Y giả chân chính
Tới Hứa phủ, Hà Trạch chỉ đưa bái thiếp nhờ thông báo một tiếng, ông cụ đã cho triệu kiến rồi.
Trong phòng Hứa Dận Tông nửa nằm nửa ngồi trên giường mềm, chòm trâu trắng như mây dài tới tận bụng, vẻ mặt có vài phần mệt mỏi, nhưng thấy khách mỉm cười hòa thiện:
- Hà đại nhân à, quan viên thái y thự ghé thăm cái nhà tồi tàn này, hiếm có quá, có phải có khó khăn gì muốn ông già này giúp đỡ không?
Ông cụ già lắm rồi, nhưng không hề lẫn, kết tinh trí tuệ cả đời làm người ta thán phục không thôi.
Hà Trạch lưng cong xuống, hành lễ vãn bối chứ không phải cấp dưới:
- Lão gia tử an khang, vãn sinh ở thái y thự gặp vô vàn nghi nan, luôn muốn thỉnh giáo lão gia tử, chỉ là mỗi lần nảy ý, lại không dám tới quấy quả người nghỉ ngơi thôi. Hôm nay chấm thi gặp phải nan đề, vắt óc mà không biết phải làm sao, bất đắc dĩ lắm, mặt dày tới xin lão gia tử chỉ điểm ạ.
Đóng miệng mở miệng xưng vãn sinh mà không phải ti chức, nói rõ không phải xin chỉ thị công vụ, mà y giả hậu bối thỉnh giáo tiền bối, lời này của Hà Trạch cũng là sự thực, ông cụ giờ như báu vật của Đại Đường, sống thêm một ngày là thêm một phần phúc, không ai dám tùy tiện tới quấy quả.
Hứa Dận Tông hứng thú hẳn lên, người già như ông là thế, ghét người ta coi mình già, ghét người ta không coi mình vô dụng không làm được gì nữa, ghét nhất mấy kẻ mà ông đi một bước cũng nơm nớp lo ông vấp ngã, nếu không phải hoàng đế ban ngồi, mà người khác bảo ông là già rồi, ngồi mà nói, ông chỉ thẳng mặt chửi.
Vì thế càng mang chuyện khó khăn tới, ông càng thích giải quyết, càng chuyện không nên xen vào, ông càng xen vào, Hứa Dận Tông ngồi thẳng dậy:
- Đừng nói rườm lời nữa, gặp phải khó khăn gì nói ra đi.
Hà Trạch mặt nhăn nhó:
- Vãn sinh chấm thi gặp phải cái bài này mà đau đầu suốt cả ngày, lão gia tử xem trước.
Nói xong đưa bài thi của Tả Thiếu Dương lên.
Nha hoàn vội cầm đèn chạy tới, nhưng không dám tới gần, ông cụ sẽ chửi ngay, nói mình chưa lòa.
Hứa Dận Tông xem qua thư pháp, cười, lắc đầu, rồi đọc tới giải đề, gật gù, vuốt râu, càng đọc càng thoải mái, người lắc lư như uổng rượu ngon, thế rồi bỗng nhiên ông dí mắt vào bài thi, đọc một lần, hai lần, dí gần tới mũi luôn như muốn ngửi mùi mực trên đó vậy, vẫy tay gọi nha hoàn mang đèn tới thật gần, đọc thêm lần nữa rồi mới nhìn tới tên tuổi nguyên quán trên bàn.
Hồi lâu ông cụ từ từ đặt bài thi xuống, đặt rất chậm, như đó là miếng đậu hủ non, sợ mạnh một chút là vỡ vậy.
- Tài cao gan lớn, nghe non không biết sợ hổ.
Chỉ một câu này thôi đã làm Hà Trạch yên tâm quá nửa.
Chuyện Hà Trạch sợ nhất là ông cụ phủ nhận hoặc ca ngợi, hai điều này đều không phải nguyện vọng của Hà Trạch, đương nhiên ông cụ tới tuổi này, nhìn chuyện gì cũng từ hai phương diện, tuyệt đối không khẳng định hay phủ định hoàn toàn.
Hứa Dân Tông cựa mình đứng lên, Hà Trạch dợm bước, theo bản năng muốn đưa tay ra đỡ ông cụ, nhưng mắt liếc thấy nha hoàn bên cạnh không có động tác gì, vội rụt tay lại, lo lắng nhìn ông cụ loạng choạng đứng lên rất vất vả.
