Học sinh cá biệt

Ở trường Trung học số Một Thường Xuyên, lớp chuyên và lớp thường được phân chia rạch ròi. Lớp thường đều ở tòa Tri Hành, còn lớp chuyên ở tòa Cách Trí, hai tòa nhà nằm đối diện cách nhau chừng ba mươi mét. Hành lang của lớp 10/13 nhìn thẳng sang ban công của lớp 10/1, nếu kỹ thuật đủ tốt, lại thêm tư thế của vận động viên ném lao, có khi ném thẳng bài tập qua ban công lớp 10/1 cũng nên.

Nhưng trong tay Nhiếp Thanh Châu chỉ là một tờ bài kiểm tra mỏng manh, hơn nữa anh cũng chẳng có chút tự tin nào vào kỹ thuật của mình.

Thế là anh cầm tờ giấy vội vàng chạy xuống lầu, rồi lại vội vàng chạy lên lầu, kịp lúc đến trước cửa lớp 10/1 ngay trước tiết đọc buổi sáng. Hạ Nghi ngồi ở dãy xa hành lang nhất, dãy cuối cùng sát ban công, qua vô số bóng người đang đi lại, cô đang cúi đầu đọc sách. Nhiếp Thanh Châu gọi một bạn nữ đang chuẩn bị bước vào lớp.

“Bạn có thể gọi giúp tôi Hạ Nghi, bảo cậu ấy mang bài tập tiếng Anh ra được không?”

Bạn nữ đeo nơ bướm màu xanh da trời này trông có vẻ mất hồn mất vía, sắc mặt tái nhợt, Nhiếp Thanh Châu cũng không chắc liệu cô ấy có nghe thấy lời anh nói không. Chỉ thấy cô ấy đi dọc xuống cuối lớp về phía dãy bốn, lướt qua Hạ Nghi, rồi mới sực nhận ra, quay đầu lại nói gì đó với cô.

Hạ Nghi liền ngẩng đầu nhìn qua, vừa hay thấy Nhiếp Thanh Châu đang đứng ở cửa lớp vẫy vẫy tờ bài kiểm tra.

Khi giáo viên tiếng Anh Dương Tiểu Mạn lớp 10/1 ôm sách chuẩn bị vào dạy tiết đọc buổi sáng, cô ấy đã bất ngờ chạm mặt học sinh xuất sắc của lớp mình và học sinh cá biệt nổi danh toàn trường.

Hai con người hoàn toàn chẳng có chút liên quan này đang đứng đối diện nhau trên hành lang. Hôm nay Nhiếp Thanh Châu ăn mặc rất gọn gàng, trông rất ra dáng đưa một tờ bài kiểm tra tiếng Anh cho Hạ Nghi, trên tờ giấy ghi tên của cô.

Anh ngẩng đầu thấy Dương Tiểu Mạn xuất hiện, có chút ngạc nhiên gọi một tiếng “cô Dương”. Tiếng “cô Dương” này vừa thốt ra, người ngạc nhiên lại đổi thành Dương Tiểu Mạn, cô không khỏi nhìn Nhiếp Thanh Châu thêm vài lần.

Dương Tiểu Mạn thầm nghĩ, cái gai của lớp 10/13 này vậy mà cũng biết chủ động chào giáo viên rồi cơ đấy.

Cô giáo cúi xuống nhìn tờ bài kiểm tra trên tay hai người, sự nghi hoặc vừa dấy lên lại bị dập tắt, thầm nghĩ quả nhiên bản tính khó dời.

Dương Tiểu Mạn thản nhiên nói với Hạ Nghi: “Tiết đọc sáng bắt đầu rồi mà còn làm gì ở đây? Mau vào lớp đi.”

Đợi Hạ Nghi quay người vào lớp, cô ấy mới quay sang nói với Nhiếp Thanh Châu: “Thực sự muốn làm bài tập thì hãy làm cho đàng hoàng, chép bài mà cũng mò đến tận lớp 10/1, không thấy xa à?”

Chàng trai cao ráo với mái tóc màu xám tro đối diện dường như ngẩn ra, đôi mắt màu trà ánh lên vẻ bất đắc dĩ: “Thưa cô, em không có.”

