Cắt đất đền tiền
Ra khỏi phủ quốc công, Đỗ Hà đi thẳng đến hoàng cung thì được báo Lý Thế Dân đang mở tiệc chiêu đãi các sứ đoàn vừa tới Trường An nên không thể
thoát thân, bảo hắn chờ ở thư phòng.
Đỗ Hà ngồi buồn trong thư phòng, định tìm một quyển sách đọc giết thời gian thì thấy trên giá quyển Ngô tử binh pháp.
[Ngô tử binh pháp] là binh thư nổi tiếng Trung Quốc do danh tướng Ngô Khởi thời Chiến quốc sơ kỳ viết ra, tề danh với [Tôn Tử binh pháp]. Chỉ tiếc tuyệt đại bộ phận đều thất truyền, chỉ có rất nhiều Tàn Thiên còn sót lại.
Trong thư phòng Đỗ Như Hối cũng có [Ngô tử binh pháp], chỉ là vỏn vẹn có sáu thiên, bất quá chừng đó đã khiến Đỗ Hà thu được ích lợi không nhỏ, không biết Lý Thế Dân có được mấy thiên.
Đỗ Hà mở sách, thấy những chỗ trống ngoài tiêu đề chi chít chữ viết, định thần xem xét thì thấy là bút tích của Lý Thế Dân, hết sức hiếu kỳ, vì vậy cẩn thận xem lại thì ra là chú giải của hắn với [Ngô tử binh pháp].
Hắn lật qua, thấy bộ [Ngô tử binh pháp] này vẫn chỉ có sáu thiên, gần kề hơn ngàn chữ, nhưng Lý Thế Dân đã viết hơn vạn chữ chú giải.
Hơn nữa mỗi một đoạn chú giải đều trích dẫn những chiến dịch kinh điển trong lịch sử cùng với ví dụ dùng binh thực tế. Từ cuộc chiến trục lộc thời Tần Hán, cuộc chiến Bành Thành, Cai Hạ cho tới thời Tùy Đường đều được ghi lại kỹ lưỡng.
Cổ nhân rất thích thứ văn chương huyền ảo tối nghĩa, thậm chí không có cả dấu ngắt câu, hơn nữa đều là đạo lý lớn. Nếu không có được bản lĩnh văn học nhất định thì chỉ riêng việc đọc thông đã là vấn đề. Nhưng qua sự chú giải của Lý Thế Dân thì bộ binh thư này lập tức trở nên sáng sủa hơn rất nhiều, so với nguyên bản càng thêm sinh động, dễ hiểu.
Thấy còn phải một lúc nữa mới gặp được Lý Thế Dân, hắn dứt khoát ngay tại chỗ đem ghi chép so sánh với nguyên văn, càng đọc càng thêm khâm phục Lý Thế Dân: Thành tựu về văn hóa giáo dục của Lý thúc thúc cao đến mức mình quên hắn cũng là một nhà quân sự nổi tiếng, luận tiêu chuẩn quân sự, Lý Tích đại thúc cũng chưa chắc vượt qua.
Nhất là khi hắn đọc tới thiên [Trì binh] lại càng sợ hãi bật thốt:
- Lý thúc thúc không hổ là thiên cổ nhất đế, cảm tưởng thành tựu về văn hoá giáo dục, trong võ công không phải thường nhân có thể đạt được.
- Khục, khục!
Ghế trên đột nhiên truyền đến tiếng ho khô khốc.
Đỗ Hà thất kinh, vội ngẩng đầu nhìn lại, đã thấy Lý Thế Dân không biết chuyện gì đã ngồi ở trên đại điện, sắc mặt có chút hồng hào, cũng có chút cao hứng, có lẽ là bởi vì uống rượu quá nhiều nhưng khả năng lớn hơn là vì câu nói thốt ra trong lúc vô tình của hắn.
Thiên cổ nhất đế là người đời sau đánh giá, trong Đường triều tự nhiên không có.
Lần thứ nhất bị người xưng hô như thế, Lý Thế Dân có chút ít ngượng ngùng.
Đỗ Hà từ đáy lòng cười thầm, hỏi:
- Lý thúc thúc, đến đây lúc nào?
- Vừa mới không lâu, thấy ngươi xem nhập thần, cũng không có quấy rầy!
Lý Thế Dân lấy vẻ đoan chính, hỏi:
- Vừa rồ ngươi xem thiên Trì binh trong [Ngô tử]?
