Nhân nghĩa đạo đức đáng giá sao?
Sáng sớm hôm sau, Đỗ Hà đã nhận được biên chế làm “Nguyên Tòng Cấm Quân” của phi kỵ, triển khai huấn luyện đối với bọn họ.
- Nguyên Tòng Cấm Quân.
Mặc dù chức vụ này có vẻ danh hão, nhưng dù sao có thêm danh hiệu “Cấm Quân” vẫn có chút bản lĩnh. Nếu so sánh, có lẽ không bằng ngàn người dưới trướng mình, nhưng cũng không quá mức thua kém, chỉ là cho tới nay, ít luyện tập, cho nên thực lực có chỗ hạ thấp, chỉ cần luyện hơn nửa năm, có thể khôi phục lại phong mạo ban đầu.
Lần này xuất chinh, Đỗ Hà nhiều lần thỉnh giáo tâm đắc luyện binh với Lý Tích, cũng có chỗ lĩnh ngộ, đem toàn bộ tâm đắc dùng trên nhánh quân đội của mình, định mau chóng khiến cho bọn họ khôi phục thực lực, trở thành cánh tay đắc lực của mình.
Vừa mới phân bố nhiệm vụ huấn luyện xuống dưới, Đỗ Hà đã được Lý Thế Dân triệu kiến, giao nhiệm vụ huấn luyện lại cho La Thông, Vương Đức, tới Cam Lộ điện!
Lý Thế Dân đang buồn bực ngồi ở trên cau mày, giống như có chuyện gì ưu phiền.
- Lý thúc thúc?
Đỗ Hà kêu lên, tùy ý khom lưng tiến vào.
Lý Thế Dân nhìn hắn, lập tức hé miệng nói:
- Chúng ta không để ý đến điểm này, tổ chức hoạt động lớn như vậy cần rất nhiều tiền!
Hắn nói tỉ mỉ nguyên do, Đỗ Hà mới hiểu được.
Hôm nay khi lâm triều Lý Thế Dân đã công khai trao đổi với các quần thần sự vụ hôm qua thương nghị với Đỗ Hà, giống như ném một quả bom ngàn cân xuống triều đường.
So tài bắn cung, đua ngựa cũng không phải chuyện gì xa lạ, nhưng tụ tập dũng sĩ các quốc gia đến cùng so tài thì đúng là chuyện trước đây chưa từng có.
Văn võ cả triều đều bị hấp dẫn trước ý tưởng của Lý Thế Dân, hơn nữa sinh ra cảm giác rất hứng thú.
Đương nhiên có người tán thành tất nhiên cũng có người phản đối, có một số đại thần khuyên can cho rằng tổ chức này lần này có quy mô rất lớn, vô cùng hao tổn tiền tài, bất lợi cho dân, cũng có người cho rằng mặc dù Đại Đường thượng võ, nhưng ở các hạng mục như bắn tên, cưỡi ngựa, từ xưa tới nay đều thua kém Dị tộc một bậc, chẳng những không tạo được hiệu quả, ngược lại còn khiến Đại Đường mất thể diện.
Nhưng lời này vừa thốt ra, lập tức chọc giận võ tướng triều đình.
Mấy đại thần tính khí nóng nảy như Trần Giảo Kim, Úy Trì Kính Đức tựa hồ định đánh cho đại thần khuyên can kia một trận, những võ tướng khác cũng trừng mắt tức giận.
Ngay cả người có tính khí thiện lương như Lý Tích cũng trợn tròn mắt, lời này của gián quan chẳng phải nói dũng sĩ của Đại Đường bọn họ không lợi hại bằng dũng sĩ các tộc sao?
Đối mặt với điệu bộ này, gián quan nhất thời im miệng, nào dám nhiều lời.
Loại chuyện tốt này, người hiểu biết đương nhiên đồng ý, nhưng sự thật là hao phí cũng cực lớn.
Mặc dù văn võ đồng ý cử hành “Thi đấu dũng giả”, nhưng đều tỏ vẻ hy vọng có thể giảm bớt quy mô.