“Vậy sao bài của Hạ Nghi lại ở trong tay em? Tôi nói cho em biết, em đừng có gây sự với học sinh của tôi.”

Nhiếp Thanh Châu dường như vừa thấy bực mình vừa thấy buồn cười, cậu lặp lại một lần nữa: “Em không có.”

Đương nhiên anh cũng biết là Dương Tiểu Mạn sẽ không tin, sau một hồi cảnh cáo bằng lời, cô đã đuổi anh về. Anh chỉ qua để đưa một tờ giấy thôi mà tự dưng bị mắng một trận, lúc về cũng không kịp tiết đọc. Nhưng dù anh có đến muộn, giáo viên tiếng Anh cũng chỉ liếc anh một cái rồi chẳng nói gì, anh như một làn không khí, lẳng lặng trở về chỗ của mình.

Anh nghĩ kỹ lại, bình thường tiết đọc sáng “Nhiếp Thanh Châu” cũng chỉ đến ngủ, đến hay không cũng chẳng khác biệt là bao.

Sĩ số lớp 10/13 là số lẻ, hai người ngồi chung một bàn, ắt sẽ thừa ra một người phải ngồi riêng. Vị trí đặc biệt này, không chút nghi ngờ nào, thuộc về học sinh khó nhằn nhất lớp – Nhiếp Thanh Châu.

Nhiếp Thanh Châu cũng vui vì được yên tĩnh. Buổi sáng bắt đầu bằng hai tiết tiếng Anh liền, anh chống cằm nghe được mười phút thì thở dài một hơi, mở hộp bút lấy ra một cây bút highlight, vừa lật sách vừa đánh dấu.

Nửa tiết học trôi qua, anh lấy từ trong ngăn bàn ra một cuốn tuyển tập đề tiếng Anh đặt lên trên sách giáo khoa, một tai vẫn lắng nghe giọng giáo viên, tay cầm bút chì nhanh chóng cày đề.

Giờ ra chơi, Trương Vũ Khôn và Lại Ninh đi vòng qua nửa lớp học để đến chỗ anh. Thấy trên sách tiếng Anh của anh chi chít đủ loại ký hiệu, Lại Ninh kinh ngạc nói: “Anh Châu, cậu nghe giảng á?”

Nhiếp Thanh Châu ngậm một cây kẹo m*t trong miệng, tựa lưng vào ghế duỗi người: “Không vào đầu lắm, chưa quen.”

“Vậy cậu ghi chi chít đầy sách cái gì đây?”

“Mấy điểm kiến thức tôi tự tổng hợp lại.”

“Còn cuốn đề này thì sao?”

“Đây là sách tham khảo của lớp chuyên, miễn cưỡng cũng làm được, tôi đi photo đấy.”

Trương Vũ Khôn và Lại Ninh nhìn nhau ngơ ngác, Trương Vũ Khôn nghiêm túc nói: “Anh Châu, cậu không sao chứ? Sao tự dưng cậu lại hiếu học thế?”

“Bị cô tôi ép quá, tôi đã hứa với bà ấy là sẽ thi giữa kỳ thật tốt. Cũng đã hứa rồi, quân tử nhất ngôn, tứ mã nan truy mà.” Nhiếp Thanh Châu nói rất thản nhiên.

“Phụ huynh ai chẳng thế, mẹ tôi ngày nào cũng bắt tôi học học học, bà ấy nói một trăm lần là tôi học giỏi được chắc?” Lại Ninh nghĩ đến mẹ mình, lộ vẻ bực bội.

Cả Trương Vũ Khôn và Lại Ninh đều thuộc dạng học sinh không yên phận, thành tích đương nhiên cũng chẳng tốt đẹp gì. Trương Vũ Khôn thi được khoảng hạng bảy trăm, còn Lại Ninh chắc khoảng hơn tám trăm, đội sổ toàn trường.

Nhiếp Thanh Châu gõ đầu bút lên mặt bàn, ngòi bút thụt ra thụt vào, anh khẽ chau mày: “Cũng không hoàn toàn là vấn đề của các cậu… của chúng ta. Lấy ví dụ môn tiếng Anh đi, giọng thầy Tôn hơi nặng, giảng vừa lan man vừa vụn vặt, nhịp độ lại chậm. Ai có gốc thì nghe không vào, ai mất gốc thì nghe lùng bùng.”