Đỗ Hà cười gật đầu:
- Ngô Khởi dùng binh trọng trì, mỗi chữ mỗi câu, có thể nói chữ chữ châu ngọc! Đạo lý mà Lý thúc thúc chú giải trong đó cùng với việc thực hành thống trị quốc gia thật khiến cho người ta có cảm giác mới mẻ!
Lý Thế Dân nói:
- Ngô Khởi vốn là nhân vật quân sự trác tuyệt, trong binh pháp vốn hàm chứa đạo lý trị thế, chỉ là thường nhân không xem xét kỹ mà thôi. Lúc trẫm ở tuổi của ngươi ưa thích Hoắc Khứ Bệnh, thưởng thức khí thế càn quét bát phương, hai mươi tuổi lại thích Hàn Tín, nhận thức đến dùng binh trọng mưu, sau khi đăng cơ trẫm càng thêm coi trọng Ngô Khởi, trọng về thống trị. Hoắc Khứ Bệnh mạnh nhưng chỉ nhất thời; Hàn Tín mạnh, tung hoành cả đời; Ngô Khởi mạnh, lại có thể xưng hùng mấy đời.
Đỗ Hà ngầm hiểu, đây chính là sự phát triển của cảnh giới tư tưởng, Hoắc Khứ Bệnh tác phong cường ngạnh, đánh cho Hung Nô nghe tin đã sợ mất mật, nhưng cuối cùng chỉ là nhất thời thắng bại; Hàn Tín trọng mưu, mỗi trận chiến cơ hồ đều có kỳ mưu, thường thường dùng tổn thất tối thiểu dành thắng lợi lớn nhất, lập nên đế nghiệp cho Lưu Bang còn Ngô Khởi trọng trị binh tức là trị quốc, trị binh binh cường, trị quốc quốc thịnh, chỉ có binh cường quốc thịnh mới có thể chính thức hoành hành hậu thế, mới có thể tạo ra một đế quốc vĩ đại, xưng hùng trăm năm.
- Ngô Khởi đã phản đối hiếu chiến, cũng phản đối chỉ duy đức, hủy bỏ võ bị. Hắn cho rằng chỉ có nội tu văn đức, bên ngoài võ bị mới có thể khiến quốc gia cường thịnh. Điểm này trẫm vạn phần đồng ý, cho nên trẫm lúc chinh phạt tứ phương không quên việc trị quốc, để tránh xuất hiện tình huống như Hán Vũ.
Lý Thế Dân cười nói:
- Nếu ngươi đã ưa thích, quyển sách này trẫm liền đưa ngươi, có ích với ngươi cũng là phúc của Đại Đường ta!
Hắn hào phóng vung tay đem sách đưa cho Đỗ Hà.
Đỗ Hà như nhặt được chí bảo thu vào.
- Đúng rồi, tiểu tử ngươi đến tìm trẫm chắc không phải để xem sách! Là vì Thổ Phiên mà đến?
Lý Thế Dân phỏng đoán:
- Trẫm cảm thấy Thổ Phiên tựa hồ có thù truyền kiếp với ngươi, cứ nhằm vào đó.
Đỗ Hà thầm nghĩ:
- Không phải có thù truyền kiếp với ta mà là với Đại Đường.
Nếu không vì trong lịch sử Thổ Phiên là kình địch lớn nhất của Đại Đường thì hắn cũng không nhằm vào Thổ Phiên.
- Lý thúc thúc thánh minh, tiểu tử xác thực đến vì Thổ Phiên ...... Nghe phụ thân nói thúc thúc ý định hòa đàm cùng Thổ Phiên?
Lý Thế Dân cũng không giấu diếm gật đầu nói:
- Cái này không chỉ là ý của trẫm, còn là ý của Phòng tể tướng, phụ thân ngươi, Ngụy khanh gia, Hầu Thượng thư, Lý Tích Tướng quân thậm chí là Vệ công Lý Tĩnh lão tướng quân nhất trí. Đối với điều này ngươi có ý kiến gì khác?
Đỗ Hà có chút xấu hổ, vội hỏi:
- Lý thúc thúc ngươi đừng lấy những lão gia hỏa này dọa ta, tiểu tử cũng không cho rằng hòa đàm có sai. Con đường tơ lụa mang đến lợi ích cực lớn cho Đại Đường ta nên trọng tâm Đại Đường đặt ở đây mà không phải ở Thổ Phiên nho nhỏ là cực kỳ cao minh. Nhưng thúc thúc không biết chỉ nghị hòa như vậy là quá tiện nghi cho Thổ Phiên?
