Bà nội

Vì một trận tuyết xuân kèm theo đợt không khí lạnh tăng cường, bệnh viện huyện Thường Xuyên bỗng chốc đông nghịt người. Trong phòng bệnh của bà Hạ, cả ba giường đều đã có người nằm.

Sau giờ cơm trưa, Hạ Nghi cầm khay cơm và xách bình đi rửa bát, lấy nước. Bà Hạ liếc nhìn bóng lưng cô, lặng lẽ ngồi trên giường uống nước.

Từ lúc tỉnh lại đến giờ, bà Hạ chẳng nói với Hạ Nghi được mấy câu. Cơn giận trong lòng bà đã nguôi đi gần hết, chỉ đợi cô mở lời xin lỗi trước thôi. Ấy thế mà Hạ Nghi, cô cháu gái chẳng biết dỗ dành người khác này lại cứng đầu không chịu xuống nước trước, khiến bà đâm ra khó xử.

Bà lão tóc bạc trắng ở giường bên cạnh, mu bàn tay còn đang cắm kim truyền dịch, cũng ngẩng đầu nhìn theo bóng Hạ Nghi khuất dần.

Hạ Nghi vừa mới đi khỏi, bà cụ liền quay sang cảm thán với bà Hạ: “Ối chà chà, cháu gái bà chắc chưa thành niên đâu nhỉ? Con bé chu đáo thật đấy, tất bật ngược xuôi chăm sóc bà, làm việc gì cũng nhanh nhẹn mà chẳng một lời than vãn. Bà tốt phúc quá đi thôi.”

Nghe những lời khen từ người giường bên, bà Hạ vừa tự hào lại vừa khiêm tốn đáp: “Cháu gái tôi quả thật rất hiểu chuyện, rất có trách nhiệm, chẳng bao giờ lười biếng đâu.”

“Ngay từ đầu tôi đã thấy cháu gái bà trông quen mắt, lúc nãy nhìn mãi mới nhận ra, con bé chính là cô bé hay chơi dương cầm ở bệnh viện đúng không?”

Bà Hạ ngẩn ra: “Chơi dương cầm?”

Bà lão giường bên vỗ vỗ lên thành giường: “Đúng thế, chắc chắn không nhầm được, đến cả khí chất cũng y hệt. Cô bé ấy hay mặc đồng phục lắm, cháu bà học trường Trung học số một Thường Xuyên phải không?”

“… Đúng vậy.”

“Trời ơi thật thế à, chị bạn già ơi bà thật là có phúc, có cô cháu gái giỏi giang quá! Tuần nào tôi cũng phải đưa cháu trai đi học đàn, ây da thằng bé nó thiếu kiên nhẫn, cứ khóc lóc om sòm không chịu đi, ở nhà cũng chẳng chịu luyện tập, phải để mẹ nó đánh cho một trận mới nghe lời, làm chúng tôi rầu hết cả người. Đâu có được như cháu gái bà, còn tự giác chạy đến bệnh viện để luyện đàn, như thế mới là thật lòng yêu thích chứ. Bao giờ cháu tôi đàn hay được như cháu bà, tôi đúng là tạ ơn trời đất!”

Bà lão này hễ nhắc đến cháu trai là lại mang vẻ mặt vừa thương vừa giận, rồi lại quay sang tấm tắc khen Hạ Nghi một hồi. Bà lão dừng giây lát, rồi lại hỏi: “Cháu gái bà học dương cầm bao nhiêu năm rồi?”

Bà Hạ bấm ngón tay tính nhẩm: “Chắc cũng được tám năm rồi.”

“Ôi chao, tám năm mà đã đàn được như thế, còn hay hơn cả giáo viên dạy đàn nữa ấy chứ, giỏi thật đấy! Cháu gái bà chắc đã vất vả nhiều lắm nhỉ!”

Bà Hạ sững người, nhìn bàn tay gầy guộc như cành khô của mình đang giơ lên con số “tám”, trong lòng bỗng dấy lên một cảm giác khó tả.

