Lấy ruộng trừ nợ
Đây là lần đầu tiên Tả Thiếu Dương tới nha môn Châu Phủ, vì huyện thành này là nơi thiết lập châu phủ, trong thành có hai cái nha môn, nha môn huyện Thạch Kính thì Tả Thiếu Dương tới rồi. Nơi này rộng lớn hơn nha môn huyện nhiều, có điều bây giờ khó nhìn ra công năng ban đầu của nó, vì đâu đâu cũng thấy chòi gác, rào chắn, lều quân dụng, rồi quân sĩ đi lại tuần tra, thám mã cầm lệnh tiễn chạy ra chạy vào, vô cùng náo nhiệt.
Đi được nửa đường thì gặp người quen, Lưu hỏa trưởng phụ trách quân nhu đi ngang qua, thấy y thì mừng rỡ:
- Tả công tử, nghe nói cậu lên núi hái thuốc mãi không về, còn tưởng cậu... Ha ha ha, vẫn khỏe chứ?
Không biết hắn định nói gì, mình chết hay bỏ trốn? Có điều không quan trọng, Tả Thiếu Dương mỉm cười:
- Nhờ phúc Lưu hỏa trưởng, may mà nhặt được cái mạng này về.
Vị hỏa trưởng này chỉ hơi gần hơn trước một chút, cũng phải, quân đội cần giữ sức chiến đấu mà.
- Tả công tử tới đây là?
Tả Thiếu Dương nói lại một lượt, Lưu hỏa trưởng tự mình dẫn Tả Thiếu Dương tới đại sảnh.
- Mời công tử ngồi.
Lưu hỏa trưởng mời Tả Thiếu Dương ngồi xuống thái sư ỷ ở đại sảnh, hơi nhoài người tới:
- Vừa vặn ta cũng đang có việc muốn thương lượng với công tử đây.
- Lưu hỏa trưởng cứ nói.
- Chuyện này ta nói với lệnh tôn, nhưng lúc đó công tử không có nhà, nên không có tâm trạng nào định đoạt.
Lưu hỏa trưởng tự mình rót trà:
- Công tử biết đó, khoản tiền đặt hàng mua băng cứu thương của Quý Chi Đường không nằm trong quân lương được dự chi sẵn, hơn nữa số lượng lớn, tình trạng này khó mà trích khoản khác ra trả được. Cho nên có hai cách giải quyết, một là đợi đại quân về triều, xin binh bộ cấp khoản tiền này, nói thật với công tử nhé, cách này rất phiền phức, đám kinh quan ngồi không một chỗ đó chỉ giỏi bày cách làm khó người ta ra vẻ mình quan trọng, trì hoãn nửa năm một năm chắc gì đã cấp tiền, có rồi, trên phát xuống, ài, không biết đến tay được bao nhiêu. Cách thứ hai là nha môn lấy ruộng hoang trừ nợ, cách này đơn giản nhanh chóng, thủ tục thì nói một câu là xong vì Đại tướng quân đã duyệt rồi, bớt việc cho cả hai.
Tả Thiếu Dương vừa mới về, còn chưa nói nhiều chuyện như thế với cha mẹ, nhưng nghe thế là hiểu rồi, quan quân đặt băng cứu thương nhà họ, song không có tiền trả, bây giờ đề nghị hai cách giải quyết kia.
Lưu hỏa trưởng thấy Tả Thiếu Dương ngần ngừ thì nói thêm:
- Ta cũng hiểu bây giờ người ít đất nhiều, không kiếm được người cày cấy, hơn nữa thuế má lại cao, cho nên không ai muốn mua ruộng. Nhưng chính vì thế mà nên nhìn xa một chút, nếu như kiếm được người trồng cấy, sản xuất ra được lương thực, không gì kiếm bằng được đâu. Tả công tử cứ về suy nghĩ cho kỹ, dù sao đại quân cũng không rời nay này sớm đâu.
Tả Thiếu Dương không trả lời vội:
- Vậy tính giá ruộng thế nào?
- Theo giá nha môn, hai lượng một mẫu, năm mươi mẫu xóa khoản nợ một trăm lượng.
Tả Thiếu Dương gật đầu:
- Được, vậy chúng ta cứ làm theo cách này.