- Phải biết rằng Đại Đường chúng ta là nước thắng trận, còn Thổ Phiên là nước thất bại. Chúng e ngại Đại Đường ta, hy vọng cùng ta Đại Đường hòa hảo, cái này không dễ vì vậy nên mới cầu Đại Đường ta. Chúng ta nếu không thừa cơ kiếm chỗ tốt vậy chẳng phải phụ lòng tám vạn đại quân liều mạng ở tiền tuyến?
Đỗ Hà nói một hơi khiến Lý Thế Dân suy nghĩ có chút đau đầu.
Nước chiến thắng, nước thất bại, kiếm chỗ tốt, phụ lòng!
Chỉnh lý lại một hồi lâu, hắn mới làm rõ đầu mối, trong mắt hiện lên vẻ hiểu ra, hưng phấn, vội hỏi:
- Từ từ đã, nói rõ hơn đi!
- Nói cách khác! Trận chiến này là vì Thổ Phiên khiêu khích làm hại Đại Đường ta lao sư động chúng ngàn dặm viễn chinh. Đầu sỏ gây nên là ai? Là Thổ Phiên, cho nên chỗ hao tổn quân phí phải do Thổ Phiên bồi thường, hợp tình hợp lý. Còn có quân ta bỏ mình mấy ngàn, bọn họ đều chết trong tay người Thổ Phiên vậy chi phí phụng dưỡng người nhà của bọn họ ai trả?
Tự nhiên vẫn là Thổ Phiên, mặt khác Thổ Phiên công phá Tùng châu, phí tổn cần sửa chữa tường thành cũng cần Thổ Phiên xuất ra. Lại như vì đánh bại Thổ Phiên, tiểu tử dốc hết tâm huyết, mấy ngày mấy đêm, đầu đầy tóc trắng, hao tổn tuổi thọ, vậy thu của bọn chúng trăm ngàn lượng hoàng kim với tư cách phí não lực, đây đương nhiên là chuyện thiên kinh địa nghĩa.
Lý thúc thúc...... Ngài xem ta nói đúng không?
Lý Thế Dân nghe đến ngây người, vội vàng gật đầu nhìn mái tóc đen nhánh của Đỗ Hà, ra vẻ chính nhân quân tử:
- Có đạo lý, trẫm cũng hiểu được chúng ta không có nghĩa vụ trả những phí tổn này!
Đỗ Hà ngồi buồn trong thư phòng, định tìm một quyển sách đọc giết thời gian thì thấy trên giá quyển Ngô tử binh pháp.
[Ngô tử binh pháp] là binh thư nổi tiếng Trung Quốc do danh tướng Ngô Khởi thời Chiến quốc sơ kỳ viết ra, tề danh với [Tôn Tử binh pháp]. Chỉ tiếc tuyệt đại bộ phận đều thất truyền, chỉ có rất nhiều Tàn Thiên còn sót lại.
Trong thư phòng Đỗ Như Hối cũng có [Ngô tử binh pháp], chỉ là vỏn vẹn có sáu thiên, bất quá chừng đó đã khiến Đỗ Hà thu được ích lợi không nhỏ, không biết Lý Thế Dân có được mấy thiên.
Đỗ Hà mở sách, thấy những chỗ trống ngoài tiêu đề chi chít chữ viết, định thần xem xét thì thấy là bút tích của Lý Thế Dân, hết sức hiếu kỳ, vì vậy cẩn thận xem lại thì ra là chú giải của hắn với [Ngô tử binh pháp].
Hắn lật qua, thấy bộ [Ngô tử binh pháp] này vẫn chỉ có sáu thiên, gần kề hơn ngàn chữ, nhưng Lý Thế Dân đã viết hơn vạn chữ chú giải.
Hơn nữa mỗi một đoạn chú giải đều trích dẫn những chiến dịch kinh điển trong lịch sử cùng với ví dụ dùng binh thực tế. Từ cuộc chiến trục lộc thời Tần Hán, cuộc chiến Bành Thành, Cai Hạ cho tới thời Tùy Đường đều được ghi lại kỹ lưỡng.
Cổ nhân rất thích thứ văn chương huyền ảo tối nghĩa, thậm chí không có cả dấu ngắt câu, hơn nữa đều là đạo lý lớn. Nếu không có được bản lĩnh văn học nhất định thì chỉ riêng việc đọc thông đã là vấn đề. Nhưng qua sự chú giải của Lý Thế Dân thì bộ binh thư này lập tức trở nên sáng sủa hơn rất nhiều, so với nguyên bản càng thêm sinh động, dễ hiểu.