Nha hoàn lúc này mới đưa quải trượng tới, Hứa Dận Tông đi lại trong phòng, quải trượng gõ cồm cộp rất có nhịp điệu, thong thả nói:
- Lời lẽ của khảo sinh này, đọc lướt qua thì hoang đường, cuồng vọng, song kẻ cuồng vọng không thể chuyên tâm hành y, không thể giải đề thấu triệt gãy gọn như thế, tuổi trẻ có chút hào khí là tốt, dám kiên trì đúng sai rất tốt, tuyệt đối không phải là cuồng vọng.
- Vâng, lão gia tử nói phải.
- Ừm, vị thuốc trong Bạch hổ thang cam hàn đều nặng, chủ trì dương minh nhiệt thịnh, xung xích biểu lý, đọc hết Thương hàn luận, thì nó phải chữa ngoài nóng trong nóng mới là đúng, bỗng nhiên lại nói trị ngoài nóng trong lạnh, lý luận một đằng thực tế một nẻo là mâu thuẫn, mâu thuẫn. Nếu nhưng suy nghĩ kỹ, cực nhiệt sinh nhiều mồ hôi, mồ hôi nhiều át sinh hàn, xuất hiện hiện tượng ngoài nóng trong lạnh, không phải kỳ quái.
- Vâng, vâng ạ, khảo sinh này có tài, song còn trẻ, suy nghĩ chưa được thấu triệt lắm, còn đôi chút thiếu kinh nghiệm, không hiểu hết được trí tuệ thành nhân đã vội vàng muốn thể hiện bản thân mà vọng bàn thánh điển.
Hà Trạch nói thế không phải chỉ trích Tả Thiếu Dương mà đã gỡ tội cho y, không phải cuồng vọng chỉ là hành vi tuổi trẻ nông nổi thôi:
Hứa Dận Tông chậm rãi lắc đầu:
- Không thể nhìn vấn đề y học theo góc độ quan cách đó, suy nghĩ có thể nông cạn, nhưng vẫn hơn là méo mó tà đạo, xưa nay chưa ai nghi ngờ Thương hàn luận, đều coi nó là kinh điển, đọc không sai một chữ, nhớ không thiếu một từ. Khảo sinh này trong khoa cử công khai chất vấn nó, không quan tâm tới đỗ hay trượt, bất kể danh lợi sĩ đồ, chỉ một lòng theo đuổi "y", đủ nói lên đây là y giả chân chính. Đám se sẻ sao hiểu chí đại bàng, những kẻ chỉ biết cắn câu nhai chữ ngày một nhiều, như thế bệnh trăm năm trước không chữa được, trăm năm sau cũng chịu thua sao? Khảo sinh này đáng quý, nếu có duyên, ta cũng muốn gặp một phen.
- Vâng, lão gia tử dạy bảo rất phải, vãn sinh hổ thẹn.
Hà Trạch yên nốt nửa cái tâm còn lại, bằng câu này của ông cụ, có thể cho Tả Thiếu Dương đỗ được rồi, sau này nếu có kẻ bới móc, có căn cứ mà trả lời, ông cũng tiếc cái tài Tả Thiếu Dương chứ, tuy làm quan rồi, không thể là y giả thuần túy nữa, song có cái lợi, không như đám mù quáng kia, coi từng câu từng chữ của y thánh là chính xác, làm quan là phải biết nghi ngờ.
- Chỉ riêng thế này chưa tới mức ngươi cầu lão già này, nói xem, còn gì thú vị nữa.
Hà Trạch cười khổ, ông ta không thấy có chút thú vị nào trong chuyện này:
- Dạ...
Thấy Hà Trạch có vẻ ngần ngại, Hứa Dận Tông xua tay, nha hoàn liền ra ngoài
- Chuyện này can hệ trọng đại, vãn sinh vô lễ xin lão gia tử thứ tội.
- Không sao, ngươi nói đi.
Hà Trạch đem nguồn cơn kể ra từ đầu, nếu có ý giấu giếm hay chỉ lợi dụng ông cụ là hành vi rất ngu xuẩn:
- Là thế này ạ, cha khảo sinh này là một lang trung, mở hiệu thuốc ở Hợp Châu. Năm ngoái Triệu vương dẫn binh dẹp loạn, khảo sinh này lập quân công, được Triệu vương đích thân ban thưởng. Sau đó khảo sinh này theo cha tiến kinh muốn tìm một nhi tức phụ môn đăng hộ đối, qua quen biết mai mối với Vu thiên kim nhà Vu lão thái y, hôn sự đã định mà không hiểu sao Vu gia lại bội ước, Tả lang trung rất giận, kiện lên huyện nha.