Lưu hỏa trưởng cứ nghĩ là phải thuyết phục thêm, không ngờ Tả Thiếu Dương lại đồng ý nhanh gọn sảng khoái như vậy:
- Tả công tử, cậu định đoạt được không, hay về thương lượng với lệnh tôn đã?
- Cha ta luôn để ta tự quyết những việc thế này, Lưu hỏa trưởng cứ yên tâm, quan binh bận bịu đánh phản quân, ta không muốn các vị phiền thêm.
Lưu hỏa trưởng đứng dậy thi lễ:
- Đa tạ công tử đã hiểu cho, vậy ta sẽ đi báo với hộ phòng nha môn làm văn khế ngay, công tử có thể tới tìm họ tiếp nhận bất kỳ lúc nào.
Lúc này từ hậu đường đi tới một thị vệ, ôm quyền nói:
- Tả công tử, Phó đội chính nhờ tại hạ chuyển lời, đa tạ công tử tới đưa thư, phong thư này vô cùng trọng yếu, cho nên đang bận xử lý, không thể ra tiếp công tử, mong công tử thông cảm, xin công tử cứ về trước, ngày khác Phó đội chính sẽ đích thân tới tận nhà bái phỏng.
Tới đó hạ thấp giọng:
- Liên quan tới phong thư này, công tử giữ bí mật, không nói với bất kỳ ai.
Tả Thiếu Dương gật đầu, về nhà nói với cha chuyện lấy ruộng trừ nợ, Tả Quý không ý kiến gì, trước kia Lưu hỏa trưởng cũng khuyên ông như thế, chẳng qua là nhi tử mất tích không có lòng dạ nào, giờ phải chấp nhận chứ sao, đợi đại quân về kinh thành thì coi như mất, đấy là trong trường hợp quan quân chiến thắng.
Nhà cũng đã có tới 80 mẫu ruộng chưa kiếm được điền hộ, lại thêm 50 mẫu nữa, thôi thì cứ nhận vào tay cho dễ lập kế hoạch, Tả Thiếu Dương liền tới hộ phòng ở huyện nha, tỷ phu của y là thư lại nơi này. Gần đây chẳng ai làm việc ở chô này nữa, nếu không giống tỷ phu y đi giúp đỡ sửa thành thì cũng nằm nhà rồi, có điều Đại tướng quân đã giao dặn, cho nên Tiền tri huyện sai người gọi thư lại tới làm thủ tục sang tên.
Theo lý mà nói thì thư lại còn phải dẫn bọn họ ra ngoài thành, chỉ rõ điền sản, giao cắt rõ ràng, nhưng nhìn thư lại gầy tới mức cảm tưởng hắn sẽ chết trước khi tới nơi, cho nên không làm phiền hắn, dò sao đất bán ra có giấy vẽ ghi rõ vị trí, tỷ phu rất rõ đất đai ở đâu, lại có lệnh Đại tướng quân, ai dám cả gan gian lận gì ở đây.
Tả Thiếu Dương đi tìm hộ bộ để hỏi xem có thể mua được lúa giống không, thư lại hộ bộ nói, tất cả lương thực trong kho nha môn bao gồm cả lúa giống đều thuộc quyền quản lý của quan quân rồi, cho nên phải tìm họ thương lượng.
Bắt đầu có cảm giác lo thủ tục hành chính thời hiện đại rồi, chạy hết cửa này tới cửa khác, vừa xong còn ở nha môn châu phủ, chạy một vòng quay lại chỗ cũ, y tới nơi không biết tìm ai, chỉ quen mỗi Phó Cung, nhưng hắn là thân vệ của Đại tướng quân không phải người lo mấy chuyện này, được cái quân sĩ rất nhiệt tình với y, sau khi nghe trình bày liền dẫn tới gặp một vị hỏa trưởng phụ trách trông kho. Tả Thiếu Dương nói muốn mua lúa giống để trồng, không thể chậm trễ nếu không lỡ nông vụ mất, hỏa trưởng đó nói nếu trước kia thì hắn có thể tự quyết, nhưng từ khi xảy ra vụ việc quan binh cấu kết gian thương lén bán gạo, những chuyện này phải bẩm lên đại tướng quân, đồng thời vỗ ngực đảm bảo sẽ chuyển lời giúp y.
