Tri lễ đường
Khánh Kỵ sau khi ngồi xuống thì cẩn thận đánh giá ba vị thế gia thủ lĩnh này, vị ngồi ở giữa là Lỗ quốc chấp chính Quý Tôn Ý Như, người này cũng đã phải hơn sáu mươi, vóc người rất cao, râu tóc bạc trắng, tinh thần quắc thước, tuy rằng mặt dài như mặt ngựa, nhưng khí độ ung dung, có pha thêm một chút phong thái ung dung của thế gia quý tộc.
Vị ngồi bên phải chính là Thúc Tôn đại phu, từ trước tới nay sự phân công ở Lỗ quốc là Quý Tôn nắm binh quyền, Thúc Tôn nắm ngoại giao, Mạnh Tôn nắm quyền về của cải (như kinh tế ngày nay). Đương nhiên, sự phân công đó không phải tuyệt đối rõ ràng, chỉ là nặng về mặt đó thôi. Vị gia chủ của Thúc Tôn gia này, thoạt nhìn thật đích xác là giống một nhân vật ngoại giao thân thiện, tuổi chừng trên dưới bốn mươi, mặt như ngọc, tao nhã, tuy rằng trời rất nóng, ông ta vẫn đội một cái mũ quan cao, cho thấy rằng đây là một người rất trọng hình thức.
Mạnh Tôn Thị bên tay trái dáng người gầy yếu, mặt nhiều nếp nhăn, một đôi mắt híp lại nhìn thế nào cũng giống như là chưa tỉnh ngủ, nhưng râu tóc vẫn toàn một màu đen, nhìn không giống như một người đã về già.
Lúc hắn đang đánh giá ba người, ba người cũng đang xem xét hắn, tỉ mỉ đánh giá lẫn nhau một lúc, Quý Tôn Thị mỉm cười nói:
- Khánh Kỵ công tử quả nhiên anh khí bừng bừng, tuấn tú lịch sự. Lão phu sau khi nghe nói công tử đến Lỗ, vô cùng hoan hỉ, cho nên đặc biệt để cho gia nô đến nghênh đón, gia nô này có làm công tử chậm trễ không?
Khánh Kỵ hạ thấp người đáp:
- Quý Tôn đại nhân quá khách khí rồi, Khánh Kỵ trên đường được Dương Hổ đại nhân nhiệt tình khoản đãi, chưa lúc nào cảm thấy không thoải mái, Khánh Kỵ chỉ là một công tử mất nước, Quý Tôn đại nhân lại dùng lễ ngộ như vậy, danh tiếng Lỗ quốc nhân nghĩa thật sự là chân thực chứ không phải hư ngôn.
Thúc Tôn Thị Bên cạnh mỉm cười, tiếp lời nói:
- Những chư hầu thiên hạ hiện nay, phần nhiều đều lấy bá đạo vũ lực để trị quốc, Khánh Kỵ công tử từ trước tới nay cũng vũ dũng nổi danh khắp thiên hạ, không biết tại trong lòng công tử, cho rằng việc trị quốc nên dùng bá đạo, hay thực thi "Lễ nhạc giáo hóa, vương đạo trị quốc"?
Lễ nhạc giáo hóa, vương đạo trị quốc, chính là quốc sách của Lỗ quốc. Quyền hành Lỗ quốc nằm trong tay ba nhà cũng đã hơn hai trăm năm, nói cách khác, loại quốc sách này chính là kiệt tác của ba đại thế gia, có là đồ ngu mới nói rằng loại chính sách này là không hợp thời. Khánh Kỵ không chút nghĩ ngợi, lập tức đáp:
- Vũ dũng chỉ có thể dùng để lui giặc chống trộm, muốn thống trị đất nước, ổn định và hoà bình lâu dài, đương nhiên phải thực hiện lễ nhạc giáo hóa, thi hành đạo của vương giả.
