm trong thâm tâm mình, tất cả mọi người đều cho rằng Trạng nguyên khoa này không thuộc về y còn về ai nữa.
Ai biết cuối cùng lại thi trượt, tên tuổi đệ nhất tài tử, nhất thời trở thành trò cười siêu cấp. Đừng nói Lưu Kỷ tính khí cao ngạo, đổi người khác cũng không có cách nào đối mặt. Hơn nữa giật dây của người bên cạnh, người thanh niên bình thường rất có chừng mực này, lại xuất hiện trong đám người tới gây chuyện, hơn nữa còn là đầu xỏ...
- Học sinh dám hỏi giám khảo.
Trên phố dài, Lưu Kỷ vọng nhìn thí sinh đầy mặt bi phẫn, hít sâu một cái nói:
- Tại sao phải bài xích Thái Học thể?
- Không có nó, dạy các ngươi nói tiếng người.
Vương An Thạch thản nhiên nói:
- Ngươi tên Lưu Kỷ, ta biết đại danh của ngươi, tin rằng ngươi quả là có tài.
- Có tài ông còn đánh rớt!
Mọi người cả giận, Lưu Kỷ giơ tay lên, ý chỉ mọi người im lặng nghe y nói.
- Nhưng tài của ngươi, bị văn của ngươi làm cho suy yếu rất lớn, không thể thể hiện một hai phần mười.
Liền nghe Vương An Thạch nói:
- Ngươi dùng Thái Học thể sáng tác, vì câu văn trúc trắc, từ không diễn đạt ý, không thể đọc thành câu. Cả ý thông nhau cũng không làm được, càng không cần nói thể hiện ra tài văn chương của ngươi.
- Nhưng bao nhiêu năm nay, Thái Học thể viết xấu tốt, mới thể hiện cao thấp của tài văn chương.
Lưu Kỷ thấp giọng nói:
- Chủ khảo phủ định Thái Học thể, không phải muốn hết thảy đều phủ định sạch Trạng nguyên mấy khoa trước sao?
Lời này vừa ra, làm mọi người ủng hộ, đại tài tử chính là tài hùng biện không ngại gì.
Đáng tiếc y gặp đệ nhất chiến thần triều Đại Tống, chỉ thấy Vương An Thạch chân mày cũng không chau lại nói:
- Bài thi trước đây ta không xen vào, nhưng nếu là khoa này ở năm Gia Hựu thứ hai, chỉ cần viết Thái Học thể, ta tất nhiên đánh rớt!
Chúng Cử tử thở dài, quan chủ khảo này đúng thật là người hung ác, một gậy tre quét ngã hết mấy nhiệm Trạng nguyên trước mặt.
Lúc người không sợ hãi, thì những cạm bẫy thiết kế tỉ mỉ đó, đều trở thành trò cười.
- Hơn nữa Lưu Kỷ ngươi, rõ ràng là học phú năm xe, bất luận thể văn nào cũng ứng dụng tự nhiên, tại sao lại khăng khăng dùng Thái Học thể? Nguyên nhân ngươi đã rõ, là vì trước đây người dùng loại thể văn này đều đậu cao.
Vương An Thạch hai mắt như kiếm, giống như muốn đâm xuyên trái tim của Lưu Kỷ nói:
- Cho nên nguyên nhân duy nhất ngươi viết Thái Học thể, chính là muốn đầu cơ trục lợi! Mà không phải thật tâm cho rằng thể văn này hay?
- Người như ngươi, làm quan rồi cũng sẽ xu lợi tránh hại, không có nguyên tắc, càng không đảm đương. Triều đình lấy tiến sĩ như ngươi, không có chỗ dùng, chỉ thêm trùng bọ!
Nói xong Vương An Thạch nặng nề vung tay áo, từng chữ một nói:
- Chi, bằng, không, lấy!
- Cái này không công bằng!
Tâm tư của Lưu Kỷ, bị Vương An Thạch phân tích vô cùng thấu đáo, tựa như l*t s*ch y để thị chúng, cảm giác xấu hổ mạnh mẽ xông tới, y vô cùng phẫn uất hô:
- Thánh nhân nói, không dạy mà giết gọi là tai ngược! Thí sinh thiên hạ đều đang học Thái Học thể, luyện Thái Học thể, cho rằng Thái Học thể là thể văn của bài thi. Chư vị giám khảo nhắc nhở cũng không nhắc, liền cho rằng cái này là tội, thẳng thắn đánh trượt chúng ta. Cái này chẳng lẽ không phải không dạy mà giết sao? Chẳng lẽ không phải là ác chính sao?
- Vẫn còn tài tử sao? Dùng từ không hợp! Nói bản quan không dạy mà giết? Dám hỏi chư vị ai chết dưới đao của ta?
Vương An Thạch mặt không biểu tình nói:
- Chỉ là khoa này không đậu, nhưng không phải không cho các ngươi tham gia khoa cử sau này. Đây chính là đang dạy các ngươi, làm sao lại trở thành tru sát chứ?
- Khoa tiếp theo, nói nghe dễ dàng, cả bốn năm đấy!
Cử tử cả giận nói:
- Chúng ta cả đời có mấy cái bốn năm, ai dám bảo đảm bốn năm sau, chúng ta những con sóng trước của Trường Giang, liệu có bị sóng sau vỗ chết trên bờ cát hay không?
- Thứ nhất đại lễ tuyển chọn anh tài phải là anh tài dùng cả đời, không phải bốn năm sau thì phế thải già nua!
Vương An Thạch hướng về phía sau lưng ôm quyền nói:
- Thứ hai, Quan gia nhân từ, trước khoa cử lần này, thì định hạ năm sau thêm một khoa. Tức là nói, từ nay về sau đại thí bốn năm, không phải một khoa, mà là hai khoa. Các ngươi còn muốn nói, triều đình không dạy mà giết không?
Phẫn nộ của các Cử sĩ thi trượt, ngoại trừ mất mát của thi trượt ra, sợ hãi chủ yếu chính là đến từ chờ đợi mòn mõi bốn năm. Bây giờ nghe nói, hai năm có thể thi một lần, giống như lữ người trong sa mạc sắp chết khát, đột nhiên đi tới một ốc đảo.
- Thật sao, thật sao? Không phải lừa người chứ?
Đương nhiên, đầu tiên phải xác định, có phải thực không?
- Đúng vậy, lão phu có thể chứng minh.
Sau lưng Cử tử, màn kiệu chậm rãi xốc lên, Âu Dương Tu đi tới, ông nghiêm mặt nói:
- Trước Đông Hoa môn, dưới chân thiên tử, chư vị cảm thấy chúng tôi dám nói dối không?
Mọi người vốn là tin, bây giờ càng thêm quả tin, không khí nhất thời trở nên hòa hoãn rất nhiều.
- Ta biết chư vị đều hận ta, cũng hận Vương An Thạch. Nhưng các ngươi không cần hận ông ta, chỉ cần hận ta, vì tất cả cái này đều là ý của ta.
Âu Dương Tu kéo trách nhiệm qua mình, ông chậm rãi nói:
- Nhưng đồng thời cũng xin các ngươi nghe ta nói mấy lời tâm huyết.
Địa vị của Âu Dương Tu trong lòng sĩ tử, vẫn rất cao rất cao, chỉ là vì cách mạng Thái Học thể lần này không chừa lối thoát, mới dẫn tới tích hủy tiêu cốt như hôm nay. Thật ra sáng nay lúc ra khỏi nhà, người nhà của ông phát hiện có người dán trước cửa một bản “văn tế Âu Dương Tu”, chính là nguyền rủa ông chết đi.
Lão Âu Dương Tu vẫn luôn được sĩ tử kính yêu như vậy rất đau buồn. Cộng thêm lúc ở chầu viện, lại bị đồng liêu vạch trần vết thương cũ, cho nên hôm nay tâm tình ông vô cùng đau khổ, nhưng Âu Dương Tu không oán không hận. Lão đấu sĩ này râu tóc bạc trắng, chỉ cần cho rằng là chuyện đúng, thì sẽ đi làm có nghĩa không chùn bước, sợ gì bị thương cả người đầy thương tích. .
Âu Dương Tu đứng trên ụ cao, nhìn thật sâu từng gương mặt thanh niên, sau đó ánh mắt lướt qua bọn họ, nhìn chỗ xa xa nói:
- Các ngươi xem.
Mọi người nhìn về phía tay ông chỉ, chỉ nhìn thấy một con chó vàng nằm trong vũng máu, liền quay đầu nhìn Âu Dương Tu không hiểu.
- Vừa nãy các ngươi đột nhiên huyên náo, làm giật mình ngựa của người đi đường, con ngựa đó chạy lên dẫm chết con chó đáng thương này.
Âu Dương Tu cười cười nói:
- Các ngươi tám phần cho rằng, ta là muốn mượn đạo lý này nói sâu sắc cái gì. Nhưng không phải như vậy, lão phu chỉ là muốn nói với các ngươi, tài văn chương rốt cuộc nên viết như thế nào.
Trên con phố dài, càng ngày càng nhiều sĩ tử nghe tin chạy tới, vây quanh Âu Dương Tu, nghe ông ta giảng thuật văn chương.
- Viết văn chương rốt cuộc là để làm gì. Thánh nhân nói rất rõ, chính là “văn dĩ tải đạo”, tải là thừa tải (gánh đỡ, chịu). Một chữ nói ra tác dụng của văn chương, nó là công cụ để người đọc sách chúng ta dùng để giải bày ghi việc nói lý, chứ không phải dùng để khoe bài trí văn chương.
Chỉ nghe Âu Dương Tu nói lời thấm thía:
- Rất nhiều người có thể sẽ nói, cảm tình ông là muốn chúng tôi viết bạch thoại, vậy còn gì là cái đẹp của văn chương?
Đám đông lần lượt gật đầu nói:
- Đúng vậy, thì lấy văn cổ ông tôn sùng mà nói, cũng không phải là bạch thoại chứ?
- Nói đúng rồi, văn ngôn chính là văn ngôn, nó và khẩu ngữ mặc dù cùng nguồn, nhưng quả thật là hai chuyện khác nhau. Biểu đạt của nó càng ngắn gọn, lại giàu ưu mỹ của văn tự, làm người ta thấy cảnh đẹp ý vui. Đây đều là cái mà khẩu ngữ không thể so sánh được.
Âu Dương Tu nói:
- Viết văn chương tốt, là yêu cầu của người đọc sách qua nhiều thế hệ. Cho nên mới dần dần từ trong cổ văn, phát triển ra văn biền ngẫu. Nhưng hán phú của Tư Mã Tương hoa lệ như vậy cũng không thể thoát khỏi trống rỗng hư hóa, tật xấu nói hươu nói vượn. Huống hồ Tây Côn thể của Dương văn công triều ta chứ?
- Cho nên mới có tổ sư gia Tồ Lai tiên sinh của các ngươi phê phán mạnh mẽ Tây Côn Thể.
Âu Dương Tu mắt lộ ra nhớ lại:
- Chư vị chắc là biết ta và Tồ Lai công là bạn tốt, càng là chiến hữu, không chỉ ở chính đàn, mà ngay cả ở văn đàn, cũng cùng tuyên chiến với Tây Côn thể. Nhưng uốn cong thành thẳng, không biết từ lúc nào, lại lưu hành loại Thái Học thể quái đản ngượng ngập này.
- Nó vừa không có sự chất phác mộc mạc, ngôn ngữ lời văn có tính thực tế của cổ văn, lại thiếu thanh nhã hoa mỹ của văn biền ngẫu. Cảnh đẹp ý vui, có thể nói hai đầu không chiếm một đầu, thực sự là quái thai. Nó hoàn toàn mất đi yêu cầu mỹ và đạo với văn nhân, trực tiếp lấy sự kém cỏi làm cao. Nếu không loại bỏ nó, người thiên hạ nối nhau noi theo, vậy văn giáo của Đại Tống ta phải tẩu hỏa nhập ma mà chết.
Âu Dương Tu lời nói thấm thía, nói vô cùng thành khẩn, làm chúng Cử tử hiểu rõ chân tướng và nguy hại của Thái Học thể. Nhưng phủ định chỉ là thủ đoạn, không phải mục đích. Càng quan trọng là, muốn nói cho bọn họ biết, văn chương nên viết thế nào?
- Ta muốn nói với mọi người là, không được xem thường văn tự đơn giản.
Âu Dương Tu nói xong chỉ con chó vàng bị ngựa dẫm chết đó nói:
- Chư vị đều thích sự tinh luyện của Thái Học thể, vậy chúng ta không ngại tỷ thí một chút. Trước hết mời chư vị tóm lược tình cảnh này, nếu ai dùng ngữ ít ý nhiều hơn lão phu, lưu loát thẳng cắt, thì lão phu từ nay bẻ bút đốt giấy, không tham gia chuyện văn giáo nữa.
Lời nói này thật rất lớn, mặc dù lão là minh chủ văn đàn, nhưng mấy trăm Cử tử tự cho có tài, thầm nói sao không ra một câu áp đảo lão?
Thế là tất cả đều suy tư, khổ tâm cô đọng ngôn ngữ, không lâu, có người cướp trước nói:
- Hữu hoàng khuyển ngọa vu đạo, mã kinh, bôn dật nhi lai, đề nhi tử chi! (có con chó nằm ngang đường, ngựa giật mình, lao đến, giẫm mà chết)
Âu Dương Tu vê râu mỉm cười, rất nhanh lại có người nói:
- Hữu mã dật vu nhai cù, ngọa khuyển tao chi nhi tễ (có ngựa vượt qua phố, chó nằm bị giẫm chết).
- Tốt một chút, còn nữa không?
Âu Dương Tu gật đầu, nhìn vòng người khác, lại có người nói:
- Hữu khuyển ngọa vu thông cù, dật mã đề nhi sát chi! (có chó nằm ở đường lớn, ngựa vượt lên dẫm chết).
- Không tồi, còn có hay hơn nữa không?
Âu Dương Tu vẫn không hài lòng, mọi người cũng đã gắng hết sức, đều nhìn nhân tài của bọn họ - Lưu Kỷ.
Lưu Kỷ nghe vậy, giương giọng nói ra đáp án của mình:
- Xích lưu dật, du thông cù, ngọa khuyển tồ (ngựa hoảng hốt, vượt đường lớn, chó nằm chết).
Thái Học thể chín chữ, quả là tinh luyện tới không thể tinh luyện hơn, không tin còn ai còn có thể rút ngắn được nữa!
Các Cử tử khoa trương bốn phía reo hò, đồng thời khiêu khích nhìn lão Âu Dương, rút ngắn nữa đi, ông rút ngắn lại đi, rút không được câu, thì phải làm rùa đen rút đầu đấy.
Chỉ nghe Âu Dương Tu thản nhiên cười nói:
- 'Dật mã sát khuyển vu đạo (tạm dịch: Ngựa vượt lên giết chó). Sáu từ là đủ.
Sáu từ ít lời mà nhiều nghĩa, so với người trước còn câu chữ suông sẻ hơn, ngôn ngữ tuyệt đẹp, mà ông chỉ dùng từ đơn giản tự nhiên nhất để nói ra.
Sau đó phút chốc im lặng, Tư Mã Quang dẫn đầu khen hay. Tiếng vỗ tay khen ngợi của đám đông vây xem, cũng càng ngàng càng vang dội. Ngay cả Lưu Kỷ cũng không thể không phục gừng càng già càng cay!
Chờ mọi người im lặng lại, Âu Dương Tu lời nói thấm thía nói với Lưu Kỷ, cũng như nói với chúng Cử tử:
- Lão phu hy vọng chư vị sau này, bất luận là viết tấu chương hay là làm văn chương, đều phải ghi nhớ bốn chữ “văn tự suông sẻ” hành văn đơn giản mà có pháp, lưu loát tự nhiên, chất phác tinh thông, mới có thể biểu đạt ý chuẩn xác. Ngôn dĩ tải đạo, còn văn dĩ sức ngôn, không được lẫn lộn đầu đuôi.
Dừng lại một chút, lão lộ ra nụ cười hiền lành nói:
- Thật ra văn chương không cần hào nhoáng bóng bẩy, đạo lý nói rõ ràng, không cần dụng tâm điêu khắc, tự có phát sáng của văn chương.
Lão nói lời này, không khỏi làm mọi người rơi vào trầm tư, mà ác khí ngưng tụ trên bầu trời của con phố, cũng theo lời nói tâm huyết của trưởng giả, biến mất trong vô hình.
Lúc này, “keng, keng, keng” một hồi chuông vang lên trên con phố yên tĩnh, có người hô to:
- Bao đại nhân phủ Khai Phong đến...
Vừa nghe đại danh của lão Bao, chúng Cử tử đều biến sắc, lo sợ bị Bao Thanh Thiên thiết diện vô tư này bắt giải vào nhà lao phủ Khai Phong. Lưu Kỷ hướng về Âu Dương Tu và Vương An Thạch ôm quyền nói:
- Hôm nay thụ giáo rồi, năm sau học sinh lại đến!
Nói xong liền vội vã rời đi, Cử tử khác cũng làm chim thú bốn phía tản ra.
Thấy trận phong ba này đủ làm mình và Vương An Thạch thân bại danh liệt cuối cùng cũng qua rồi, Âu Dương Tu cảm thấy một trận hư thoát, cả người không khỏi loáng nhoáng.
Vương An Thạch và Tư Mã Quang khẩn trương đỡ lấy lão, Âu Dương Tu cười khổ nói:
- Đúng là già rồi, chuyện không nhẹ rồi?
Hai vị học sinh, tràn đầy ngưỡng mộ nhìn lão tiền bối. Tư Mã Quang kích động nói:
- Túy Ông lời này không sai, hôm nay quả thật chính là lúc người sáng thiên cổ. Xem ra, khoa tiếp theo nhất định không có ai đi rà soát văn chương kỳ quái nữa, văn phong thiên hạ thay đổi rồi!
- Thái Học thể ở khoa này, hôm nay hết rồi!
Vương An Thạch cũng kiên định nói.
- Ha ha ha... Âu Dương Tu vui sướng cười lên, phiền muộn trong lòng cuối cùng xóa hết, lão từ trong tay áo móc ra một cuộn giấy nói:
- Các ngươi nói như vậy làm lão phu giống như rất tài giỏi.
- Ông vốn rất tài giỏi,
Một âm thanh to vang lên, thì ra là Bao Thanh Thiên nhanh chóng đến cứu giá, xuống kiệu nói:
- Vĩnh Thúc à, trên đời này ngựa xổng chuồng xông ra, thường không chết cũng tàn phế. Giống như ông toàn thân mà lui, còn dốc hết sức thay đổi phong khí thiên hạ, không nói tuyệt hậu, cũng tuyệt đối là chưa từng có!
Nói xong ôm quyền hành lễ thật sâu nói:
- Lão phu thay người thiên hạ, chúc mừng ông!
Vương An Thạch và Tư Mã Quang cũng hướng về Âu Dương Tu thi lễ thật sâu.