Bà thầm đắn đo trong lòng một lúc, rồi mới quay sang hỏi dò bà lão hay chuyện ở giường bên cạnh: “Bà nói xem, những người theo nghệ thuật và làm âm nhạc có phải sau này càng thành danh thì lại càng lún sâu vào không thoát ra được không? Rồi thì cái gì mà hiến thân vì nghệ thuật, tính tình trở nên quái gở, lập dị, có trở nên ích kỷ, không coi ai ra gì không? Với lại làm âm nhạc thì sau này có tương lai gì cơ chứ?”

Bà lão tặc lưỡi hai tiếng, chỉ tay về phía chiếc giường gần cửa nhất, nói nhỏ: “Bà Trương ở giường đó kìa, ốm đau bao lâu nay mà con trai có ngó ngàng gì đâu, toàn một tay ông chồng chăm sóc, mà sức khỏe ông ấy cũng yếu. Con trai bà ấy làm kỹ sư đấy, mà chẳng phải vẫn ích kỷ chỉ biết đến mình đó sao? Theo tôi thấy ấy mà, người đã ích kỷ thì làm gì cũng vậy thôi. Còn đứa trẻ như cháu gái bà, sau này dù có làm gì cũng sẽ không bao giờ trở thành loại người như con trai của bà Trương đâu.”

Bà Hạ nghe lời bà cụ, ngẫm nghĩ một lát rồi nói: “Cũng phải, con bé Hạ Nghi này từ nhỏ đã có chủ kiến, là một đứa tử tế.”

“Đúng không nào. Còn về chuyện sau này cháu bà làm gì, nói câu không phải chứ, tuổi của chúng ta bây giờ còn sống được bao ngày nữa? Lần này bà mà không qua khỏi, nhắm mắt xuôi tay rồi thì còn quản được nó nữa không? Trẻ con ấy mà, cốt ở nhân phẩm đoan chính, biết tự lực cánh sinh là được rồi, những chuyện khác phận làm người già như chúng ta không nên cưỡng cầu.” Bà cụ nói chuyện thẳng thắn, suồng sã, nhưng sống lại rất thấu tình đạt lý.

Bà Hạ lắng nghe, im lặng không nói gì thêm.

Đợi đến khi Hạ Nghi cầm bộ đồ ăn đã rửa sạch, xách theo bình nước quay về, bà Hạ bất ngờ phá lệ, lên tiếng trước. Bà nói với Hạ Nghi: “Con đặt đồ xuống đi, bà có chuyện muốn nói với con.”

Giọng bà vẫn còn hơi cứng nhắc, nhưng nét mặt đã không còn nghiêm nghị như trước nữa.

Hạ Nghi ngoan ngoãn đặt đồ xuống, rồi ngồi vào chiếc ghế cạnh giường bà nội. Mới có mấy ngày mà cô đã gầy đi trông thấy, chút da thịt khó khăn lắm mới bồi bổ được trong dịp Tết thoáng chốc đã bay biến đâu mất.

Nhìn cháu gái như vậy, bà Hạ càng thêm xót xa.

“Hạ Hạ à, hồi nhỏ bà hỏi con có thích âm nhạc không, bà nhớ con đã nói là không thích. Vậy bây giờ là sao? Con lại thích rồi à?” Bà Hạ hỏi.

Hạ Nghi chợt mở to mắt, rồi ánh mắt dần trùng xuống. Cô đặt hai tay lên đầu gối, im lặng với một dáng vẻ vô cùng nghiêm túc, dường như đang cố gắng sắp xếp lại ngôn từ của mình.

“Hồi nhỏ con học nhạc… là vì mẹ muốn con học, vì con học giỏi thì mẹ sẽ vui. Thật ra thì… con chưa bao giờ cảm thấy âm nhạc thú vị cả.”

Khi ấy, rất nhiều người khen cô là thiên tài, kinh ngạc trước tài năng của cô ở độ tuổi đó, nhưng tất cả những lời tán dương và những chiếc cúp ấy đối với cô chỉ mang một ý nghĩa duy nhất, đó làm cho mẹ mỉm cười.

Rất nhiều năm sau này nghĩ lại, cô mới nhận ra, có lẽ đó chính là cách cô yêu mẹ. Chỉ là khi ấy cô không hiểu, không nói ra thành lời, và mẹ cũng chưa từng cảm nhận được.