Khánh Kỵ nghĩ rằng, lễ giả, thuận với trời, đúng với đất, hợp với dân. Trị quốc an thiên hạ, không thể thiếu lễ nhạc giáo hóa. Lỗ quốc nhường nhịn vì lợi ích quốc gia, đặt lễ nghĩa lên hàng đầu, có thể xưng là tấm gương cho thiên hạ, lần lượt có hơn mười chư hầu ngưỡng mộ danh tiếng nhân nghĩa của Lỗ quốc, năm này qua năm khác triều kiến thần phục, đây không phải chính là hiệu quả của 'vương đạo trị quốc' sao?
Mạnh Tôn Thị hai mắt mở to, đột nhiên nói:
- Công tử nói có lý, Lỗ quốc ta đúng là lấy lễ nhạc phổ biến dân chúng, lấy nhẫn nhịn để đối đãi lân bang, cho nên mới bỏ giáo dừng binh, nước giàu thì dân cường. Công tử trên đường tới đây, cũng đã chứng kiến rồi sao.
Hắn nói đến "bỏ giáo dừng binh", cố ý nhấn mạnh vào, rồi hơi hơi liếc nhìn Quý Tôn Thị một cái. Quý Tôn Thị sắc mặt hơi trầm xuống, hơi có chút không vui. Khánh Kỵ thấy vậy thì giật mình, thảo nào mà Thúc Tôn Thị vừa mở miệng đã nói tới chuyện ' lễ nhạc giáo hóa, vương đạo trị quốc', nguyên lai là muốn đi đường vòng, mục đích là không muốn nói tới việc động binh khí lúc này.
Khánh Kỵ vội vàng xoay chuyển suy nghĩ trong đầu, làm bộ như không nghe ra được ý tứ trong lời nói của hắn, thoải mái nói:
- Mạnh Tôn đại nhân nói thực đúng, Khánh Kỵ từng ở Ngô quốc, qua Sở quốc, Vệ quốc, cũng chưa từng thấy qua một tòa thành đồ sộ hùng vĩ như Khúc Phụ. Nhớ rõ khi vào thành nhìn thấy một vài nơi, mặc dù chẳng để làm gì, nhưng cũng xây dựng hùng vĩ đồ sộ, xa hoa rộng rãi, nếu không phải Lỗ quốc tài lực hùng hậu, nước giàu dân mạnh, thì nhất định không thể làm được.
Vừa nói như vậy, Quý Tôn Thị đã thiếu kiên nhẫn, chỗ chẳng để làm gì mà cũng xây hùng vĩ đồ sộ, xa hoa rộng rãi, thế này không phải làm tiêu hao mồ hôi nước mắt nhân dân sao, có cái gì mà khen ngợi cơ chứ? Quý Tôn Thị trong lòng không vui, hai mắt hơi hơi nhíu lại, liền hỏi lại:
- Chỗ mà không để làm gì cũng xây hùng vĩ đồ sộ, không biết Khánh Kỵ công tử đang chỉ nơi nào?
Khánh Kỵ cười nói:
- Khi ta vào thành, thấy sông bảo vệ thành rộng tới hơn ba trượng, vừa sâu vừa rộng, như thể là Hoàng Hà ôm trọn lấy thành, không biết phải hao phí bao nhiêu sức người tài lực để tu sửa giữ gìn. Lại như tường thành ở trong thành nội Khúc Phụ, chiều cao ba trượng không nói, mà dày cũng tới ba trượng, tác dụng của một bức tường, có chăng chỉ dùng để ngăn cách trong ngoài, xây dựng to như núi Thái Sơn, chẳng lẽ không to không được sao?
Quý Tôn Thị nghe hắn chỉ chính là hai chỗ này, sắc mặt mỉm cười nguôi giận, Mạnh Tôn Thị đã nhịn không được phì cười, Khánh Kỵ đảo mắt qua, kinh ngạc nói:
- Mạnh Tôn đại nhân hà cớ gì mà cười?