Quan dân bá tính vây xem, mặc dù biết hàm ý trong này hay không, đều trong lòng có xúc động, nhất tề hướng về lão thi lễ.
Âu Dương Tu lệ nóng lưng tròng, lão mời chư vị đứng dậy, sau đó hướng về Đông Hoa môn cuối lạy thật sâu, trong lòng nức nở nói:
- Quan gia, người hỏi ta, thời gian vinh diệu nhất đời này là lúc nào, cuối cùng lão thần có đáp án rồi.
Chờ lão đứng lên, Bao Chửng cười hỏi:
- Trong tay ông đang cầm là cái gì?
- Cái này, ha ha..
Lúc này, Âu Dương Tu đã mở được tất cả gông xiềng ra, cả người thoải mái, thoáng chốc giống như trở về lúc ba mươi tuổi, lão run rẩy gấp tờ giấy, cười nói:
- Là bọn họ viết tế văn cho ta.
Bao Chửng nhận lấy, đột nhiên biến sắc nói:
- Thật sự là độc ác vô cùng, lão phu sẽ thay ông tìm bọn chúng ra!
- Không cần, không cần.
Âu Dương Tu lại ha hả cười nói:
- Ông tìm một chậu than cho ta đi.
- Cần chậu than làm gì?
- Nếu là tế văn, đương nhiên là phải đốt sạch rồi.
Âu Dương Tu lớn tiếng nói:
- Thì để nó thương tiếc Thái Học thể thiên cổ!
- Ý kiến hay!
Bao Chửng nhìn hai Bộ đầu mày rậm bên mắt to nói:
- Trương Long, Triệu Hổ, nhanh đi tìm chậu than và rượu đến!
- Rượu thì không cần, ở chỗ ta có “Tiên lộ”!
Âu Dương Tu cười, từ trong tay gia đinh cầm lấy một hồ lô nói:
- Ông muốn nếm thử một chút không!
Lão Bao cũng thích vật trong chén, cầm nếm thử một ngụm, nhất thời phẫn nộ nói:
- Tiểu Trần này thật không trượng nghĩa, uổng cho lão Bao ta trăm bề che chỡ hắn, ủ ra Tiên lộ cũng không biết tặng ta một vò.
- Ha ha, sản lượng quá ít, không chừng trận sau sẽ cho ông đấy,
Âu Dương Tu cười đắc ý.
- Quả nhiên là thân sư có khác đấy.
Bao Chủng cười mắng một tiếng, vô cùng hâm mộ nhìn Âu Dương Tu:
- Ông dạy học sinh tốt thật đó!
- Học sinh tốt của ta nhiều rồi.
Âu Dương Tu vui sướng hớp một ngụm rượu ngon.
Lão hoàn toàn có lý do kiêu ngạo, ngoại trừ huynh đệ Trần gia và Tống Đoan Bình, còn có huynh đệ Tăng gia.. Tăng Củng, Tăng Bố, Tăng Mưu Hòa và muội tế của bọn họ Vương Vô Cữu, cùng vào tiến sĩ đệ, thật sự làm lão Âu Dương luôn an ủi trong lòng.
Thêm nữa là còn có huynh đệ Tô Thức ông khen ngợi nhất, cũng nhất cử thành danh thiên hạ biết rồi. Lại có Đặng Oản, huynh đệ Lã gia, cháu thúc Chương gia, Vương Thiều, Lam Hi, Tưởng Chi Kỳ và một đám anh tài thiên hạ... Nếu không phải lão chủ trương gắng sức thực hiện quét dọn chướng ngại Thái Học viện, sao có thể một bảng thu hết?
Bạn bảo lão Âu Dương làm sau không đắc ý, làm sao không vui mừng? Lão ha ha cười lớn:
- Sau hai mươi năm, xem đám tiểu tử này làm sao làm thiên hạ này nghiêng trời lệch đất đây!
Lúc này, Trương bộ đầu bưng lò than đến, Âu Dương Tu liền tự tay nâng chén, chế lên văn tế đó, đưa vào ngọn lửa trong chậu.
Giấy Tuyên Thành dính rượu cao độ, vừa ném vào trong chậu, nhất thời vọt lên hai ngọn lửa xanh rất cao, trong phút chốc hóa thành tro tàn, gió đông thổi qua, liền cuốn về chân trời.
Bao Chửng và Âu Dương Tu đứng bên cạnh chậu than, hai tay nắm chặt, nhìn tro tàn bay thành bụi, hai người già lệ nóng lưng tròng.
Vương An Thạch và Tư Mã Quang sóng vai đứng phía sau bọn họ, ngước nhìn tiền bối cao thượng, chỉ cảm thấy trong lòng tràn trề, tràn trề cảm động, càng có một loại sức mạnh, nhập vào trong cơ thể bọn họ.
Đây chính là truyền thừa.
Chính khí hạo nhiên của Nho gia, đạo nghĩa lương tâm của Hoa Hạ.
Sau một trận phong ba cuốn qua, sự chú ý của mọi người cũng rất nhanh dời đi, bởi vì thi đình năm Gia Hựu thứ hai đã nối gót tới.
Ngày 26 tháng 2 Quan gia triệu Tham tri chính sự Tăng Công Lượng, Thượng thư Lễ bộ Thị lang Tống Kỳ, Tri chế cáo Lưu Sưởng và quan viên bên dưới năm mươi người, tới Thủy các ở Sùng Chính điện, lần lượt bổ nhiệm làm Bố trí quan, Phong di quan, Xuất nghĩa quan, Sơ khảo quan, Lập giám quan, Điểm kiểm quan, Tường Định quan. Thiết lập các đơn vị lâm thời như biên bài sở, khảo giáo sở, phúc giáo sở, tường định sở, để phục vụ kỳ thi cận kề.
Cùng ngày, quan viên Hồng Lư Tự ở phía đông trong Sùng Chính điện và chính giữa đan bệ (bậc thềm của cung điện) ở ngoài điện mỗi nơi bố trí một tấm hoàng án. Quan viên Quang Lộc Tự ở hai bên Sùng Chính điện bố trí màn che, lắp đặt bàn thi. Quan viên Lễ bộ và Hoàng Thành Ti giám sát viên dịch dán họ tên cống sĩ trên mỗi cái bàn thi.
Vẫn là cùng ngày, quan viên Lễ bộ dán thông báo ngoài Đông Hoa môn, dán tên họ, thứ tự chỗ ngồi thí sinh. Hôm sau thí sinh sẽ dựa theo số thứ tự của mình, số lẻ nhập cung bên trái Đông Hoa môn, số chẵn nhập cung cửa bên phải. Sau khi vào trường thi, cũng phải theo tên mà ngồi, người ngồi lộn xử tội gian dối.
Vì ngày hôm sau là thi đình, cho nên Trần Hi Lượng không cho các con đi xem bảng, nhưng lại lo lắng người ngoài sẽ nhìn lầm, liền cáo nghỉ với Tri viện, đích thân đến trước Đông Hoa môn chờ dán bản danh sách. Kết quả vẫn không chờ được người của Lễ bộ ra, lại đụng lão hữu ngày xưa Tô Tuân cũng đi xem bảng... Sở dĩ nói là ngày xưa, là vì hai người đã qua lại nhiều năm rồi, Tô Tuân vào kinh hơn một năm, mà đến cả hôn lễ của ông cũng không tham gia, đây là lần đầu tiên gặp mặt.
Vừa thấy Trần Hi Lượng, Tô Tuân liền muốn quay đầu đi, nhưng bị ông gọi lại:
- Lão tuyền huynh, ông thông gia, tính nết bao nhiêu tuổi rồi, tới giờ vẫn không thay đổi hả?
Nghe thấy ba từ “ông thông gia” sắc mặt của Tô Tuân mới hòa hoãn một chút, đứng trụ chân nhìn thăm dò Trần Hi Lương còn trẻ hơn năm đó, chanh chua nói:
- Bây giờ ông hoàng thân quốc thích, mệnh quan triều đình, thảo dân ta không dám trèo cao?
- Lời này của ông, thật làm người ta tức giận.
Trần Hi Lượng nói:
- Cuộc sống trải qua không giống mà thôi, ta vẫn là Trần Công Bật cùng chơi cùng học với ông năm đó!
- Cuộc sống trải qua...
Tô Tuân nhai nuốt ba từ này, chán nản nói:
- Phải đấy, năm đó ông và ta cùng tham gia kỳ thi mùa xuân, một người thi đậu, một người không đậu, thì có sự khác biệt một trời một vực như ngày hôm nay.
- Cái gì khác biệt một trời một vực? Bây giờ ông là đại học giả nổi tiếng Biện Kinh, hai đứa con trai ông cũng sắp đậu tiến sĩ rồi.
Trần Hi Lượng cười mắng:
- Tam Tô nổi danh thiên hạ, đã sắp tới rồi.
- Đây là ông đang khen mình à?
Tô Tuân nửa kiêu ngạo nữa chanh chua nói:
- Hai đứa con của ta sắp đậu tiến sĩ, còn cả nhà ông đều là tiến sĩ hết đó!
- Được rồi, chúng ta cũng đừng thổi phòng nhau nữa.
Trần Hi Lượng cười mắng:
- Để người khác nghe thấy, nhất định nói hai người này quá khoa khoang rồi.
Nói xong vỗ Tô Tuân nói:
- Lão ca, ông chính là quá cần sĩ diện, nếu khóa này ông đi thi, nhất định có thể đậu cao. Lão Tống điểm này thì mạnh hơn ông, cha con cùng trường thì sao? Đó là một giai thoại đó!
- Không ai có tiền hậu nhãn (chỉ khả năng dự đoán được việc sau này), ta sao biết được khoa này phế Thái Học thể, dùng cổ văn lấy sĩ chứ?
Tô Tuân giận giữ nói:
- Khoa cử này, nói khó thi là thật, ta thi cả đời cũng không thi đậu. Nói không khó cũng không sai, hai đứa con trai ta, giống như chơi đùa thì thi đậu, không thể không nói là số mệnh...
Cổ văn của Tô Thức có làn gió Tiền Tần nồng đậm, đã là thế nhân ca tụng, nhưng thi phú là điểm yếu của ông ta, trước đây luôn trượt ở mặt này. Nhưng khoa này, thay đổi làn gió trọng thi phú nhẹ sách lược trước đây, đổi thành lấy sách lược làm chủ. Hơn nữa không lấy Thái Học thể, mà lấy cổ văn làm chủ, nếu đậu khoa này, tất nhiên sẽ đứng đầu trong danh sách.
- Đúng là số mạng, Tử Chiêm Trọng Phương hai đứa nó bắt kịp lúc rồi.
Trần Hi Lượng cảm khái nói:
- Nhớ hai huynh đệ ta và lão Tống, chúng ta khốn khó khoa trường, phí thời gian nửa đời người, không phải tài lực không có, mà là sinh không gặp thời.
- Ừ.
Tô Tuân cảm khái nói:
- Trước tiên là Tây Côn thể, sau là Thái Học thể, ngăn cản xiết sao con đường của chúng ta. Những đứa oắt con bọn chúng lại có thể gặp Âu Dương công rửa sạch văn phong, hơn nữa còn chuyện tốt khi thi đình không có đánh rớt.
Nói xong cười khổ nói:
- Nếu là năm đó có quy tắc này, ta không sớm thì cũng đã thi đậu hai mươi năm rồi?
Năm đó lần đầu tiên Tô Tuân tới kinh thành ứng thí, liền thuận lợi thông qua thi hội, đưa thân vào thi đình. Nhưng lúc đó thi phú luận cấp bậc, vả lại là đánh rớt, lão bị đánh giá là cấp thứ năm cuối cùng nhất, không thể thi nữa.
- Bọn nhỏ một lần thì xong, xem như bồi thường tốt nhất cho ông rồi.
Trần Hi Lượng an ủi lão:
- Chúng ta đều là tham gia qua thi đình, bọn trẻ bây giò thật là hưởng phúc.
- Nhớ năm đó nửa đêm thức dậy, gói cơm mang bánh, chờ ngoài Đông Hoa môn, xếp hàng mà vào, quỳ ở chiếu, cuối đầu ngồi yên. Sau này nghĩ tới cảnh này, thì thất vọng đau khổ.
Tô Tuân giận dữ nói:
- Điều kiện bây giờ quả thật tốt hơn nhiều rồi.
Đang lúc nói chuyện, quan viên Lễ bộ ra dán thông báo, hai người khẩn trương chen lên trên, chép lại số ghế của con mình ngồi, sau đó rời khỏi Đông Hoa môn.
- Ngày mai sau khi đưa đi thi, tới nhà ta mời ông uống rượu.
Trần Hi Lượng có lòng tu hảo với Tô Tuân, kéo lão nói.
- Không đi,
Tô Tuân lắc đầu nói:
- Nghĩ tới bà nương ghét bần thích giàu đó của ông thì tức điên lên.
- Bà ấy không phải người như vậy, lúc đó có nhiều hiểu lầm, cởi bỏ rồi.
Trần Hi Lượng cười khổ nói:
- Dù sao Tam Lang và Tiểu Muội sắp thành thân rồi, coi như là suy nghĩ cho khuê nữ mình, ông cũng nên dịu đi một chút phải không.
Lúc này Tô Tuân mới miễn cưỡng nhận lời.
Hôm sau chưa tới canh bốn, Trần Hi Lượng liền gọi mấy người Trần Khác dậy, bảo bọn họ thay áo dài trắng, đội khăn quấn đầu màu đen...., đây là trang phục quy định của Cống sĩ.
Lúc ăn điểm tâm, lão lại không sợ phiền phức giảng dạy kinh nghiệm thi đình, như tới bên trong thi lễ như thế nào, khấu liêm ra sao, muốn đi vệ sinh thì làm sao. Đây là kinh nghiệm vô cùng quý báu, chỉ là mấy ngày nay, ông đã nói mười mấy lần rồi, nghe làm người ta nổi kén.
- Chữ nhất định phải viết cẩn thận hơn, vì cuối cùng Quan gia sẽ Ngự lãm bài thi...
Trần Khác cười khổ nói:
- Cha, im lặng chút đi, đều có thể thuộc làu làu rồi.
- Chính là nói cho con biết, nếu xảy ra sự cố, xem con làm thế nào?
Trần Hi Lượng cả giận.
- Dù sao không đánh rớt, làm gì căng thẳng như vậy chứ?
Trần Khác không để ý.
- Không đánh rớt thì không đánh rớt, nhưng cũng chia trên dưới năm bậc! Đậu tiến sĩ và đồng tiến sĩ giống nhau không? Con xem tể tướng bản triều mấy chục năm nay, có ai là đồng tiến sĩ?
Trần Hi Lượng cả giận nói:
- Con không đậu trong năm người, thì đừng về gặp ta!
- Nói đùa gì vậy?
Trần Khác nghẹn họng nhìn trân trối nói:
- Còn cho rằng là thi Biệt Đầu à? Đây là tất cả mọi người cùng thi cùng bình quyển!
Đây chính là bảng Long Hổ năm Gia Hựu thứ hai đó! Một bảng hoành tráng nhất trong lịch sử khoa cử ngàn năm.
Trước đó hắn sở dĩ một đường tan tác, trạng thái cực tệ cũng có thể đậu thứ sáu, đó là vì thi biệt đầu. Nói trắng ra, chính là rút tướng quân trong người lùn. Nhưng bây giờ, mình phải cùng thi với một đám ngưu nhân siêu cấp nhị Tô, nhị Chương, nhị Trình, tam Tăng, Tứ Lã, và Đặng Oản, Lâm Hi, Vương Thiều, ngẫm nghĩ phải nhức óc nhiều đấy.
Nếu không phải là tiến sĩ không đánh rớt, hắn thà chịu trễ một khoa cũng sẽ không họp với náo nhiệt này. Cho nên mong muốn của hắn là có thể đậu cái xuất thân tiến sĩ thì cũng tạ thiên tạ địa rồi.
- Ta đã sớm nhìn ra rồi!
Trần Hi Lượng căm tức nhìn Trần Khác nói:
- Sau khi thi hội, con đao thương nhập kho, ngựa phóng Nam Sơn rồi, đây là cái gì, dễ dàng thỏa mãn với thành tích hiện có, không có suy nghĩ tiến thủ! Con không thất vọng với mười năm gian khổ học hành của mình sao?
- Con nhất định cố gắng thi.
Trần Khác cười khổ nói:
- Nhưng đứng đầu trong hàng năm người thật sự không dám nói, cao thủ quá nhiều.
- Con cũng là cao thủ.
Trần Hi Lượng trầm giọng nói:
- Không được sợ, tin tưởng chính mình! Nói xong nhìn đám cháu nói:
- Các con cũng vậy, cố gắng học hành thi đậu Trạng nguyên. Thi xong trận cuối cùng này, mới sẽ không để lại tiếc nuối cuối đời!
- Rõ rồi,
Sắc mặt mọi người gật đầu nghiêm túc nói.
Trong thính đường, vốn không khí nhẹ nhàng bị Tiểu Lượng ca biến thành ngưng trọng lên, lúc này ông mới mãn nguyện gật đầu, cái này mới giống như đi thi chứ.
Đây chính là kinh nghiệm quý giá, vì thi đình không đánh rớt, thí sinh nhất định sẽ buông lỏng tư tưởng. Lúc này, người càng coi trọng, tất nhiên sẽ thi với thứ bậc danh sách tốt!
Đợi lúc phân phối chức quan, thì đã biết sự quan trọng của thứ bậc danh sách tốt, nhưng tới lúc đó không có nơi bán thuốc hối hận.
Đúng như Tô Tuân nói, điều kiện thi đình bây giờ tốt hơn rất nhiều, giấy, bút, mực, bàn ghế, thậm chí điểm tâm, tất cả do trong cung cung cấp. Làm cho các môn sinh thiên tử, từ giây phúc này, bắt đầu cảm nhận được ân điển của hoàng gia... Còn mục đích thật sự của thi đình chính là muốn cắt đứt liên lạc giữa giám khảo và thí sinh, cắt đứt quan hệ thầy trò, đem ân nâng đỡ, chuyển lên trên đầu Hoàng đế.
Cho nên ngoại trừ khảo bài ra, thí sinh cái gì cũng không được mang vào, mặc trang phục Cống sĩ triều đình cung cấp, canh năm xếp thành hàng ở ngoài Đông Hoa môn.
Cửa cung chưa mở, thì có quan viên Lễ bộ đang thẩm tra đối chiếu thân phận, phòng có người thi thế, cũng không tránh khỏi việc lục soát thiếu nhã nhặn, nhưng lục soát buông lỏng hơn nhiều so với kỳ thi hội. Dù sao tới bước này, đều đã là mệnh quan triều đình chắc như đinh đóng cột, cũng nên cho mấy phần thể diện.
Đợi tiếng chuông du dương vang lên, Đông Hoa môn mở, các thí sinh dưới sự dẫn dắt của quan viên, chia thành hai nhóm chậm rãi đi vào hoàng cung.