Tả Thiếu Dương trở về cùng cha thương lượng cách chiêu mộ điền hộ. Tả Quý Kiến nghị viết một cáo thị thật lớn dán trên tường ở nơi phát cháo, sau đó nhờ Đinh Tiểu Tam và huynh đệ Lý gia học thuộc lòng, khi phát cháo đọc ra cho nạn dân biết.
Cả sáng vừa rồi hiệu thuốc chỉ có hai người tới khám bệnh, bây giờ ai cũng bôn ba kiếm cái ăn giữ mạng, chả ai khỏe hết, cũng chẳng thể phân biệt được đâu là đau ốm do bệnh tật, đâu là do đói, hai người kia một là bệnh kinh niên, còn một là quá đói, cho bát cháo thuốc, là loạng choạng bò đi.
Buổi trưa là thời gian Tả gia phát cháo, đây là lần đầu tiên Tả Thiếu Dương tham gia.
Quan quân cầm binh khí đứng thành hai hàng, còn người lĩnh cháo xếp thành hàng dài rất trật tự, không phải chỉ có người quần áo rách rưới như ăn mày, mà còn cả người y phục hoa lệ chỉnh tề, chỉ là mặt sưng như bóng, hai mắt vô thần mở to, mong ngóng đội ngũ nhanh tiến lên, sớm nhận được cháo.
Trông thấy cảnh này Tả Thiếu Dương vốn đã chuẩn bị một bài phát biểu đành thôi, y cũng từng chịu đủ khổ khi đứng dưới trời nắng gay gắt nghe lãnh đạo bên trên nói những lời tâm huyết rồi.
Đinh Tiểu Tam và bốn huynh đệ của Lý gia chia nhau ra đọc lớn nội dung cao thị, rất đơn giản, chỉ vài câu:" Quý Chi Đường tả gia có hơn trăm mẫu ruộng tốt ngoài thành, hiện chiêu mộ điền hộ, điền tô mỗi mẫu một thạch, người có ý liên hệ."
Cáo thị dán xong, thêm năm người không ngừng nghỉ tuyên giảng, có thể nói mỗi người lĩnh cháo đều nghe thấy, tiếng cảm tạ tán tụng vang lên không dứt, nhưng cho tới khi thùng cháo thuốc lớn phát hết, lại chẳng có một ai tới đăng ký.
Đi được nửa đường thì gặp người quen, Lưu hỏa trưởng phụ trách quân nhu đi ngang qua, thấy y thì mừng rỡ:
- Tả công tử, nghe nói cậu lên núi hái thuốc mãi không về, còn tưởng cậu... Ha ha ha, vẫn khỏe chứ?
Không biết hắn định nói gì, mình chết hay bỏ trốn? Có điều không quan trọng, Tả Thiếu Dương mỉm cười:
- Nhờ phúc Lưu hỏa trưởng, may mà nhặt được cái mạng này về.
Vị hỏa trưởng này chỉ hơi gần hơn trước một chút, cũng phải, quân đội cần giữ sức chiến đấu mà.
- Tả công tử tới đây là?
Tả Thiếu Dương nói lại một lượt, Lưu hỏa trưởng tự mình dẫn Tả Thiếu Dương tới đại sảnh.
- Mời công tử ngồi.
Lưu hỏa trưởng mời Tả Thiếu Dương ngồi xuống thái sư ỷ ở đại sảnh, hơi nhoài người tới:
- Vừa vặn ta cũng đang có việc muốn thương lượng với công tử đây.
- Lưu hỏa trưởng cứ nói.
- Chuyện này ta nói với lệnh tôn, nhưng lúc đó công tử không có nhà, nên không có tâm trạng nào định đoạt.