Lý Thế Dân có vẻ rầu rĩ không vui, bản tính hắn vốn thích đao to búa lớn, sớm đã quyết định, nếu đã làm việc trọng đại như vậy thì phải làm muốn cho náo nhiệt. Nhưng nếu hoàn thành
từng hạng mục trong suy nghĩ của hắn, hao tổn tiền bạc ít nhất không dưới mấy vạn lượng.
Đại Đường giàu có và đông đúc, cũng không phải không thể chi phí, chỉ có điều đây là khoản đầu tư không có lời. Đừng nói là Hộ bộ quản tiền, ngay cả hắn cũng cảm thấy đau lòng.
Nhưng nếu thu nhỏ công trình, hắn cũng thấy không vui, cảm thấy rất mất mặt.
Lúc này, hắn nghĩ tới người có đầy những suy nghĩ kỳ diệu trong đầu là Đỗ Hà, vội vàng triệu kiến, xem hắn có cao kiến gì không.
Đỗ Hà giật mình, có chút buồn cười, tổ chức Đại hội thể dục thể thao này lại sợ không có lời, vội nói ngay:
- Lý thúc thúc, chuyện đó căn bản không có vấn đề! Khi tổ chức thi đấu, chỉ cần thu phí vào sân, tất cả vấn đề đều có thể dễ dàng giải quyết.
Hắn vốn định nói quảng cáo phí tài trợ, nhưng nghĩ đến Đường triều coi nhẹ thương nghiệp, vì vậy chỉ có thể buồn bực trong lòng.
- Phí tổn vào sân?
Lý Thế Dân tựa hồ cũng hiểu được hàm nghĩa của bốn chữ này.
- Không sai!
Đỗ Hà mỉm cười gật đầu:
- Phải đóng cửa sân thi đấu, muốn vào xem phải trả phí nhất định, giống như xem biểu diễn!
- Cái này không ổn!
Lý Thế Dân lắc đầu, quả quyết cự tuyệt nói:
- Cho dù trẫm không tổ chức “Thi đấu dũng giả”, tuyệt đối cũng không lấy tiền trên người bách tính.
Đỗ Hà nghe thấy bắt đầu kính nể, Lý Thế Dân xác thực là một vị Hoàng Đế tốt, yêu dân như con, nhưng lại lắc đầu cười nói:
- Lý thúc thúc hiểu lầm rồi, tiểu tử cũng chưa bao giờ nghĩ tới kiếm tiền trên người bách tính.
Cái này giống như ra quán xem biểu diễn, có chỗ tốt, chỗ không tốt, chỗ đứng. Lý thúc thúc có thể chia vị trí thành chỗ ngồi khách quý thượng đẳng, trung đẳng, thứ đẳng, sau đó mới là ghế bình thường. Dân chúng vào xem, chỉ cần trả một đồng là có thể ngồi ở vị trí bình thường xem rồi, Đại Đường ta giàu có và đông đúc, dân chúng vẫn phải có mấy đồng, căn bản sẽ không ảnh hưởng đến sinh kế của bọn họ. Về phần chỗ ngồi khách quý sẽ lợi dụng tâm lý ganh đua, so sánh giữa các thương nhân quan to quý tộc, để bọn họ ra giá cao. Một chỗ ngồi là mười lượng bạc, một ngàn chỗ ngồi là một vạn lượng bác, còn lo không thu đủ tiền sao?
- Nói có lý!
Lý Thế Dân vỗ bàn tán dương, cười nói:
- Đạo lý đơn giản như vậy, sao trẫm lại không nghĩ tới chứ.
- Còn nữa, Lý thúc thúc, ngươi định xử trí ba vạn người Thổ Phiên như thế nào?
Đỗ Hà lạnh lùng mỉm cười!
Lý Thế Dân nói:
- Chuyện này, trẫm cũng có chút khó xử, rất nhiều đại thần hy vọng trẫm nhân đức thả bọn chúng về Thổ Phiên......