Trước cuộc thi, đầu tiên là nghi thức mở cuộc thi long trọng. Quan viên văn võ người mặc công phục, như ngày thường hướng đầu về trong ngoài Sùng Chính điện. Quan gia người mặc chương phục lên điện, pháo nổ rộn, nhạc tấu lên.
Sau đó quan chấp sự mang đề thi được phong kín vào điện, do quan nội thị đặt sách đề lên trên hoàng án trong điện, các Công sĩ hướng về phía Quan gia tham bái đại lễ.
Sau đó Quan gia nhẹ lời động viên mấy câu, liền lệnh giám khảo nhận giấy. Quan xuất nghĩa của kỳ thi đình khóa này, là Tham tri Chính sự Tăng Công Lượng cầm đề thi trên hoàng án trong điện, đưa ra cho Lễ bộ Thị lang Tống Kỳ dưới điện. Người sau khom lưng nhận lấy, đi tới trên đan bệ ngoài điện, đặt đề thi lên hoàng án ở chỗ đó.
Lúc này bá quan lại hướng Quan gia hành lễ lần nữa, theo thứ tự rời khỏi.
Còn quan độc quyển và quan chấp sự phụ trách kỳ thi, dưới chỉ thị của quan tán lễ, sắp xếp chỗ đứng lớp dưới đan bệ. Các Cống sĩ cũng xếp lớp dưới sự chỉ huy của quan tán lễ, tương tự hành lễ hoàng án.
Làm lễ xong, Quan viên Lễ bộ phát đề thi cho các Cống sĩ. Sau khi các Cống sĩ nhận đề, quan viên Hồng Lư Tự dắt bọn họ vào, đi tới bên cạnh bàn thi của mình.
Thi đình năm Gia Hựu thứ hai, chính thức bắt đầu.
Trường thi thi đình ban đầu ở hai gian hai bên điện Sùng Chính, trong trường thi bày ngay ngắn hàng hàng bàn nhỏ cao hơn hai tấc, sau bàn là băng ghế. Bàn thi trước đây trước giống như Tô Tuân nói, là mấy cái chiếu của chế độ thời Đường, thí sinh phải quỳ gối lên chiếu, cúi đầu theo án cực kỳ không thoải mái. Hơn nữa giờ mọi người quen ngồi trên ghế, học cổ nhân quả thật vất vả vô cùng, cho nên bắt đầu từ mười năm trước quan gia hạ chỉ thay đổi bàn ghế.
Trên cái bàn nhỏ dán họ tên của thí sinh, bày giấy bút nghiên mực ngự ban... đều là cống phẩm thượng hạng. Sau khi thí sinh thi xong có thể mang đi, xem là phần thưởng của quan gia. Ngoại trừ cái này ra còn có một con dao nhỏ, không phải dùng gọt hoa quả mà là sửa chữ sai.
Bởi vì bài thi này là tập giấy Tuyên Thành trắng đặc chế, dày hơn gấp nhiều lần giấy Tuyên Thành bình thường, rất khó viết. Nếu viết sai chữ, không cho tẩy xóa chỉ có thể dùng dao nhỏ nhẹ nhàng cào chữ sai đi rồi viết lại. Bằng không thì xem như bẩn bài thi, trước đây là không được trúng tuyển, bây giờ lại trực tiếp trượt tam giáp, cũng rất thảm.
…..
Cuối cùng các Cống sĩ thanh niên bất giác xúc động thật lâu trước bàn thi ở đại điện hùng vĩ. Bọn họ nhớ lại thuở nhỏ học tập kham khổ, canh năm dậy, canh ba ngủ. Trải qua nhiều khảo nghiệm như vậy, nhiều thất bại như vậy mới ngồi trong đại điện này, trong lòng tràn trề hy vọng, phấn chấn và lo được lo mất, rất nhiều người lại thật lâu không thể bình phục...
Trần Khác lại không giống, hắn sáng sớm bị cha dạy dỗ một trận, ở đâu còn dám nghĩ tới nghĩ lui? Vừa ngồi trước bàn, hắn liền xé phong bì, mở cuộn giấy cuộn ra liền ngửi được mùi mực dầu nồng nặc.
Đề thi đình là hôm qua do quan xuất nghĩa thảo ra, quan gia khâm định. Sau khi đề thi định ra, do Ngự Dược viện dùng phương pháo bảo mật tốt nhất suốt đêm in ấn trong cung, bên ngoài có có thị vệ Hoàng Thành Ti canh giữ, nghiêm phòng có người dò xét đề thi. Sáng hôm sau mở đề thi lúc nãy in ấn xong, kịp phát cho các Cống sinh trước lúc thi.
Trần Khác nhìn đề thi này tổng cộng có ba câu, một thơ, một phú, một sách luận. Thời gian thi là cả một ngày, nộp bài trước khi mặt trời lặn, người không thể hoàn thành bài thi cũng phải nộp bài, thành tích này liệt vào cuối cùng.
Thời gian vẫn là rất cấp bách, không cho phép nghĩ ngợi lung tung. Hắn hít sâu một hơi, sau khi viết tên họ của mình lên bài thi liền tập trung chuyên chú lên ba câu hỏi.
Chỉ thấy đề thơ là “Loan đao thơ”, đề phú là “Dân giám phú”, đề sách luận là “Trọng tốn thân mệnh luận”. Theo lý mà nói, dựa theo tính quan trọng ba đề này, lần lượt là phú thứ nhất, thơ thứ hai, sách luận thứ ba. Nhưng năm gần đây địa vị của luận bắt đầu lên cao, cho nên cái nào cũng không thể xem thường.
Sau khi xét qua ba đề thi, Trần Khác liền mang “loan đao thi” hạ thủ trước. Thi đình ra đề rất chú ý, đều là lấy ra từ trong kinh điển nho gia, tuyệt sẽ không dẫn đến sai sót. Ví dụ đầu bài này là xuất từ “Lễ Ký”: “Cát đao chi dụng, loan đao chi quý, phản bản tu cổ, bất vong kỳ sơ dã”.
Cống sĩ có thể ngồi ở chỗ này đều có học vấn và tu dưỡng khá cao, phá đề làm thơ nhất định không thành vấn đề, chỉ cần xem ai làm tốt thôi. Trần Khác mười tuổi học thơ, lần lượt theo thầy Vương Phương, Âu Dương Tu, làm bạn với nhị Tô, Tằng Củng, lại sở trường về học thanh vận, đối với trình độ thơ từ đã là dày công tôi luyện.
Thiếu sót duy nhất của hắn chính là một phần trăm thiên tài, nhưng cũng may loại đề làm thơ của thi đình này trước giờ không vượt ngoài danh sách, đạt tới cấp bậc tinh phẩm thì đã đủ.
Dùng nửa canh giờ chuyên tâm huấn từ dụng vận, tìm chương trích câu, làm xong bài “Loan đao thi”, Trần Khác lại bắt đầu hạ thủ “Dân giám phú”. Đây là quan trọng trong quan trọng, cho dù địa vị của sách luận cao hơn, sợ là quan gia ở đây vô cùng bảo thủ nên cao không bằng luật phú.
Dùng suốt cả buổi trưa, Trần Khác mới thảo xong bài phú này, đang muốn cân nhắc tỉ mỉ thì có thái giám lắc chuông một cái, nhẹ giọng nói:
- Mời chư vị Cống sĩ dùng cơm trưa.
Sau đó liền có lao dịch phân phát thức ăn đến.
Bởi vì ăn trên bàn thi, nhất định không thể bảy đĩa tám chén, Ngự thiện phòng dùng loại hộp hình vuông màu đỏ hồng giống như hậu thế làm, cung cấp thức ăn cho các Cống sĩ.
Trần Khác đặt bút xuống, thu dọn bài thi, mở hộp ra xem, chỉ thấy bên trong chia ra tám ô vuông nhỏ, trong mỗi ô vuông đều có thức ăn như nhau, như quả vải trắng và thận, lươn cá xào, rau xào, canh mề mỗng, bốn ngọt hai chay một canh, còn có một hộp mì, đều là ngự trù dày công nấu nướng, tất nhiên vô cùng ngon miệng.
Nhưng số lượng cũng không nhiều, sẽ không đủ no bụng. Cái này không phải quan gia keo kiệt hay là Ngự thiện phòng cắt xén, mà là vì suy nghĩ cho thí sinh... Nếu ăn quá no, buổi chiều còn làm bài thi được không?
Tuy nhiên đại đa số cũng không mấy thèm ăn. Vì chút thức ăn này đại tửu lầu kinh thành đều có thể làm, hơn nữa làm còn ngon hơn. Nấn ná kinh thành gần nửa năm, bọn họ sớm đã chán rồi.
Trần Khác cũng không ngoại lệ, đơn giản nhét đầy bụng, liền đẩy hộp cơm tới góc bàn, tự có nội thị đến lấy đi. Hắn thì chuyên tâm trí tiếp tục trau chuốt phần “Dân giám phú”.
Thời gian thi đình rất khẩn trương, không thể tùy ý lãng phí. Trần Khác chỉ dùng nửa canh giờ viết nháp, sau đó viết lại.
Lúc này khoảng cách cuộc thi kết thúc còn hai canh rưỡi, Trần Khác còn lại một phần “Trọng tốn thân mệnh luận” cái gọi là “trọng tốn dĩ thân mệnh, cương tốn hồ trung chính nhi chí hành” xuất từ Kinh Dịch “tốn quái, thoán truyền”, thật ra chỉ biểu đạt một ý “trên dưới thuận theo”.
Trên dưới thuận theo, chính là thể hiện tâm tư của quan gia. Trần Khác bất giác thầm than một tiếng, Hoàng thượng Triệu Trinh tuy tuổi vừa gần năm mươi, đổi là đại thần bình thường, chính là lúc trẻ trung khỏe mạnh, phong quang vô hạn. Nhưng Triệu Trinh đã làm Hoàng đế hơn ba mươi năm, lại gặp nhiều ốm đau bệnh tật, vì vậy hùng tâm của ông đã sớm mất hết.
Hoàng thượng Đại Tống Triệu Trinh bây giờ một lòng một dạ chỉ muốn trên dưới thuận theo. Phần sách luận này nên viết thế nào liền có thể suy ra được, thậm chí ngay cả ngữ điệu của “Loan đao thi”, “Dân giám phú” đó cũng nên nhất trí như vậy, bằng không rất khó lấy được thứ hạng tốt.
Cũng may lúc Trần Khác đang thẩm đề thì phát hiện điểm này, cho nên thi phú đều làm cực kỳ cẩn thận... Kỳ thật “loan đao” là một loại thần binh, ở đây chính là chỉ Địch Thanh. Đối với việc triều đình nuốt lời, không bảo vệ quyền vị của công thần xã tắc, quan gia trước sau có hổ thẹn, vì loại tâm lý phức tạp đó nên mới ra đề này.
Bài thơ này có cách viết rất sáng tạo, ví dụ lấy “Vật tận kỳ dụng, nhân tận kỳ tài” hay lấy “đao giả binh dã, bất tường chi vật, thánh nhân đương thận dụng” làm luận điểm thì không tồi. Nhưng để kết hợp tâm lý của quan gia thì cách viết thích hợp nhất chính là nghĩ cách tháo giải khúc mắc của quan gia.
Cho nên Trần Khác nói, loan đao thu ở trong võ, vừa có thể bảo vệ lưỡi đao, lại sẽ không ngộ thương mình. Một khi có chuyện, lại có thể rút đao ra khỏi vỏ, giải quyết được chuyện quân vương thiên hạ, không tin bài thơ này không trúng lòng quan gia.
Mà ngữ điệu của “Dân giám phú” chính là ca tụng công đức, không chỉ nịnh bợ đương kim, còn khoe khoang Thái Tổ Tống Chân Tông. Đây là cách viết an toàn nhất.... Lúc đầu thi hội, Trần Khác trả lời đề vô cùng gấp gáp, không thể không mạo hiểm viết một lượt sách luận tràn đầy mùi vị gia pháp, mục đích là vì thu hút hảo cảm của Vương An Thạch. Cùng một đạo lý, bây giờ lại viết hoa sắc rực rỡ, vạn nhà sinh Phật, cũng là vì dành được thiện cảm của quan gia.
Bài dự thi trước giờ đều như vậy.
…..
Ý đã định, câu chữ tựa tuôn chảy như suối. Trần Khác làm xong bài gác bút xuống, cách nộp bài còn nửa canh giờ.
“Lần này chắc chắn có thể đạt xuất thân tiến sĩ rồi?”. Hắn thở thật dài, muốn kiểm tra tỉ mỉ lại một lần, lại thấy một lão thái giám mặt mũi hiền lành mặc áo dài tím đi qua. Người này Trần Khác cũng biết, chính là đại nội tổng quản bên cạnh quan gia Hồ Ngôn Đoái.*
Hồ công công chỉ chỉ quan gia trên ngự tọa, lại chỉ chỉ bài thi của Trần Khác.
Trần Khác ngạc nhiên nhìn về hướng Triệu Trinh, chỉ thấy quan gia mỉm cười gật đầu, liền biết đây là muốn lấy bài của mình. “Bà mẹ nó, ta còn chưa kiểm tra”. Hắn lẩm bẩm trong lòng, nhưng nào dám không theo?
Hồ Ngôn Đoái liền thu bài thi và cả bản nháp của Trần Khác.
Cảnh tượng này, tất nhiên lạc vào trong mắt các vị giám khảo giám thị. Nhưng cũng không kỳ lạ, vì quan gia mới là chủ khảo. Ông ta buồn bực cả ngày ở ngự tọa, đối với bài thư làm xong trước tất nhiên sẽ thấy thích. Đương nhiên cũng có thể là quan gia quen người này, xuất phát từ quan tâm muốn nhìn một chút, tóm lại là chuyện thường tình của con người.
Nhưng quan khảo vẫn nhìn chằm chằm biểu tình của quan gia, thấy phản ứng của y đối với bài thi này, bọn họ phải đánh giá thành tích phù hợp với kỳ vọng của quan gia mới được.
Tống Kỳ bị viễn thị, ở chỗ xa nhìn rất lành nghề. Chỉ thấy quan gia vừa chấm bài vừa mỉm cười, thậm chí còn cười ái ngại... Phụng dưỡng vị quân vương này hai mươi năm, Tiểu Tống biết đây là quan gia được người ta nịnh bợ, nhưng lại ngại biểu hiện.
“Xem ra Trạng Nguyên khoa này không phải người này còn thuộc về ai nữa”. Lão đoán quan gia sẽ viết lời bình lên bài thi, hoặc là chấm Trạng Nguyên tại chỗ.
Nhưng làm lão không ngờ chính là Triệu Trinh cũng không nói gì, bảo người đem bài giao cho giám khảo để vào trong rương.
“Bà mẹ nó, mình toi rồi, cái này không phải chơi mình chứ?”, Tống Kỳ nhất thời phát điên... Bài thi đó vừa vào cái rương thì lão không thấy được nữa, lúc chấm bài là chấm bản sao, hỏi lão làm sao tìm ra bài thi đã được ngự lãm này?
Bài bị thu rồi, Trần Khác cũng không biết làm gì, trước vua không dám l* m*ng, đành ngồi mốc mỏ chờ thu bài.
Không dễ chờ tới sắc trời tối mờ, liền nghe giám khảo hạ lệnh một tiếng:
- Tất cả dừng bút!
Lập tức có người đi xuống, thu cả bài thi lẫn bản nháp. Lúc này vẫn có thí sinh vẫn chưa sao chép xong, nhưng cũng không dám vì cái nhỏ mà bỏ cái lớn, đành ngoan ngoãn nộp bài, sau đó làm bộ dạng dậm chân đấm ngực.
Quan thu bài thu tất cả bài thi lại, đặt trong cái rương lớn, sau đó dán niêm phong lên, đưa tới chỗ niêm phong ở hậu điện.
Các Cống sĩ dưới dẫn dắt của quan viên Hồng Lư Tự đứng dậy xếp hàng, hành lễ với quan gia. Sau khi chờ Triệu Trinh rời khỏi, mới có quan lại dẫn dắt nối đuôi nhau ra Đông Hoa môn.
Mười ngày sau sẽ xướng danh thi đình, trong thời gian mười ngày này thí sinh vừa nhẹ nhõm vừa khẩn trương, khó tránh khỏi vừa thấp thỏm vừa vui sướng....
Sau khi bài thi của các Cống sĩ đưa đến sở niêm phong, do quan biên bài đối chiếu, đồng thời dán giấy che tên họ quê quán, lại lấy mấy bộ chính của nhiều chữ Hán trong “Tự thư” hợp thành một chữ không ai nhận ra làm số đại diện cho mỗi bài thi. Sau khi sắp thứ tự cho mỗi bài thi xong thì giao cho quan phong di sao chép đối chiếu. Sau khi do quan điểm kiểm kiểm tra không có sai sót, bài thi của khoa tiến sĩ nộp vào sở khảo hiệu tiến sĩ, bài thi của chư khoa thì nộp cho sở khảo hiệu chư khoa.
Trong đơn biểu của sở khảo hiệu tiến sĩ, tám vị quan sơ khảo dùng thời gian hai ngày sơ thẩm ba trăm hai mươi bốn bài thi tiến sĩ.
Trong đó cấp bậc thứ nhất thì học thức thâm sâu, diễn từ tinh thuần, xuất chúng dị thường, không ai sánh bằng.
Cấp bậc thứ hai tài học phải thông, văn lý chặt chẽ, thuộc bậc người cao trong quần chúng.
Cấp bậc thứ ba thì học nghiệp khá, văn lý câu thông, người được ban xuất thân tiến sĩ nhất định phải từ cấp ba trở lên.
Cấp bậc thứ tư tài nghệ hơi khá, văn lý thô thông, cũng ban xuất thân tiến sĩ.
Cấp bậc thứ năm văn lý sơ thiển, sức học giảm rõ ràng. Nhưng bây giờ ngoài người bỏ thi hay làm sai thì không đánh rớt một người, cho nên đám người này liền thùng rỗng kêu to.
Sau đó phong kín thứ bậc phán định giao cho sở phúc khảo, do quan phúc khảo chấm bài lại lần nữa. Hai ngày sau sở phúc khảo trình giao thứ hạng đã định cho sở tường định, do hai vị quan tường định Thượng thư Lễ bộ Thị lang Tống Kỳ và Tri chế cáo Lưu Sưởng, mở thứ hạng của quan sơ khảo đã định đối chiếu với thứ hạng quan phúc khảo đã định. Nếu hai người thống nhất, thì theo thứ tự mà tấu. Nếu hai người có khác biệt thì thẩm duyệt bài thi lần nữa, hoặc là theo định đoạt của quan sơ khảo, hoặc là theo định đoạt của quan phúc khảo.
Nếu quan tường định cho rằng phán định của sơ khảo phúc khảo đều không phù hợp, cũng có thể sắp thứ hạng khác, cho nên trên thực tế hai vị này chính là chủ khảo của thi đình.