“Nhưng sau khi ba mẹ rời đi, cảm giác đã thay đổi. Mấy năm nay, mỗi khi có chuyện vui hay chuyện buồn, những lúc hạnh phúc hay khổ đau, trong đầu con luôn vang lên rất nhiều giai điệu. Con viết chúng ra, và mọi cảm xúc cũng theo đó mà lắng lại. Con nghĩ rằng, con rất cần chúng.”

Nếu không có những giai điệu ấy thay cô trải qua thăng trầm, thay cô gào thét hay bi thương, có lẽ cô đã khó mà kiên trì được đến ngày hôm nay.

“Và rồi gần đây, có một người đã nói rằng, cậu ấy rất thích âm nhạc của con, và hy vọng rằng âm nhạc của con sẽ được nhiều người lắng nghe hơn nữa.”

Hạ Nghi rũ mắt xuống, mười ngón tay đan vào nhau rồi siết chặt.

“Con dần nhận ra, việc có thể chơi đàn và sáng tác nhạc khiến con cảm nhận được hạnh phúc. Con nghe nói rằng, ‘thích’ chính là khát khao và niềm vui. Nếu vậy thì con thật sự rất thích âm nhạc.”

Bà Hạ sững sờ nhìn cô gái trước mặt, ánh mắt cô bé vừa nghiêm túc lại vừa kiên định. Trong suốt bao nhiêu năm qua, đây là lần đầu tiên bà được nghe Hạ Nghi nói ra hai chữ “hạnh phúc”.

Dường như bà chưa bao giờ cảm nhận được niềm hạnh phúc toát ra từ đứa trẻ trầm lặng, chu đáo, giỏi giang và ít nói này. Dường như từ trước đến nay, Hạ Nghi rất ít khi cười, rất ít khi tỏ ra yếu đuối, cũng rất ít khi đòi hỏi điều gì. Bà đã dần quen với điều đó, cho rằng đây chính là con người thật của Hạ Nghi, cứ như thể con bé sinh ra đã không dễ dàng có được hạnh phúc.

Hạ Nghi dường như đã thay đổi, một sự thay đổi theo chiều hướng tốt đẹp.

Bà Hạ ngẫm lại, trước đây bà chưa từng nghĩ rằng Hạ Nghi sẽ thay đổi, cũng chưa từng cố gắng thay đổi cô. Những bất hạnh trong cuộc sống đã đủ khiến bà phiền lòng, bà chỉ cố gắng hết sức để duy trì cuộc sống qua ngày, nuôi nấng hai đứa cháu, chỉ cần Hạ Nghi và Hạ Diên ngoan ngoãn hiểu chuyện là đã đủ với bà rồi.

Thế nhưng, ngay khoảnh khắc này, bà Hạ bỗng cảm thấy bất an. Liệu như vậy có thực sự đủ đối với hai đứa trẻ này không?

“Bà ơi, con xin lỗi, con không muốn từ bỏ âm nhạc. Nhưng không phải vì mẹ đâu ạ. Con sẽ không đi tìm mẹ… Bà và Tiểu Diên là những người quan trọng nhất, con yêu hai người hơn, con sẽ không rời xa hai người đâu.”

Hạ Nghi không quen với cách bày tỏ tình cảm như thế này, mỗi câu nói ra cô đều phải ngừng lại một chút. Cô cố gắng nói hết những lời trong lòng, rồi cúi đầu xuống như một đứa trẻ vừa phạm lỗi.

Bà Hạ mấp máy môi, im lặng một lúc lâu rồi quay mặt đi: “Tại sao lại xin lỗi bà? Con muốn bà làm người xấu sao?”

“Bà ơi…”

“Cấp ba vẫn phải đặt việc học lên hàng đầu, biết chưa? Con không thể ‘thả mồi bắt bóng’, không được để kết quả học tập sa sút! Còn cái công ty âm nhạc gì đó, đợi đến khi con trưởng thành, vào đại học rồi hẵng nói.”

Hạ Nghi ngẩn ra một lúc, rồi đáp: “Vâng ạ.”