Mạnh Tôn Thị nhướng mắt, mỉm cười nói:
- Ta cười công tử rốt cuộc là vẫn còn trẻ, ha ha, có điều Ngô quốc ở vùng sông nước Giang Nam, nhiều đầm lầy hồ nước, chưa từng thấy qua một tòa thành to lớn, công tử không hiểu được tác dụng của việc đào sông sâu đắp tường dày, cũng không có gì ngạc nhiên. Đào kênh hộ thành phải lớn, giả sử có địch nhân cường đại công thành, sĩ tốt trên tường thành mới có thể dễ dàng thủ hộ cho thành trì. Vả lại, một khi phát sinh lũ lớn, lại có thể thoải mái thoát nước. Mà tường thành vừa dày vừa nặng lại càng trọng yếu, thành nội là nơi Quốc vương ở, vạn nhất mà phát sinh binh loạn, tường thành kiên cố, quân hoàng cung mới có thể bảo toàn được, đây đều là đại sự của đất nước, sao có thể xây nhỏ được?
Khánh Kỵ kinh ngạc nói:
- Nơi này là Lỗ quốc đô thành, đường đường là trung tâm của một quốc gia, làm sao mà có cường địch thường xuyên lui tới được? Lỗ quốc tồn tại đã gần sáu trăm năm, chưa bao giờ có kẻ nào đánh được tới dưới chân thành, Mạnh Tôn đại nhân có quá lo xa không?
Mạnh Tôn Thị cười ha ha:
- Công tử chưa nghe thấy câu 'trong thời bình phải nghĩ tới thời loạn', phòng bệnh còn hơn chữa bệnh sao? Một thành trì là như vậy, một quốc gia lại càng như vậy. Phải luôn có phòng bị, phòng bị thì sẽ không có hoạn nạn, làm sao có thể chỉ nhìn trước mắt mà không tính đến lâu dài được. Công tử thân là con của Ngô Vương trước, chẳng lẽ ngay cả thuật trị quốc này cũng chưa từng được học sao?
- A..., đúng là có học qua, chỉ có điều chưa học được tỉ mỉ, thông hiểu đạo lí thôi, hôm nay nghe lời này của Mạnh Tôn đại nhân, lúc này mới bừng tỉnh đại ngộ, Mạnh Tôn đại nhân, Khánh Kỵ thụ giáo! - Khánh Kỵ đứng thẳng lưng, rồi trịnh trọng hướng hắn thi lễ.
Mạnh Tôn Thị đã châm biếm lại còn được hắn thi lễ, đang muốn bày ra dáng vẻ của trưởng giả, rồi giáo huấn hắn thêm một chút, Thúc Tôn Thị ở bên cạnh đột nhiên liếc xéo hắn một cái, đôi mắt Thúc Tôn Thị dài nhỏ như mắt phượng, mắt lạnh liếc nghiêng rất nghiêm nghị sinh uy, Mạnh Tôn Thị ngẩn ra, đột nhiên hiểu ra. Quý Tôn Ý Như thâm ý liếc nhìn Khánh Kỵ một cái, ở dưới đáy mắt hiện lên một chút ý cười.
Thúc Tôn Thị ngăn đề tài lại, không chút khách khí hỏi han:
- Khánh Kỵ công tử còn có lòng thanh thản nghiên cứu về thành trì của Lỗ quốc ta sao, hiện giờ Hạp Lư đăng vị, Ngô quốc cũng đã đổi chủ, công tử phạt Ngô mà phải đại bại quay về, không biết lần này tới Khúc Phụ có dự tính gì không, chính là muốn nhờ Lỗ quốc ta che chở sao?
Khánh Kỵ mỉm cười, nói:
- Lời ấy của Thúc Tôn đại nhân sai rồi, Khánh Kỵ lần này đến không phải vì muốn sống mà nhờ Lỗ quốc che chở, mà là hy vọng có được sự trợ giúp của Lỗ quốc, lại phạt Ngô quốc, rửa sạch nỗi nhục, báo thù nước.
Thúc Tôn Thị ung dung nói:
- Công tử bại mà không nản, chí khí vô cùng đáng khen. Nhưng mà, Hạp Lư lãnh binh nhiều năm, chiến công rất nhiều, dưới sự khổ tâm xây dựng của hắn, trong quân của Lỗ quốc có rất nhiều vây cánh, sau khi hắn đăng vị lại không e dè mà bài xích những kẻ chống đối và bổ nhiệm thân tín, hiện giờ hắn đã nắm chặt quân đội Ngô quốc, Khánh Kỵ công tử hiện giờ có sức mạnh xoay chuyển trời đất như vậy sao?