Lúc này là ngày thứ sáu chấm bài, sơ khảo phúc khảo đã kết thúc, tất cả bài thi đều trình tới trước mặt hai vị quan tường định để bọn họ phán định thứ tự. Đây không phải công việc khó khăn, vì không phải tình huống cực kỳ đặc biệt, quan tường định vẫn lấy kết luận sơ khảo phúc khảo làm chủ.
Xé niêm phong của quan sơ khảo, đối chiếu phán định của quan phúc khảo, nếu là thống nhất thì trực tiếp định thứ hạng. Vì phán bài thực ra là có tiêu chuẩn mà theo, như học thức, từ lý, ưu khuyết điểm linh tinh nên không khó phán định. Cho nên trong tình huống bảy phần kết quả sơ khảo phúc khảo là giống nhau, ba phần bài thi còn lại, rốt cuộc nên lấy sơ khảo hay là phúc khảo làm chuẩn, hai vị đại học giả nổi tiếng xa gần vừa xem thì hiểu ngay.
Trong thời gian hơn một ngày, hai người chấm xong tất cả bài thi. Công việc *còn lại là từ hai mươi lăm bài thi cấp một, hai chọn ra mười bài để trình ngự tiền, cho quan gia khâm định cuối cùng.
Còn có vấn đề chính là bài thi mà quan gia ngự lãm qua có trong hai mươi lăm bài thi này hay không? Nếu cuối cùng không trình lên, quan gia nhất định sẽ không hài lòng.
Điều này gây khó cho Tống Kỳ và Lưu Sưởng, hai ông chưa ai từng thấy qua bài thi đó, làm sao chọn đúng từ hơn ba trăm bài?
Nhưng tên của thí sinh đó hai người đều biết, chính là Trần Trọng Phương Trần Khác đại danh đỉnh đỉnh đó. Lưu Sưởng liền biết đó là cái đinh trong mắt của Nhữ Nam vương gia, chỉ mong hắn rớt vào hạng ba trở về sau, cho nên cũng không nóng lòng.
Tống Kỳ lại cố ý muốn tìm ra bài thi của Trần Khác, lão lật xem rồi gom toàn bộ bài thi của những người khả nghi... Thi hội năm nay tổng cộng có hai bài “Hình thưởng trung hậu chi chí luận”, thanh danh của hai bài luận này lan rộng, một là Tô Thức Mi Sơn làm, còn lại là Trần Khác Thanh Thần làm, hai bài thi này đã lưu truyền rộng rãi. Tống Kỳ cũng từng xem qua, lão biết người trước nói nhân từ, người sau nói pháp trị, vừa đúng trái ngược nhau.
Cho nên theo Tống Kỳ thấy, văn phong của Tô Thức tất nhiên ôn hòa, Trần Khác lại sắc bén dám nói, lão liền nhắm tiêu chuẩn này mà chọn hết những bài thi thẳng thắn.
Thời gian lại qua nửa ngày, Lưu Sưởng có chút không nhịn được nói:
- Tử Kinh, không thể vì một người này mà chậm trễ toàn bộ chấm bài thi. Huống hồ tú tài của khoa này nhiều như vậy, ông và ta chỉ cần theo lẽ công tiến ưu, tin rằng quan gia sẽ không để ý trong danh sách mười người đứng đầu rốt cuộc có bài thi đó không.
- Ha ha, quan tường định chúng ta, tuy được gọi là chủ khảo, nhưng cũng chỉ là chọn thay cho quan gia, đương nhiên phải lấy thánh tâm làm chủ.*
Tống Kỳ nói xong lại xếp bài thi sắc sảo vào mười bài đứng đầu.
- Cái này cũng không phải là “khoa thẳng thắn can gián”...*
Lưu Sưởng bất giác lẩm bẩm nói:
- Ông sẽ làm quan gia khó chịu đó...
Tống Kỳ lại kiên định ý kiến của mình, cuối cùng lựa chọn ra mười bài thi đứng đầu mà quan gia “vừa ý”.
Sáng sớm ngày hôm sau, quan gia thăng tọa điện Sùng Chính, các giám khảo chia ra trái phải hai hàng, thị vệ Hoàng Thành Ti mang toàn bộ bài thi tới trong điện, Tống Kỳ trình lên mười bài thi được chọn ra. Lúc này tất cả bài thi, bao gồm mười bài thi tốt này chưa mở niêm phong, không ai biết bài nào là do người nào làm.
Hồ Ngôn Đoái nhận lấy khay, trình tới ngự tiền. Quan gia xem tỉ mỉ mười bài thi này trước, cuối cùng khâm định thứ tự.
…
Nhìn trong khay lụa vàng chất đầy mười bài thi, tâm tình của Triệu Trinh có chút kích động. Mặc dù đây đã là lần thứ mười mấy quan gia chấm bài thi rồi, nhưng nghĩ ngợi mỗi một đại danh thần chính là thuộc hạ theo mình bước vào con đường làm quan như vậy, mở ra cuộc đời huy hoàng cho bọn họ, sáng lập ra một triều Đại Tống phồn thịnh chưa từng có, Triệu Trinh luôn cảm thấy vô cùng vinh quang.
Bình phục tâm tình, y cầm bài thi trên cùng lên. Bài thi sắp xếp theo thứ tự này chính là thứ tự của các quan chấm thi sơ định, có điều xếp hạng thi đình phải được khâm định, cho nên chỉ dùng loại ám chỉ không tiếng động này.
Quan gia dưới bình thường tình huống đều tán thành chấm bài thi quan định ra thứ tự, chỉ làm cá biệt cải biến, quyết định thứ tự sau lại mở ra niêm phong, nhưng hủy đi phong sau còn có thể sửa đổi thứ tự, chủ yếu là sửa đổi Trạng Nguyên ứng cử viên. Hoàng đế có cái đặc quyền này, theo toàn bộ suy xét làm ra cuối cùng điều chỉnh, tuy nhiên loại tình huống này là cực ít phát sinh đấy. Quan gia trong tình huống bình thường đều tán thành thứ tự quan chấm bài thi định ra, chỉ làm việc khác là quyết định tứ tự sau đó lại mở niêm phong ra. Nhưng sau khi mở niêm phong còn có thể thay đổi thứ tự, chủ yếu là sửa chọn Trạng Nguyên, Hoàng đế có đặc quyền này, từ suy xét toàn bộ tới điều chỉnh cuối cùng, nhưng tình hình này rất ít xảy ra.
Mở bài Trạng Nguyên của quan định ra, Triệu Trinh trước tiên nhìn thơ, sau đó lật tới chỗ quan trọng trong quan trọng là “Dân giám phú”. Chỉ thấy mở đề của bài thơ này là “thiên giám bất viễn, dân tâm khả tri”. Hoàng đế nhất thời không có tình cảm tốt, Hồ Ngôn Đoái bên cạnh bất giác thè lưỡi, trong lòng tự nhủ phạm đại kỵ của quan gia.
Thấy cảnh tượng này, Tống Kỳ nhất thời tay chân lạnh buốt, xem ra nịnh bợ lần này đã vỗ lên đùi ngựa rồi.
Quả nhiên Triệu Trinh gác bài thi này qua một bên, cầm bài tiếp theo mở ra xem, vẫn là loại văn tự sắc bén này, chân mày bất giác hơi chau lại. Xem bài tiếp theo, vẫn là không nhịn nổi, lại lật mấy bài đều là một dạng. Cuối cùng Triệu Trinh không nhịn được nói:
- Bài thi của khoa này đều là loại miệng lưỡi nhà quan sao?
Đây chính là nguyên nhân Triệu Trinh không thích những bài thi này... Trong năm nay, vì chuyện lập trữ, y bị đủ loại can gián, từ đắng gián, trào phúng gián đến tử gián làm cho chết đi sống lại, thế nên vừa nhìn thấy loại bài thi lời lẽ chính nghĩa này thì nhức đầu.
Hai vị quan tường định vội vàng tiến lên thỉnh tội, Tống Kỳ giải thích:
- Những bài thi này tài văn chương tung hoành, có phong nhuệ của thiếu niên, chính là tân huyết mà triều đình khan hiếm.
- Lưu ái khanh cũng nghĩ như vậy sao?
Triệu Trinh nhìn Lưu Sưởng nói.
- Vi thần quả thực có bất đồng ý kiến, đây không phải khoa thi nói thẳng mà là chọn lựa tiến sĩ tể tướng tương lai.
Lúc này cứu trường thi là việc ưu tiên, về mặt mũi của Tống Kỳ có khó coi không cũng không phải chuyện Lưu Sưởng quan tâm.
- Vi thần thiết nghĩ, còn tưởng là lấy văn tự trung chính bình hòa làm chủ, về những bài thi lời nói khoa trương này, cho dù tài văn chương cao tới đâu cũng không thể cho hiển danh.
Dừng lại một chút, ông đưa ra lý do :
- Những người trẻ tuổi còn chưa vào con đường làm quan này biết bao nhiêu nội chính ngoại tình? Chưa gì họ đã nói bốc nói phét, phê bình quốc quân quốc chính, văn phong này quả thật không nên để phát huy.
- Vậy tại sao khanh đồng ý sắp xếp của Tống khanh gia?
Sắc mặt của Triệu Trinh ôn hòa một chút.
- Vi thần kính trọng Tống thị lang, cho rằng sắp xếp như vậy cũng không phải không thể.
Lưu Sưởng nói:
- Nhưng lúc vi thần chấm bài thi, cũng chọn mấy bài thi tài văn chương nổi bật, có chút đại khí, sau đó xếp hạng mười người.
- Trình lên.
Triệu Trinh vẫy tay, Lưu Sưởng liền trình mấy bài thi ông vừa ý tới ngự tiền.
Triệu Trinh cầm bài trên cùng nhất, trực tiếp tìm được “Dân giám phú” liền thấy mở đầu là “Vận khải nguyên thánh, thiên lâm triệu dân, giám hành sự dĩ vi giới, nạp tư dân vu chí thuần”, sắc mặt liền từ từ giãn ra. Lúc ông đọc tới “vận khải nguyên thánh”, xúc động mà viết: “thử vị Thái Tổ”, đọc tới “thiên lâm triệu dân” lại viết: “thử vị Thái Tông”.
Đọc “giám hành sự dĩ vi giới” viết: “thử vị tiên đế”, đọc tới “nạp tư dân vu chí thuần” lại ngạc nhiên viết: “Phu hà cảm đương!”. Nói xong ông liền gõ nhịp nói:
- Phú này tuy không sát đề nhưng quy mô rất lớn, nên làm Trạng Nguyên.
Quan gia khâm định thì còn gì để nói nữa? Thế là chúng giám khảo nhất tề hành lễ nói:
- Chúc mừng quan gia chọn được nhân tài thực sự!
Triệu Trinh cười cười, lại nhìn mấy bài, nói:
- Cứ theo thứ tự Lưu khanh gia sắp xếp, bài thi chữ “kỷ” này thứ nhất, chữ “tập” thứ hai, số tự “sất” thứ ba.
Ông dù sao cũng là Hoàng đế trên dưới thuận theo, lại nhìn Tống Kỳ vẻ mặt xấu hổ nói:
- Thứ tự tiếp theo theo Tống khanh gia sắp xếp.
- Tuân chỉ.
Chúng giám khảo cùng đồng thanh đáp.
Thế là tại chỗ mở bài niêm phong liền thấy tên đầu tiên là Trần Khác người Mi Châu, thứ hai là Chương Hành người Kiến Châu, thứ ba là Đậu Biện người Tào Châu.
Lúc này vấn đề xuất hiện, chỉ thấy bên trên tên của Trạng Nguyên Trần Khác viết chữ “quan”. Đây có nghĩa là có quan nhân, chiếu theo quy định, có quan nhân không được làm Trạng Nguyên, cho thấy chiếu cố của triều đình với sĩ tử bình dân.
Chỉ có thể lọt vào Bảng nhãn, Bảng nhãn lúc đầu thì Chương Hành là Trạng Nguyên.
Sau tam đỉnh giáp, truyền lư (tức xướng danh) là La Khải, sau đó là Trịnh Ung, Chu Sơ Bình, Lã Huệ Khanh, Tương Chi Kỳ, Tô Thức, Tằng Củng, Chương Đôn, Chu Quang Đình, Tằng Bố, Lâm Hi, Sử Nguyên Đạo, Vương Thiều, Lương Đảo, Tô Duy Hiền, Tô Triệt, Lưu Nguyên Du, Đặng Oản, Tống Đoan Bình, Trần Du, Giáp Đản, Trương Tái...
Ngũ Lang lọt vào tam giáp, nhưng nhìn thấy Trình Hạo cùng tam giáp với y, còn có gì không hài lòng chứ?
Nhưng đây cũng không phải thứ tự cuối cùng, vì còn có một lần thi diện (phỏng vấn) nhắm vào mười người đứng đầu, gọi là tiểu truyền lư.
Truyền lư, chính là xướng danh kim điện kích động lòng người.
Lẽ ra truyền lư cùng ngày ở cung vàng điện ngọc, mới có thể biết thứ tự của tiến sĩ. Nhưng thực tế trước một ngày, quan gia cho triệu kiến người đứng đầu thi đình ở điện Tập Anh, tục xưng “Tiểu truyền lư”, mục đích là để quan sát phong độ nghi dung của tam đỉnh giáp sắp ra lò, phòng ngừa trường hợp ngoài ý muốn. Ví dụ như hình tượng của lão huynh nào đó đáng khinh, hoặc bệnh gù nghiêm trọng, hoặc ngoại hình bị khiếm khuyết, vậy thì cho dù tài hơn Lý Đỗ cũng không tránh khỏi đành ở nhóm sau.
Bởi vì mục đích của khoa cử là chọn ra quan viên đại diện triều đình quản lý bá tính. Tam đỉnh giáp lại là bộ mặt đại diện của triều đình, ít nhất về hình tượng không thể mất mặt.
Một ngày trước tiểu truyền lư, Lễ bộ liền phái viên thông tri tới mười thí sinh đỗ đầu, và nói cho bọn họ biết nên chuẩn bị tốt. Ngoại trừ ăn mặc tương ứng, còn phải tìm một vị quan viên đồng hương, ngày hôm sau cùng bọn họ vào cung yết kiến.
Bên Trần gia được báo rồi, người cả nhà tất nhiên mừng khôn xiết. Trần Khác lại khó có thể tin, hắn cảm thấy mình có thể vào nhị giáp thì rất may mắn rồi, bây giờ lại vào hàng mười người đỗ đầu, chẳng lẽ là ông trời mù mắt rồi?
- Ta đã nói gì nào? Trần Hi Lượng vẻ mặt sáng lên, ra sức vỗ vai Trần Khác, cũng không ngại đau tay, lớn tiếng nói:
- Con nhất định được! Sao có thể không được chứ? Cũng không xem con trai của ai...
Nói rồi liền cùng Tào thị bắt đầu khẩn trương chuẩn bị trang phục bội sức ngày thứ hai vào cung. Y phục vẫn là áo dài trắng, bội sức chủ yếu là hà bao và thắt lưng trung hiếu, đây là tập tục quan trường từ triều Hán đến nay, lưu truyền ngàn năm. Về phần quan viên đồng hương thì không phiền người khác, Trần Hi Lương tự mình ra trận.
Sáng hôm sau, hai cha con liền tới ngoài Đông Hoa môn. Không lâu sau, đám người Chương Hành, Tô Thức, Lã Huệ Khanh cũng tới rồi, mọi người đều có chút như rơi vào trong mộng. Sau khi nhìn nhau thăm hỏi, liền im lặng chờ triệu kiến... Càng là lúc nhân sinh đắc ý, bọn họ lại càng cẩn thận, tránh để lại ấn tượng ngông cuồng kiêu căng cho người ta.
Đợi sau khi người tới đông đủ, quan viên Lễ bộ trong lúc trực lư ngoài cửa Đông Hoa tranh thủ dạy bọn họ lễ nghi cung đình yết kiến khi gặp quan gia. Thật ra trước khi thi đình thì đã có dạy bảo chuyện này, nhưng một mặt người quá nhiều, mặt khác hiệu quả dạy một lần cũng rõ rồi. Cho nên lúc thi đình, các Cống sĩ cử chỉ thất thố, làm trò hề, khiến quan viên phụ trách dạy bảo bọn họ như gánh vác trên lưng.
Cho nên lúc này, nắm bắt tốt khoảng thời gian trống trước yến kiến, lại lâm trận mài gươm cho bọn họ. Lấy ra một cái ghế giả làm Hoàng đế, dạy bọn họ tất cung tất kính thi lễ, sửa từng động tác cho bọn họ.
Dạy động tác qua mấy lần xong, quan viên phụ trách dẫn đường bọn họ kỳ quái nói:
- Sao còn không triệu kiến?
Nhìn sắc trời, lẽ ra lúc này tiểu truyền lư phải kết thúc rồi mới phải.
Kiệu phu và tùy tùng của Âu Dương Tu toàn lực bảo vệ, bọn họ ngăn chặn tiến công của các sĩ tử, bị đánh làm mặt mũi bầm dập.
- Tất cả dừng tay lại!
Một tiếng hét vang lên, đã áp chế hò hét của mấy trăm Cử tử:
- Ta mới là chủ khảo khoa này, các ngươi tìm sai người rồi!
Mọi người nương theo tiếng nói mà nhìn qua, liền thấy Vương An Thạch quan chủ khảo của khoa này xuất hiện sau lưng. Lúc này mới là chính chủ, hơn nữa không dẫn theo tùy tùng, đơn thân một mình.
- Ông ta chính là Vương An Thạch, tên đao phủ đánh rớt chúng ta!
Mọi người nhất thời chuyển dời mục tiêu, hét to:
- Đánh ông ta! Cho ông ta bài học.
Trên con phố dài, chúng Cử tử trăm tiếng chó sủa, xông tới Vương An Thạch.
Nhưng Vương An Thạch không chút động đậy, trên mặt chỉ có cười lạnh khinh miệt.
Bộ dạng này của y càng làm các Cử tử phát hỏa, thật sự có người muốn động thủ rồi.
- Ai dám đánh ông ta một cái, đời này coi như xong.
Một tiếng hét to vang lên, Tư Mã Quang cả mặt chính khí xuất hiện sau lưng Vương An Thạch:
- Trước khi động thủ tốt nhất suy nghĩ tới khổ nhọc mười năm đèn sách, cha mẹ vợ con của mình. Sau đó suy nghĩ, đánh giám khảo ngoài Đông Hoa môn, hậu quả là gì?
Thấy chúng Cử tử nán lại, Tư Mã Quang thừa dịp rèn sắt khi còn nóng:
- Khoa này các ngươi không đậu, còn khoa sau, nếu không được còn đặc tấu danh. Nhưng nếu là muốn trả thù giám khảo ở dưới chân Hoàng Thành này, tất nhiên phải bị xâm chữ sung quân, đời này đừng nghĩ tham gia khoa cử nữa.