“Đúng thế, ngày nào thầy cũng mắng chúng ta, mà trình độ của thầy cũng chỉ có thế…” Lại Ninh tiếp lời.

“Lớp Mười một sẽ phân ban lại, phải thi được vào lớp chuyên mới được.” Nhiếp Thanh Châu đưa ra kết luận.

Kết luận này là điều mà hai người đối diện không ngờ tới, Trương Vũ Khôn kinh ngạc đến nỗi mắt trợn tròn, cậu ta nói: “Anh Nhiếp ơi, tôi không nghi ngờ chỉ số IQ của cậu đâu nhé… nhưng không phải cứ học vài ngày là thi được vào lớp chuyên đâu. Đám mọt sách kia từ hồi cấp hai đến giờ, có ngày nào mà không học hành chăm chỉ? Cậu phải thi được vào top hai trăm năm mươi toàn trường, mà lần nào cũng phải vào top hai trăm năm mươi cơ.”

Nhiếp Thanh Châu mỉm cười, đúng lúc này chuông vào lớp reo lên, Trương Vũ Khôn và Lại Ninh vẫy tay chào rồi trở về chỗ của mình.

Tiết thứ hai vẫn là tiếng Anh, Nhiếp Thanh Châu đã tổng hợp xong nội dung của nửa bài, đang chuẩn bị tiếp tục cày cuốn đề của mình thì phát hiện tiết này có phần tương tác, yêu cầu mô phỏng tình huống trong sách cùng với bạn cùng bàn để luyện tập đối thoại.

Nhiếp Thanh Châu không có bạn cùng bàn, đương nhiên không có ai luyện tập đối thoại với anh. Anh xoay bút, nhìn cả lớp học ồn ào với đủ loại giọng tiếng Anh kỳ quặc vang lên, cảm thấy mình có chút lạc lõng.

Thế là anh cầm sách tự mình lẩm bẩm hoàn thành đoạn hội thoại. Nếu lúc này có ai đó để ý đến góc lớp này một chút, sẽ nghe thấy một giọng Anh chuẩn London rất hay.

Sau khi phần luyện tập cùng bàn kết thúc, giáo viên gọi đến tổ của Nhiếp Thanh Châu, yêu cầu từng hàng đứng lên trình bày. Anh nhìn từng hàng phía trước lần lượt đứng dậy thực hành đối thoại, đến khi hàng trước anh đối thoại xong và ngồi xuống, giáo viên liền chuyển thẳng sang phần tiếp theo.

Tựa như một sự ngầm hiểu không cần nói ra, cứ như thể trong tổ này vốn không có người tên Nhiếp Thanh Châu.

Nhiếp Thanh Châu gõ nhẹ cây bút trong tay lên bàn hai cái, anh mỉm cười không tỏ rõ ý kiến.

Vào tiết toán buổi chiều, bài tập về nhà trong kỳ nghỉ đã được chấm và phát lại, tiết này chủ yếu là chữa bài. Người đàn ông trung niên hói đầu, phát tướng mặc một chiếc áo polo màu xanh đậm, quay người vẽ hình minh họa cho bài toán trên bảng đen, vừa vẽ vừa nói: “Bài này hơi vượt chương trình, đúng là khá khó, lớp chúng ta không có ai làm được.”

Thầy dừng một lát, lại nói tiếp: “Có vài em chắc đã lên mạng tìm đáp án để chép. Bài tập vượt chương trình không làm được là chuyện rất bình thường, đi tìm đáp án để chép thì có tác dụng gì? Chỉ tổ nuôi dưỡng thói quen xấu thôi.”

Nhiếp Thanh Châu nhìn vào bài tập của mình, bên dưới bài toán này là các bước giải gọn gàng, sạch sẽ, nhưng trên đó không có dấu tích cũng chẳng có dấu gạch chéo. Anh ngước mắt lên, bắt gặp ánh nhìn của thầy giáo. Thầy quay mặt đi đầy ẩn ý, như thể chỉ đến đây là đủ.

