Chương 26
“Ngươi đứng lên.” Trẫm đạp một cái lên đùi Liêu Tiểu Tam.
Liêu Tiểu Tam liền nghe lời đứng lên, còn không biết xấu hổ xích lại cầm tay trẫm.
“Về sau không nên hơi một tí liền quỳ lên quỳ xuống, ngươi là võ tướng, chân của võ tướng rất quan trọng, ngươi còn phải canh giữ cửa ngõ Tây Bắc cho trẫm nữa!” Trẫm dùng sức rụt lại vuốt rồng, không rút ra được, liền từ bỏ, “Trẫm cho người làm bàn đạp chông sắt thừng gạt ngựa(*), ngươi đi xem dùng được không, dùng tốt thì liền bảo họ làm nhiều hơn.”
(* thừng gạt ngựa: dùng để gạt chân ngựa đối phương trên chiến trường)
Ánh mắt Liêu Tiểu Tam bỗng chốc sáng rực lên.
Trẫm bị lóe một chút, trong lòng xót xa không thôi.
Từ khi Liêu Tiểu Tam ở trước mặt trẫm moi tim muốn chết, trẫm đã không dám giở trò nữa, hơn nữa với nhiệm vụ cũng đã hết hy vọng rồi. Dù sao thì tệ nhất là vào trong nồi ngồi trong ngục hồn bay phách lạc gì đó thôi, trẫm chịu đựng được.
Dù sao phía trên thì đại tiên vội vàng bình định, phía dưới diêm vương lại mặc kệ trẫm, lại còn, văn có Thừa tướng võ có Tiểu Tam, trẫm không nhọc tâm không tốn sức, hoàng đế kiểu này có vẻ cũng được đấy chứ. Ít nhất một năm còn lại này sẽ được, nghe nói đầy hai mươi tuổi sẽ phải thành thân phải chấp chính gì đó, ai!
Trẫm nhìn nhìn Tiểu Tam, chui chui vào trong áo lông cáo —— trẫm vẫn là tiếp tục làm đà điểu thôi!
Có lẽ là mùa đông này tương đối ấm áp, có lẽ là trẫm đã thích ứng hơn, lần này tay chân bị lạnh cũng không quá nghiêm trọng, trẫm cũng dễ chịu hơn rất nhiều. Cho nên Tiểu Tam à, trẫm thật sự không cần được cõng ra cõng vào đâu, hôm kia trẫm còn ra khỏi cung đi tản bộ đó!
Bị Liêu Tiểu Tam cõng đến Trọng Hoa cung, Thừa tướng đang xem bản đồ Đại Tần. Trẫm biết, Thừa tướng là lo vấn đề lương thực. Sức sản xuất thấp, lương thực chưa bao giờ đủ ăn, mà vụ mùa năm ngoái cũng không tươi tốt, hoàng đế nhà bọn họ luôn nghĩ đến tăng cường quân bị. Ai, Viên Long Bình(1) thật là một viên ngọc quý, đáng tiếc trẫm chỉ biết ăn gạo, không biết cách lai giống lúa nước.
Nhìn cái loại bản đồ cổ đại này trẫm có chút choáng váng, tuy trẫm cũng biết triều đại này là hư cấu, nhưng mà bức vẽ kia chính là đất nước Trung Quốc đó.
Trong lịch sử Trung Quốc, phía nam đã được khai phá như thế nào, người dân miền Bắc miền Nam nhiều lần di chuyển, phần lớn đều gây ra chiến tranh, ví dụ như Ngụy – Tấn – Nam – Bắc triều lần đó chuyển dời với quy mô lớn(2). Đại Tần hiện tại thực hiển nhiên không thích hợp với loại tình huống này, dân tộc Hung Nô rõ ràng đánh không lại Liêu Tiểu Tam nha, phía sau còn có Liêu Tiểu Tứ hung bạo hơn nhiều chẳng mấy chốc sẽ trưởng thành đó! Hai người này đều là dù có bị trẫm liên lụy cũng sẽ không chết.
Trẫm mở ra một tờ giấy, ở trên vẽ hai nét, Hoàng Hà Trường Giang, dựa vào trí nhớ vẽ ra đại khái vài phạm vi tỉnh khu trẫm tương đối quen thuộc, cuối cùng chỉ vào vài chỗ phía nam Trường Giang mà nói: “Nơi này, ngàn dặm đất đai phì nhiêu, khí hậu ấm áp, lúa có thể chín hai lần một năm hoặc ba lần mỗi hai năm. Nơi này, nơi này, còn có nơi này, có thể trồng dâu nuôi cá.”