Người trong lòng có hy vọng là yếu đuối nhất, vì bọn họ lo được lo mất. Tư Mã Quang nói một phen, rút đi hư hỏa của các Cử tử. Mặc dù bọn họ đang kêu gào, nhưng chỉ vây quanh Vương An Thạch, không ai dám động thủ.
- Chúng tôi chính là muốn tìm ông ta phân xử, quân tử động khẩu không động thủ, ai muốn đánh ông ta đâu.
- Nhưng hôm nay không cho một công đạo, trong Đông Hoa môn này Quan gia ở, chúng tôi đi xin Quan gia cho lời giải thích!
Mọi người bảy mồm tám lưỡi hò hét.
- Phân xử thì nói dễ nghe, chửi bóng gió ngược lại không gọi là phân xử. Có câu: Quân tử không tranh, tranh cũng quân tử” Chư vị đều là hạng người đọc sách, nhưng ở đây khiển trách lão sư, vây công giám khảo, còn muốn hai chữ “nhã nhặn” không?
Tư Mã Quang trầm giọng nói:
- Các ngươi cử một đại diện ra, có sao nói vậy với chủ khảo, đúng sai tự có người thiên hạ phân xét.
Quang Quang nói chuyện có một đặc điểm chính là câu câu chiếm lý, làm bạn chỉ có thể nghe ông ta.
Các Cử tử vừa nghe quả nhiên có lý, liền đẩy Lưu Kỷ ra. Lưu Kỷ năm nay 26 tuổi, tuổi nhỏ không được nuôi dạy, nhưng y có chút lỗi lạc, quyết tâm rời khỏi quê hương bái sư cầu học, tám năm học thành, trở thành danh sĩ trong nước. Vì chuẩn bị cho khoa cử này, bốn năm trước y tới Biện Kinh, ở đây thanh danh càng lan truyền lớn, đạt tới danh hiệu đệ nhất tài tử Thiên Hạ.
Dưới vải vá nặng nề, bao gồm trong thâm tâm mình, tất cả mọi người đều cho rằng Trạng nguyên khoa này không thuộc về y còn về ai nữa.
Ai biết cuối cùng lại thi trượt, tên tuổi đệ nhất tài tử, nhất thời trở thành trò cười siêu cấp. Đừng nói Lưu Kỷ tính khí cao ngạo, đổi người khác cũng không có cách nào đối mặt. Hơn nữa giật dây của người bên cạnh, người thanh niên bình thường rất có chừng mực này, lại xuất hiện trong đám người tới gây chuyện, hơn nữa còn là đầu xỏ...
- Học sinh dám hỏi giám khảo.
Trên phố dài, Lưu Kỷ vọng nhìn thí sinh đầy mặt bi phẫn, hít sâu một cái nói:
- Tại sao phải bài xích Thái Học thể?
- Không có nó, dạy các ngươi nói tiếng người.
Vương An Thạch thản nhiên nói:
- Ngươi tên Lưu Kỷ, ta biết đại danh của ngươi, tin rằng ngươi quả là có tài.
- Có tài ông còn đánh rớt!
Mọi người cả giận, Lưu Kỷ giơ tay lên, ý chỉ mọi người im lặng nghe y nói.
- Nhưng tài của ngươi, bị văn của ngươi làm cho suy yếu rất lớn, không thể thể hiện một hai phần mười.
Liền nghe Vương An Thạch nói:
- Ngươi dùng Thái Học thể sáng tác, vì câu văn trúc trắc, từ không diễn đạt ý, không thể đọc thành câu. Cả ý thông nhau cũng không làm được, càng không cần nói thể hiện ra tài văn chương của ngươi.
- Nhưng bao nhiêu năm nay, Thái Học thể viết xấu tốt, mới thể hiện cao thấp của tài văn chương.
Lưu Kỷ thấp giọng nói:
- Chủ khảo phủ định Thái Học thể, không phải muốn hết thảy đều phủ định sạch Trạng nguyên mấy khoa trước sao?
Lời này vừa ra, làm mọi người ủng hộ, đại tài tử chính là tài hùng biện không ngại gì.
Đáng tiếc y gặp đệ nhất chiến thần triều Đại Tống, chỉ thấy Vương An Thạch chân mày cũng không chau lại nói:
- Bài thi trước đây ta không xen vào, nhưng nếu là khoa này ở năm Gia Hựu thứ hai, chỉ cần viết Thái Học thể, ta tất nhiên đánh rớt!
Chúng Cử tử thở dài, quan chủ khảo này đúng thật là người hung ác, một gậy tre quét ngã hết mấy nhiệm Trạng nguyên trước mặt.
Lúc người không sợ hãi, thì những cạm bẫy thiết kế tỉ mỉ đó, đều trở thành trò cười.
- Hơn nữa Lưu Kỷ ngươi, rõ ràng là học phú năm xe, bất luận thể văn nào cũng ứng dụng tự nhiên, tại sao lại khăng khăng dùng Thái Học thể? Nguyên nhân ngươi đã rõ, là vì trước đây người dùng loại thể văn này đều đậu cao.
Vương An Thạch hai mắt như kiếm, giống như muốn đâm xuyên trái tim của Lưu Kỷ nói:
- Cho nên nguyên nhân duy nhất ngươi viết Thái Học thể, chính là muốn đầu cơ trục lợi! Mà không phải thật tâm cho rằng thể văn này hay?
- Người như ngươi, làm quan rồi cũng sẽ xu lợi tránh hại, không có nguyên tắc, càng không đảm đương. Triều đình lấy tiến sĩ như ngươi, không có chỗ dùng, chỉ thêm trùng bọ!
Nói xong Vương An Thạch nặng nề vung tay áo, từng chữ một nói:
- Chi, bằng, không, lấy!
- Cái này không công bằng!
Tâm tư của Lưu Kỷ, bị Vương An Thạch phân tích vô cùng thấu đáo, tựa như l*t s*ch y để thị chúng, cảm giác xấu hổ mạnh mẽ xông tới, y vô cùng phẫn uất hô:
- Thánh nhân nói, không dạy mà giết gọi là tai ngược! Thí sinh thiên hạ đều đang học Thái Học thể, luyện Thái Học thể, cho rằng Thái Học thể là thể văn của bài thi. Chư vị giám khảo nhắc nhở cũng không nhắc, liền cho rằng cái này là tội, thẳng thắn đánh trượt chúng ta. Cái này chẳng lẽ không phải không dạy mà giết sao? Chẳng lẽ không phải là ác chính sao?
- Vẫn còn tài tử sao? Dùng từ không hợp! Nói bản quan không dạy mà giết? Dám hỏi chư vị ai chết dưới đao của ta?
Vương An Thạch mặt không biểu tình nói:
- Chỉ là khoa này không đậu, nhưng không phải không cho các ngươi tham gia khoa cử sau này. Đây chính là đang dạy các ngươi, làm sao lại trở thành tru sát chứ?
- Khoa tiếp theo, nói nghe dễ dàng, cả bốn năm đấy!
Cử tử cả giận nói:
- Chúng ta cả đời có mấy cái bốn năm, ai dám bảo đảm bốn năm sau, chúng ta những con sóng trước của Trường Giang, liệu có bị sóng sau vỗ chết trên bờ cát hay không?
- Thứ nhất đại lễ tuyển chọn anh tài phải là anh tài dùng cả đời, không phải bốn năm sau thì phế thải già nua!
Vương An Thạch hướng về phía sau lưng ôm quyền nói:
- Thứ hai, Quan gia nhân từ, trước khoa cử lần này, thì định hạ năm sau thêm một khoa. Tức là nói, từ nay về sau đại thí bốn năm, không phải một khoa, mà là hai khoa. Các ngươi còn muốn nói, triều đình không dạy mà giết không?
Phẫn nộ của các Cử sĩ thi trượt, ngoại trừ mất mát của thi trượt ra, sợ hãi chủ yếu chính là đến từ chờ đợi mòn mõi bốn năm. Bây giờ nghe nói, hai năm có thể thi một lần, giống như lữ người trong sa mạc sắp chết khát, đột nhiên đi tới một ốc đảo.
- Thật sao, thật sao? Không phải lừa người chứ?
Đương nhiên, đầu tiên phải xác định, có phải thực không?
- Đúng vậy, lão phu có thể chứng minh.
Sau lưng Cử tử, màn kiệu chậm rãi xốc lên, Âu Dương Tu đi tới, ông nghiêm mặt nói:
- Trước Đông Hoa môn, dưới chân thiên tử, chư vị cảm thấy chúng tôi dám nói dối không?
Mọi người vốn là tin, bây giờ càng thêm quả tin, không khí nhất thời trở nên hòa hoãn rất nhiều.
- Ta biết chư vị đều hận ta, cũng hận Vương An Thạch. Nhưng các ngươi không cần hận ông ta, chỉ cần hận ta, vì tất cả cái này đều là ý của ta.
Âu Dương Tu kéo trách nhiệm qua mình, ông chậm rãi nói:
- Nhưng đồng thời cũng xin các ngươi nghe ta nói mấy lời tâm huyết.
Địa vị của Âu Dương Tu trong lòng sĩ tử, vẫn rất cao rất cao, chỉ là vì cách mạng Thái Học thể lần này không chừa lối thoát, mới dẫn tới tích hủy tiêu cốt như hôm nay. Thật ra sáng nay lúc ra khỏi nhà, người nhà của ông phát hiện có người dán trước cửa một bản “văn tế Âu Dương Tu”, chính là nguyền rủa ông chết đi.
Lão Âu Dương Tu vẫn luôn được sĩ tử kính yêu như vậy rất đau buồn. Cộng thêm lúc ở chầu viện, lại bị đồng liêu vạch trần vết thương cũ, cho nên hôm nay tâm tình ông vô cùng đau khổ, nhưng Âu Dương Tu không oán không hận. Lão đấu sĩ này râu tóc bạc trắng, chỉ cần cho rằng là chuyện đúng, thì sẽ đi làm có nghĩa không chùn bước, sợ gì bị thương cả người đầy thương tích. .
Âu Dương Tu đứng trên ụ cao, nhìn thật sâu từng gương mặt thanh niên, sau đó ánh mắt lướt qua bọn họ, nhìn chỗ xa xa nói:
- Các ngươi xem.
Mọi người nhìn về phía tay ông chỉ, chỉ nhìn thấy một con chó vàng nằm trong vũng máu, liền quay đầu nhìn Âu Dương Tu không hiểu.
- Vừa nãy các ngươi đột nhiên huyên náo, làm giật mình ngựa của người đi đường, con ngựa đó chạy lên dẫm chết con chó đáng thương này.
Âu Dương Tu cười cười nói:
- Các ngươi tám phần cho rằng, ta là muốn mượn đạo lý này nói sâu sắc cái gì. Nhưng không phải như vậy, lão phu chỉ là muốn nói với các ngươi, tài văn chương rốt cuộc nên viết như thế nào.
Trên con phố dài, càng ngày càng nhiều sĩ tử nghe tin chạy tới, vây quanh Âu Dương Tu, nghe ông ta giảng thuật văn chương.
- Viết văn chương rốt cuộc là để làm gì. Thánh nhân nói rất rõ, chính là “văn dĩ tải đạo”, tải là thừa tải (gánh đỡ, chịu). Một chữ nói ra tác dụng của văn chương, nó là công cụ để người đọc sách chúng ta dùng để giải bày ghi việc nói lý, chứ không phải dùng để khoe bài trí văn chương.
Chỉ nghe Âu Dương Tu nói lời thấm thía:
- Rất nhiều người có thể sẽ nói, cảm tình ông là muốn chúng tôi viết bạch thoại, vậy còn gì là cái đẹp của văn chương?
Đám đông lần lượt gật đầu nói:
- Đúng vậy, thì lấy văn cổ ông tôn sùng mà nói, cũng không phải là bạch thoại chứ?
- Nói đúng rồi, văn ngôn chính là văn ngôn, nó và khẩu ngữ mặc dù cùng nguồn, nhưng quả thật là hai chuyện khác nhau. Biểu đạt của nó càng ngắn gọn, lại giàu ưu mỹ của văn tự, làm người ta thấy cảnh đẹp ý vui. Đây đều là cái mà khẩu ngữ không thể so sánh được.
Âu Dương Tu nói:
- Viết văn chương tốt, là yêu cầu của người đọc sách qua nhiều thế hệ. Cho nên mới dần dần từ trong cổ văn, phát triển ra văn biền ngẫu. Nhưng hán phú của Tư Mã Tương hoa lệ như vậy cũng không thể thoát khỏi trống rỗng hư hóa, tật xấu nói hươu nói vượn. Huống hồ Tây Côn thể của Dương văn công triều ta chứ?
- Cho nên mới có tổ sư gia Tồ Lai tiên sinh của các ngươi phê phán mạnh mẽ Tây Côn Thể.
Âu Dương Tu mắt lộ ra nhớ lại:
- Chư vị chắc là biết ta và Tồ Lai công là bạn tốt, càng là chiến hữu, không chỉ ở chính đàn, mà ngay cả ở văn đàn, cũng cùng tuyên chiến với Tây Côn thể. Nhưng uốn cong thành thẳng, không biết từ lúc nào, lại lưu hành loại Thái Học thể quái đản ngượng ngập này.
- Nó vừa không có sự chất phác mộc mạc, ngôn ngữ lời văn có tính thực tế của cổ văn, lại thiếu thanh nhã hoa mỹ của văn biền ngẫu. Cảnh đẹp ý vui, có thể nói hai đầu không chiếm một đầu, thực sự là quái thai. Nó hoàn toàn mất đi yêu cầu mỹ và đạo với văn nhân, trực tiếp lấy sự kém cỏi làm cao. Nếu không loại bỏ nó, người thiên hạ nối nhau noi theo, vậy văn giáo của Đại Tống ta phải tẩu hỏa nhập ma mà chết.
Âu Dương Tu lời nói thấm thía, nói vô cùng thành khẩn, làm chúng Cử tử hiểu rõ chân tướng và nguy hại của Thái Học thể. Nhưng phủ định chỉ là thủ đoạn, không phải mục đích. Càng quan trọng là, muốn nói cho bọn họ biết, văn chương nên viết thế nào?
- Ta muốn nói với mọi người là, không được xem thường văn tự đơn giản.
Âu Dương Tu nói xong chỉ con chó vàng bị ngựa dẫm chết đó nói:
- Chư vị đều thích sự tinh luyện của Thái Học thể, vậy chúng ta không ngại tỷ thí một chút. Trước hết mời chư vị tóm lược tình cảnh này, nếu ai dùng ngữ ít ý nhiều hơn lão phu, lưu loát thẳng cắt, thì lão phu từ nay bẻ bút đốt giấy, không tham gia chuyện văn giáo nữa.
Lời nói này thật rất lớn, mặc dù lão là minh chủ văn đàn, nhưng mấy trăm Cử tử tự cho có tài, thầm nói sao không ra một câu áp đảo lão?
Thế là tất cả đều suy tư, khổ tâm cô đọng ngôn ngữ, không lâu, có người cướp trước nói:
- Hữu hoàng khuyển ngọa vu đạo, mã kinh, bôn dật nhi lai, đề nhi tử chi! (có con chó nằm ngang đường, ngựa giật mình, lao đến, giẫm mà chết)
Âu Dương Tu vê râu mỉm cười, rất nhanh lại có người nói:
- Hữu mã dật vu nhai cù, ngọa khuyển tao chi nhi tễ (có ngựa vượt qua phố, chó nằm bị giẫm chết).
- Tốt một chút, còn nữa không?
Âu Dương Tu gật đầu, nhìn vòng người khác, lại có người nói:
- Hữu khuyển ngọa vu thông cù, dật mã đề nhi sát chi! (có chó nằm ở đường lớn, ngựa vượt lên dẫm chết).
- Không tồi, còn có hay hơn nữa không?
Âu Dương Tu vẫn không hài lòng, mọi người cũng đã gắng hết sức, đều nhìn nhân tài của bọn họ - Lưu Kỷ.
Lưu Kỷ nghe vậy, giương giọng nói ra đáp án của mình:
- Xích lưu dật, du thông cù, ngọa khuyển tồ (ngựa hoảng hốt, vượt đường lớn, chó nằm chết).
Thái Học thể chín chữ, quả là tinh luyện tới không thể tinh luyện hơn, không tin còn ai còn có thể rút ngắn được nữa!
Các Cử tử khoa trương bốn phía reo hò, đồng thời khiêu khích nhìn lão Âu Dương, rút ngắn nữa đi, ông rút ngắn lại đi, rút không được câu, thì phải làm rùa đen rút đầu đấy.
Chỉ nghe Âu Dương Tu thản nhiên cười nói:
- 'Dật mã sát khuyển vu đạo (tạm dịch: Ngựa vượt lên giết chó). Sáu từ là đủ.
Sáu từ ít lời mà nhiều nghĩa, so với người trước còn câu chữ suông sẻ hơn, ngôn ngữ tuyệt đẹp, mà ông chỉ dùng từ đơn giản tự nhiên nhất để nói ra.
Sau đó phút chốc im lặng, Tư Mã Quang dẫn đầu khen hay. Tiếng vỗ tay khen ngợi của đám đông vây xem, cũng càng ngàng càng vang dội. Ngay cả Lưu Kỷ cũng không thể không phục gừng càng già càng cay!
Chờ mọi người im lặng lại, Âu Dương Tu lời nói thấm thía nói với Lưu Kỷ, cũng như nói với chúng Cử tử:
- Lão phu hy vọng chư vị sau này, bất luận là viết tấu chương hay là làm văn chương, đều phải ghi nhớ bốn chữ “văn tự suông sẻ” hành văn đơn giản mà có pháp, lưu loát tự nhiên, chất phác tinh thông, mới có thể biểu đạt ý chuẩn xác. Ngôn dĩ tải đạo, còn văn dĩ sức ngôn, không được lẫn lộn đầu đuôi.
Dừng lại một chút, lão lộ ra nụ cười hiền lành nói:
- Thật ra văn chương không cần hào nhoáng bóng bẩy, đạo lý nói rõ ràng, không cần dụng tâm điêu khắc, tự có phát sáng của văn chương.
Lão nói lời này, không khỏi làm mọi người rơi vào trầm tư, mà ác khí ngưng tụ trên bầu trời của con phố, cũng theo lời nói tâm huyết của trưởng giả, biến mất trong vô hình.
Lúc này, “keng, keng, keng” một hồi chuông vang lên trên con phố yên tĩnh, có người hô to:
- Bao đại nhân phủ Khai Phong đến...
Vừa nghe đại danh của lão Bao, chúng Cử tử đều biến sắc, lo sợ bị Bao Thanh Thiên thiết diện vô tư này bắt giải vào nhà lao phủ Khai Phong. Lưu Kỷ hướng về Âu Dương Tu và Vương An Thạch ôm quyền nói:
- Hôm nay thụ giáo rồi, năm sau học sinh lại đến!