- À...
Hứa Dận Tông mỉm cười:
- Té ra là chuyện này, ta cũng nghe nói rồi, đám con cháu có kể cho nghe, nói Vu lão thái y chọc vào một lang trung nhà quê cứng đầu, bị người ta quấn lấy kiện cáo. Tên tiểu tử họ Vu đó xưa nay luôn là đứa hẹp hòi, lại có chút quan hệ với Lưu Chính Hội, còn khảo sinh kia chỗ dựa là Triệu vương, ngươi không dám chọc vào bên nào chứ gì?
Gọi Vu lão thái y là tiểu tử họ Vu thì chỉ có ông cụ thôi.
Nếu bị người khác nói thế, Hà Trạch xấu hổ lắm, nhưng ông cụ tới đương kim hoàng đế còn dám đứng giữa triều chỉ trích, hoàng đế phải nhận sai, khắp thiên hạ này, được ông cụ chửi mắng cũng là vinh dự:
- Triệu vương dẫn quân viễn chinh đã lâu, người chống lưng cho khảo sinh này là Đỗ ngự sử Đỗ Yểm.
- Ồ.
Hứa Dận Tông nghe tới cái tên Đỗ Yểm cũng phải khẽ nhíu mày:
- Ngươi phiền rồi, Đỗ tiểu tử này càng khó chơi hơn, nếu nói Vu tiểu tử chỉ là hạng chồn cáo, thì Đỗ tiểu tử là sói dữ đấy, chọc tới nó, nó nhào vào cắn cổ ngay.
Hà Trạch nín khe, không dám bình luận gì hết.
Hứa Dận Tông cầm lấy bài thi của Tả Thiếu Dương xem lại lần nữa, ngồi xuống nhìn trần nhà, không biết nghĩ cái gì.
Hà Trạch đứng một bên im lặng chờ đợi.
Trong phòng Hứa Dận Tông nửa nằm nửa ngồi trên giường mềm, chòm trâu trắng như mây dài tới tận bụng, vẻ mặt có vài phần mệt mỏi, nhưng thấy khách mỉm cười hòa thiện:
- Hà đại nhân à, quan viên thái y thự ghé thăm cái nhà tồi tàn này, hiếm có quá, có phải có khó khăn gì muốn ông già này giúp đỡ không?
Ông cụ già lắm rồi, nhưng không hề lẫn, kết tinh trí tuệ cả đời làm người ta thán phục không thôi.
Hà Trạch lưng cong xuống, hành lễ vãn bối chứ không phải cấp dưới:
- Lão gia tử an khang, vãn sinh ở thái y thự gặp vô vàn nghi nan, luôn muốn thỉnh giáo lão gia tử, chỉ là mỗi lần nảy ý, lại không dám tới quấy quả người nghỉ ngơi thôi. Hôm nay chấm thi gặp phải nan đề, vắt óc mà không biết phải làm sao, bất đắc dĩ lắm, mặt dày tới xin lão gia tử chỉ điểm ạ.
Đóng miệng mở miệng xưng vãn sinh mà không phải ti chức, nói rõ không phải xin chỉ thị công vụ, mà y giả hậu bối thỉnh giáo tiền bối, lời này của Hà Trạch cũng là sự thực, ông cụ giờ như báu vật của Đại Đường, sống thêm một ngày là thêm một phần phúc, không ai dám tùy tiện tới quấy quả.
Hứa Dận Tông hứng thú hẳn lên, người già như ông là thế, ghét người ta coi mình già, ghét người ta không coi mình vô dụng không làm được gì nữa, ghét nhất mấy kẻ mà ông đi một bước cũng nơm nớp lo ông vấp ngã, nếu không phải hoàng đế ban ngồi, mà người khác bảo ông là già rồi, ngồi mà nói, ông chỉ thẳng mặt chửi.
Vì thế càng mang chuyện khó khăn tới, ông càng thích giải quyết, càng chuyện không nên xen vào, ông càng xen vào, Hứa Dận Tông ngồi thẳng dậy:
- Đừng nói rườm lời nữa, gặp phải khó khăn gì nói ra đi.