Lần này Nhiếp Thanh Châu không cười. Anh im lặng đặt bút xuống, tựa lưng vào ghế, nhấc hai chân trước của ghế lên, gồng người giữ thăng bằng, dường như muốn dùng cách này để xua tan đi một loại sức mạnh nào đó.

Anh ngồi ở hàng cuối cùng của lớp học, từ đây anh có thể nhìn thấy toàn bộ lớp, tất cả học sinh đang chăm chú hoặc lén lút đùa giỡn, và cả cái gáy to tướng nổi bật của thầy giáo ở phía trước.

Anh nhận ra vị trí ngồi một mình này tựa như một hòn đảo hoang cách biệt với thế giới.

Giữa anh và những học sinh, giáo viên khác trong lớp học này có một tấm màng ngăn vô hình. Sự náo nhiệt của học sinh, ý đồ của giáo viên khi đến trước mặt anh hoặc là né tránh, hoặc là bị bóp méo.

Lời nguyền này có hiệu lực mỗi khi tiết học bắt đầu, và kết thúc khi chuông tan học vang lên, vừa bí mật lại vừa ăn ý.

Thật mới mẻ, Nhiếp Thanh Châu lạnh lùng nghĩ, đây là cảm giác của một học sinh cá biệt sao.

Anh đột nhiên mất hết hứng thú học tập, đẩy tập bài tập toán không một lỗi sai sang một bên, lấy từ trong ngăn bàn ra một cuốn sổ bìa mềm màu xám. Cuốn sổ này không ghi chép bài giảng, cũng không ghi lại các bài toán sai, mà vẽ một dòng thời gian dài, bắt đầu từ năm 2011 và kết thúc vào năm 2021, ghi lại tất cả những chuyện anh có thể nhớ lại về Hạ Nghi và Nhiếp Thanh Châu.

Anh đã cùng cô em họ xem rất nhiều cuộc phỏng vấn của Hạ Nghi, còn hiểu biết về Nhiếp Thanh Châu thì không nhiều, thậm chí chưa từng xem sách hay phim của cậu ta, vì vậy hầu hết các sự kiện trên dòng thời gian đều liên quan đến Hạ Nghi. Anh lấy bút đỏ đánh dấu những sự kiện có liên quan đến mình trong đó.

“Thường xuyên bị thương, học thêm, dám làm việc nghĩa…”

Anh lẩm bẩm lặp đi lặp lại, và rồi cây bút dừng lại trên một sự kiện.

– Có một khoảng thời gian hồi cấp ba, trạng thái của tôi không tốt lắm, đã từng có những suy nghĩ cực đoan. Nếu không có Nhiếp Thanh Châu, có lẽ tôi đã không còn trên cõi đời này nữa.

Hạ Nghi của mười năm sau đã từng nói như vậy.

Anh quay đầu lại, hôm nay không khí trong lành, qua hành lang và ban công có thể mơ hồ nhìn thấy bóng dáng nghiêng nghiêng của Hạ Nghi đang ngồi cạnh cửa sổ ở lớp học đối diện. Anh nhớ sáng nay khi anh đến tìm, cô cũng ngồi một mình.

Hạ Nghi đột nhiên đứng dậy, Nhiếp Thanh Châu có chút xấu hổ như bị bắt quả tang đang nhìn trộm, rồi ngay lập tức nhận ra có lẽ cô bị giáo viên gọi lên trả lời câu hỏi. Sáng nay Dương Tiểu Mạn có ý bênh vực Hạ Nghi, thành tích của cô cũng không tệ, ít nhất sẽ không bị giáo viên coi như không khí.

Nhưng mỗi lần anh nhìn về phía cô vào giờ ra chơi, chưa bao giờ thấy ai nói chuyện với cô. Cô luôn một mình, giống như một vật cách điện bị ném vào từ trường, một giọt dầu nhỏ vào nước, lạc lõng giữa sự náo nhiệt xung quanh.

Anh thu tầm mắt lại, vẽ một vòng tròn quanh sự kiện trải dài suốt thời cấp ba, có tên là “Ngăn cản Hạ Nghi tự vẫn, thời gian không rõ, nguyên nhân không rõ”, rồi viết ngay bên cạnh cụm từ “highest priority” (ưu tiên hàng đầu).