Nói xong liền vội vã rời đi, Cử tử khác cũng làm chim thú bốn phía tản ra.
Thấy trận phong ba này đủ làm mình và Vương An Thạch thân bại danh liệt cuối cùng cũng qua rồi, Âu Dương Tu cảm thấy một trận hư thoát, cả người không khỏi loáng nhoáng.
Vương An Thạch và Tư Mã Quang khẩn trương đỡ lấy lão, Âu Dương Tu cười khổ nói:
- Đúng là già rồi, chuyện không nhẹ rồi?
Hai vị học sinh, tràn đầy ngưỡng mộ nhìn lão tiền bối. Tư Mã Quang kích động nói:
- Túy Ông lời này không sai, hôm nay quả thật chính là lúc người sáng thiên cổ. Xem ra, khoa tiếp theo nhất định không có ai đi rà soát văn chương kỳ quái nữa, văn phong thiên hạ thay đổi rồi!
- Thái Học thể ở khoa này, hôm nay hết rồi!
Vương An Thạch cũng kiên định nói.
- Ha ha ha... Âu Dương Tu vui sướng cười lên, phiền muộn trong lòng cuối cùng xóa hết, lão từ trong tay áo móc ra một cuộn giấy nói:
- Các ngươi nói như vậy làm lão phu giống như rất tài giỏi.
- Ông vốn rất tài giỏi,
Một âm thanh to vang lên, thì ra là Bao Thanh Thiên nhanh chóng đến cứu giá, xuống kiệu nói:
- Vĩnh Thúc à, trên đời này ngựa xổng chuồng xông ra, thường không chết cũng tàn phế. Giống như ông toàn thân mà lui, còn dốc hết sức thay đổi phong khí thiên hạ, không nói tuyệt hậu, cũng tuyệt đối là chưa từng có!
Nói xong ôm quyền hành lễ thật sâu nói:
- Lão phu thay người thiên hạ, chúc mừng ông!
Vương An Thạch và Tư Mã Quang cũng hướng về Âu Dương Tu thi lễ thật sâu.
Quan dân bá tính vây xem, mặc dù biết hàm ý trong này hay không, đều trong lòng có xúc động, nhất tề hướng về lão thi lễ.
Âu Dương Tu lệ nóng lưng tròng, lão mời chư vị đứng dậy, sau đó hướng về Đông Hoa môn cuối lạy thật sâu, trong lòng nức nở nói:
- Quan gia, người hỏi ta, thời gian vinh diệu nhất đời này là lúc nào, cuối cùng lão thần có đáp án rồi.
Chờ lão đứng lên, Bao Chửng cười hỏi:
- Trong tay ông đang cầm là cái gì?
- Cái này, ha ha..
Lúc này, Âu Dương Tu đã mở được tất cả gông xiềng ra, cả người thoải mái, thoáng chốc giống như trở về lúc ba mươi tuổi, lão run rẩy gấp tờ giấy, cười nói:
- Là bọn họ viết tế văn cho ta.
Bao Chửng nhận lấy, đột nhiên biến sắc nói:
- Thật sự là độc ác vô cùng, lão phu sẽ thay ông tìm bọn chúng ra!
- Không cần, không cần.
Âu Dương Tu lại ha hả cười nói:
- Ông tìm một chậu than cho ta đi.
- Cần chậu than làm gì?
- Nếu là tế văn, đương nhiên là phải đốt sạch rồi.
Âu Dương Tu lớn tiếng nói:
- Thì để nó thương tiếc Thái Học thể thiên cổ!
- Ý kiến hay!
Bao Chửng nhìn hai Bộ đầu mày rậm bên mắt to nói:
- Trương Long, Triệu Hổ, nhanh đi tìm chậu than và rượu đến!
- Rượu thì không cần, ở chỗ ta có “Tiên lộ”!
Âu Dương Tu cười, từ trong tay gia đinh cầm lấy một hồ lô nói:
- Ông muốn nếm thử một chút không!
Lão Bao cũng thích vật trong chén, cầm nếm thử một ngụm, nhất thời phẫn nộ nói:
- Tiểu Trần này thật không trượng nghĩa, uổng cho lão Bao ta trăm bề che chỡ hắn, ủ ra Tiên lộ cũng không biết tặng ta một vò.
- Ha ha, sản lượng quá ít, không chừng trận sau sẽ cho ông đấy,
Âu Dương Tu cười đắc ý.
- Quả nhiên là thân sư có khác đấy.
Bao Chủng cười mắng một tiếng, vô cùng hâm mộ nhìn Âu Dương Tu:
- Ông dạy học sinh tốt thật đó!
- Học sinh tốt của ta nhiều rồi.
Âu Dương Tu vui sướng hớp một ngụm rượu ngon.
Lão hoàn toàn có lý do kiêu ngạo, ngoại trừ huynh đệ Trần gia và Tống Đoan Bình, còn có huynh đệ Tăng gia.. Tăng Củng, Tăng Bố, Tăng Mưu Hòa và muội tế của bọn họ Vương Vô Cữu, cùng vào tiến sĩ đệ, thật sự làm lão Âu Dương luôn an ủi trong lòng.
Thêm nữa là còn có huynh đệ Tô Thức ông khen ngợi nhất, cũng nhất cử thành danh thiên hạ biết rồi. Lại có Đặng Oản, huynh đệ Lã gia, cháu thúc Chương gia, Vương Thiều, Lam Hi, Tưởng Chi Kỳ và một đám anh tài thiên hạ... Nếu không phải lão chủ trương gắng sức thực hiện quét dọn chướng ngại Thái Học viện, sao có thể một bảng thu hết?
Bạn bảo lão Âu Dương làm sau không đắc ý, làm sao không vui mừng? Lão ha ha cười lớn:
- Sau hai mươi năm, xem đám tiểu tử này làm sao làm thiên hạ này nghiêng trời lệch đất đây!
Lúc này, Trương bộ đầu bưng lò than đến, Âu Dương Tu liền tự tay nâng chén, chế lên văn tế đó, đưa vào ngọn lửa trong chậu.
Giấy Tuyên Thành dính rượu cao độ, vừa ném vào trong chậu, nhất thời vọt lên hai ngọn lửa xanh rất cao, trong phút chốc hóa thành tro tàn, gió đông thổi qua, liền cuốn về chân trời.
Bao Chửng và Âu Dương Tu đứng bên cạnh chậu than, hai tay nắm chặt, nhìn tro tàn bay thành bụi, hai người già lệ nóng lưng tròng.
Vương An Thạch và Tư Mã Quang sóng vai đứng phía sau bọn họ, ngước nhìn tiền bối cao thượng, chỉ cảm thấy trong lòng tràn trề, tràn trề cảm động, càng có một loại sức mạnh, nhập vào trong cơ thể bọn họ.
Đây chính là truyền thừa.
Chính khí hạo nhiên của Nho gia, đạo nghĩa lương tâm của Hoa Hạ.
Sau một trận phong ba cuốn qua, sự chú ý của mọi người cũng rất nhanh dời đi, bởi vì thi đình năm Gia Hựu thứ hai đã nối gót tới.
Ngày 26 tháng 2 Quan gia triệu Tham tri chính sự Tăng Công Lượng, Thượng thư Lễ bộ Thị lang Tống Kỳ, Tri chế cáo Lưu Sưởng và quan viên bên dưới năm mươi người, tới Thủy các ở Sùng Chính điện, lần lượt bổ nhiệm làm Bố trí quan, Phong di quan, Xuất nghĩa quan, Sơ khảo quan, Lập giám quan, Điểm kiểm quan, Tường Định quan. Thiết lập các đơn vị lâm thời như biên bài sở, khảo giáo sở, phúc giáo sở, tường định sở, để phục vụ kỳ thi cận kề.
Cùng ngày, quan viên Hồng Lư Tự ở phía đông trong Sùng Chính điện và chính giữa đan bệ (bậc thềm của cung điện) ở ngoài điện mỗi nơi bố trí một tấm hoàng án. Quan viên Quang Lộc Tự ở hai bên Sùng Chính điện bố trí màn che, lắp đặt bàn thi. Quan viên Lễ bộ và Hoàng Thành Ti giám sát viên dịch dán họ tên cống sĩ trên mỗi cái bàn thi.
Vẫn là cùng ngày, quan viên Lễ bộ dán thông báo ngoài Đông Hoa môn, dán tên họ, thứ tự chỗ ngồi thí sinh. Hôm sau thí sinh sẽ dựa theo số thứ tự của mình, số lẻ nhập cung bên trái Đông Hoa môn, số chẵn nhập cung cửa bên phải. Sau khi vào trường thi, cũng phải theo tên mà ngồi, người ngồi lộn xử tội gian dối.
Vì ngày hôm sau là thi đình, cho nên Trần Hi Lượng không cho các con đi xem bảng, nhưng lại lo lắng người ngoài sẽ nhìn lầm, liền cáo nghỉ với Tri viện, đích thân đến trước Đông Hoa môn chờ dán bản danh sách. Kết quả vẫn không chờ được người của Lễ bộ ra, lại đụng lão hữu ngày xưa Tô Tuân cũng đi xem bảng... Sở dĩ nói là ngày xưa, là vì hai người đã qua lại nhiều năm rồi, Tô Tuân vào kinh hơn một năm, mà đến cả hôn lễ của ông cũng không tham gia, đây là lần đầu tiên gặp mặt.
Vừa thấy Trần Hi Lượng, Tô Tuân liền muốn quay đầu đi, nhưng bị ông gọi lại:
- Lão tuyền huynh, ông thông gia, tính nết bao nhiêu tuổi rồi, tới giờ vẫn không thay đổi hả?
Nghe thấy ba từ “ông thông gia” sắc mặt của Tô Tuân mới hòa hoãn một chút, đứng trụ chân nhìn thăm dò Trần Hi Lương còn trẻ hơn năm đó, chanh chua nói:
- Bây giờ ông hoàng thân quốc thích, mệnh quan triều đình, thảo dân ta không dám trèo cao?
- Lời này của ông, thật làm người ta tức giận.
Trần Hi Lượng nói:
- Cuộc sống trải qua không giống mà thôi, ta vẫn là Trần Công Bật cùng chơi cùng học với ông năm đó!
- Cuộc sống trải qua...
Tô Tuân nhai nuốt ba từ này, chán nản nói:
- Phải đấy, năm đó ông và ta cùng tham gia kỳ thi mùa xuân, một người thi đậu, một người không đậu, thì có sự khác biệt một trời một vực như ngày hôm nay.
- Cái gì khác biệt một trời một vực? Bây giờ ông là đại học giả nổi tiếng Biện Kinh, hai đứa con trai ông cũng sắp đậu tiến sĩ rồi.
Trần Hi Lượng cười mắng:
- Tam Tô nổi danh thiên hạ, đã sắp tới rồi.
- Đây là ông đang khen mình à?
Tô Tuân nửa kiêu ngạo nữa chanh chua nói:
- Hai đứa con của ta sắp đậu tiến sĩ, còn cả nhà ông đều là tiến sĩ hết đó!
- Được rồi, chúng ta cũng đừng thổi phòng nhau nữa.
Trần Hi Lượng cười mắng:
- Để người khác nghe thấy, nhất định nói hai người này quá khoa khoang rồi.
Nói xong vỗ Tô Tuân nói:
- Lão ca, ông chính là quá cần sĩ diện, nếu khóa này ông đi thi, nhất định có thể đậu cao. Lão Tống điểm này thì mạnh hơn ông, cha con cùng trường thì sao? Đó là một giai thoại đó!
- Không ai có tiền hậu nhãn (chỉ khả năng dự đoán được việc sau này), ta sao biết được khoa này phế Thái Học thể, dùng cổ văn lấy sĩ chứ?
Tô Tuân giận giữ nói:
- Khoa cử này, nói khó thi là thật, ta thi cả đời cũng không thi đậu. Nói không khó cũng không sai, hai đứa con trai ta, giống như chơi đùa thì thi đậu, không thể không nói là số mệnh...
Cổ văn của Tô Thức có làn gió Tiền Tần nồng đậm, đã là thế nhân ca tụng, nhưng thi phú là điểm yếu của ông ta, trước đây luôn trượt ở mặt này. Nhưng khoa này, thay đổi làn gió trọng thi phú nhẹ sách lược trước đây, đổi thành lấy sách lược làm chủ. Hơn nữa không lấy Thái Học thể, mà lấy cổ văn làm chủ, nếu đậu khoa này, tất nhiên sẽ đứng đầu trong danh sách.
- Đúng là số mạng, Tử Chiêm Trọng Phương hai đứa nó bắt kịp lúc rồi.
Trần Hi Lượng cảm khái nói:
- Nhớ hai huynh đệ ta và lão Tống, chúng ta khốn khó khoa trường, phí thời gian nửa đời người, không phải tài lực không có, mà là sinh không gặp thời.
- Ừ.
Tô Tuân cảm khái nói:
- Trước tiên là Tây Côn thể, sau là Thái Học thể, ngăn cản xiết sao con đường của chúng ta. Những đứa oắt con bọn chúng lại có thể gặp Âu Dương công rửa sạch văn phong, hơn nữa còn chuyện tốt khi thi đình không có đánh rớt.
Nói xong cười khổ nói:
- Nếu là năm đó có quy tắc này, ta không sớm thì cũng đã thi đậu hai mươi năm rồi?
Năm đó lần đầu tiên Tô Tuân tới kinh thành ứng thí, liền thuận lợi thông qua thi hội, đưa thân vào thi đình. Nhưng lúc đó thi phú luận cấp bậc, vả lại là đánh rớt, lão bị đánh giá là cấp thứ năm cuối cùng nhất, không thể thi nữa.
- Bọn nhỏ một lần thì xong, xem như bồi thường tốt nhất cho ông rồi.
Trần Hi Lượng an ủi lão:
- Chúng ta đều là tham gia qua thi đình, bọn trẻ bây giò thật là hưởng phúc.
- Nhớ năm đó nửa đêm thức dậy, gói cơm mang bánh, chờ ngoài Đông Hoa môn, xếp hàng mà vào, quỳ ở chiếu, cuối đầu ngồi yên. Sau này nghĩ tới cảnh này, thì thất vọng đau khổ.
Tô Tuân giận dữ nói:
- Điều kiện bây giờ quả thật tốt hơn nhiều rồi.
Đang lúc nói chuyện, quan viên Lễ bộ ra dán thông báo, hai người khẩn trương chen lên trên, chép lại số ghế của con mình ngồi, sau đó rời khỏi Đông Hoa môn.
- Ngày mai sau khi đưa đi thi, tới nhà ta mời ông uống rượu.
Trần Hi Lượng có lòng tu hảo với Tô Tuân, kéo lão nói.
- Không đi,
Tô Tuân lắc đầu nói:
- Nghĩ tới bà nương ghét bần thích giàu đó của ông thì tức điên lên.
- Bà ấy không phải người như vậy, lúc đó có nhiều hiểu lầm, cởi bỏ rồi.
Trần Hi Lượng cười khổ nói:
- Dù sao Tam Lang và Tiểu Muội sắp thành thân rồi, coi như là suy nghĩ cho khuê nữ mình, ông cũng nên dịu đi một chút phải không.
Lúc này Tô Tuân mới miễn cưỡng nhận lời.
Hôm sau chưa tới canh bốn, Trần Hi Lượng liền gọi mấy người Trần Khác dậy, bảo bọn họ thay áo dài trắng, đội khăn quấn đầu màu đen...., đây là trang phục quy định của Cống sĩ.
Lúc ăn điểm tâm, lão lại không sợ phiền phức giảng dạy kinh nghiệm thi đình, như tới bên trong thi lễ như thế nào, khấu liêm ra sao, muốn đi vệ sinh thì làm sao. Đây là kinh nghiệm vô cùng quý báu, chỉ là mấy ngày nay, ông đã nói mười mấy lần rồi, nghe làm người ta nổi kén.
- Chữ nhất định phải viết cẩn thận hơn, vì cuối cùng Quan gia sẽ Ngự lãm bài thi...
Trần Khác cười khổ nói:
- Cha, im lặng chút đi, đều có thể thuộc làu làu rồi.
- Chính là nói cho con biết, nếu xảy ra sự cố, xem con làm thế nào?
Trần Hi Lượng cả giận.
- Dù sao không đánh rớt, làm gì căng thẳng như vậy chứ?
Trần Khác không để ý.
- Không đánh rớt thì không đánh rớt, nhưng cũng chia trên dưới năm bậc! Đậu tiến sĩ và đồng tiến sĩ giống nhau không? Con xem tể tướng bản triều mấy chục năm nay, có ai là đồng tiến sĩ?
Trần Hi Lượng cả giận nói:
- Con không đậu trong năm người, thì đừng về gặp ta!
- Nói đùa gì vậy?
Trần Khác nghẹn họng nhìn trân trối nói:
- Còn cho rằng là thi Biệt Đầu à? Đây là tất cả mọi người cùng thi cùng bình quyển!
Đây chính là bảng Long Hổ năm Gia Hựu thứ hai đó! Một bảng hoành tráng nhất trong lịch sử khoa cử ngàn năm.
Trước đó hắn sở dĩ một đường tan tác, trạng thái cực tệ cũng có thể đậu thứ sáu, đó là vì thi biệt đầu. Nói trắng ra, chính là rút tướng quân trong người lùn. Nhưng bây giờ, mình phải cùng thi với một đám ngưu nhân siêu cấp nhị Tô, nhị Chương, nhị Trình, tam Tăng, Tứ Lã, và Đặng Oản, Lâm Hi, Vương Thiều, ngẫm nghĩ phải nhức óc nhiều đấy.
Nếu không phải là tiến sĩ không đánh rớt, hắn thà chịu trễ một khoa cũng sẽ không họp với náo nhiệt này. Cho nên mong muốn của hắn là có thể đậu cái xuất thân tiến sĩ thì cũng tạ thiên tạ địa rồi.
- Ta đã sớm nhìn ra rồi!
Trần Hi Lượng căm tức nhìn Trần Khác nói:
- Sau khi thi hội, con đao thương nhập kho, ngựa phóng Nam Sơn rồi, đây là cái gì, dễ dàng thỏa mãn với thành tích hiện có, không có suy nghĩ tiến thủ! Con không thất vọng với mười năm gian khổ học hành của mình sao?
- Con nhất định cố gắng thi.
Trần Khác cười khổ nói:
- Nhưng đứng đầu trong hàng năm người thật sự không dám nói, cao thủ quá nhiều.
- Con cũng là cao thủ.
Trần Hi Lượng trầm giọng nói:
- Không được sợ, tin tưởng chính mình! Nói xong nhìn đám cháu nói:
- Các con cũng vậy, cố gắng học hành thi đậu Trạng nguyên. Thi xong trận cuối cùng này, mới sẽ không để lại tiếc nuối cuối đời!
- Rõ rồi,
Sắc mặt mọi người gật đầu nghiêm túc nói.