Hắn còn chưa nói hết lời, Đỗ Hà đã nổi trận lôi đình ngay tại chỗ:
- Tên hỗn đản nào nói, kẻ đó không phải ngu ngốc thì cũng là gian tế Thổ Phiên.
Đám tù binh này đều là binh sĩ thiện chiến dũng mãnh, chỉ cần mặc khôi giáp vào sẽ là đội quân tinh nhuệ. Vậy mà có người lại đề nghị thả bọn chúng ra, trên đời thật sự có người ngu ngốc như vậy sao?
- Đừng kích động, đừng kích động!
Lý Thế Dân cười nói:
- Trẫm không phải người cổ hủ như bọn họ, đám Thổ Phiên kia dũng mãnh gan dạ, thả bọn chúng về không khác gì thả hổ về rừng, hậu hoạn vô cùng. Trẫm cũng không đồng ý, chỉ là trong lúc nhất thời không biết xử trí như thế nào, chỉ có thể tạm giam bọn chúng.
- Ăn không ở không như vậy, chẳng phải là quá tiện nghi cho bọn chúng, sức lao động chỉ cần cơm, không cần tiền này đi đâu mà tìm chứ.
Đỗ Hà cảm thấy Lý Thế Dân có vẻ lãng phí, sức lao động tốt như vậy cũng không biết lợi dụng.
Lý Thế Dân cũng suy nghĩ, nhưng lại nhíu mày lẩm bẩm nói:
- Làm như vậy không phải hơi bất nhân bất nghĩa, không có đạo đức sao!
- Nhân nghĩa, đạo đức?
Đỗ Hà khinh thường nhếch miệng, âm thầm phỉ báng Lý Thế Dân giả bộ đứng đắn, nếu như ngài thật sự có nhân nghĩa đạo đức, ngài cũng sẽ không phát động biến Huyền Vũ môn, trình diễn trò thí huynh giết đệ, bức cha thoái vị. Nhưng nói đi cũng phải nói lại, nếu không có biến Huyền Vũ môn, Đại Đường dưới thời Lý Kiến Thành nhất định cũng không thể phát triển mạnh mẽ được như vậy. Đương nhiên lời này Đỗ Hà có mười lá gan cũng không dám nói, ở Đường triều, nhất là trước mặt Lý Thế Dân, tuyệt đối không được nhắc đến chuyện Huyền Vũ môn!
Hắn chỉ tỏ vẻ khinh thường nhìn Lý Thế Dân nói:
- Nhân nghĩa, đạo đức, Lý thúc thúc, ngài nói cho ta biết, thứ đó đáng giá bao nhiêu tiền?
Lý Thế Dân bị Đỗ Hà nhìn như vậy cũng cảm thấy xấu hổ, tức giận nói:
- Thứ đó làm sao có thể ước lượng đáng giá bao nhiêu?
Đỗ Hà cao giọng nói:
- Không thể ước lượng, thì chính là không đáng tiền! Thứ không đáng tiền thì giữ làm gì? Đối với quốc gia mà nói, lợi ích chí thượng, chỉ có lợi ích, mới có thể cường quốc, chứ không phải thứ không đáng giá như nhân nghĩa đạo đức! Lý thúc thúc, ngài không phải quân vương cổ hủ, tiểu tử cũng nói rõ. Nhân nghĩa, đạo đức là đối với bách tính của mình, đối với hổ lang Dị tộc, nói nhiều nhân nghĩa đạo đức như vậy làm cái rắm gì! Nhân nghĩa đạo đức có thể làm cho Dị tộc quy thuận Đại Đường ta? Nhân nghĩa đạo đức có thể làm cho Đại Đường ta tứ phương đến chúc mừng? Đại Đường ta sở dĩ cường thịnh, chính là dựa vào thực lực, dựa vào tướng sĩ phục vụ quên mình, chứ không phải nhân nghĩa đạo đức chó má gì đó.