Hà Trạch mặt nhăn nhó:
- Vãn sinh chấm thi gặp phải cái bài này mà đau đầu suốt cả ngày, lão gia tử xem trước.
Nói xong đưa bài thi của Tả Thiếu Dương lên.
Nha hoàn vội cầm đèn chạy tới, nhưng không dám tới gần, ông cụ sẽ chửi ngay, nói mình chưa lòa.
Hứa Dận Tông xem qua thư pháp, cười, lắc đầu, rồi đọc tới giải đề, gật gù, vuốt râu, càng đọc càng thoải mái, người lắc lư như uổng rượu ngon, thế rồi bỗng nhiên ông dí mắt vào bài thi, đọc một lần, hai lần, dí gần tới mũi luôn như muốn ngửi mùi mực trên đó vậy, vẫy tay gọi nha hoàn mang đèn tới thật gần, đọc thêm lần nữa rồi mới nhìn tới tên tuổi nguyên quán trên bàn.
Hồi lâu ông cụ từ từ đặt bài thi xuống, đặt rất chậm, như đó là miếng đậu hủ non, sợ mạnh một chút là vỡ vậy.
- Tài cao gan lớn, nghe non không biết sợ hổ.
Chỉ một câu này thôi đã làm Hà Trạch yên tâm quá nửa.
Chuyện Hà Trạch sợ nhất là ông cụ phủ nhận hoặc ca ngợi, hai điều này đều không phải nguyện vọng của Hà Trạch, đương nhiên ông cụ tới tuổi này, nhìn chuyện gì cũng từ hai phương diện, tuyệt đối không khẳng định hay phủ định hoàn toàn.
Hứa Dân Tông cựa mình đứng lên, Hà Trạch dợm bước, theo bản năng muốn đưa tay ra đỡ ông cụ, nhưng mắt liếc thấy nha hoàn bên cạnh không có động tác gì, vội rụt tay lại, lo lắng nhìn ông cụ loạng choạng đứng lên rất vất vả.
Nha hoàn lúc này mới đưa quải trượng tới, Hứa Dận Tông đi lại trong phòng, quải trượng gõ cồm cộp rất có nhịp điệu, thong thả nói:
- Lời lẽ của khảo sinh này, đọc lướt qua thì hoang đường, cuồng vọng, song kẻ cuồng vọng không thể chuyên tâm hành y, không thể giải đề thấu triệt gãy gọn như thế, tuổi trẻ có chút hào khí là tốt, dám kiên trì đúng sai rất tốt, tuyệt đối không phải là cuồng vọng.
- Vâng, lão gia tử nói phải.
- Ừm, vị thuốc trong Bạch hổ thang cam hàn đều nặng, chủ trì dương minh nhiệt thịnh, xung xích biểu lý, đọc hết Thương hàn luận, thì nó phải chữa ngoài nóng trong nóng mới là đúng, bỗng nhiên lại nói trị ngoài nóng trong lạnh, lý luận một đằng thực tế một nẻo là mâu thuẫn, mâu thuẫn. Nếu nhưng suy nghĩ kỹ, cực nhiệt sinh nhiều mồ hôi, mồ hôi nhiều át sinh hàn, xuất hiện hiện tượng ngoài nóng trong lạnh, không phải kỳ quái.
- Vâng, vâng ạ, khảo sinh này có tài, song còn trẻ, suy nghĩ chưa được thấu triệt lắm, còn đôi chút thiếu kinh nghiệm, không hiểu hết được trí tuệ thành nhân đã vội vàng muốn thể hiện bản thân mà vọng bàn thánh điển.
Hà Trạch nói thế không phải chỉ trích Tả Thiếu Dương mà đã gỡ tội cho y, không phải cuồng vọng chỉ là hành vi tuổi trẻ nông nổi thôi:
Hứa Dận Tông chậm rãi lắc đầu:
- Không thể nhìn vấn đề y học theo góc độ quan cách đó, suy nghĩ có thể nông cạn, nhưng vẫn hơn là méo mó tà đạo, xưa nay chưa ai nghi ngờ Thương hàn luận, đều coi nó là kinh điển, đọc không sai một chữ, nhớ không thiếu một từ. Khảo sinh này trong khoa cử công khai chất vấn nó, không quan tâm tới đỗ hay trượt, bất kể danh lợi sĩ đồ, chỉ một lòng theo đuổi "y", đủ nói lên đây là y giả chân chính. Đám se sẻ sao hiểu chí đại bàng, những kẻ chỉ biết cắn câu nhai chữ ngày một nhiều, như thế bệnh trăm năm trước không chữa được, trăm năm sau cũng chịu thua sao? Khảo sinh này đáng quý, nếu có duyên, ta cũng muốn gặp một phen.