Trong thính đường, vốn không khí nhẹ nhàng bị Tiểu Lượng ca biến thành ngưng trọng lên, lúc này ông mới mãn nguyện gật đầu, cái này mới giống như đi thi chứ.
Đây chính là kinh nghiệm quý giá, vì thi đình không đánh rớt, thí sinh nhất định sẽ buông lỏng tư tưởng. Lúc này, người càng coi trọng, tất nhiên sẽ thi với thứ bậc danh sách tốt!
Đợi lúc phân phối chức quan, thì đã biết sự quan trọng của thứ bậc danh sách tốt, nhưng tới lúc đó không có nơi bán thuốc hối hận.
Đúng như Tô Tuân nói, điều kiện thi đình bây giờ tốt hơn rất nhiều, giấy, bút, mực, bàn ghế, thậm chí điểm tâm, tất cả do trong cung cung cấp. Làm cho các môn sinh thiên tử, từ giây phúc này, bắt đầu cảm nhận được ân điển của hoàng gia... Còn mục đích thật sự của thi đình chính là muốn cắt đứt liên lạc giữa giám khảo và thí sinh, cắt đứt quan hệ thầy trò, đem ân nâng đỡ, chuyển lên trên đầu Hoàng đế.
Cho nên ngoại trừ khảo bài ra, thí sinh cái gì cũng không được mang vào, mặc trang phục Cống sĩ triều đình cung cấp, canh năm xếp thành hàng ở ngoài Đông Hoa môn.
Cửa cung chưa mở, thì có quan viên Lễ bộ đang thẩm tra đối chiếu thân phận, phòng có người thi thế, cũng không tránh khỏi việc lục soát thiếu nhã nhặn, nhưng lục soát buông lỏng hơn nhiều so với kỳ thi hội. Dù sao tới bước này, đều đã là mệnh quan triều đình chắc như đinh đóng cột, cũng nên cho mấy phần thể diện.
Đợi tiếng chuông du dương vang lên, Đông Hoa môn mở, các thí sinh dưới sự dẫn dắt của quan viên, chia thành hai nhóm chậm rãi đi vào hoàng cung.
Trước cuộc thi, đầu tiên là nghi thức mở cuộc thi long trọng. Quan viên văn võ người mặc công phục, như ngày thường hướng đầu về trong ngoài Sùng Chính điện. Quan gia người mặc chương phục lên điện, pháo nổ rộn, nhạc tấu lên.
Sau đó quan chấp sự mang đề thi được phong kín vào điện, do quan nội thị đặt sách đề lên trên hoàng án trong điện, các Công sĩ hướng về phía Quan gia tham bái đại lễ.
Sau đó Quan gia nhẹ lời động viên mấy câu, liền lệnh giám khảo nhận giấy. Quan xuất nghĩa của kỳ thi đình khóa này, là Tham tri Chính sự Tăng Công Lượng cầm đề thi trên hoàng án trong điện, đưa ra cho Lễ bộ Thị lang Tống Kỳ dưới điện. Người sau khom lưng nhận lấy, đi tới trên đan bệ ngoài điện, đặt đề thi lên hoàng án ở chỗ đó.
Lúc này bá quan lại hướng Quan gia hành lễ lần nữa, theo thứ tự rời khỏi.
Còn quan độc quyển và quan chấp sự phụ trách kỳ thi, dưới chỉ thị của quan tán lễ, sắp xếp chỗ đứng lớp dưới đan bệ. Các Cống sĩ cũng xếp lớp dưới sự chỉ huy của quan tán lễ, tương tự hành lễ hoàng án.
Làm lễ xong, Quan viên Lễ bộ phát đề thi cho các Cống sĩ. Sau khi các Cống sĩ nhận đề, quan viên Hồng Lư Tự dắt bọn họ vào, đi tới bên cạnh bàn thi của mình.
Thi đình năm Gia Hựu thứ hai, chính thức bắt đầu.
Trường thi thi đình ban đầu ở hai gian hai bên điện Sùng Chính, trong trường thi bày ngay ngắn hàng hàng bàn nhỏ cao hơn hai tấc, sau bàn là băng ghế. Bàn thi trước đây trước giống như Tô Tuân nói, là mấy cái chiếu của chế độ thời Đường, thí sinh phải quỳ gối lên chiếu, cúi đầu theo án cực kỳ không thoải mái. Hơn nữa giờ mọi người quen ngồi trên ghế, học cổ nhân quả thật vất vả vô cùng, cho nên bắt đầu từ mười năm trước quan gia hạ chỉ thay đổi bàn ghế.
Trên cái bàn nhỏ dán họ tên của thí sinh, bày giấy bút nghiên mực ngự ban... đều là cống phẩm thượng hạng. Sau khi thí sinh thi xong có thể mang đi, xem là phần thưởng của quan gia. Ngoại trừ cái này ra còn có một con dao nhỏ, không phải dùng gọt hoa quả mà là sửa chữ sai.
Bởi vì bài thi này là tập giấy Tuyên Thành trắng đặc chế, dày hơn gấp nhiều lần giấy Tuyên Thành bình thường, rất khó viết. Nếu viết sai chữ, không cho tẩy xóa chỉ có thể dùng dao nhỏ nhẹ nhàng cào chữ sai đi rồi viết lại. Bằng không thì xem như bẩn bài thi, trước đây là không được trúng tuyển, bây giờ lại trực tiếp trượt tam giáp, cũng rất thảm.
…..
Cuối cùng các Cống sĩ thanh niên bất giác xúc động thật lâu trước bàn thi ở đại điện hùng vĩ. Bọn họ nhớ lại thuở nhỏ học tập kham khổ, canh năm dậy, canh ba ngủ. Trải qua nhiều khảo nghiệm như vậy, nhiều thất bại như vậy mới ngồi trong đại điện này, trong lòng tràn trề hy vọng, phấn chấn và lo được lo mất, rất nhiều người lại thật lâu không thể bình phục...
Trần Khác lại không giống, hắn sáng sớm bị cha dạy dỗ một trận, ở đâu còn dám nghĩ tới nghĩ lui? Vừa ngồi trước bàn, hắn liền xé phong bì, mở cuộn giấy cuộn ra liền ngửi được mùi mực dầu nồng nặc.
Đề thi đình là hôm qua do quan xuất nghĩa thảo ra, quan gia khâm định. Sau khi đề thi định ra, do Ngự Dược viện dùng phương pháo bảo mật tốt nhất suốt đêm in ấn trong cung, bên ngoài có có thị vệ Hoàng Thành Ti canh giữ, nghiêm phòng có người dò xét đề thi. Sáng hôm sau mở đề thi lúc nãy in ấn xong, kịp phát cho các Cống sinh trước lúc thi.
Trần Khác nhìn đề thi này tổng cộng có ba câu, một thơ, một phú, một sách luận. Thời gian thi là cả một ngày, nộp bài trước khi mặt trời lặn, người không thể hoàn thành bài thi cũng phải nộp bài, thành tích này liệt vào cuối cùng.
Thời gian vẫn là rất cấp bách, không cho phép nghĩ ngợi lung tung. Hắn hít sâu một hơi, sau khi viết tên họ của mình lên bài thi liền tập trung chuyên chú lên ba câu hỏi.
Chỉ thấy đề thơ là “Loan đao thơ”, đề phú là “Dân giám phú”, đề sách luận là “Trọng tốn thân mệnh luận”. Theo lý mà nói, dựa theo tính quan trọng ba đề này, lần lượt là phú thứ nhất, thơ thứ hai, sách luận thứ ba. Nhưng năm gần đây địa vị của luận bắt đầu lên cao, cho nên cái nào cũng không thể xem thường.
Sau khi xét qua ba đề thi, Trần Khác liền mang “loan đao thi” hạ thủ trước. Thi đình ra đề rất chú ý, đều là lấy ra từ trong kinh điển nho gia, tuyệt sẽ không dẫn đến sai sót. Ví dụ đầu bài này là xuất từ “Lễ Ký”: “Cát đao chi dụng, loan đao chi quý, phản bản tu cổ, bất vong kỳ sơ dã”.
Cống sĩ có thể ngồi ở chỗ này đều có học vấn và tu dưỡng khá cao, phá đề làm thơ nhất định không thành vấn đề, chỉ cần xem ai làm tốt thôi. Trần Khác mười tuổi học thơ, lần lượt theo thầy Vương Phương, Âu Dương Tu, làm bạn với nhị Tô, Tằng Củng, lại sở trường về học thanh vận, đối với trình độ thơ từ đã là dày công tôi luyện.
Thiếu sót duy nhất của hắn chính là một phần trăm thiên tài, nhưng cũng may loại đề làm thơ của thi đình này trước giờ không vượt ngoài danh sách, đạt tới cấp bậc tinh phẩm thì đã đủ.
Dùng nửa canh giờ chuyên tâm huấn từ dụng vận, tìm chương trích câu, làm xong bài “Loan đao thi”, Trần Khác lại bắt đầu hạ thủ “Dân giám phú”. Đây là quan trọng trong quan trọng, cho dù địa vị của sách luận cao hơn, sợ là quan gia ở đây vô cùng bảo thủ nên cao không bằng luật phú.
Dùng suốt cả buổi trưa, Trần Khác mới thảo xong bài phú này, đang muốn cân nhắc tỉ mỉ thì có thái giám lắc chuông một cái, nhẹ giọng nói:
- Mời chư vị Cống sĩ dùng cơm trưa.
Sau đó liền có lao dịch phân phát thức ăn đến.
Bởi vì ăn trên bàn thi, nhất định không thể bảy đĩa tám chén, Ngự thiện phòng dùng loại hộp hình vuông màu đỏ hồng giống như hậu thế làm, cung cấp thức ăn cho các Cống sĩ.
Trần Khác đặt bút xuống, thu dọn bài thi, mở hộp ra xem, chỉ thấy bên trong chia ra tám ô vuông nhỏ, trong mỗi ô vuông đều có thức ăn như nhau, như quả vải trắng và thận, lươn cá xào, rau xào, canh mề mỗng, bốn ngọt hai chay một canh, còn có một hộp mì, đều là ngự trù dày công nấu nướng, tất nhiên vô cùng ngon miệng.
Nhưng số lượng cũng không nhiều, sẽ không đủ no bụng. Cái này không phải quan gia keo kiệt hay là Ngự thiện phòng cắt xén, mà là vì suy nghĩ cho thí sinh... Nếu ăn quá no, buổi chiều còn làm bài thi được không?
Tuy nhiên đại đa số cũng không mấy thèm ăn. Vì chút thức ăn này đại tửu lầu kinh thành đều có thể làm, hơn nữa làm còn ngon hơn. Nấn ná kinh thành gần nửa năm, bọn họ sớm đã chán rồi.
Trần Khác cũng không ngoại lệ, đơn giản nhét đầy bụng, liền đẩy hộp cơm tới góc bàn, tự có nội thị đến lấy đi. Hắn thì chuyên tâm trí tiếp tục trau chuốt phần “Dân giám phú”.
Thời gian thi đình rất khẩn trương, không thể tùy ý lãng phí. Trần Khác chỉ dùng nửa canh giờ viết nháp, sau đó viết lại.
Lúc này khoảng cách cuộc thi kết thúc còn hai canh rưỡi, Trần Khác còn lại một phần “Trọng tốn thân mệnh luận” cái gọi là “trọng tốn dĩ thân mệnh, cương tốn hồ trung chính nhi chí hành” xuất từ Kinh Dịch “tốn quái, thoán truyền”, thật ra chỉ biểu đạt một ý “trên dưới thuận theo”.
Trên dưới thuận theo, chính là thể hiện tâm tư của quan gia. Trần Khác bất giác thầm than một tiếng, Hoàng thượng Triệu Trinh tuy tuổi vừa gần năm mươi, đổi là đại thần bình thường, chính là lúc trẻ trung khỏe mạnh, phong quang vô hạn. Nhưng Triệu Trinh đã làm Hoàng đế hơn ba mươi năm, lại gặp nhiều ốm đau bệnh tật, vì vậy hùng tâm của ông đã sớm mất hết.
Hoàng thượng Đại Tống Triệu Trinh bây giờ một lòng một dạ chỉ muốn trên dưới thuận theo. Phần sách luận này nên viết thế nào liền có thể suy ra được, thậm chí ngay cả ngữ điệu của “Loan đao thi”, “Dân giám phú” đó cũng nên nhất trí như vậy, bằng không rất khó lấy được thứ hạng tốt.
Cũng may lúc Trần Khác đang thẩm đề thì phát hiện điểm này, cho nên thi phú đều làm cực kỳ cẩn thận... Kỳ thật “loan đao” là một loại thần binh, ở đây chính là chỉ Địch Thanh. Đối với việc triều đình nuốt lời, không bảo vệ quyền vị của công thần xã tắc, quan gia trước sau có hổ thẹn, vì loại tâm lý phức tạp đó nên mới ra đề này.
Bài thơ này có cách viết rất sáng tạo, ví dụ lấy “Vật tận kỳ dụng, nhân tận kỳ tài” hay lấy “đao giả binh dã, bất tường chi vật, thánh nhân đương thận dụng” làm luận điểm thì không tồi. Nhưng để kết hợp tâm lý của quan gia thì cách viết thích hợp nhất chính là nghĩ cách tháo giải khúc mắc của quan gia.
Cho nên Trần Khác nói, loan đao thu ở trong võ, vừa có thể bảo vệ lưỡi đao, lại sẽ không ngộ thương mình. Một khi có chuyện, lại có thể rút đao ra khỏi vỏ, giải quyết được chuyện quân vương thiên hạ, không tin bài thơ này không trúng lòng quan gia.
Mà ngữ điệu của “Dân giám phú” chính là ca tụng công đức, không chỉ nịnh bợ đương kim, còn khoe khoang Thái Tổ Tống Chân Tông. Đây là cách viết an toàn nhất.... Lúc đầu thi hội, Trần Khác trả lời đề vô cùng gấp gáp, không thể không mạo hiểm viết một lượt sách luận tràn đầy mùi vị gia pháp, mục đích là vì thu hút hảo cảm của Vương An Thạch. Cùng một đạo lý, bây giờ lại viết hoa sắc rực rỡ, vạn nhà sinh Phật, cũng là vì dành được thiện cảm của quan gia.
Bài dự thi trước giờ đều như vậy.
…..
Ý đã định, câu chữ tựa tuôn chảy như suối. Trần Khác làm xong bài gác bút xuống, cách nộp bài còn nửa canh giờ.
“Lần này chắc chắn có thể đạt xuất thân tiến sĩ rồi?”. Hắn thở thật dài, muốn kiểm tra tỉ mỉ lại một lần, lại thấy một lão thái giám mặt mũi hiền lành mặc áo dài tím đi qua. Người này Trần Khác cũng biết, chính là đại nội tổng quản bên cạnh quan gia Hồ Ngôn Đoái.*
Hồ công công chỉ chỉ quan gia trên ngự tọa, lại chỉ chỉ bài thi của Trần Khác.
Trần Khác ngạc nhiên nhìn về hướng Triệu Trinh, chỉ thấy quan gia mỉm cười gật đầu, liền biết đây là muốn lấy bài của mình. “Bà mẹ nó, ta còn chưa kiểm tra”. Hắn lẩm bẩm trong lòng, nhưng nào dám không theo?
Hồ Ngôn Đoái liền thu bài thi và cả bản nháp của Trần Khác.
Cảnh tượng này, tất nhiên lạc vào trong mắt các vị giám khảo giám thị. Nhưng cũng không kỳ lạ, vì quan gia mới là chủ khảo. Ông ta buồn bực cả ngày ở ngự tọa, đối với bài thư làm xong trước tất nhiên sẽ thấy thích. Đương nhiên cũng có thể là quan gia quen người này, xuất phát từ quan tâm muốn nhìn một chút, tóm lại là chuyện thường tình của con người.
Nhưng quan khảo vẫn nhìn chằm chằm biểu tình của quan gia, thấy phản ứng của y đối với bài thi này, bọn họ phải đánh giá thành tích phù hợp với kỳ vọng của quan gia mới được.
Tống Kỳ bị viễn thị, ở chỗ xa nhìn rất lành nghề. Chỉ thấy quan gia vừa chấm bài vừa mỉm cười, thậm chí còn cười ái ngại... Phụng dưỡng vị quân vương này hai mươi năm, Tiểu Tống biết đây là quan gia được người ta nịnh bợ, nhưng lại ngại biểu hiện.
“Xem ra Trạng Nguyên khoa này không phải người này còn thuộc về ai nữa”. Lão đoán quan gia sẽ viết lời bình lên bài thi, hoặc là chấm Trạng Nguyên tại chỗ.
Nhưng làm lão không ngờ chính là Triệu Trinh cũng không nói gì, bảo người đem bài giao cho giám khảo để vào trong rương.
“Bà mẹ nó, mình toi rồi, cái này không phải chơi mình chứ?”, Tống Kỳ nhất thời phát điên... Bài thi đó vừa vào cái rương thì lão không thấy được nữa, lúc chấm bài là chấm bản sao, hỏi lão làm sao tìm ra bài thi đã được ngự lãm này?
Bài bị thu rồi, Trần Khác cũng không biết làm gì, trước vua không dám l* m*ng, đành ngồi mốc mỏ chờ thu bài.
Không dễ chờ tới sắc trời tối mờ, liền nghe giám khảo hạ lệnh một tiếng:
- Tất cả dừng bút!
Lập tức có người đi xuống, thu cả bài thi lẫn bản nháp. Lúc này vẫn có thí sinh vẫn chưa sao chép xong, nhưng cũng không dám vì cái nhỏ mà bỏ cái lớn, đành ngoan ngoãn nộp bài, sau đó làm bộ dạng dậm chân đấm ngực.
Quan thu bài thu tất cả bài thi lại, đặt trong cái rương lớn, sau đó dán niêm phong lên, đưa tới chỗ niêm phong ở hậu điện.
Các Cống sĩ dưới dẫn dắt của quan viên Hồng Lư Tự đứng dậy xếp hàng, hành lễ với quan gia. Sau khi chờ Triệu Trinh rời khỏi, mới có quan lại dẫn dắt nối đuôi nhau ra Đông Hoa môn.
Mười ngày sau sẽ xướng danh thi đình, trong thời gian mười ngày này thí sinh vừa nhẹ nhõm vừa khẩn trương, khó tránh khỏi vừa thấp thỏm vừa vui sướng....
Sau khi bài thi của các Cống sĩ đưa đến sở niêm phong, do quan biên bài đối chiếu, đồng thời dán giấy che tên họ quê quán, lại lấy mấy bộ chính của nhiều chữ Hán trong “Tự thư” hợp thành một chữ không ai nhận ra làm số đại diện cho mỗi bài thi. Sau khi sắp thứ tự cho mỗi bài thi xong thì giao cho quan phong di sao chép đối chiếu. Sau khi do quan điểm kiểm kiểm tra không có sai sót, bài thi của khoa tiến sĩ nộp vào sở khảo hiệu tiến sĩ, bài thi của chư khoa thì nộp cho sở khảo hiệu chư khoa.