- Lý thúc thúc, ta đã kể cho ngươi câu chuyện của Đông Quách tiên sinh.
- Nguyên Tòng Cấm Quân.
Mặc dù chức vụ này có vẻ danh hão, nhưng dù sao có thêm danh hiệu “Cấm Quân” vẫn có chút bản lĩnh. Nếu so sánh, có lẽ không bằng ngàn người dưới trướng mình, nhưng cũng không quá mức thua kém, chỉ là cho tới nay, ít luyện tập, cho nên thực lực có chỗ hạ thấp, chỉ cần luyện hơn nửa năm, có thể khôi phục lại phong mạo ban đầu.
Lần này xuất chinh, Đỗ Hà nhiều lần thỉnh giáo tâm đắc luyện binh với Lý Tích, cũng có chỗ lĩnh ngộ, đem toàn bộ tâm đắc dùng trên nhánh quân đội của mình, định mau chóng khiến cho bọn họ khôi phục thực lực, trở thành cánh tay đắc lực của mình.
Vừa mới phân bố nhiệm vụ huấn luyện xuống dưới, Đỗ Hà đã được Lý Thế Dân triệu kiến, giao nhiệm vụ huấn luyện lại cho La Thông, Vương Đức, tới Cam Lộ điện!
Lý Thế Dân đang buồn bực ngồi ở trên cau mày, giống như có chuyện gì ưu phiền.
- Lý thúc thúc?
Đỗ Hà kêu lên, tùy ý khom lưng tiến vào.
Lý Thế Dân nhìn hắn, lập tức hé miệng nói:
- Chúng ta không để ý đến điểm này, tổ chức hoạt động lớn như vậy cần rất nhiều tiền!
Hắn nói tỉ mỉ nguyên do, Đỗ Hà mới hiểu được.
Hôm nay khi lâm triều Lý Thế Dân đã công khai trao đổi với các quần thần sự vụ hôm qua thương nghị với Đỗ Hà, giống như ném một quả bom ngàn cân xuống triều đường.
So tài bắn cung, đua ngựa cũng không phải chuyện gì xa lạ, nhưng tụ tập dũng sĩ các quốc gia đến cùng so tài thì đúng là chuyện trước đây chưa từng có.
Văn võ cả triều đều bị hấp dẫn trước ý tưởng của Lý Thế Dân, hơn nữa sinh ra cảm giác rất hứng thú.
Đương nhiên có người tán thành tất nhiên cũng có người phản đối, có một số đại thần khuyên can cho rằng tổ chức này lần này có quy mô rất lớn, vô cùng hao tổn tiền tài, bất lợi cho dân, cũng có người cho rằng mặc dù Đại Đường thượng võ, nhưng ở các hạng mục như bắn tên, cưỡi ngựa, từ xưa tới nay đều thua kém Dị tộc một bậc, chẳng những không tạo được hiệu quả, ngược lại còn khiến Đại Đường mất thể diện.
Nhưng lời này vừa thốt ra, lập tức chọc giận võ tướng triều đình.
Mấy đại thần tính khí nóng nảy như Trần Giảo Kim, Úy Trì Kính Đức tựa hồ định đánh cho đại thần khuyên can kia một trận, những võ tướng khác cũng trừng mắt tức giận.
Ngay cả người có tính khí thiện lương như Lý Tích cũng trợn tròn mắt, lời này của gián quan chẳng phải nói dũng sĩ của Đại Đường bọn họ không lợi hại bằng dũng sĩ các tộc sao?
Đối mặt với điệu bộ này, gián quan nhất thời im miệng, nào dám nhiều lời.
Loại chuyện tốt này, người hiểu biết đương nhiên đồng ý, nhưng sự thật là hao phí cũng cực lớn.
Mặc dù văn võ đồng ý cử hành “Thi đấu dũng giả”, nhưng đều tỏ vẻ hy vọng có thể giảm bớt quy mô.