Sau khi nhận được hai ánh nhìn ngưỡng mộ của Thừa tướng dành cho cao nhân sư phụ của trẫm, trẫm khiêm tốn bảo: “Tuy nhiên còn chưa được khai phá đâu, phần lớn người dân địa phương cũng tương đối hung bạo. Bảo họ di dân vào lúc thời đại hưng thịnh, cũng không dễ dàng, ai nguyện ý xa xứ chứ!”
Khi ngón tay trẫm đang chỉ qua lại vài nơi, Thừa tướng hơi hơi trầm tư đứng lên.
Trẫm nói: “Hàng năm, người xuất ngũ hẳn không ít, Tiểu Tam, hỏi họ một chút, có nguyện ý đi khai hoang không, nếu nguyện ý đi, thưởng ruộng, thưởng trâu, thưởng tiền, thưởng vợ. Mỗi người năm mẫu ruộng lương thực, miễn thuế cả đời, khai khẩn ra được đất hoang trong vòng năm năm thì miễn thuế, trong vòng mười năm miễn nửa thuế, có quyền được ưu tiên hưởng ưu đãi nửa giá khi mua đất. Về phần lấy vợ, Cảnh Hoa, mấy nhà lần trước bị tịch biên, nhóm đàn bà con gái vẫn còn ở đó chứ?
Thừa tướng gật gật đầu, suy xét cặn kẽ.
Trẫm biết, trẫm nhiều nhất là nói đại đôi lời đưa ra được mấu chốt gì đó, còn có thể dùng hay không, có muốn dùng hay không, dùng như thế nào thì phải nhìn Thừa tướng. Nhưng mà, đầu năm nay, sát nhập ruộng đất xảy ra nghiêm trọng, nhiều nông dân không có ruộng cày, đều đi làm thuê, có được vài mẫu ruộng thậm chí còn là giấc mộng cả đời của rất nhiều người. Lần này thưởng ruộng đất hẳn là có thể hấp dẫn nhiều người chứ, cũng có thể tạo ra một đám tiểu địa chủ mới lên ha!
Cho nên nói trẫm là từ hôn quân mất nước giờ muốn đi trên con đường phục quốc sao?
Trẫm lần thứ hai trầm mặc đau xót trong lòng.
Trẫm quả nhiên là tiểu bạch hoa là thánh mẫu, không cần giải thích.
Lặng lẽ cảm khái vài ngày, trẫm lại ra khỏi cung đi dạo.
Lần này trẫm đi đến Đồ thư quán. Đồ thư quán chiếm phần đất đáng kể, phía trong cho trẫm cảm giác chỉ có chữ, nhiều sách nhiều người. Bởi vì là mở miễn phí, nhiều học sinh vào kinh đi thi đều ở trong này ôn tập, đương nhiên cũng hỗ trợ chép sách.
Trẫm nhìn một chút, lại nghĩ tới đời trước, trước khi thi đại học, cả nhà đều đến các phòng cho thuê gần trường tìm hiểu tình hình. Xoa xoa mắt, trẫm nhìn qua những học sinh nghèo quần áo đơn giản, nói: “Phân phó xuống, làm cho các học sinh tham dự chép sách này một ngày ba bữa, không cần xa hoa, một món mặn, một món chay, một món canh là được, cơm đủ ăn no. Đưa cho mỗi người một bộ giấy, mực, bút, nghiên, không cần quá tốt, loại thường là được. Ai chép sách, mỗi ngày được ba trương giấy. Về phần bạc, đến tư khố của trẫm.”
Người hầu của tiểu Thám Hoa vui vẻ nhớ kỹ. Tiểu Thám Hoa xuất thân từ tiểu địa chủ, nhà có mấy trăm mẫu ruộng, áo cơm không thiếu nhưng cũng không có địa vị gì, thật vất vả mới thi đậu chức Thám Hoa cũng vẫn nơm nớp lo sợ, cái người không chịu đi nhiều một bước nói nhiều một câu này, so với tiểu Trạng Nguyên thanh niên văn nghệ đầy hoạt bát là con cháu thế gia còn kém xa.