Lưu hỏa trưởng tự mình rót trà:
- Công tử biết đó, khoản tiền đặt hàng mua băng cứu thương của Quý Chi Đường không nằm trong quân lương được dự chi sẵn, hơn nữa số lượng lớn, tình trạng này khó mà trích khoản khác ra trả được. Cho nên có hai cách giải quyết, một là đợi đại quân về triều, xin binh bộ cấp khoản tiền này, nói thật với công tử nhé, cách này rất phiền phức, đám kinh quan ngồi không một chỗ đó chỉ giỏi bày cách làm khó người ta ra vẻ mình quan trọng, trì hoãn nửa năm một năm chắc gì đã cấp tiền, có rồi, trên phát xuống, ài, không biết đến tay được bao nhiêu. Cách thứ hai là nha môn lấy ruộng hoang trừ nợ, cách này đơn giản nhanh chóng, thủ tục thì nói một câu là xong vì Đại tướng quân đã duyệt rồi, bớt việc cho cả hai.
Tả Thiếu Dương vừa mới về, còn chưa nói nhiều chuyện như thế với cha mẹ, nhưng nghe thế là hiểu rồi, quan quân đặt băng cứu thương nhà họ, song không có tiền trả, bây giờ đề nghị hai cách giải quyết kia.
Lưu hỏa trưởng thấy Tả Thiếu Dương ngần ngừ thì nói thêm:
- Ta cũng hiểu bây giờ người ít đất nhiều, không kiếm được người cày cấy, hơn nữa thuế má lại cao, cho nên không ai muốn mua ruộng. Nhưng chính vì thế mà nên nhìn xa một chút, nếu như kiếm được người trồng cấy, sản xuất ra được lương thực, không gì kiếm bằng được đâu. Tả công tử cứ về suy nghĩ cho kỹ, dù sao đại quân cũng không rời nay này sớm đâu.
Tả Thiếu Dương không trả lời vội:
- Vậy tính giá ruộng thế nào?
- Theo giá nha môn, hai lượng một mẫu, năm mươi mẫu xóa khoản nợ một trăm lượng.
Tả Thiếu Dương gật đầu:
- Được, vậy chúng ta cứ làm theo cách này.
Lưu hỏa trưởng cứ nghĩ là phải thuyết phục thêm, không ngờ Tả Thiếu Dương lại đồng ý nhanh gọn sảng khoái như vậy:
- Tả công tử, cậu định đoạt được không, hay về thương lượng với lệnh tôn đã?
- Cha ta luôn để ta tự quyết những việc thế này, Lưu hỏa trưởng cứ yên tâm, quan binh bận bịu đánh phản quân, ta không muốn các vị phiền thêm.
Lưu hỏa trưởng đứng dậy thi lễ:
- Đa tạ công tử đã hiểu cho, vậy ta sẽ đi báo với hộ phòng nha môn làm văn khế ngay, công tử có thể tới tìm họ tiếp nhận bất kỳ lúc nào.
Lúc này từ hậu đường đi tới một thị vệ, ôm quyền nói:
- Tả công tử, Phó đội chính nhờ tại hạ chuyển lời, đa tạ công tử tới đưa thư, phong thư này vô cùng trọng yếu, cho nên đang bận xử lý, không thể ra tiếp công tử, mong công tử thông cảm, xin công tử cứ về trước, ngày khác Phó đội chính sẽ đích thân tới tận nhà bái phỏng.
Tới đó hạ thấp giọng:
- Liên quan tới phong thư này, công tử giữ bí mật, không nói với bất kỳ ai.
Tả Thiếu Dương gật đầu, về nhà nói với cha chuyện lấy ruộng trừ nợ, Tả Quý không ý kiến gì, trước kia Lưu hỏa trưởng cũng khuyên ông như thế, chẳng qua là nhi tử mất tích không có lòng dạ nào, giờ phải chấp nhận chứ sao, đợi đại quân về kinh thành thì coi như mất, đấy là trong trường hợp quan quân chiến thắng.
Nhà cũng đã có tới 80 mẫu ruộng chưa kiếm được điền hộ, lại thêm 50 mẫu nữa, thôi thì cứ nhận vào tay cho dễ lập kế hoạch, Tả Thiếu Dương liền tới hộ phòng ở huyện nha, tỷ phu của y là thư lại nơi này. Gần đây chẳng ai làm việc ở chô này nữa, nếu không giống tỷ phu y đi giúp đỡ sửa thành thì cũng nằm nhà rồi, có điều Đại tướng quân đã giao dặn, cho nên Tiền tri huyện sai người gọi thư lại tới làm thủ tục sang tên.