Vị ngồi bên phải chính là Thúc Tôn đại phu, từ trước tới nay sự phân công ở Lỗ quốc là Quý Tôn nắm binh quyền, Thúc Tôn nắm ngoại giao, Mạnh Tôn nắm quyền về của cải (như kinh tế ngày nay). Đương nhiên, sự phân công đó không phải tuyệt đối rõ ràng, chỉ là nặng về mặt đó thôi. Vị gia chủ của Thúc Tôn gia này, thoạt nhìn thật đích xác là giống một nhân vật ngoại giao thân thiện, tuổi chừng trên dưới bốn mươi, mặt như ngọc, tao nhã, tuy rằng trời rất nóng, ông ta vẫn đội một cái mũ quan cao, cho thấy rằng đây là một người rất trọng hình thức.
Mạnh Tôn Thị bên tay trái dáng người gầy yếu, mặt nhiều nếp nhăn, một đôi mắt híp lại nhìn thế nào cũng giống như là chưa tỉnh ngủ, nhưng râu tóc vẫn toàn một màu đen, nhìn không giống như một người đã về già.
Lúc hắn đang đánh giá ba người, ba người cũng đang xem xét hắn, tỉ mỉ đánh giá lẫn nhau một lúc, Quý Tôn Thị mỉm cười nói:
- Khánh Kỵ công tử quả nhiên anh khí bừng bừng, tuấn tú lịch sự. Lão phu sau khi nghe nói công tử đến Lỗ, vô cùng hoan hỉ, cho nên đặc biệt để cho gia nô đến nghênh đón, gia nô này có làm công tử chậm trễ không?
Khánh Kỵ hạ thấp người đáp:
- Quý Tôn đại nhân quá khách khí rồi, Khánh Kỵ trên đường được Dương Hổ đại nhân nhiệt tình khoản đãi, chưa lúc nào cảm thấy không thoải mái, Khánh Kỵ chỉ là một công tử mất nước, Quý Tôn đại nhân lại dùng lễ ngộ như vậy, danh tiếng Lỗ quốc nhân nghĩa thật sự là chân thực chứ không phải hư ngôn.
Thúc Tôn Thị Bên cạnh mỉm cười, tiếp lời nói:
- Những chư hầu thiên hạ hiện nay, phần nhiều đều lấy bá đạo vũ lực để trị quốc, Khánh Kỵ công tử từ trước tới nay cũng vũ dũng nổi danh khắp thiên hạ, không biết tại trong lòng công tử, cho rằng việc trị quốc nên dùng bá đạo, hay thực thi "Lễ nhạc giáo hóa, vương đạo trị quốc"?
Lễ nhạc giáo hóa, vương đạo trị quốc, chính là quốc sách của Lỗ quốc. Quyền hành Lỗ quốc nằm trong tay ba nhà cũng đã hơn hai trăm năm, nói cách khác, loại quốc sách này chính là kiệt tác của ba đại thế gia, có là đồ ngu mới nói rằng loại chính sách này là không hợp thời. Khánh Kỵ không chút nghĩ ngợi, lập tức đáp:
- Vũ dũng chỉ có thể dùng để lui giặc chống trộm, muốn thống trị đất nước, ổn định và hoà bình lâu dài, đương nhiên phải thực hiện lễ nhạc giáo hóa, thi hành đạo của vương giả.
Khánh Kỵ nghĩ rằng, lễ giả, thuận với trời, đúng với đất, hợp với dân. Trị quốc an thiên hạ, không thể thiếu lễ nhạc giáo hóa. Lỗ quốc nhường nhịn vì lợi ích quốc gia, đặt lễ nghĩa lên hàng đầu, có thể xưng là tấm gương cho thiên hạ, lần lượt có hơn mười chư hầu ngưỡng mộ danh tiếng nhân nghĩa của Lỗ quốc, năm này qua năm khác triều kiến thần phục, đây không phải chính là hiệu quả của 'vương đạo trị quốc' sao?