Trở về cung, Thừa tướng như cũ vẫn đang nhìn bản đồ mà trầm tư.
Trẫm có chút đau lòng. Bởi vì trẫm cảm thấy một bữa cơm ăn sáu mươi bốn món là quá mức sa đọa, bình thường hay tranh luận với Thừa tướng, liền nhân cơ hội lần lũ lụt trước giảm đi một nửa, sau đó dựa vào việc vì quan viên tham ô cả nửa tỉnh mà cứu tế lại giảm một nửa, hiện tại thì dừng lại ở mười sáu món. Mười sáu món ăn sao nổi chứ, trẫm vẫn là cảm thấy lãng phí. Nhưng Thừa tướng kia sắc mặt thật sự là khó coi, giống như là y hại trẫm ăn không đủ no mặc không đủ ấm vậy, mỗi ngày lúc ăn cơm đôi mắt nhỏ kia khỏi phải nói còn phức tạp hơn.
Ai, Thừa tướng à, không phải là trách nhiệm của ngươi đâu, là do ta có tư tưởng của tiểu thị dân ăn sâu bén rễ, không dám hưởng thụ phúc khí lớn như vậy đó!
Xét thấy sắc mặt Thừa tướng thật sự hổ thẹn, trẫm cũng không dám thể hiện ra, liền cầm bát cơm nhỏ yên lặng ăn cơm của mình, lén gắp rau chân vịt xào qua bên bàn ăn của Thừa tướng, còn thêm hai gắp thịt. Khóc, bởi vì trẫm giảm lượng thức ăn, Thừa tướng cũng giảm theo. Trẫm nguyên bản có sáu mươi bốn món, hai lần giảm đi một nửa thì còn mười sáu, Thừa tướng vốn cũng chỉ có tám món, hai lần giảm nửa thì chỉ còn hai! Trẫm rất đau lòng. May mắn Thừa tướng trước giờ cũng chỉ ăn chay…
Trợn mắt xem khinh ngàn lực sĩ, cúi đầu làm ngựa các nhi đồng. Đây chính là nói ngươi đó, Thừa tướng đại nhân!
Ăn xong bát cơm, trẫm lập tức viết xuống hai câu trên, tự mình bồi, tuy nói có chút xiêu xiêu vẹo vẹo, nhưng cũng được. Sau đó đóng dấu, rồi trộm nhét vào trong tủ quần áo Thừa tướng dùng để giấu bảo bối. Nhìn mặt của Thừa tướng mỹ nhân, trẫm lại hít một hơi. Nghe nói Tiết gia trước đó vài ngày đã chuyển giao một đám con cháu trẻ tuổi, sợ là muốn ký thác toàn bộ tính mạng cho trẫm. Đi theo trẫm, Thừa tướng và Tiết Minh Anh cũng đắc tội với không ít người, nếu đế quân một khi trở mặt, Tiết gia chính là tấm lá chắn chịu tội thay tốt nhất. Chẳng lẽ Thừa tướng cũng là âm thầm bị trẫm ngược tâm sao?
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Viên Long Bình: nhà khoa học nông nghiệp và giáo dục Trung Quốc. Ông được biết đến với việc phát triển những giống lúa lai đầu tiên vào những năm 1970.
Ngụy – Tấn – Nam – Bắc triều, gọi đầy đủ là Tam Quốc-Lưỡng Tấn – Nam-Bắc triều, là một thời kỳ về cơ bản là phân liệt trong lịch sử Trung Quốc. Thời kỳ này bắt đầu từ năm 220, khi Tào Phi cưỡng bách Hán Hiến Đế phải thiện nhượng cho mình, kiến lập Tào Ngụy; kéo dài đến năm 589 khi Tùy diệt Trần, tái thống nhất Trung Quốc. Thời kỳ “Ngụy-Tấn-Nam-Bắc triều” có thể phân nhỏ thành thời kỳ Tam Quốc, thời kỳ Tây Tấn, thời kỳ Đông Tấn và Ngũ Hồ thập lục quốc, thời kỳ Nam-Bắc triều. Sáu triều đình Giang Nam đóng đô ở Kiến Khang (thời Đông Ngô gọi là Kiến Nghiệp, nay là Nam Kinh) bao gồm: Đông Ngô, Đông Tấn và các Nam triều Tống, Tề, Lương, Trần, gọi chung là Lục triều. (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ngụy-Tấn-Nam-Bắc_triều)
Liêu Tiểu Tam liền nghe lời đứng lên, còn không biết xấu hổ xích lại cầm tay trẫm.