Lý Thế Dân có vẻ rầu rĩ không vui, bản tính hắn vốn thích đao to búa lớn, sớm đã quyết định, nếu đã làm việc trọng đại như vậy thì phải làm muốn cho náo nhiệt. Nhưng nếu hoàn thành
từng hạng mục trong suy nghĩ của hắn, hao tổn tiền bạc ít nhất không dưới mấy vạn lượng.
Đại Đường giàu có và đông đúc, cũng không phải không thể chi phí, chỉ có điều đây là khoản đầu tư không có lời. Đừng nói là Hộ bộ quản tiền, ngay cả hắn cũng cảm thấy đau lòng.
Nhưng nếu thu nhỏ công trình, hắn cũng thấy không vui, cảm thấy rất mất mặt.
Lúc này, hắn nghĩ tới người có đầy những suy nghĩ kỳ diệu trong đầu là Đỗ Hà, vội vàng triệu kiến, xem hắn có cao kiến gì không.
Đỗ Hà giật mình, có chút buồn cười, tổ chức Đại hội thể dục thể thao này lại sợ không có lời, vội nói ngay:
- Lý thúc thúc, chuyện đó căn bản không có vấn đề! Khi tổ chức thi đấu, chỉ cần thu phí vào sân, tất cả vấn đề đều có thể dễ dàng giải quyết.
Hắn vốn định nói quảng cáo phí tài trợ, nhưng nghĩ đến Đường triều coi nhẹ thương nghiệp, vì vậy chỉ có thể buồn bực trong lòng.
- Phí tổn vào sân?
Lý Thế Dân tựa hồ cũng hiểu được hàm nghĩa của bốn chữ này.
- Không sai!
Đỗ Hà mỉm cười gật đầu:
- Phải đóng cửa sân thi đấu, muốn vào xem phải trả phí nhất định, giống như xem biểu diễn!
- Cái này không ổn!
Lý Thế Dân lắc đầu, quả quyết cự tuyệt nói:
- Cho dù trẫm không tổ chức “Thi đấu dũng giả”, tuyệt đối cũng không lấy tiền trên người bách tính.
Đỗ Hà nghe thấy bắt đầu kính nể, Lý Thế Dân xác thực là một vị Hoàng Đế tốt, yêu dân như con, nhưng lại lắc đầu cười nói:
- Lý thúc thúc hiểu lầm rồi, tiểu tử cũng chưa bao giờ nghĩ tới kiếm tiền trên người bách tính.
Cái này giống như ra quán xem biểu diễn, có chỗ tốt, chỗ không tốt, chỗ đứng. Lý thúc thúc có thể chia vị trí thành chỗ ngồi khách quý thượng đẳng, trung đẳng, thứ đẳng, sau đó mới là ghế bình thường. Dân chúng vào xem, chỉ cần trả một đồng là có thể ngồi ở vị trí bình thường xem rồi, Đại Đường ta giàu có và đông đúc, dân chúng vẫn phải có mấy đồng, căn bản sẽ không ảnh hưởng đến sinh kế của bọn họ. Về phần chỗ ngồi khách quý sẽ lợi dụng tâm lý ganh đua, so sánh giữa các thương nhân quan to quý tộc, để bọn họ ra giá cao. Một chỗ ngồi là mười lượng bạc, một ngàn chỗ ngồi là một vạn lượng bác, còn lo không thu đủ tiền sao?
- Nói có lý!
Lý Thế Dân vỗ bàn tán dương, cười nói:
- Đạo lý đơn giản như vậy, sao trẫm lại không nghĩ tới chứ.
- Còn nữa, Lý thúc thúc, ngươi định xử trí ba vạn người Thổ Phiên như thế nào?
Đỗ Hà lạnh lùng mỉm cười!
Lý Thế Dân nói:
- Chuyện này, trẫm cũng có chút khó xử, rất nhiều đại thần hy vọng trẫm nhân đức thả bọn chúng về Thổ Phiên......
Hắn còn chưa nói hết lời, Đỗ Hà đã nổi trận lôi đình ngay tại chỗ:
- Tên hỗn đản nào nói, kẻ đó không phải ngu ngốc thì cũng là gian tế Thổ Phiên.