Trong đơn biểu của sở khảo hiệu tiến sĩ, tám vị quan sơ khảo dùng thời gian hai ngày sơ thẩm ba trăm hai mươi bốn bài thi tiến sĩ.
Trong đó cấp bậc thứ nhất thì học thức thâm sâu, diễn từ tinh thuần, xuất chúng dị thường, không ai sánh bằng.
Cấp bậc thứ hai tài học phải thông, văn lý chặt chẽ, thuộc bậc người cao trong quần chúng.
Cấp bậc thứ ba thì học nghiệp khá, văn lý câu thông, người được ban xuất thân tiến sĩ nhất định phải từ cấp ba trở lên.
Cấp bậc thứ tư tài nghệ hơi khá, văn lý thô thông, cũng ban xuất thân tiến sĩ.
Cấp bậc thứ năm văn lý sơ thiển, sức học giảm rõ ràng. Nhưng bây giờ ngoài người bỏ thi hay làm sai thì không đánh rớt một người, cho nên đám người này liền thùng rỗng kêu to.
Sau đó phong kín thứ bậc phán định giao cho sở phúc khảo, do quan phúc khảo chấm bài lại lần nữa. Hai ngày sau sở phúc khảo trình giao thứ hạng đã định cho sở tường định, do hai vị quan tường định Thượng thư Lễ bộ Thị lang Tống Kỳ và Tri chế cáo Lưu Sưởng, mở thứ hạng của quan sơ khảo đã định đối chiếu với thứ hạng quan phúc khảo đã định. Nếu hai người thống nhất, thì theo thứ tự mà tấu. Nếu hai người có khác biệt thì thẩm duyệt bài thi lần nữa, hoặc là theo định đoạt của quan sơ khảo, hoặc là theo định đoạt của quan phúc khảo.
Nếu quan tường định cho rằng phán định của sơ khảo phúc khảo đều không phù hợp, cũng có thể sắp thứ hạng khác, cho nên trên thực tế hai vị này chính là chủ khảo của thi đình.
Lúc này là ngày thứ sáu chấm bài, sơ khảo phúc khảo đã kết thúc, tất cả bài thi đều trình tới trước mặt hai vị quan tường định để bọn họ phán định thứ tự. Đây không phải công việc khó khăn, vì không phải tình huống cực kỳ đặc biệt, quan tường định vẫn lấy kết luận sơ khảo phúc khảo làm chủ.
Xé niêm phong của quan sơ khảo, đối chiếu phán định của quan phúc khảo, nếu là thống nhất thì trực tiếp định thứ hạng. Vì phán bài thực ra là có tiêu chuẩn mà theo, như học thức, từ lý, ưu khuyết điểm linh tinh nên không khó phán định. Cho nên trong tình huống bảy phần kết quả sơ khảo phúc khảo là giống nhau, ba phần bài thi còn lại, rốt cuộc nên lấy sơ khảo hay là phúc khảo làm chuẩn, hai vị đại học giả nổi tiếng xa gần vừa xem thì hiểu ngay.
Trong thời gian hơn một ngày, hai người chấm xong tất cả bài thi. Công việc *còn lại là từ hai mươi lăm bài thi cấp một, hai chọn ra mười bài để trình ngự tiền, cho quan gia khâm định cuối cùng.
Còn có vấn đề chính là bài thi mà quan gia ngự lãm qua có trong hai mươi lăm bài thi này hay không? Nếu cuối cùng không trình lên, quan gia nhất định sẽ không hài lòng.
Điều này gây khó cho Tống Kỳ và Lưu Sưởng, hai ông chưa ai từng thấy qua bài thi đó, làm sao chọn đúng từ hơn ba trăm bài?
Nhưng tên của thí sinh đó hai người đều biết, chính là Trần Trọng Phương Trần Khác đại danh đỉnh đỉnh đó. Lưu Sưởng liền biết đó là cái đinh trong mắt của Nhữ Nam vương gia, chỉ mong hắn rớt vào hạng ba trở về sau, cho nên cũng không nóng lòng.
Tống Kỳ lại cố ý muốn tìm ra bài thi của Trần Khác, lão lật xem rồi gom toàn bộ bài thi của những người khả nghi... Thi hội năm nay tổng cộng có hai bài “Hình thưởng trung hậu chi chí luận”, thanh danh của hai bài luận này lan rộng, một là Tô Thức Mi Sơn làm, còn lại là Trần Khác Thanh Thần làm, hai bài thi này đã lưu truyền rộng rãi. Tống Kỳ cũng từng xem qua, lão biết người trước nói nhân từ, người sau nói pháp trị, vừa đúng trái ngược nhau.
Cho nên theo Tống Kỳ thấy, văn phong của Tô Thức tất nhiên ôn hòa, Trần Khác lại sắc bén dám nói, lão liền nhắm tiêu chuẩn này mà chọn hết những bài thi thẳng thắn.
Thời gian lại qua nửa ngày, Lưu Sưởng có chút không nhịn được nói:
- Tử Kinh, không thể vì một người này mà chậm trễ toàn bộ chấm bài thi. Huống hồ tú tài của khoa này nhiều như vậy, ông và ta chỉ cần theo lẽ công tiến ưu, tin rằng quan gia sẽ không để ý trong danh sách mười người đứng đầu rốt cuộc có bài thi đó không.
- Ha ha, quan tường định chúng ta, tuy được gọi là chủ khảo, nhưng cũng chỉ là chọn thay cho quan gia, đương nhiên phải lấy thánh tâm làm chủ.*
Tống Kỳ nói xong lại xếp bài thi sắc sảo vào mười bài đứng đầu.
- Cái này cũng không phải là “khoa thẳng thắn can gián”...*
Lưu Sưởng bất giác lẩm bẩm nói:
- Ông sẽ làm quan gia khó chịu đó...
Tống Kỳ lại kiên định ý kiến của mình, cuối cùng lựa chọn ra mười bài thi đứng đầu mà quan gia “vừa ý”.
Sáng sớm ngày hôm sau, quan gia thăng tọa điện Sùng Chính, các giám khảo chia ra trái phải hai hàng, thị vệ Hoàng Thành Ti mang toàn bộ bài thi tới trong điện, Tống Kỳ trình lên mười bài thi được chọn ra. Lúc này tất cả bài thi, bao gồm mười bài thi tốt này chưa mở niêm phong, không ai biết bài nào là do người nào làm.
Hồ Ngôn Đoái nhận lấy khay, trình tới ngự tiền. Quan gia xem tỉ mỉ mười bài thi này trước, cuối cùng khâm định thứ tự.
…
Nhìn trong khay lụa vàng chất đầy mười bài thi, tâm tình của Triệu Trinh có chút kích động. Mặc dù đây đã là lần thứ mười mấy quan gia chấm bài thi rồi, nhưng nghĩ ngợi mỗi một đại danh thần chính là thuộc hạ theo mình bước vào con đường làm quan như vậy, mở ra cuộc đời huy hoàng cho bọn họ, sáng lập ra một triều Đại Tống phồn thịnh chưa từng có, Triệu Trinh luôn cảm thấy vô cùng vinh quang.
Bình phục tâm tình, y cầm bài thi trên cùng lên. Bài thi sắp xếp theo thứ tự này chính là thứ tự của các quan chấm thi sơ định, có điều xếp hạng thi đình phải được khâm định, cho nên chỉ dùng loại ám chỉ không tiếng động này.
Quan gia dưới bình thường tình huống đều tán thành chấm bài thi quan định ra thứ tự, chỉ làm cá biệt cải biến, quyết định thứ tự sau lại mở ra niêm phong, nhưng hủy đi phong sau còn có thể sửa đổi thứ tự, chủ yếu là sửa đổi Trạng Nguyên ứng cử viên. Hoàng đế có cái đặc quyền này, theo toàn bộ suy xét làm ra cuối cùng điều chỉnh, tuy nhiên loại tình huống này là cực ít phát sinh đấy. Quan gia trong tình huống bình thường đều tán thành thứ tự quan chấm bài thi định ra, chỉ làm việc khác là quyết định tứ tự sau đó lại mở niêm phong ra. Nhưng sau khi mở niêm phong còn có thể thay đổi thứ tự, chủ yếu là sửa chọn Trạng Nguyên, Hoàng đế có đặc quyền này, từ suy xét toàn bộ tới điều chỉnh cuối cùng, nhưng tình hình này rất ít xảy ra.
Mở bài Trạng Nguyên của quan định ra, Triệu Trinh trước tiên nhìn thơ, sau đó lật tới chỗ quan trọng trong quan trọng là “Dân giám phú”. Chỉ thấy mở đề của bài thơ này là “thiên giám bất viễn, dân tâm khả tri”. Hoàng đế nhất thời không có tình cảm tốt, Hồ Ngôn Đoái bên cạnh bất giác thè lưỡi, trong lòng tự nhủ phạm đại kỵ của quan gia.
Thấy cảnh tượng này, Tống Kỳ nhất thời tay chân lạnh buốt, xem ra nịnh bợ lần này đã vỗ lên đùi ngựa rồi.
Quả nhiên Triệu Trinh gác bài thi này qua một bên, cầm bài tiếp theo mở ra xem, vẫn là loại văn tự sắc bén này, chân mày bất giác hơi chau lại. Xem bài tiếp theo, vẫn là không nhịn nổi, lại lật mấy bài đều là một dạng. Cuối cùng Triệu Trinh không nhịn được nói:
- Bài thi của khoa này đều là loại miệng lưỡi nhà quan sao?
Đây chính là nguyên nhân Triệu Trinh không thích những bài thi này... Trong năm nay, vì chuyện lập trữ, y bị đủ loại can gián, từ đắng gián, trào phúng gián đến tử gián làm cho chết đi sống lại, thế nên vừa nhìn thấy loại bài thi lời lẽ chính nghĩa này thì nhức đầu.
Hai vị quan tường định vội vàng tiến lên thỉnh tội, Tống Kỳ giải thích:
- Những bài thi này tài văn chương tung hoành, có phong nhuệ của thiếu niên, chính là tân huyết mà triều đình khan hiếm.
- Lưu ái khanh cũng nghĩ như vậy sao?
Triệu Trinh nhìn Lưu Sưởng nói.
- Vi thần quả thực có bất đồng ý kiến, đây không phải khoa thi nói thẳng mà là chọn lựa tiến sĩ tể tướng tương lai.
Lúc này cứu trường thi là việc ưu tiên, về mặt mũi của Tống Kỳ có khó coi không cũng không phải chuyện Lưu Sưởng quan tâm.
- Vi thần thiết nghĩ, còn tưởng là lấy văn tự trung chính bình hòa làm chủ, về những bài thi lời nói khoa trương này, cho dù tài văn chương cao tới đâu cũng không thể cho hiển danh.
Dừng lại một chút, ông đưa ra lý do :
- Những người trẻ tuổi còn chưa vào con đường làm quan này biết bao nhiêu nội chính ngoại tình? Chưa gì họ đã nói bốc nói phét, phê bình quốc quân quốc chính, văn phong này quả thật không nên để phát huy.
- Vậy tại sao khanh đồng ý sắp xếp của Tống khanh gia?
Sắc mặt của Triệu Trinh ôn hòa một chút.
- Vi thần kính trọng Tống thị lang, cho rằng sắp xếp như vậy cũng không phải không thể.
Lưu Sưởng nói:
- Nhưng lúc vi thần chấm bài thi, cũng chọn mấy bài thi tài văn chương nổi bật, có chút đại khí, sau đó xếp hạng mười người.
- Trình lên.
Triệu Trinh vẫy tay, Lưu Sưởng liền trình mấy bài thi ông vừa ý tới ngự tiền.
Triệu Trinh cầm bài trên cùng nhất, trực tiếp tìm được “Dân giám phú” liền thấy mở đầu là “Vận khải nguyên thánh, thiên lâm triệu dân, giám hành sự dĩ vi giới, nạp tư dân vu chí thuần”, sắc mặt liền từ từ giãn ra. Lúc ông đọc tới “vận khải nguyên thánh”, xúc động mà viết: “thử vị Thái Tổ”, đọc tới “thiên lâm triệu dân” lại viết: “thử vị Thái Tông”.
Đọc “giám hành sự dĩ vi giới” viết: “thử vị tiên đế”, đọc tới “nạp tư dân vu chí thuần” lại ngạc nhiên viết: “Phu hà cảm đương!”. Nói xong ông liền gõ nhịp nói:
- Phú này tuy không sát đề nhưng quy mô rất lớn, nên làm Trạng Nguyên.
Quan gia khâm định thì còn gì để nói nữa? Thế là chúng giám khảo nhất tề hành lễ nói:
- Chúc mừng quan gia chọn được nhân tài thực sự!
Triệu Trinh cười cười, lại nhìn mấy bài, nói:
- Cứ theo thứ tự Lưu khanh gia sắp xếp, bài thi chữ “kỷ” này thứ nhất, chữ “tập” thứ hai, số tự “sất” thứ ba.
Ông dù sao cũng là Hoàng đế trên dưới thuận theo, lại nhìn Tống Kỳ vẻ mặt xấu hổ nói:
- Thứ tự tiếp theo theo Tống khanh gia sắp xếp.
- Tuân chỉ.
Chúng giám khảo cùng đồng thanh đáp.
Thế là tại chỗ mở bài niêm phong liền thấy tên đầu tiên là Trần Khác người Mi Châu, thứ hai là Chương Hành người Kiến Châu, thứ ba là Đậu Biện người Tào Châu.
Lúc này vấn đề xuất hiện, chỉ thấy bên trên tên của Trạng Nguyên Trần Khác viết chữ “quan”. Đây có nghĩa là có quan nhân, chiếu theo quy định, có quan nhân không được làm Trạng Nguyên, cho thấy chiếu cố của triều đình với sĩ tử bình dân.
Chỉ có thể lọt vào Bảng nhãn, Bảng nhãn lúc đầu thì Chương Hành là Trạng Nguyên.
Sau tam đỉnh giáp, truyền lư (tức xướng danh) là La Khải, sau đó là Trịnh Ung, Chu Sơ Bình, Lã Huệ Khanh, Tương Chi Kỳ, Tô Thức, Tằng Củng, Chương Đôn, Chu Quang Đình, Tằng Bố, Lâm Hi, Sử Nguyên Đạo, Vương Thiều, Lương Đảo, Tô Duy Hiền, Tô Triệt, Lưu Nguyên Du, Đặng Oản, Tống Đoan Bình, Trần Du, Giáp Đản, Trương Tái...
Ngũ Lang lọt vào tam giáp, nhưng nhìn thấy Trình Hạo cùng tam giáp với y, còn có gì không hài lòng chứ?
Nhưng đây cũng không phải thứ tự cuối cùng, vì còn có một lần thi diện (phỏng vấn) nhắm vào mười người đứng đầu, gọi là tiểu truyền lư.
Truyền lư, chính là xướng danh kim điện kích động lòng người.
Lẽ ra truyền lư cùng ngày ở cung vàng điện ngọc, mới có thể biết thứ tự của tiến sĩ. Nhưng thực tế trước một ngày, quan gia cho triệu kiến người đứng đầu thi đình ở điện Tập Anh, tục xưng “Tiểu truyền lư”, mục đích là để quan sát phong độ nghi dung của tam đỉnh giáp sắp ra lò, phòng ngừa trường hợp ngoài ý muốn. Ví dụ như hình tượng của lão huynh nào đó đáng khinh, hoặc bệnh gù nghiêm trọng, hoặc ngoại hình bị khiếm khuyết, vậy thì cho dù tài hơn Lý Đỗ cũng không tránh khỏi đành ở nhóm sau.
Bởi vì mục đích của khoa cử là chọn ra quan viên đại diện triều đình quản lý bá tính. Tam đỉnh giáp lại là bộ mặt đại diện của triều đình, ít nhất về hình tượng không thể mất mặt.
Một ngày trước tiểu truyền lư, Lễ bộ liền phái viên thông tri tới mười thí sinh đỗ đầu, và nói cho bọn họ biết nên chuẩn bị tốt. Ngoại trừ ăn mặc tương ứng, còn phải tìm một vị quan viên đồng hương, ngày hôm sau cùng bọn họ vào cung yết kiến.
Bên Trần gia được báo rồi, người cả nhà tất nhiên mừng khôn xiết. Trần Khác lại khó có thể tin, hắn cảm thấy mình có thể vào nhị giáp thì rất may mắn rồi, bây giờ lại vào hàng mười người đỗ đầu, chẳng lẽ là ông trời mù mắt rồi?
- Ta đã nói gì nào? Trần Hi Lượng vẻ mặt sáng lên, ra sức vỗ vai Trần Khác, cũng không ngại đau tay, lớn tiếng nói:
- Con nhất định được! Sao có thể không được chứ? Cũng không xem con trai của ai...
Nói rồi liền cùng Tào thị bắt đầu khẩn trương chuẩn bị trang phục bội sức ngày thứ hai vào cung. Y phục vẫn là áo dài trắng, bội sức chủ yếu là hà bao và thắt lưng trung hiếu, đây là tập tục quan trường từ triều Hán đến nay, lưu truyền ngàn năm. Về phần quan viên đồng hương thì không phiền người khác, Trần Hi Lương tự mình ra trận.
Sáng hôm sau, hai cha con liền tới ngoài Đông Hoa môn. Không lâu sau, đám người Chương Hành, Tô Thức, Lã Huệ Khanh cũng tới rồi, mọi người đều có chút như rơi vào trong mộng. Sau khi nhìn nhau thăm hỏi, liền im lặng chờ triệu kiến... Càng là lúc nhân sinh đắc ý, bọn họ lại càng cẩn thận, tránh để lại ấn tượng ngông cuồng kiêu căng cho người ta.
Đợi sau khi người tới đông đủ, quan viên Lễ bộ trong lúc trực lư ngoài cửa Đông Hoa tranh thủ dạy bọn họ lễ nghi cung đình yết kiến khi gặp quan gia. Thật ra trước khi thi đình thì đã có dạy bảo chuyện này, nhưng một mặt người quá nhiều, mặt khác hiệu quả dạy một lần cũng rõ rồi. Cho nên lúc thi đình, các Cống sĩ cử chỉ thất thố, làm trò hề, khiến quan viên phụ trách dạy bảo bọn họ như gánh vác trên lưng.
Cho nên lúc này, nắm bắt tốt khoảng thời gian trống trước yến kiến, lại lâm trận mài gươm cho bọn họ. Lấy ra một cái ghế giả làm Hoàng đế, dạy bọn họ tất cung tất kính thi lễ, sửa từng động tác cho bọn họ.
Dạy động tác qua mấy lần xong, quan viên phụ trách dẫn đường bọn họ kỳ quái nói:
- Sao còn không triệu kiến?
Nhìn sắc trời, lẽ ra lúc này tiểu truyền lư phải kết thúc rồi mới phải.
Bình luận chương 273
Chia sẻ cảm nhận về chương 273 “Chương 273”