Theo lý mà nói thì thư lại còn phải dẫn bọn họ ra ngoài thành, chỉ rõ điền sản, giao cắt rõ ràng, nhưng nhìn thư lại gầy tới mức cảm tưởng hắn sẽ chết trước khi tới nơi, cho nên không làm phiền hắn, dò sao đất bán ra có giấy vẽ ghi rõ vị trí, tỷ phu rất rõ đất đai ở đâu, lại có lệnh Đại tướng quân, ai dám cả gan gian lận gì ở đây.
Tả Thiếu Dương đi tìm hộ bộ để hỏi xem có thể mua được lúa giống không, thư lại hộ bộ nói, tất cả lương thực trong kho nha môn bao gồm cả lúa giống đều thuộc quyền quản lý của quan quân rồi, cho nên phải tìm họ thương lượng.
Bắt đầu có cảm giác lo thủ tục hành chính thời hiện đại rồi, chạy hết cửa này tới cửa khác, vừa xong còn ở nha môn châu phủ, chạy một vòng quay lại chỗ cũ, y tới nơi không biết tìm ai, chỉ quen mỗi Phó Cung, nhưng hắn là thân vệ của Đại tướng quân không phải người lo mấy chuyện này, được cái quân sĩ rất nhiệt tình với y, sau khi nghe trình bày liền dẫn tới gặp một vị hỏa trưởng phụ trách trông kho. Tả Thiếu Dương nói muốn mua lúa giống để trồng, không thể chậm trễ nếu không lỡ nông vụ mất, hỏa trưởng đó nói nếu trước kia thì hắn có thể tự quyết, nhưng từ khi xảy ra vụ việc quan binh cấu kết gian thương lén bán gạo, những chuyện này phải bẩm lên đại tướng quân, đồng thời vỗ ngực đảm bảo sẽ chuyển lời giúp y.
Tả Thiếu Dương trở về cùng cha thương lượng cách chiêu mộ điền hộ. Tả Quý Kiến nghị viết một cáo thị thật lớn dán trên tường ở nơi phát cháo, sau đó nhờ Đinh Tiểu Tam và huynh đệ Lý gia học thuộc lòng, khi phát cháo đọc ra cho nạn dân biết.
Cả sáng vừa rồi hiệu thuốc chỉ có hai người tới khám bệnh, bây giờ ai cũng bôn ba kiếm cái ăn giữ mạng, chả ai khỏe hết, cũng chẳng thể phân biệt được đâu là đau ốm do bệnh tật, đâu là do đói, hai người kia một là bệnh kinh niên, còn một là quá đói, cho bát cháo thuốc, là loạng choạng bò đi.
Buổi trưa là thời gian Tả gia phát cháo, đây là lần đầu tiên Tả Thiếu Dương tham gia.
Quan quân cầm binh khí đứng thành hai hàng, còn người lĩnh cháo xếp thành hàng dài rất trật tự, không phải chỉ có người quần áo rách rưới như ăn mày, mà còn cả người y phục hoa lệ chỉnh tề, chỉ là mặt sưng như bóng, hai mắt vô thần mở to, mong ngóng đội ngũ nhanh tiến lên, sớm nhận được cháo.
Trông thấy cảnh này Tả Thiếu Dương vốn đã chuẩn bị một bài phát biểu đành thôi, y cũng từng chịu đủ khổ khi đứng dưới trời nắng gay gắt nghe lãnh đạo bên trên nói những lời tâm huyết rồi.
Đinh Tiểu Tam và bốn huynh đệ của Lý gia chia nhau ra đọc lớn nội dung cao thị, rất đơn giản, chỉ vài câu:" Quý Chi Đường tả gia có hơn trăm mẫu ruộng tốt ngoài thành, hiện chiêu mộ điền hộ, điền tô mỗi mẫu một thạch, người có ý liên hệ."
Cáo thị dán xong, thêm năm người không ngừng nghỉ tuyên giảng, có thể nói mỗi người lĩnh cháo đều nghe thấy, tiếng cảm tạ tán tụng vang lên không dứt, nhưng cho tới khi thùng cháo thuốc lớn phát hết, lại chẳng có một ai tới đăng ký.
Bình luận chương 321
Chia sẻ cảm nhận về chương 321 “Lấy ruộng trừ nợ”