“Về sau không nên hơi một tí liền quỳ lên quỳ xuống, ngươi là võ tướng, chân của võ tướng rất quan trọng, ngươi còn phải canh giữ cửa ngõ Tây Bắc cho trẫm nữa!” Trẫm dùng sức rụt lại vuốt rồng, không rút ra được, liền từ bỏ, “Trẫm cho người làm bàn đạp chông sắt thừng gạt ngựa(*), ngươi đi xem dùng được không, dùng tốt thì liền bảo họ làm nhiều hơn.”
(* thừng gạt ngựa: dùng để gạt chân ngựa đối phương trên chiến trường)
Ánh mắt Liêu Tiểu Tam bỗng chốc sáng rực lên.
Trẫm bị lóe một chút, trong lòng xót xa không thôi.
Từ khi Liêu Tiểu Tam ở trước mặt trẫm moi tim muốn chết, trẫm đã không dám giở trò nữa, hơn nữa với nhiệm vụ cũng đã hết hy vọng rồi. Dù sao thì tệ nhất là vào trong nồi ngồi trong ngục hồn bay phách lạc gì đó thôi, trẫm chịu đựng được.
Dù sao phía trên thì đại tiên vội vàng bình định, phía dưới diêm vương lại mặc kệ trẫm, lại còn, văn có Thừa tướng võ có Tiểu Tam, trẫm không nhọc tâm không tốn sức, hoàng đế kiểu này có vẻ cũng được đấy chứ. Ít nhất một năm còn lại này sẽ được, nghe nói đầy hai mươi tuổi sẽ phải thành thân phải chấp chính gì đó, ai!
Trẫm nhìn nhìn Tiểu Tam, chui chui vào trong áo lông cáo —— trẫm vẫn là tiếp tục làm đà điểu thôi!
Có lẽ là mùa đông này tương đối ấm áp, có lẽ là trẫm đã thích ứng hơn, lần này tay chân bị lạnh cũng không quá nghiêm trọng, trẫm cũng dễ chịu hơn rất nhiều. Cho nên Tiểu Tam à, trẫm thật sự không cần được cõng ra cõng vào đâu, hôm kia trẫm còn ra khỏi cung đi tản bộ đó!
Bị Liêu Tiểu Tam cõng đến Trọng Hoa cung, Thừa tướng đang xem bản đồ Đại Tần. Trẫm biết, Thừa tướng là lo vấn đề lương thực. Sức sản xuất thấp, lương thực chưa bao giờ đủ ăn, mà vụ mùa năm ngoái cũng không tươi tốt, hoàng đế nhà bọn họ luôn nghĩ đến tăng cường quân bị. Ai, Viên Long Bình(1) thật là một viên ngọc quý, đáng tiếc trẫm chỉ biết ăn gạo, không biết cách lai giống lúa nước.
Nhìn cái loại bản đồ cổ đại này trẫm có chút choáng váng, tuy trẫm cũng biết triều đại này là hư cấu, nhưng mà bức vẽ kia chính là đất nước Trung Quốc đó.
Trong lịch sử Trung Quốc, phía nam đã được khai phá như thế nào, người dân miền Bắc miền Nam nhiều lần di chuyển, phần lớn đều gây ra chiến tranh, ví dụ như Ngụy – Tấn – Nam – Bắc triều lần đó chuyển dời với quy mô lớn(2). Đại Tần hiện tại thực hiển nhiên không thích hợp với loại tình huống này, dân tộc Hung Nô rõ ràng đánh không lại Liêu Tiểu Tam nha, phía sau còn có Liêu Tiểu Tứ hung bạo hơn nhiều chẳng mấy chốc sẽ trưởng thành đó! Hai người này đều là dù có bị trẫm liên lụy cũng sẽ không chết.
Trẫm mở ra một tờ giấy, ở trên vẽ hai nét, Hoàng Hà Trường Giang, dựa vào trí nhớ vẽ ra đại khái vài phạm vi tỉnh khu trẫm tương đối quen thuộc, cuối cùng chỉ vào vài chỗ phía nam Trường Giang mà nói: “Nơi này, ngàn dặm đất đai phì nhiêu, khí hậu ấm áp, lúa có thể chín hai lần một năm hoặc ba lần mỗi hai năm. Nơi này, nơi này, còn có nơi này, có thể trồng dâu nuôi cá.”