Mạnh Tôn Thị hai mắt mở to, đột nhiên nói:
- Công tử nói có lý, Lỗ quốc ta đúng là lấy lễ nhạc phổ biến dân chúng, lấy nhẫn nhịn để đối đãi lân bang, cho nên mới bỏ giáo dừng binh, nước giàu thì dân cường. Công tử trên đường tới đây, cũng đã chứng kiến rồi sao.
Hắn nói đến "bỏ giáo dừng binh", cố ý nhấn mạnh vào, rồi hơi hơi liếc nhìn Quý Tôn Thị một cái. Quý Tôn Thị sắc mặt hơi trầm xuống, hơi có chút không vui. Khánh Kỵ thấy vậy thì giật mình, thảo nào mà Thúc Tôn Thị vừa mở miệng đã nói tới chuyện ' lễ nhạc giáo hóa, vương đạo trị quốc', nguyên lai là muốn đi đường vòng, mục đích là không muốn nói tới việc động binh khí lúc này.
Khánh Kỵ vội vàng xoay chuyển suy nghĩ trong đầu, làm bộ như không nghe ra được ý tứ trong lời nói của hắn, thoải mái nói:
- Mạnh Tôn đại nhân nói thực đúng, Khánh Kỵ từng ở Ngô quốc, qua Sở quốc, Vệ quốc, cũng chưa từng thấy qua một tòa thành đồ sộ hùng vĩ như Khúc Phụ. Nhớ rõ khi vào thành nhìn thấy một vài nơi, mặc dù chẳng để làm gì, nhưng cũng xây dựng hùng vĩ đồ sộ, xa hoa rộng rãi, nếu không phải Lỗ quốc tài lực hùng hậu, nước giàu dân mạnh, thì nhất định không thể làm được.
Vừa nói như vậy, Quý Tôn Thị đã thiếu kiên nhẫn, chỗ chẳng để làm gì mà cũng xây hùng vĩ đồ sộ, xa hoa rộng rãi, thế này không phải làm tiêu hao mồ hôi nước mắt nhân dân sao, có cái gì mà khen ngợi cơ chứ? Quý Tôn Thị trong lòng không vui, hai mắt hơi hơi nhíu lại, liền hỏi lại:
- Chỗ mà không để làm gì cũng xây hùng vĩ đồ sộ, không biết Khánh Kỵ công tử đang chỉ nơi nào?
Khánh Kỵ cười nói:
- Khi ta vào thành, thấy sông bảo vệ thành rộng tới hơn ba trượng, vừa sâu vừa rộng, như thể là Hoàng Hà ôm trọn lấy thành, không biết phải hao phí bao nhiêu sức người tài lực để tu sửa giữ gìn. Lại như tường thành ở trong thành nội Khúc Phụ, chiều cao ba trượng không nói, mà dày cũng tới ba trượng, tác dụng của một bức tường, có chăng chỉ dùng để ngăn cách trong ngoài, xây dựng to như núi Thái Sơn, chẳng lẽ không to không được sao?
Quý Tôn Thị nghe hắn chỉ chính là hai chỗ này, sắc mặt mỉm cười nguôi giận, Mạnh Tôn Thị đã nhịn không được phì cười, Khánh Kỵ đảo mắt qua, kinh ngạc nói:
- Mạnh Tôn đại nhân hà cớ gì mà cười?
Mạnh Tôn Thị nhướng mắt, mỉm cười nói:
- Ta cười công tử rốt cuộc là vẫn còn trẻ, ha ha, có điều Ngô quốc ở vùng sông nước Giang Nam, nhiều đầm lầy hồ nước, chưa từng thấy qua một tòa thành to lớn, công tử không hiểu được tác dụng của việc đào sông sâu đắp tường dày, cũng không có gì ngạc nhiên. Đào kênh hộ thành phải lớn, giả sử có địch nhân cường đại công thành, sĩ tốt trên tường thành mới có thể dễ dàng thủ hộ cho thành trì. Vả lại, một khi phát sinh lũ lớn, lại có thể thoải mái thoát nước. Mà tường thành vừa dày vừa nặng lại càng trọng yếu, thành nội là nơi Quốc vương ở, vạn nhất mà phát sinh binh loạn, tường thành kiên cố, quân hoàng cung mới có thể bảo toàn được, đây đều là đại sự của đất nước, sao có thể xây nhỏ được?