“Còn nữa, con phải hiểu rằng nhà mình không có nhiều tiền, không thể mua nhạc cụ hay cho con đi học thêm ở ngoài được. Con muốn theo đuổi âm nhạc thì phải tự dựa vào sức mình.”

“Con biết rồi. Bà ơi… Bà đồng ý rồi ạ?”

Bà Hạ thở dài một hơi: “Bà không đồng ý thì làm được gì nữa?”

Ánh sáng bừng lên trong mắt Hạ Nghi.

Bà Hạ nghĩ, hình như bà chưa bao giờ nhìn thấy ánh sáng như vậy trong mắt cô. Trong suốt những năm qua, bà đã nhìn thấy mọi khoảnh khắc của Hạ Nghi, nhưng chưa có lúc nào trông cô vui vẻ như bây giờ.

Không hiểu vì sao, bà bỗng cảm thấy có chút áy náy.

Buổi chiều, lúc tan học đến bệnh viện đổi ca với Hạ Nghi, Hạ Diên bất ngờ phát hiện sắc mặt chị mình rất thảnh thơi, trông có vẻ vô cùng vui vẻ.

“Bà hồi phục tốt lắm.” Sau khi dặn dò Hạ Diên đủ mọi việc của bà nội, Hạ Nghi nói tiếp: “Hôm nay chị đã nói chuyện với bà rồi, bà không còn giận nữa, cũng cho phép chị học nhạc rồi.”

Hạ Diên nhướng mắt nhìn cô, hờ hững nói: “Chuyện của chị với bà, nói với em làm gì?”

Hạ Nghi nghĩ một lát rồi nói: “Lần trước em nói chị chẳng kể gì cho em nghe cả, em cảm thấy rất buồn, nên…”

“Em chẳng thấy buồn gì cả!” Hạ Diên bực bội ngắt lời Hạ Nghi, giọng cậu hơi lớn, khiến những người khác ngoài hành lang đều ngoái lại nhìn.

Hạ Nghi nhíu mày, kéo cậu vào cầu thang bộ không người. Vừa vào đến nơi, Hạ Diên đã gạt phắt tay cô ra. Hạ Nghi hỏi: “Em sao vậy?”

“Chẳng sao cả. Chuyện của chị, chị không muốn nói thì thôi, nói với em thì được gì chứ? Em biết chị thích thứ gì thì có mua cho chị được không? Chị xảy ra chuyện gì em có giúp được không?”

“Không phải…” Hạ Nghi còn chưa nói hết lời đã bị Hạ Diên đang trong cơn tức giận tột độ cắt ngang.

“Từ sau khi mẹ đi, nhà mình có chuyện gì, lần nào cũng vậy! Lần nào cũng thế! Em chỉ có thể ở nhà nhìn chằm chằm vào cái điện thoại, đợi đến khi nào hai người nhớ ra thì báo cho em kết quả. Bây giờ em ghét cay ghét đắng cái điện thoại, lần nào em cũng chỉ có thể nhìn nó, tự hỏi sao nó còn chưa reo, mau reo lên đi chứ…”

Nắm đấm của Hạ Diên nện mạnh vào tường, những ngón tay siết chặt đến trắng bệch.

“Em biết, em không theo kịp hai người, em đi theo chỉ là gánh nặng, chỉ thêm phiền phức. Chẳng phải lúc nào em cũng vậy sao? Mẹ và bà vì em mà trở mặt, ba vì kiếm tiền chữa bệnh cho em mà phải vào tù, chị vì em mà đánh nhau đến bị thương. Thật ra, chị cũng ghét em, đúng không? Chị cũng thấy, nếu không có đứa em trai này, chị đã không phải vất vả như vậy…”

Hạ Diên đột ngột dừng lại, vì Hạ Nghi đã ôm chầm lấy cậu.

Hạ Nghi hơi cúi người xuống, một tay luồn qua dưới nách Hạ Diên để đỡ lấy lưng cậu, tay kia ôm lấy vai cậu. Cô ôm cậu thật chặt bằng một tư thế vừa thân mật lại vừa vững chãi.

Hạ Diên mở to mắt, quên cả những gì mình định nói.