Thấy còn phải một lúc nữa mới gặp được Lý Thế Dân, hắn dứt khoát ngay tại chỗ đem ghi chép so sánh với nguyên văn, càng đọc càng thêm khâm phục Lý Thế Dân: Thành tựu về văn hóa giáo dục của Lý thúc thúc cao đến mức mình quên hắn cũng là một nhà quân sự nổi tiếng, luận tiêu chuẩn quân sự, Lý Tích đại thúc cũng chưa chắc vượt qua.
Nhất là khi hắn đọc tới thiên [Trì binh] lại càng sợ hãi bật thốt:
- Lý thúc thúc không hổ là thiên cổ nhất đế, cảm tưởng thành tựu về văn hoá giáo dục, trong võ công không phải thường nhân có thể đạt được.
- Khục, khục!
Ghế trên đột nhiên truyền đến tiếng ho khô khốc.
Đỗ Hà thất kinh, vội ngẩng đầu nhìn lại, đã thấy Lý Thế Dân không biết chuyện gì đã ngồi ở trên đại điện, sắc mặt có chút hồng hào, cũng có chút cao hứng, có lẽ là bởi vì uống rượu quá nhiều nhưng khả năng lớn hơn là vì câu nói thốt ra trong lúc vô tình của hắn.
Thiên cổ nhất đế là người đời sau đánh giá, trong Đường triều tự nhiên không có.
Lần thứ nhất bị người xưng hô như thế, Lý Thế Dân có chút ít ngượng ngùng.
Đỗ Hà từ đáy lòng cười thầm, hỏi:
- Lý thúc thúc, đến đây lúc nào?
- Vừa mới không lâu, thấy ngươi xem nhập thần, cũng không có quấy rầy!
Lý Thế Dân lấy vẻ đoan chính, hỏi:
- Vừa rồ ngươi xem thiên Trì binh trong [Ngô tử]?
Đỗ Hà cười gật đầu:
- Ngô Khởi dùng binh trọng trì, mỗi chữ mỗi câu, có thể nói chữ chữ châu ngọc! Đạo lý mà Lý thúc thúc chú giải trong đó cùng với việc thực hành thống trị quốc gia thật khiến cho người ta có cảm giác mới mẻ!
Lý Thế Dân nói:
- Ngô Khởi vốn là nhân vật quân sự trác tuyệt, trong binh pháp vốn hàm chứa đạo lý trị thế, chỉ là thường nhân không xem xét kỹ mà thôi. Lúc trẫm ở tuổi của ngươi ưa thích Hoắc Khứ Bệnh, thưởng thức khí thế càn quét bát phương, hai mươi tuổi lại thích Hàn Tín, nhận thức đến dùng binh trọng mưu, sau khi đăng cơ trẫm càng thêm coi trọng Ngô Khởi, trọng về thống trị. Hoắc Khứ Bệnh mạnh nhưng chỉ nhất thời; Hàn Tín mạnh, tung hoành cả đời; Ngô Khởi mạnh, lại có thể xưng hùng mấy đời.
Đỗ Hà ngầm hiểu, đây chính là sự phát triển của cảnh giới tư tưởng, Hoắc Khứ Bệnh tác phong cường ngạnh, đánh cho Hung Nô nghe tin đã sợ mất mật, nhưng cuối cùng chỉ là nhất thời thắng bại; Hàn Tín trọng mưu, mỗi trận chiến cơ hồ đều có kỳ mưu, thường thường dùng tổn thất tối thiểu dành thắng lợi lớn nhất, lập nên đế nghiệp cho Lưu Bang còn Ngô Khởi trọng trị binh tức là trị quốc, trị binh binh cường, trị quốc quốc thịnh, chỉ có binh cường quốc thịnh mới có thể chính thức hoành hành hậu thế, mới có thể tạo ra một đế quốc vĩ đại, xưng hùng trăm năm.
- Ngô Khởi đã phản đối hiếu chiến, cũng phản đối chỉ duy đức, hủy bỏ võ bị. Hắn cho rằng chỉ có nội tu văn đức, bên ngoài võ bị mới có thể khiến quốc gia cường thịnh. Điểm này trẫm vạn phần đồng ý, cho nên trẫm lúc chinh phạt tứ phương không quên việc trị quốc, để tránh xuất hiện tình huống như Hán Vũ.