Đám tù binh này đều là binh sĩ thiện chiến dũng mãnh, chỉ cần mặc khôi giáp vào sẽ là đội quân tinh nhuệ. Vậy mà có người lại đề nghị thả bọn chúng ra, trên đời thật sự có người ngu ngốc như vậy sao?
- Đừng kích động, đừng kích động!
Lý Thế Dân cười nói:
- Trẫm không phải người cổ hủ như bọn họ, đám Thổ Phiên kia dũng mãnh gan dạ, thả bọn chúng về không khác gì thả hổ về rừng, hậu hoạn vô cùng. Trẫm cũng không đồng ý, chỉ là trong lúc nhất thời không biết xử trí như thế nào, chỉ có thể tạm giam bọn chúng.
- Ăn không ở không như vậy, chẳng phải là quá tiện nghi cho bọn chúng, sức lao động chỉ cần cơm, không cần tiền này đi đâu mà tìm chứ.
Đỗ Hà cảm thấy Lý Thế Dân có vẻ lãng phí, sức lao động tốt như vậy cũng không biết lợi dụng.
Lý Thế Dân cũng suy nghĩ, nhưng lại nhíu mày lẩm bẩm nói:
- Làm như vậy không phải hơi bất nhân bất nghĩa, không có đạo đức sao!
- Nhân nghĩa, đạo đức?
Đỗ Hà khinh thường nhếch miệng, âm thầm phỉ báng Lý Thế Dân giả bộ đứng đắn, nếu như ngài thật sự có nhân nghĩa đạo đức, ngài cũng sẽ không phát động biến Huyền Vũ môn, trình diễn trò thí huynh giết đệ, bức cha thoái vị. Nhưng nói đi cũng phải nói lại, nếu không có biến Huyền Vũ môn, Đại Đường dưới thời Lý Kiến Thành nhất định cũng không thể phát triển mạnh mẽ được như vậy. Đương nhiên lời này Đỗ Hà có mười lá gan cũng không dám nói, ở Đường triều, nhất là trước mặt Lý Thế Dân, tuyệt đối không được nhắc đến chuyện Huyền Vũ môn!
Hắn chỉ tỏ vẻ khinh thường nhìn Lý Thế Dân nói:
- Nhân nghĩa, đạo đức, Lý thúc thúc, ngài nói cho ta biết, thứ đó đáng giá bao nhiêu tiền?
Lý Thế Dân bị Đỗ Hà nhìn như vậy cũng cảm thấy xấu hổ, tức giận nói:
- Thứ đó làm sao có thể ước lượng đáng giá bao nhiêu?
Đỗ Hà cao giọng nói:
- Không thể ước lượng, thì chính là không đáng tiền! Thứ không đáng tiền thì giữ làm gì? Đối với quốc gia mà nói, lợi ích chí thượng, chỉ có lợi ích, mới có thể cường quốc, chứ không phải thứ không đáng giá như nhân nghĩa đạo đức! Lý thúc thúc, ngài không phải quân vương cổ hủ, tiểu tử cũng nói rõ. Nhân nghĩa, đạo đức là đối với bách tính của mình, đối với hổ lang Dị tộc, nói nhiều nhân nghĩa đạo đức như vậy làm cái rắm gì! Nhân nghĩa đạo đức có thể làm cho Dị tộc quy thuận Đại Đường ta? Nhân nghĩa đạo đức có thể làm cho Đại Đường ta tứ phương đến chúc mừng? Đại Đường ta sở dĩ cường thịnh, chính là dựa vào thực lực, dựa vào tướng sĩ phục vụ quên mình, chứ không phải nhân nghĩa đạo đức chó má gì đó.
- Lý thúc thúc, ta đã kể cho ngươi câu chuyện của Đông Quách tiên sinh.
Bình luận chương 108
Chia sẻ cảm nhận về chương 108 “Nhân nghĩa đạo đức đáng giá sao?”