Khánh Kỵ kinh ngạc nói:
- Nơi này là Lỗ quốc đô thành, đường đường là trung tâm của một quốc gia, làm sao mà có cường địch thường xuyên lui tới được? Lỗ quốc tồn tại đã gần sáu trăm năm, chưa bao giờ có kẻ nào đánh được tới dưới chân thành, Mạnh Tôn đại nhân có quá lo xa không?
Mạnh Tôn Thị cười ha ha:
- Công tử chưa nghe thấy câu 'trong thời bình phải nghĩ tới thời loạn', phòng bệnh còn hơn chữa bệnh sao? Một thành trì là như vậy, một quốc gia lại càng như vậy. Phải luôn có phòng bị, phòng bị thì sẽ không có hoạn nạn, làm sao có thể chỉ nhìn trước mắt mà không tính đến lâu dài được. Công tử thân là con của Ngô Vương trước, chẳng lẽ ngay cả thuật trị quốc này cũng chưa từng được học sao?
- A..., đúng là có học qua, chỉ có điều chưa học được tỉ mỉ, thông hiểu đạo lí thôi, hôm nay nghe lời này của Mạnh Tôn đại nhân, lúc này mới bừng tỉnh đại ngộ, Mạnh Tôn đại nhân, Khánh Kỵ thụ giáo! - Khánh Kỵ đứng thẳng lưng, rồi trịnh trọng hướng hắn thi lễ.
Mạnh Tôn Thị đã châm biếm lại còn được hắn thi lễ, đang muốn bày ra dáng vẻ của trưởng giả, rồi giáo huấn hắn thêm một chút, Thúc Tôn Thị ở bên cạnh đột nhiên liếc xéo hắn một cái, đôi mắt Thúc Tôn Thị dài nhỏ như mắt phượng, mắt lạnh liếc nghiêng rất nghiêm nghị sinh uy, Mạnh Tôn Thị ngẩn ra, đột nhiên hiểu ra. Quý Tôn Ý Như thâm ý liếc nhìn Khánh Kỵ một cái, ở dưới đáy mắt hiện lên một chút ý cười.
Thúc Tôn Thị ngăn đề tài lại, không chút khách khí hỏi han:
- Khánh Kỵ công tử còn có lòng thanh thản nghiên cứu về thành trì của Lỗ quốc ta sao, hiện giờ Hạp Lư đăng vị, Ngô quốc cũng đã đổi chủ, công tử phạt Ngô mà phải đại bại quay về, không biết lần này tới Khúc Phụ có dự tính gì không, chính là muốn nhờ Lỗ quốc ta che chở sao?
Khánh Kỵ mỉm cười, nói:
- Lời ấy của Thúc Tôn đại nhân sai rồi, Khánh Kỵ lần này đến không phải vì muốn sống mà nhờ Lỗ quốc che chở, mà là hy vọng có được sự trợ giúp của Lỗ quốc, lại phạt Ngô quốc, rửa sạch nỗi nhục, báo thù nước.
Thúc Tôn Thị ung dung nói:
- Công tử bại mà không nản, chí khí vô cùng đáng khen. Nhưng mà, Hạp Lư lãnh binh nhiều năm, chiến công rất nhiều, dưới sự khổ tâm xây dựng của hắn, trong quân của Lỗ quốc có rất nhiều vây cánh, sau khi hắn đăng vị lại không e dè mà bài xích những kẻ chống đối và bổ nhiệm thân tín, hiện giờ hắn đã nắm chặt quân đội Ngô quốc, Khánh Kỵ công tử hiện giờ có sức mạnh xoay chuyển trời đất như vậy sao?
Bình luận chương 43
Chia sẻ cảm nhận về chương 43 “Tri lễ đường”