Lý Thế Dân cười nói:
- Nếu ngươi đã ưa thích, quyển sách này trẫm liền đưa ngươi, có ích với ngươi cũng là phúc của Đại Đường ta!
Hắn hào phóng vung tay đem sách đưa cho Đỗ Hà.
Đỗ Hà như nhặt được chí bảo thu vào.
- Đúng rồi, tiểu tử ngươi đến tìm trẫm chắc không phải để xem sách! Là vì Thổ Phiên mà đến?
Lý Thế Dân phỏng đoán:
- Trẫm cảm thấy Thổ Phiên tựa hồ có thù truyền kiếp với ngươi, cứ nhằm vào đó.
Đỗ Hà thầm nghĩ:
- Không phải có thù truyền kiếp với ta mà là với Đại Đường.
Nếu không vì trong lịch sử Thổ Phiên là kình địch lớn nhất của Đại Đường thì hắn cũng không nhằm vào Thổ Phiên.
- Lý thúc thúc thánh minh, tiểu tử xác thực đến vì Thổ Phiên ...... Nghe phụ thân nói thúc thúc ý định hòa đàm cùng Thổ Phiên?
Lý Thế Dân cũng không giấu diếm gật đầu nói:
- Cái này không chỉ là ý của trẫm, còn là ý của Phòng tể tướng, phụ thân ngươi, Ngụy khanh gia, Hầu Thượng thư, Lý Tích Tướng quân thậm chí là Vệ công Lý Tĩnh lão tướng quân nhất trí. Đối với điều này ngươi có ý kiến gì khác?
Đỗ Hà có chút xấu hổ, vội hỏi:
- Lý thúc thúc ngươi đừng lấy những lão gia hỏa này dọa ta, tiểu tử cũng không cho rằng hòa đàm có sai. Con đường tơ lụa mang đến lợi ích cực lớn cho Đại Đường ta nên trọng tâm Đại Đường đặt ở đây mà không phải ở Thổ Phiên nho nhỏ là cực kỳ cao minh. Nhưng thúc thúc không biết chỉ nghị hòa như vậy là quá tiện nghi cho Thổ Phiên?
- Phải biết rằng Đại Đường chúng ta là nước thắng trận, còn Thổ Phiên là nước thất bại. Chúng e ngại Đại Đường ta, hy vọng cùng ta Đại Đường hòa hảo, cái này không dễ vì vậy nên mới cầu Đại Đường ta. Chúng ta nếu không thừa cơ kiếm chỗ tốt vậy chẳng phải phụ lòng tám vạn đại quân liều mạng ở tiền tuyến?
Đỗ Hà nói một hơi khiến Lý Thế Dân suy nghĩ có chút đau đầu.
Nước chiến thắng, nước thất bại, kiếm chỗ tốt, phụ lòng!
Chỉnh lý lại một hồi lâu, hắn mới làm rõ đầu mối, trong mắt hiện lên vẻ hiểu ra, hưng phấn, vội hỏi:
- Từ từ đã, nói rõ hơn đi!
- Nói cách khác! Trận chiến này là vì Thổ Phiên khiêu khích làm hại Đại Đường ta lao sư động chúng ngàn dặm viễn chinh. Đầu sỏ gây nên là ai? Là Thổ Phiên, cho nên chỗ hao tổn quân phí phải do Thổ Phiên bồi thường, hợp tình hợp lý. Còn có quân ta bỏ mình mấy ngàn, bọn họ đều chết trong tay người Thổ Phiên vậy chi phí phụng dưỡng người nhà của bọn họ ai trả?
Tự nhiên vẫn là Thổ Phiên, mặt khác Thổ Phiên công phá Tùng châu, phí tổn cần sửa chữa tường thành cũng cần Thổ Phiên xuất ra. Lại như vì đánh bại Thổ Phiên, tiểu tử dốc hết tâm huyết, mấy ngày mấy đêm, đầu đầy tóc trắng, hao tổn tuổi thọ, vậy thu của bọn chúng trăm ngàn lượng hoàng kim với tư cách phí não lực, đây đương nhiên là chuyện thiên kinh địa nghĩa.
Lý thúc thúc...... Ngài xem ta nói đúng không?
Lý Thế Dân nghe đến ngây người, vội vàng gật đầu nhìn mái tóc đen nhánh của Đỗ Hà, ra vẻ chính nhân quân tử:
- Có đạo lý, trẫm cũng hiểu được chúng ta không có nghĩa vụ trả những phí tổn này!
Bình luận chương 115
Chia sẻ cảm nhận về chương 115 “Cắt đất đền tiền”