Sau khi nhận được hai ánh nhìn ngưỡng mộ của Thừa tướng dành cho cao nhân sư phụ của trẫm, trẫm khiêm tốn bảo: “Tuy nhiên còn chưa được khai phá đâu, phần lớn người dân địa phương cũng tương đối hung bạo. Bảo họ di dân vào lúc thời đại hưng thịnh, cũng không dễ dàng, ai nguyện ý xa xứ chứ!”
Khi ngón tay trẫm đang chỉ qua lại vài nơi, Thừa tướng hơi hơi trầm tư đứng lên.
Trẫm nói: “Hàng năm, người xuất ngũ hẳn không ít, Tiểu Tam, hỏi họ một chút, có nguyện ý đi khai hoang không, nếu nguyện ý đi, thưởng ruộng, thưởng trâu, thưởng tiền, thưởng vợ. Mỗi người năm mẫu ruộng lương thực, miễn thuế cả đời, khai khẩn ra được đất hoang trong vòng năm năm thì miễn thuế, trong vòng mười năm miễn nửa thuế, có quyền được ưu tiên hưởng ưu đãi nửa giá khi mua đất. Về phần lấy vợ, Cảnh Hoa, mấy nhà lần trước bị tịch biên, nhóm đàn bà con gái vẫn còn ở đó chứ?
Thừa tướng gật gật đầu, suy xét cặn kẽ.
Trẫm biết, trẫm nhiều nhất là nói đại đôi lời đưa ra được mấu chốt gì đó, còn có thể dùng hay không, có muốn dùng hay không, dùng như thế nào thì phải nhìn Thừa tướng. Nhưng mà, đầu năm nay, sát nhập ruộng đất xảy ra nghiêm trọng, nhiều nông dân không có ruộng cày, đều đi làm thuê, có được vài mẫu ruộng thậm chí còn là giấc mộng cả đời của rất nhiều người. Lần này thưởng ruộng đất hẳn là có thể hấp dẫn nhiều người chứ, cũng có thể tạo ra một đám tiểu địa chủ mới lên ha!
Cho nên nói trẫm là từ hôn quân mất nước giờ muốn đi trên con đường phục quốc sao?
Trẫm lần thứ hai trầm mặc đau xót trong lòng.
Trẫm quả nhiên là tiểu bạch hoa là thánh mẫu, không cần giải thích.
Lặng lẽ cảm khái vài ngày, trẫm lại ra khỏi cung đi dạo.
Lần này trẫm đi đến Đồ thư quán. Đồ thư quán chiếm phần đất đáng kể, phía trong cho trẫm cảm giác chỉ có chữ, nhiều sách nhiều người. Bởi vì là mở miễn phí, nhiều học sinh vào kinh đi thi đều ở trong này ôn tập, đương nhiên cũng hỗ trợ chép sách.
Trẫm nhìn một chút, lại nghĩ tới đời trước, trước khi thi đại học, cả nhà đều đến các phòng cho thuê gần trường tìm hiểu tình hình. Xoa xoa mắt, trẫm nhìn qua những học sinh nghèo quần áo đơn giản, nói: “Phân phó xuống, làm cho các học sinh tham dự chép sách này một ngày ba bữa, không cần xa hoa, một món mặn, một món chay, một món canh là được, cơm đủ ăn no. Đưa cho mỗi người một bộ giấy, mực, bút, nghiên, không cần quá tốt, loại thường là được. Ai chép sách, mỗi ngày được ba trương giấy. Về phần bạc, đến tư khố của trẫm.”
Người hầu của tiểu Thám Hoa vui vẻ nhớ kỹ. Tiểu Thám Hoa xuất thân từ tiểu địa chủ, nhà có mấy trăm mẫu ruộng, áo cơm không thiếu nhưng cũng không có địa vị gì, thật vất vả mới thi đậu chức Thám Hoa cũng vẫn nơm nớp lo sợ, cái người không chịu đi nhiều một bước nói nhiều một câu này, so với tiểu Trạng Nguyên thanh niên văn nghệ đầy hoạt bát là con cháu thế gia còn kém xa.
Trở về cung, Thừa tướng như cũ vẫn đang nhìn bản đồ mà trầm tư.