- Vâng, lão gia tử dạy bảo rất phải, vãn sinh hổ thẹn.
Hà Trạch yên nốt nửa cái tâm còn lại, bằng câu này của ông cụ, có thể cho Tả Thiếu Dương đỗ được rồi, sau này nếu có kẻ bới móc, có căn cứ mà trả lời, ông cũng tiếc cái tài Tả Thiếu Dương chứ, tuy làm quan rồi, không thể là y giả thuần túy nữa, song có cái lợi, không như đám mù quáng kia, coi từng câu từng chữ của y thánh là chính xác, làm quan là phải biết nghi ngờ.
- Chỉ riêng thế này chưa tới mức ngươi cầu lão già này, nói xem, còn gì thú vị nữa.
Hà Trạch cười khổ, ông ta không thấy có chút thú vị nào trong chuyện này:
- Dạ...
Thấy Hà Trạch có vẻ ngần ngại, Hứa Dận Tông xua tay, nha hoàn liền ra ngoài
- Chuyện này can hệ trọng đại, vãn sinh vô lễ xin lão gia tử thứ tội.
- Không sao, ngươi nói đi.
Hà Trạch đem nguồn cơn kể ra từ đầu, nếu có ý giấu giếm hay chỉ lợi dụng ông cụ là hành vi rất ngu xuẩn:
- Là thế này ạ, cha khảo sinh này là một lang trung, mở hiệu thuốc ở Hợp Châu. Năm ngoái Triệu vương dẫn binh dẹp loạn, khảo sinh này lập quân công, được Triệu vương đích thân ban thưởng. Sau đó khảo sinh này theo cha tiến kinh muốn tìm một nhi tức phụ môn đăng hộ đối, qua quen biết mai mối với Vu thiên kim nhà Vu lão thái y, hôn sự đã định mà không hiểu sao Vu gia lại bội ước, Tả lang trung rất giận, kiện lên huyện nha.
- À...
Hứa Dận Tông mỉm cười:
- Té ra là chuyện này, ta cũng nghe nói rồi, đám con cháu có kể cho nghe, nói Vu lão thái y chọc vào một lang trung nhà quê cứng đầu, bị người ta quấn lấy kiện cáo. Tên tiểu tử họ Vu đó xưa nay luôn là đứa hẹp hòi, lại có chút quan hệ với Lưu Chính Hội, còn khảo sinh kia chỗ dựa là Triệu vương, ngươi không dám chọc vào bên nào chứ gì?
Gọi Vu lão thái y là tiểu tử họ Vu thì chỉ có ông cụ thôi.
Nếu bị người khác nói thế, Hà Trạch xấu hổ lắm, nhưng ông cụ tới đương kim hoàng đế còn dám đứng giữa triều chỉ trích, hoàng đế phải nhận sai, khắp thiên hạ này, được ông cụ chửi mắng cũng là vinh dự:
- Triệu vương dẫn quân viễn chinh đã lâu, người chống lưng cho khảo sinh này là Đỗ ngự sử Đỗ Yểm.
- Ồ.
Hứa Dận Tông nghe tới cái tên Đỗ Yểm cũng phải khẽ nhíu mày:
- Ngươi phiền rồi, Đỗ tiểu tử này càng khó chơi hơn, nếu nói Vu tiểu tử chỉ là hạng chồn cáo, thì Đỗ tiểu tử là sói dữ đấy, chọc tới nó, nó nhào vào cắn cổ ngay.
Hà Trạch nín khe, không dám bình luận gì hết.
Hứa Dận Tông cầm lấy bài thi của Tả Thiếu Dương xem lại lần nữa, ngồi xuống nhìn trần nhà, không biết nghĩ cái gì.
Hà Trạch đứng một bên im lặng chờ đợi.
Bình luận chương 421
Chia sẻ cảm nhận về chương 421 “Y giả chân chính”