Trẫm có chút đau lòng. Bởi vì trẫm cảm thấy một bữa cơm ăn sáu mươi bốn món là quá mức sa đọa, bình thường hay tranh luận với Thừa tướng, liền nhân cơ hội lần lũ lụt trước giảm đi một nửa, sau đó dựa vào việc vì quan viên tham ô cả nửa tỉnh mà cứu tế lại giảm một nửa, hiện tại thì dừng lại ở mười sáu món. Mười sáu món ăn sao nổi chứ, trẫm vẫn là cảm thấy lãng phí. Nhưng Thừa tướng kia sắc mặt thật sự là khó coi, giống như là y hại trẫm ăn không đủ no mặc không đủ ấm vậy, mỗi ngày lúc ăn cơm đôi mắt nhỏ kia khỏi phải nói còn phức tạp hơn.
Ai, Thừa tướng à, không phải là trách nhiệm của ngươi đâu, là do ta có tư tưởng của tiểu thị dân ăn sâu bén rễ, không dám hưởng thụ phúc khí lớn như vậy đó!
Xét thấy sắc mặt Thừa tướng thật sự hổ thẹn, trẫm cũng không dám thể hiện ra, liền cầm bát cơm nhỏ yên lặng ăn cơm của mình, lén gắp rau chân vịt xào qua bên bàn ăn của Thừa tướng, còn thêm hai gắp thịt. Khóc, bởi vì trẫm giảm lượng thức ăn, Thừa tướng cũng giảm theo. Trẫm nguyên bản có sáu mươi bốn món, hai lần giảm đi một nửa thì còn mười sáu, Thừa tướng vốn cũng chỉ có tám món, hai lần giảm nửa thì chỉ còn hai! Trẫm rất đau lòng. May mắn Thừa tướng trước giờ cũng chỉ ăn chay…
Trợn mắt xem khinh ngàn lực sĩ, cúi đầu làm ngựa các nhi đồng. Đây chính là nói ngươi đó, Thừa tướng đại nhân!
Ăn xong bát cơm, trẫm lập tức viết xuống hai câu trên, tự mình bồi, tuy nói có chút xiêu xiêu vẹo vẹo, nhưng cũng được. Sau đó đóng dấu, rồi trộm nhét vào trong tủ quần áo Thừa tướng dùng để giấu bảo bối. Nhìn mặt của Thừa tướng mỹ nhân, trẫm lại hít một hơi. Nghe nói Tiết gia trước đó vài ngày đã chuyển giao một đám con cháu trẻ tuổi, sợ là muốn ký thác toàn bộ tính mạng cho trẫm. Đi theo trẫm, Thừa tướng và Tiết Minh Anh cũng đắc tội với không ít người, nếu đế quân một khi trở mặt, Tiết gia chính là tấm lá chắn chịu tội thay tốt nhất. Chẳng lẽ Thừa tướng cũng là âm thầm bị trẫm ngược tâm sao?
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Viên Long Bình: nhà khoa học nông nghiệp và giáo dục Trung Quốc. Ông được biết đến với việc phát triển những giống lúa lai đầu tiên vào những năm 1970.
Ngụy – Tấn – Nam – Bắc triều, gọi đầy đủ là Tam Quốc-Lưỡng Tấn – Nam-Bắc triều, là một thời kỳ về cơ bản là phân liệt trong lịch sử Trung Quốc. Thời kỳ này bắt đầu từ năm 220, khi Tào Phi cưỡng bách Hán Hiến Đế phải thiện nhượng cho mình, kiến lập Tào Ngụy; kéo dài đến năm 589 khi Tùy diệt Trần, tái thống nhất Trung Quốc. Thời kỳ “Ngụy-Tấn-Nam-Bắc triều” có thể phân nhỏ thành thời kỳ Tam Quốc, thời kỳ Tây Tấn, thời kỳ Đông Tấn và Ngũ Hồ thập lục quốc, thời kỳ Nam-Bắc triều. Sáu triều đình Giang Nam đóng đô ở Kiến Khang (thời Đông Ngô gọi là Kiến Nghiệp, nay là Nam Kinh) bao gồm: Đông Ngô, Đông Tấn và các Nam triều Tống, Tề, Lương, Trần, gọi chung là Lục triều. (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ngụy-Tấn-Nam-Bắc_triều)
Bình luận chương 26
Chia sẻ cảm nhận về chương 26 “Chương 26”